чхасакйапаббаджджа̄катха̄

330. тена самайена буддхо бхагава̄ анупийа̄йам̣ вихарати, анупийам̣ на̄ма малла̄нам̣ нигамо. тена кхо пана самайена абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ сакйакума̄ра̄ бхагавантам̣ паббаджитам̣ анупаббаджанти. тена кхо пана самайена маха̄на̄мо ча сакко ануруддхо ча сакко двебха̄тика̄ хонти. ануруддхо сакко сукхума̄ло хоти. тасса тайо па̄са̄да̄ хонти – еко хемантико, еко гимхико, еко вассико. со вассике па̄са̄де чатта̄ро ма̄се [вассике па̄са̄де вассике чатта̄ро ма̄се (сӣ.)] ниппурисехи тӯрийехи парича̄райама̄но [парича̄рийама̄но (ка.)] на хет̣т̣ха̄па̄са̄дам̣ орохати. атха кхо маха̄на̄масса саккасса етадахоси – ‘‘етарахи кхо абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ сакйакума̄ра̄ бхагавантам̣ паббаджитам̣ анупаббаджанти. амха̄кан̃ча пана кула̄ наттхи кочи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито. йам̣нӯна̄хам̣ ва̄ паббаджеййам̣, ануруддхо ва̄’’ти. атха кхо маха̄на̄мо сакко йена ануруддхо сакко тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ ануруддхам̣ саккам̣ етадавоча – ‘‘етарахи, та̄та ануруддха, абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ сакйакума̄ра̄ бхагавантам̣ паббаджитам̣ анупаббаджанти. амха̄кан̃ча пана кула̄ наттхи кочи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито. тена хи твам̣ ва̄ паббаджа, ахам̣ ва̄ паббаджисса̄мӣ’’ти. ‘‘ахам̣ кхо сукхума̄ло, на̄хам̣ саккоми ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. твам̣ паббаджа̄хӣ’’ти. ‘‘ехи кхо те, та̄та ануруддха, гхара̄ва̄саттхам̣ ануса̄сисса̄ми. пат̣хамам̣ кхеттам̣ каса̄петаббам̣. каса̄петва̄ вапа̄петаббам̣. вапа̄петва̄ удакам̣ абхинетаббам̣. удакам̣ абхинетва̄ удакам̣ ниннетаббам̣. удакам̣ ниннетва̄ ниддха̄петаббам̣. ниддха̄петва̄ [нид̣д̣ахетаббам̣, нид̣д̣ахетва̄ (сӣ.)] лава̄петаббам̣. лава̄петва̄ убба̄ха̄петаббам̣. убба̄ха̄петва̄ пун̃джам̣ ка̄ра̄петаббам̣. пун̃джам̣ ка̄ра̄петва̄ мадда̄петаббам̣. мадда̄петва̄ пала̄ла̄ни уддхара̄петабба̄ни. пала̄ла̄ни уддхара̄петва̄ бхусика̄ уддхара̄петабба̄. бхусикам̣ уддхара̄петва̄ опуна̄петаббам̣ [опхуна̄петаббам̣ (сйа̄. ка.), опхун̣а̄петаббам̣ (йоджана̄)]. опуна̄петва̄ атихара̄петаббам̣. атихара̄петва̄ а̄йатимпи вассам̣ евамева ка̄таббам̣, а̄йатимпи вассам̣ евамева ка̄табба’’нти. ‘‘на камма̄ кхӣйанти? на камма̄нам̣ анто пан̃н̃а̄йати? када̄ камма̄ кхӣйиссанти? када̄ камма̄нам̣ анто пан̃н̃а̄йиссати? када̄ майам̣ аппоссукка̄ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппита̄ саман̇гӣбхӯта̄ парича̄ресса̄ма̄’’ти? ‘‘на хи, та̄та ануруддха, камма̄ кхӣйанти. на камма̄нам̣ анто пан̃н̃а̄йати. акхӣн̣ева камме питаро ча пита̄маха̄ ча ка̄лан̇ката̄’’ти. ‘‘тена хи тван̃н̃ева гхара̄ва̄саттхена упаджа̄на̄хи. ахам̣ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄мӣ’’ти.

атха кхо ануруддхо сакко йена ма̄та̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ ма̄тарам̣ етадавоча – ‘‘иччха̄махам̣, амма, ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. ануджа̄на̄хи мам̣ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄йа̄’’ти. евам̣ вутте ануруддхасса саккасса ма̄та̄ ануруддхам̣ саккам̣ етадавоча – ‘‘тумхе кхо ме, та̄та ануруддха, две путта̄ пийа̄ мана̄па̄ аппат̣икӯла̄. маран̣енапи во ака̄мака̄ вина̄ бхависса̄ми. ким̣ пана̄хам̣ тумхе джӣванте ануджа̄нисса̄ми ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄йа̄’’ти? дутийампи кхо…пе… татийампи кхо ануруддхо сакко ма̄тарам̣ етадавоча – ‘‘иччха̄махам̣, амма, ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. ануджа̄на̄хи мам̣ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄йа̄’’ти [имасса анантарам̣ кесучи поттхакесу евампи па̄т̣хо диссати –- ‘‘евам̣ вутте ануруддхасса саккасса ма̄та̄ евама̄ха ‘саче та̄та ануруддха бхаддийо сакйара̄джа̄ сакйа̄нам̣ раджджам̣ ка̄рети ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати, евам̣ твампи паббаджа̄хӣ’’’ти]. тена кхо пана самайена бхаддийо сакйара̄джа̄ сакйа̄нам̣ раджджам̣ ка̄рети. со ча ануруддхасса саккасса саха̄йо хоти. атха кхо ануруддхасса саккасса ма̄та̄ – ‘айам̣ кхо бхаддийо сакйара̄джа̄ сакйа̄нам̣ раджджам̣ ка̄рети; ануруддхасса саккасса саха̄йо; со на уссахати ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджиту’нти – ануруддхам̣ саккам̣ етадавоча – ‘‘саче, та̄та ануруддха, бхаддийо сакйара̄джа̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати, евам̣ твампи паббаджа̄хӣ’’ти. атха кхо ануруддхо сакко йена бхаддийо сакйара̄джа̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхаддийам̣ сакйара̄джа̄нам̣ етадавоча – ‘‘мама кхо, самма, паббаджджа̄ тава пат̣ибаддха̄’’ти. ‘‘саче те, самма, паббаджджа̄ мама пат̣ибаддха̄ ва̄ аппат̣ибаддха̄ ва̄ са̄ хоту, ахам̣ тайа̄; йатха̄ сукхам̣ паббаджа̄хӣ’’ти. ‘‘ехи, самма, убхо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма̄’’ти. ‘‘на̄хам̣, самма, саккоми ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитунти. йам̣ те сакка̄ ан̃н̃ам̣ майа̄ ка̄тум̣, кйа̄хам̣ [тйа̄хам̣ (сӣ. сйа̄.)] карисса̄ми. твам̣ паббаджа̄хӣ’’ти. ‘‘ма̄та̄ кхо мам̣, самма, евама̄ха – ‘саче, та̄та ануруддха, бхаддийо сакйара̄джа̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати, евам̣ твампи паббаджа̄хӣ’’’ти. ‘‘бха̄сита̄ кхо пана те, самма, еса̄ ва̄ча̄. саче те, самма, паббаджджа̄ мама пат̣ибаддха̄ ва̄, аппат̣ибаддха̄ ва̄ са̄ хоту, ахам̣ тайа̄; йатха̄ сукхам̣ паббаджа̄хӣ’’ти. ‘‘ехи, самма, убхо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма̄’’ти.

тена кхо пана самайена манусса̄ саччава̄дино хонти, саччапат̣ин̃н̃а̄. атха кхо бхаддийо сакйара̄джа̄ ануруддхам̣ саккам̣ етадавоча – ‘‘а̄гамехи, самма, саттавасса̄ни. саттаннам̣ васса̄нам̣ аччайена убхо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма̄’’ти. ‘‘атичирам̣, самма, саттавасса̄ни. на̄хам̣ саккоми саттавасса̄ни а̄гамету’’нти. ‘‘а̄гамехи, самма, чхавасса̄ни…пе… пан̃чавасса̄ни… чатта̄ри васса̄ни… тӣн̣и васса̄ни… две васса̄ни… екам̣ вассам̣. екасса вассасса аччайена убхо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма̄’’ти. ‘‘атичирам̣, самма, екавассам̣. на̄хам̣ саккоми екам̣ вассам̣ а̄гамету’’нти. ‘‘а̄гамехи, самма, саттама̄се. саттаннам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена убхопи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма̄’’ти. ‘‘атичирам̣, самма, саттама̄са̄. на̄хам̣ саккоми саттама̄се а̄гамету’’нти. ‘‘а̄гамехи, самма, чха ма̄се…пе… пан̃ча ма̄се… чатта̄ро ма̄се… тайо ма̄се… две ма̄се… екам̣ ма̄сам̣… ад̣д̣хама̄сам̣. ад̣д̣хама̄сасса аччайена убхопи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма̄’’ти. ‘‘атичирам̣, самма, ад̣д̣хама̄со. на̄хам̣ саккоми ад̣д̣хама̄сам̣ а̄гамету’’нти. ‘‘а̄гамехи, самма, сатта̄хам̣ йа̄ва̄хам̣ путте ча бха̄таро ча раджджам̣ ниййа̄демӣ’’ти. ‘‘на чирам̣, самма, сатта̄хо, а̄гамесса̄мӣ’’ти.

331. атха кхо бхаддийо ча сакйара̄джа̄ ануруддхо ча а̄нандо ча бхагу ча кимило ча девадатто ча, упа̄ликаппакена саттама̄, йатха̄ пуре чатуран̇гинийа̄ сена̄йа уййа̄набхӯмим̣ ниййанти, евамева чатуран̇гинийа̄ сена̄йа ниййим̣су. те дӯрам̣ гантва̄ сенам̣ ниватта̄петва̄ парависайам̣ оккамитва̄ а̄бхаран̣ам̣ омун̃читва̄ уттара̄сан̇гена бхан̣д̣икам̣ бандхитва̄ упа̄лим̣ каппакам̣ етадавочум̣ – ‘‘ханда, бхан̣е упа̄ли, ниваттассу; алам̣ те еттакам̣ джӣвика̄йа̄’’ти. атха кхо упа̄лисса каппакасса ниваттантасса етадахоси – ‘‘чан̣д̣а̄ кхо са̄кийа̄; имина̄ кума̄ра̄ ниппа̄тита̄ти гха̄та̄пеййумпи мам̣. име хи на̄ма сакйакума̄ра̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджиссанти. киман̇га [киман̇га (сӣ.)] пана̄ха’’нти. бхан̣д̣икам̣ мун̃читва̄ там̣ бхан̣д̣ам̣ руккхе а̄лаггетва̄ ‘йо пассати, диннам̣йева харатӯ’ти ватва̄ йена те сакйакума̄ра̄ тенупасан̇ками. аддаса̄сум̣ кхо те сакйакума̄ра̄ упа̄лим̣ каппакам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на упа̄лим̣ каппакам̣ етадавочум̣ – ‘‘кисса, бхан̣е упа̄ли, ниваттесӣ’’ти? ‘‘идха ме, аййапутта̄, ниваттантасса етадахоси – ‘чан̣д̣а̄ кхо са̄кийа̄; имина̄ кума̄ра̄ ниппа̄тита̄ти гха̄та̄пеййумпи мам̣. име хи на̄ма сакйакума̄ра̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджиссанти. киман̇га пана̄ха’нти. со кхо ахам̣, аййапутта̄, бхан̣д̣икам̣ мун̃читва̄ там̣ бхан̣д̣ам̣ руккхе а̄лаггетва̄ ‘йо пассати, диннан̃н̃ева харатӯ’ти ватва̄ татомхи пат̣иниватто’’ти. ‘‘сут̣т̣ху, бхан̣е упа̄ли, ака̄си йампи на ниватто [йам̣ ниватто (сӣ.), йам̣ пана ниватто (сйа̄.)]. чан̣д̣а̄ кхо са̄кийа̄; имина̄ кума̄ра̄ ниппа̄тита̄ти гха̄та̄пеййумпи та’’нти.

атха кхо сакйакума̄ра̄ упа̄лим̣ каппакам̣ а̄да̄йа йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те сакйакума̄ра̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘майам̣, бханте, са̄кийа̄ на̄ма ма̄нассино. айам̣, бханте, упа̄ли каппако амха̄кам̣ дӣгхараттам̣ парича̄рако. имам̣ бхагава̄ пат̣хамам̣ пабба̄джету. имасса майам̣ абхива̄данапаччут̣т̣ха̄наан̃джаликаммаса̄мӣчикаммам̣ карисса̄ма. евам̣ амха̄кам̣ са̄кийа̄нам̣ са̄кийама̄но нимма̄на̄йиссатӣ’’ти [нимма̄дайиссатӣти (сӣ.), нимма̄нийиссатӣти (сйа̄.)].

атха кхо бхагава̄ упа̄лим̣ каппакам̣ пат̣хамам̣ пабба̄джеси, паччха̄ те сакйакума̄ре. атха кхо а̄йасма̄ бхаддийо тенева антаравассена тиссо виджджа̄ саччха̄ка̄си. а̄йасма̄ ануруддхо диббачаккхум̣ уппа̄деси. а̄йасма̄ а̄нандо сота̄паттипхалам̣ саччха̄ка̄си. девадатто потхуджджаникам̣ иддхим̣ абхиниппха̄деси.

332. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ бхаддийо аран̃н̃агатопи руккхамӯлагатопи сун̃н̃а̄га̄рагатопи абхиккхан̣ам̣ уда̄нам̣ уда̄неси – ‘‘ахо сукхам̣, ахо сукха’’нти. атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘а̄йасма̄, бханте, бхаддийо аран̃н̃агатопи руккхамӯлагатопи сун̃н̃а̄га̄рагатопи абхиккхан̣ам̣ уда̄нам̣ уда̄неси – ‘ахо сукхам̣, ахо сукха’нти. ниссам̣сайам̣ кхо, бханте, а̄йасма̄ бхаддийо анабхиратова брахмачарийам̣ чарати. там̣йева ва̄ пуримам̣ раджджасукхам̣ самануссаранто аран̃н̃агатопи руккхамӯлагатопи сун̃н̃а̄га̄рагатопи абхиккхан̣ам̣ уда̄нам̣ уда̄неси – ‘ахо сукхам̣, ахо сукха’’’нти.

атха кхо бхагава̄ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, бхиккху, мама вачанена бхаддийам̣ бхиккхум̣ а̄мантехи – ‘саттха̄ там̣, а̄вусо бхаддийа, а̄мантетӣ’’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо со бхиккху бхагавато пат̣иссутва̄ йена̄йасма̄ бхаддийо тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ бхаддийам̣ етадавоча – ‘‘саттха̄ там̣, а̄вусо бхаддийа, а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ бхаддийо тасса бхиккхуно пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ бхаддийам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘саччам̣ кира твам̣, бхаддийа, аран̃н̃агатопи руккхамӯлагатопи сун̃н̃а̄га̄рагатопи абхиккхан̣ам̣ уда̄нам̣ уда̄неси – ‘ахо сукхам̣, ахо сукха’’’нти? ‘‘евам̣ бханте’’ти. ‘‘ким̣ пана твам̣, бхаддийа, аттхавасам̣ сампассама̄но аран̃н̃агатопи руккхамӯлагатопи сун̃н̃а̄га̄рагатопи абхиккхан̣ам̣ уда̄нам̣ уда̄неси – ‘ахо сукхам̣ ахо сукха’’’нти? ‘‘пуббе ме, бханте, ран̃н̃о сатопи антопи антепуре раккха̄ сусам̣вихита̄ хоти, бахипи антепуре раккха̄ сусам̣вихита̄ хоти, антопи нагаре раккха̄ сусам̣вихита̄ хоти, бахипи нагаре раккха̄ сусам̣вихита̄ хоти, антопи джанападе раккха̄ сусам̣вихита̄ хоти, бахипи джанападе раккха̄ сусам̣вихита̄ хоти. со кхо ахам̣, бханте, евам̣ раккхитопи гопитопи санто бхӣто уббигго уссан̇кӣ утрасто вихара̄ми. етарахи кхо пана ахам̣ еко, бханте, аран̃н̃агатопи руккхамӯлагатопи сун̃н̃а̄га̄рагатопи абхӣто ануббигго ануссан̇кӣ анутрасто аппоссукко панналомо парадаттавутто мигабхӯтена четаса̄ вихара̄мӣти. имам̣ кхо ахам̣, бханте, аттхавасам̣ сампассама̄но аран̃н̃агатопи руккхамӯлагатопи сун̃н̃а̄га̄рагатопи абхиккхан̣ам̣ уда̄нам̣ уда̄неми – ‘ахо сукхам̣, ахо сукха’’’нти. атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –

[уда̄. 20] ‘‘йассантарато на санти копа̄, ити бхава̄бхаватан̃ча вӣтиватто;

там̣ вигатабхайам̣ сукхим̣ асокам̣, дева̄ на̄нубхаванти дассана̄йа̄’’ти.