170. йа̄гумадхугол̣ака̄нуджа̄нана̄
282. атха кхо бхагава̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена андхакавиндам̣ тена ча̄рикам̣ пакка̄ми, махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣, ад̣д̣хателасехи бхиккхусатехи. тена кхо пана самайена джа̄напада̄ манусса̄ бахум̣ лон̣ампи, телампи, тан̣д̣улампи, кха̄данӣйампи сакат̣есу а̄ропетва̄ буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандха̄ хонти – йада̄ пат̣ипа̄т̣им̣ лабхисса̄ма тада̄ бхаттам̣ карисса̄ма̄ти, пан̃чаматта̄ни ча вигха̄са̄дасата̄ни. атха кхо бхагава̄ анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена андхакавиндам̣ тадавасари. атха кхо ан̃н̃атарасса бра̄хман̣асса пат̣ипа̄т̣им̣ алабхантасса етадахоси – ‘‘атӣта̄ни [адхика̄ни (сӣ. сйа̄.)] кхо ме две ма̄са̄ни буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ анубандхантасса ‘йада̄ пат̣ипа̄т̣им̣ лабхисса̄ми тада̄ бхаттам̣ карисса̄мӣ’ти, на ча ме пат̣ипа̄т̣и лаббхати, ахан̃чамхи екаттако [екато (сӣ. сйа̄.)], баху ча ме гхара̄ва̄саттхо ха̄йати. йам̣нӯна̄хам̣ бхаттаггам̣ олокеййам̣; йам̣ бхаттагге на̄сса, там̣ пат̣ийа̄деййа’’нти. атха кхо со бра̄хман̣о бхаттаггам̣ олокенто две на̄ддаса – йа̄гун̃ча мадхугол̣акан̃ча. атха кхо со бра̄хман̣о йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘идха ме, бхо а̄нанда, пат̣ипа̄т̣им̣ алабхантасса етадахоси ‘атӣта̄ни кхо ме две ма̄са̄ни буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ анубандхантасса, йада̄ пат̣ипа̄т̣им̣ лабхисса̄ми тада̄ бхаттам̣ карисса̄мӣти. на ча ме пат̣ипа̄т̣и лаббхати, ахан̃чамхи екаттако, баху ча ме гхара̄ва̄саттхо ха̄йати. йам̣нӯна̄хам̣ бхаттаггам̣ олокеййам̣; йам̣ бхаттагге на̄сса, там̣ пат̣ийа̄деййа’нти. со кхо ахам̣, бхо а̄нанда, бхаттаггам̣ олокенто две на̄ддасам̣ – йа̄гун̃ча мадхугол̣акан̃ча. сача̄хам̣, бхо а̄нанда, пат̣ийа̄деййам̣ йа̄гун̃ча мадхугол̣акан̃ча, пат̣игган̣хеййа ме бхавам̣ готамо’’ти? ‘‘тена хи, бра̄хман̣а, бхагавантам̣ пат̣ипуччхисса̄мӣ’’ти. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато етаматтхам̣ а̄рочеси. тена ха̄нанда, пат̣ийа̄детӯти. тена хи, бра̄хман̣а, пат̣ийа̄дехӣти. атха кхо со бра̄хман̣о тасса̄ раттийа̄ аччайена пахӯтам̣ йа̄гун̃ча мадхугол̣акан̃ча пат̣ийа̄да̄петва̄ бхагавато упана̄меси – пат̣игган̣ха̄ту ме бхавам̣ готамо йа̄гун̃ча мадхугол̣акан̃ча̄ти. тена хи, бра̄хман̣а, бхиккхӯнам̣ дехӣти. бхиккхӯ куккучча̄йанта̄ на пат̣игган̣ханти. пат̣игган̣хатха, бхиккхаве, парибхун̃джатха̄ти. атха кхо со бра̄хман̣о буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пахӯта̄йа йа̄гуйа̄ ча мадхугол̣акена ча сахаттха̄ сантаппетва̄ сампава̄ретва̄ бхагавантам̣ дхотахаттхам̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо там̣ бра̄хман̣ам̣ бхагава̄ етадавоча –
‘‘дасайиме, бра̄хман̣а, а̄нисам̣са̄ йа̄гуйа̄. катаме даса? йа̄гум̣ денто а̄йум̣ дети, ван̣н̣ам̣ дети, сукхам̣ дети, балам̣ дети, пат̣ибха̄нам̣ дети, йа̄гу пӣта̄ кхуддам̣ [кхудам̣ (сӣ. сйа̄.)] пат̣иханати, пипа̄сам̣ винети, ва̄там̣ ануломети, ваттхим̣ содхети, а̄ма̄васесам̣ па̄чети – име кхо, бра̄хман̣а, даса̄нисам̣са̄ йа̄гуйа̄’’ти [паччхима̄ пан̃ча а̄нисам̣са̄ а. ни. 5.207].
[а. ни. 4.58-59 тхокам̣ висадисам̣] йо сан̃н̃ата̄нам̣ парадаттабходжинам̣;
ка̄лена саккачча дада̄ти йа̄гум̣;
дасасса т̣ха̄на̄ни ануппавеччхати;
а̄йун̃ча ван̣н̣ан̃ча сукхам̣ балан̃ча.
пат̣ибха̄намасса упаджа̄йате тато;
кхуддам̣ пипа̄сан̃ча бйапанети ва̄там̣;
содхети ваттхим̣ парин̣а̄мети бхуттам̣;
бхесаджджаметам̣ сугатена ван̣н̣итам̣.
тасма̄ хи йа̄гум̣ аламева да̄тум̣;
ниччам̣ мануссена сукхаттхикена;
дибба̄ни ва̄ паттхайата̄ сукха̄ни;
мануссасобхагйатамиччхата̄ ва̄ти.
атха кхо бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ има̄хи га̄тха̄хи анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йа̄гун̃ча мадхугол̣акан̃ча̄’’ти.
йа̄гумадхугол̣ака̄нуджа̄нана̄ нит̣т̣хита̄.