207. паджджотара̄джаваттху

334. тена кхо пана самайена ран̃н̃о [удждженийам̣ ран̃н̃о (сйа̄.)] паджджотасса пан̣д̣урога̄ба̄дхо хоти. бахӯ маханта̄ маханта̄ диса̄па̄моккха̄ веджджа̄ а̄гантва̄ на̄саккхим̣су арогам̣ ка̄тум̣. бахум̣ хиран̃н̃ам̣ а̄да̄йа агамам̣су. атха кхо ра̄джа̄ паджджото ран̃н̃о ма̄гадхасса сенийасса бимбиса̄расса сантике дӯтам̣ па̄хеси – ‘‘майхам̣ кхо та̄дисо а̄ба̄дхо, са̄дху дево джӣвакам̣ веджджам̣ а̄н̣а̄пету, со мам̣ тикиччхиссатӣ’’ти. атха кхо ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро джӣвакам̣ кома̄рабхаччам̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччха, бхан̣е джӣвака; удждженим̣ гантва̄ ра̄джа̄нам̣ паджджотам̣ тикиччха̄хӣ’’ти. ‘‘евам̣, дева̄’’ти кхо джӣвако кома̄рабхаччо ран̃н̃о ма̄гадхасса сенийасса бимбиса̄расса пат̣иссутва̄ удждженим̣ гантва̄ йена ра̄джа̄ паджджото тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ран̃н̃о паджджотасса вика̄рам̣ саллаккхетва̄ ра̄джа̄нам̣ паджджотам̣ етадавоча – ‘‘саппим̣ дехи [идам̣ пададвайам̣ сӣ. сйа̄. поттхакесу наттхи], саппим̣ дева, ниппачисса̄ми. там̣ дево пивиссатӣ’’ти. ‘‘алам̣, бхан̣е джӣвака, йам̣ те сакка̄ вина̄ саппина̄ арогам̣ ка̄тум̣ там̣ карохи. джегуччхам̣ ме саппи, пат̣икӯла’’нти. атха кхо джӣвакасса кома̄рабхаччасса етадахоси – ‘‘имасса кхо ран̃н̃о та̄дисо а̄ба̄дхо, на сакка̄ вина̄ саппина̄ арогам̣ ка̄тум̣. йам̣нӯна̄хам̣ саппим̣ ниппачеййам̣ каса̄ваван̣н̣ам̣ каса̄вагандхам̣ каса̄вараса’’нти. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо на̄на̄бхесаджджехи саппим̣ ниппачи каса̄ваван̣н̣ам̣ каса̄вагандхам̣ каса̄варасам̣. атха кхо джӣвакасса кома̄рабхаччасса етадахоси – ‘‘имасса кхо ран̃н̃о саппи пӣтам̣ парин̣а̄ментам̣ уддекам̣ дассати. чан̣д̣ойам̣ ра̄джа̄ гха̄та̄пеййа̄пи мам̣. йам̣нӯна̄хам̣ пат̣икаччева а̄пуччхеййа’’нти. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо йена ра̄джа̄ паджджото тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ ра̄джа̄нам̣ паджджотам̣ етадавоча – ‘‘майам̣ кхо, дева, веджджа̄ на̄ма та̄дисена мухуттена мӯла̄ни уддхара̄ма бхесаджджа̄ни сам̣хара̄ма. са̄дху дево ва̄хана̄га̄ресу ча два̄ресу ча а̄н̣а̄пету – йена ва̄ханена джӣвако иччхати тена ва̄ханена гаччхату, йена два̄рена иччхати тена два̄рена гаччхату, йам̣ ка̄лам̣ иччхати там̣ ка̄лам̣ гаччхату, йам̣ ка̄лам̣ иччхати там̣ ка̄лам̣ пависатӯ’’ти. атха кхо ра̄джа̄ паджджото ва̄хана̄га̄ресу ча два̄ресу ча а̄н̣а̄песи – ‘‘йена ва̄ханена джӣвако иччхати тена ва̄ханена гаччхату, йена два̄рена иччхати тена два̄рена гаччхату, йам̣ ка̄лам̣ иччхати там̣ ка̄лам̣ гаччхату, йам̣ ка̄лам̣ иччхати там̣ ка̄лам̣ пависатӯ’’ти.

тена кхо пана самайена ран̃н̃о паджджотасса бхаддаватика̄ на̄ма хаттхиника̄ пан̃н̃а̄сайоджаника̄ хоти. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо ран̃н̃о паджджотасса саппим̣ [там̣ саппим̣ (сйа̄.)] упана̄меси – ‘‘каса̄вам̣ дево пиватӯ’’ти. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо ра̄джа̄нам̣ паджджотам̣ саппим̣ па̄йетва̄ хаттхиса̄лам̣ гантва̄ бхаддаватика̄йа хаттхиника̄йа нагарамха̄ ниппати.

атха кхо ран̃н̃о паджджотасса там̣ саппи пӣтам̣ парин̣а̄ментам̣ уддекам̣ ада̄си. атха кхо ра̄джа̄ паджджото мануссе етадавоча – ‘‘дут̣т̣хена, бхан̣е, джӣвакена саппим̣ па̄йитомхи. тена хи, бхан̣е, джӣвакам̣ веджджам̣ вичинатха̄’’ти. ‘‘бхаддаватика̄йа, дева, хаттхиника̄йа нагарамха̄ ниппатито’’ти. тена кхо пана самайена ран̃н̃о паджджотасса ка̄ко на̄ма да̄со сат̣т̣хийоджанико хоти, амануссена пат̣ичча джа̄то. атха кхо ра̄джа̄ паджджото ка̄кам̣ да̄сам̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччха, бхан̣е ка̄ка, джӣвакам̣ веджджам̣ ниваттехи – ра̄джа̄ там̣, а̄чарийа, ниватта̄петӣти. ете кхо, бхан̣е ка̄ка, веджджа̄ на̄ма бахума̄йа̄. ма̄ часса кин̃чи пат̣иггахесӣ’’ти.

атха кхо ка̄ко да̄со джӣвакам̣ кома̄рабхаччам̣ антара̄магге косамбийам̣ самбха̄веси

па̄тара̄сам̣ каронтам̣. атха кхо ка̄ко да̄со джӣвакам̣ кома̄рабхаччам̣ етадавоча – ‘‘ра̄джа̄ там̣, а̄чарийа, ниватта̄петӣ’’ти. ‘‘а̄гамехи, бхан̣е ка̄ка, йа̄ва бхун̃джа̄ма [бхун̃джа̄ми (сӣ. сйа̄.)]. ханда, бхан̣е ка̄ка, бхун̃джассӯ’’ти. ‘‘алам̣, а̄чарийа, ран̃н̃а̄мхи а̄н̣атто – ете кхо, бхан̣е ка̄ка, веджджа̄ на̄ма бахума̄йа̄, ма̄ часса кин̃чи пат̣иггахесӣ’’ти. тена кхо пана самайена джӣвако кома̄рабхаччо накхена бхесаджджам̣ олумпетва̄ а̄малакан̃ча кха̄дати па̄нӣйан̃ча пивати. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо ка̄кам̣ да̄сам̣ етадавоча – ‘‘ханда, бхан̣е ка̄ка, а̄малакан̃ча кха̄да па̄нӣйан̃ча пивассӯ’’ти. атха кхо ка̄ко да̄со – айам̣ кхо веджджо а̄малакан̃ча кха̄дати па̄нӣйан̃ча пивати, на арахати кин̃чи па̄пакам̣ хотунти – упад̣д̣ха̄малакан̃ча кха̄ди па̄нӣйан̃ча апа̄йи. тасса там̣ упад̣д̣ха̄малакам̣ кха̄дитам̣ таттхева ниччха̄реси. атха кхо ка̄ко да̄со джӣвакам̣ кома̄рабхаччам̣ етадавоча – ‘‘аттхи ме, а̄чарийа, джӣвита’’нти? ‘‘ма̄, бхан̣е ка̄ка, бха̄йи, твам̣ чева арого бхависсаси ра̄джа̄ ча. чан̣д̣о со ра̄джа̄ гха̄та̄пеййа̄пи мам̣, тена̄хам̣ на ниватта̄мӣ’’ти бхаддаватикам̣ хаттхиникам̣ ка̄касса ниййа̄детва̄ йена ра̄джагахам̣ тена пакка̄ми. анупуббена йена ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ран̃н̃о ма̄гадхасса сенийасса бимбиса̄расса етаматтхам̣ а̄рочеси. ‘‘сут̣т̣ху, бхан̣е джӣвака, ака̄си йампи на ниватто, чан̣д̣о со ра̄джа̄ гха̄та̄пеййа̄пи та’’нти. атха кхо ра̄джа̄ паджджото арого сама̄но джӣвакасса кома̄рабхаччасса сантике дӯтам̣ па̄хеси – ‘‘а̄гаччхату джӣвако, варам̣ дасса̄мӣ’’ти. ‘‘алам̣, аййо [дева (сйа̄.)], адхика̄рам̣ ме дево саратӯ’’ти.

паджджотара̄джаваттху нит̣т̣хитам̣.