абйа̄катападам̣

ахетукакусалавипа̄каван̣н̣ана̄

431. ка̄ма̄вачара…пе… а̄ди вуттанти еттха а̄ди-саддена ‘‘упачитатта̄’’ти падам̣ сан̇гайхати ‘‘аса̄дха̄ран̣акаммапаччайавасена̄’’ти вуттатта̄. ‘‘упачитатта̄ти ладдха̄севанатта̄’’ти кечи ваданти, там̣ пат̣хамаджаванасса на йуджджати ана̄севанатта̄. татха̄ ча сати тасса випа̄када̄намева на сийа̄ти тато ан̃н̃атха̄ аттхам̣ дассенто ‘‘йатха̄’’тиа̄дима̄ха. таттха випа̄ка̄бхимукханти випа̄када̄на̄бхимукхам̣ катока̄сам̣. катока̄сата̄ ча ана̄димхи сам̣са̄ре анекесам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ аттхита̄йа парасса пат̣иба̄ханена хотӣти ‘‘ан̃н̃асса випа̄кам̣ пат̣иба̄хитва̄’’тиа̄ди вуттам̣. вад̣д̣хитата̄ ча сакаммасса балада̄насаматтхата̄васена аттано ка̄ран̣ехи абхисан̇кхатата̄. аса̄дха̄ран̣ена на̄мам̣ уддхат̣ам̣ ‘‘бхерӣсаддо йаван̇куро’’ти йатха̄. вин̃н̃а̄н̣а̄нанти чаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дӣнам̣. висесапаччайатта̄ти адхикапаччайатта̄.

чаккхусаннисситан̃ча там̣ рӯпавиджа̄нанан̃ча̄ти етена сама̄на̄дхикаран̣атам̣ сама̄сасса дассенто таттха ча ‘‘чаккхусанниссита’’нтиа̄дипададвайасса нӣлуппаласадда̄дӣнам̣ вийа ан̃н̃аман̃н̃ависесанависеситаббабха̄вама̄ха. ан̃н̃авин̃н̃а̄н̣анти рӯпа̄рамман̣ам̣ мановин̃н̃а̄н̣ам̣. рӯпам̣йева̄рамман̣анти пана аттхе диббачаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣ там̣садиса̄нам̣ тадупача̄рам̣ катва̄ йатха̄ ‘‘са̄ ева титтирӣ та̄ни ева осадха̄нӣ’’ти. джха̄напаччайатта̄бха̄ве на джха̄нан̇гата̄ наттхӣти пан̃чавин̃н̃а̄н̣есу упеккха̄дӣнам̣ упачаритаджха̄нан̇гатам̣ са̄дхети. на хи джха̄нан̇га̄нам̣ джха̄напаччайатам̣ ватва̄ тесам̣ джха̄напаччайабха̄во пат̣иккхиттоти. йади евам̣ пан̃чавин̃н̃а̄н̣есу упеккха̄дайо джха̄нара̄сит̣т̣ха̄не на ваттабба̄ сийунти а̄ха ‘‘джха̄напаччайатта̄бха̄ве’’тиа̄ди. упеккха̄дибха̄ватоти упеккха̄сукхадуккхекаггата̄бха̄вато. ан̃н̃ат̣т̣ха̄на̄бха̄ватоти читтат̣т̣хитим̣ ева сандха̄йа вуттам̣.

436. акусалам̣ бхаван̇ганиссандена ‘‘пан̣д̣ара’’нти вуччати, бхаван̇ге апан̣д̣аре там̣мӯлика̄ куто акусаласса пан̣д̣арата̄ти ‘‘акусаласса ча̄’’ти вуттам̣. пан̣д̣арата̄йа ка̄ран̣ам̣ ваттаббам̣, йади ан̃н̃ака̄ран̣а̄ пан̣д̣арата̄, сабха̄вова̄йанти читтасса акилесасабха̄вата̄йа вуттам̣, на четтха пхасса̄дӣнампи пан̣д̣арата̄патти. йато дхамма̄нам̣ сабха̄вакиччависесан̃н̃уна̄ бхагавата̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣йева татха̄ ниддит̣т̣ханти.

439. анатиккаманена бха̄вана̄йа. паса̄дагхат̣т̣анам̣ висайасса йогйадесе ават̣т̣ха̄нанти ‘‘паса̄дам̣ гхат̣т̣етва̄ а̄па̄тхам̣ гантва̄’’ти вуттам̣. маха̄бхӯтесу пат̣ихан̃н̃атӣти еттха на сайам̣ кин̃чи пат̣ихан̃н̃ати, на̄пи кеначи пат̣ихан̃н̃ӣйати апхот̣т̣хаббасабха̄ватта̄. висайависайӣбхӯтам̣ пана абхимукхабха̄ваппаттийа̄ вин̃н̃а̄н̣уппаттийа̄ хетута̄йа висит̣т̣хабха̄ваппаттам̣ пат̣ихатапат̣игха̄такабха̄вена вохарӣйати, тасма̄ тесу саппат̣игхавоха̄ро. ‘‘упа̄да̄рӯпам̣ гхат̣т̣етӣти евама̄ди ча упача̄равасенева ведитаббам̣. маха̄бхӯта̄рамман̣ена пана ка̄йаппаса̄даниссайабхӯтесу маха̄бхӯтесу гхат̣т̣ийама̄несу паса̄допи гхат̣т̣ито ева на̄ма хотӣти ватва̄ вӣмам̣ситабба’’нти ваданти. йатха̄дхиппетена екадесаса̄ман̃н̃ена упама̄вачанато нисситаниссайагхат̣т̣ана̄нам̣ сатипи пубба̄парабха̄ве упаматте упама̄бха̄вена гахетаббабха̄вам̣ дассенто ‘‘убхайагхат̣т̣анадассанаттха’’нти а̄ха.

455. дассана̄диппаваттибха̄ватоти манодха̄тумановин̃н̃а̄н̣адха̄тӯнам̣ адассана̄дита̄йа са̄ етесам̣ ева висесо. анан̃н̃аниссайаманопуббан̇гамата̄йа̄ти ан̃н̃аниссайаманопуббан̇гаматта̄бха̄вато. ан̃н̃аниссайавин̃н̃а̄н̣асса анантарапаччайатта̄бха̄вена̄ти имина̄ кирийа̄манодха̄тутопи висесасса вуттатта̄ ‘‘манодва̄раниггаманамукхабха̄ва̄бха̄вато’’ти вуттам̣, на вуттам̣ ‘‘ниггаманапавесамукхабха̄ва̄бха̄вато’’ти. тивидхенапи хи манодха̄тувин̃н̃а̄н̣адха̄тӯхи мановин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ висесо дасситоти. тато ева виджа̄нанависесавирахатойева. йади манодха̄ту ‘‘мановин̃н̃а̄н̣а’’нти на вуччати, чхавин̃н̃а̄н̣ака̄йа̄ти катхам̣ манодха̄туйа̄ таттха сан̇гахо хотӣти? сан̇гахо ева парийа̄йадесанатта̄. аттхи хи еса парийа̄йо ‘‘мананаматтам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ мановин̃н̃а̄н̣а’’нти йатха̄ ‘‘мананаматта̄ дха̄ту манодха̄тӯ’’ти. апича ваттхукиччехи мановин̃н̃а̄н̣асабха̄гатта̄ тасса упарамуппа̄дабха̄вато анта̄дибха̄вато ча мановин̃н̃а̄н̣ака̄йасан̇гахита̄ манодха̄ту, на сесавин̃н̃а̄н̣ака̄йасан̇гахита̄ атам̣сабха̄гатта̄, идха пана ниппарийа̄йакататта̄ манасо самбхӯйа висит̣т̣хаманокиччайуттам̣ мановин̃н̃а̄н̣анти тадабха̄вато ‘‘мановин̃н̃а̄н̣антипи на вуччатӣ’’ти имамеваттхам̣ са̄дхетум̣ ‘‘на хи там̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ манато’’тиа̄ди вуттам̣. тена манодха̄туйа̄ ниппарийа̄йато мановин̃н̃а̄н̣акиччавирахам̣йева дассети. дассана̄дӣнам̣ пана̄тиа̄дина̄ ан̃н̃авин̃н̃а̄н̣авидхурам̣ манодха̄туйа̄ ча сабха̄вам̣ дассети.

йади джанакасадисата̄ на̄ма маха̄випа̄кесу витакка̄дӣнам̣ самма̄сан̇каппа̄дита̄, тихетукато ниббатта̄нам̣ тихетука̄нам̣, духетукато ниббатта̄нам̣ духетука̄нан̃ча бхавату самма̄сан̇каппа̄дита̄, тихетукато пана ниббаттадухетука̄нам̣ катханти а̄ха ‘‘таттха хӣ’’тиа̄ди. там̣сотапатитата̄ на сийа̄ тасса̄ ана̄нантаратта̄. тато ева хӣтиа̄дина̄ вуттасотапатитам̣ ева̄нантарена вачанена саматтхайати. йади виджджама̄на̄нампи манодха̄туа̄дӣсу витакка̄дӣнам̣ пан̃чавин̃н̃а̄н̣есу вийа аган̣анӯпагабха̄во, евам̣ санте пат̣т̣ха̄не катхам̣ тесам̣ джха̄напаччайата̄вачанам̣. ‘‘абйа̄като дхаммо абйа̄катасса дхаммасса джха̄напаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.1.431), ‘‘випа̄ка̄бйа̄ката̄ни кирийа̄бйа̄ката̄ни джха̄нан̇га̄ни сампайуттака̄нам̣ кхандха̄нам̣ читтасамут̣т̣ха̄на̄нан̃ча рӯпа̄нам̣ джха̄напаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.1.431) хи вуттам̣. паччанӣйепи ‘‘абйа̄катам̣ дхаммам̣ пат̣ичча абйа̄като дхаммо уппаджджати на джха̄напаччайа̄, пан̃чавин̃н̃а̄н̣асахитам̣ екам̣ кхандхам̣ пат̣ичча тайо кхандха̄’’тиа̄дина̄ (пат̣т̣ха̄. 1.1.98) пан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄ни ева уддхат̣а̄ни, на манодха̄туа̄дӣнӣти а̄ха ‘‘джха̄напаччайакиччаматтато’’тиа̄ди. на хеттха джха̄нан̇га̄нам̣ балавадуббалабха̄во адхикато, атха кхо джха̄напаччайабха̄ваматтанти адхиппа̄йо.

469. сама̄наваттхукам̣ анантарапаччайам̣ лабхитва̄ти дассана̄дито манодха̄туйа̄ ча балавабха̄ве ка̄ран̣авачанам̣. йатха̄рамман̣анти а̄рамман̣а̄нурӯпам̣. йади сама̄наниссайата̄йа манодха̄туто балаватараттам̣ випа̄камановин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ соманассасахагата̄йа, вот̣т̣хаббанам̣ катхам̣ маджджхаттаведананти ануйогам̣ манаси катва̄ тасса балавабха̄вам̣ сампат̣иччхитва̄ сантатипарин̣а̄манабйа̄па̄рависеса̄ на соманассаведананти париха̄рам̣ ваданто ‘‘вот̣т̣хаббана’’нтиа̄дима̄ха. випа̄ко вийа анубхаванамева на хотӣти сати саматтхата̄йа випа̄ка̄нам̣ екантена а̄рамман̣араса̄нубхаваната̄йа вуттам̣.

ахетукакусалавипа̄каван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ат̣т̣хамаха̄випа̄качиттаван̣н̣ана̄

498. випа̄кадхамма̄нам̣ каммадва̄рам̣ вуттам̣ два̄ракатха̄йам̣ ‘‘тебхӯмакакусала̄кусало екӯнатим̣савидхо мано’’ти (дха. са. ат̣т̣ха. манокаммадва̄ракатха̄). пайогена̄ти аттана̄ парехи ва̄ катена усса̄ханапайогена. кусала̄кусала̄ни вийа йесам̣ там̣ тада̄рамман̣ам̣ анубандхабхӯтам̣. пат̣хамапан̃чамачитта̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃абалавадуббалабха̄вавича̄рена дутийачхат̣т̣ха̄дӣнампи со вича̄рито хотӣти ‘‘етесу балавам̣ дуббалан̃ча вича̄рету’’нти вуттам̣. йатха̄ са̄лиа̄дӣнам̣ тхаддхамудубхӯмивасена тин̣а̄дӣнам̣ анӣхаран̣анӣхаран̣авасена утуа̄диавасесапаччайа̄нам̣ випаттисампаттивасена ча пхалависесайого, евам̣ каммасса сугатидуггативасена ависуддхависуддхапайогавасена упапаттийа̄ випаттисампаттивасена ча висит̣т̣хапхалата̄йа парин̣аманам̣, евамева гимхавассака̄ла̄дӣсу бӣджа̄нам̣ пхалависесайого вийа там̣там̣ка̄лависесена каммасса пхалависесайого хотӣти а̄ха ‘‘ка̄лавасена парин̣аматӣ’’ти. суккасон̣итапаччайа̄нанти каммависесапарибха̄витасанта̄нуппанната̄йа суккасон̣ита̄нам̣ а̄йувисесахетубха̄вама̄ха суккасон̣итавасенапи ван̣н̣а̄дивисесадассанато, йена ‘‘питӯнам̣ а̄ка̄рам̣ путто анувидахатӣ’’ти вуччати. там̣мӯлака̄нанти аппа̄йукасам̣ваттанийакаммамӯлака̄нам̣. а̄ха̄ра̄дӣти а̄ди-саддена висамӯпаккама̄дайо паригган̣ха̄ти.

випа̄куддха̄ракатха̄ван̣н̣ана̄

йато тихетука̄дикаммато. йасмин̃ча т̣ха̄нети пат̣исандхиа̄дит̣т̣ха̄не, сугатидуггатийам̣ ва̄. тихетукато духетукам̣ аниччханто пат̣исандхинти адхиппа̄йо. паваттивипа̄кам̣ пана тихетукато духетукампи иччхати ева. татха̄ хи ваккхати ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘йам̣ пурима̄йа хетукиттаналаддхийа̄ на йуджджатӣ’’ти (дха. са. ат̣т̣ха. 498).

йе ‘‘тассева каммасса випа̄ка̄васесена̄’’ти, ‘‘екапуппхам̣ йаджитва̄на, асӣти каппакот̣ийо (тхерага̄. 96). дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄мӣ’’ти (апа. тхера 2.46.64) ча евама̄дивачанасса адхиппа̄йам̣ аджа̄нанта̄ ‘‘ким̣ ну кхо екенапи каммена анека̄ пат̣исандхи хотӣ’’ти, ‘‘дисва̄ кума̄рам̣ сатапун̃н̃алаккхан̣а’’нтиа̄дивачанасса (дӣ. ни. 3.205) аттхам̣ асаллаккхетва̄ ‘‘кинну кхо на̄на̄каммехи ека̄ пат̣исандхи хотӣ’’ти сам̣сайапаккханда̄, тесам̣ бӣджан̇куропама̄йа ‘‘екасма̄ ека̄, анекасма̄ ча анека̄ пат̣исандхи хотӣ’’ти виниччхитатта̄ каммапат̣исандхиваваттха̄нато са̄кетапан̃хе випа̄куддха̄ракатха̄йа уссадакиттанагахан̣асса самбандхам̣ а̄ха ‘‘каммавасена…пе… дассету’’нти. пат̣исандхиджанакакаммавасена пат̣исандхивипа̄ко ева алобхалобха̄дигун̣адоса̄тирекабха̄вахетӯти аттхо дат̣т̣хаббо. татха̄ хи вуттам̣ ‘‘со тена каммена диннапат̣исандхивасена ниббатто луддхо хотӣ’’тиа̄ди. еттха ча лобхавасена, доса, моха, лобхадоса, лобхамоха, досамоха, лобхадосамохавасена̄ти тайо екака̄, тайо двика̄, еко тикоти лобха̄дидассанавасена акусалапаккхейева сатта ва̄ра̄. татха̄ кусалапаккхе алобха̄дидассанавасена̄ти чуддаса ва̄ра̄ лаббханти.

таттха ‘‘алобхадоса̄моха̄, алобха̄досамоха̄, алобхадоса̄моха̄ балаванто’’ти а̄гатехи кусалапаккхе татийадутийапат̣хамава̄рехи досуссадамохуссададосамохуссадава̄ра̄ гахита̄. татха̄ акусалапаккхе ‘‘лобха̄досамоха̄, лобхадоса̄моха̄, лобха̄доса̄моха̄ балаванто’’ти а̄гатехи татийадутийапат̣хамава̄рехи адосуссадаамохуссадаадоса̄мохуссадава̄ра̄ гахита̄йева̄ти акусалакусалапаккхе тайо тайо ва̄ре антогадхе катва̄ ат̣т̣хева ва̄ра̄ дассита̄. йе пана убхайесам̣ вомиссата̄васенева лобха̄лобхуссадава̄ра̄дайо апаре екӯнапан̃н̃а̄са ва̄ра̄ дассетабба̄, те асамбхавато ева на дассита̄. на хи екасмим̣ санта̄не антарена аваттхантарам̣ лобхо балава̄ алобхо ча̄ти йуджджати. пат̣ипаккхатойева хи етесам̣ балавадуббалабха̄во, сахаджа̄тадхаммато ва̄. тесу лобхасса та̄ва пат̣ипаккхато алобхена анабхибхӯтата̄йа балавабха̄во, татха̄ досамоха̄нам̣ адоса̄мохехи. алобха̄дӣнам̣ пана лобха̄диабхибхаванато саббесан̃ча сама̄наджа̄тийам̣ самабхибхӯйа паваттивасенева сахаджа̄тадхаммато балавабха̄во. тена вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘лобхо балава̄, алобхо мандо, адоса̄моха̄ балаванто, досамоха̄ манда̄’’ти. со ча тесам̣ мандабалавабха̄во пуримӯпаниссайато а̄сайасса парибха̄витата̄йа ведитаббо. еттха ча пат̣хамадутийехи, саттамапат̣хамехи ва̄ ва̄рехи тихетукакаммато пат̣исандхипаваттивасена тихетукавипа̄ко, итарехи тихетукадухетукакаммато йатха̄самбхавам̣ пат̣исандхипаваттивасена духетука̄хетукавипа̄ка̄ дассита̄ти айампи висесо ведитаббо.

идха̄ти випа̄куддха̄рама̄тика̄йам̣. тена хетукиттанам̣ висесети. джаччандха̄дивипаттинимиттам̣ мохо, сабба̄кусалам̣ ва̄. йам̣ пана вуттанти самбандхо. тена пат̣исамбхида̄маггавачанена. гатисампаттийа̄ сати н̃а̄н̣асампайутте пат̣исандхимхи ниппха̄детаббе. ан̃н̃аттха̄ти никантипат̣исандхиккхан̣есу. каммасариккхакоти идха са̄тисайо сариккхабха̄во адхиппетоти дат̣т̣хаббо. итаратха̄ тихетукадухетука̄пи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сариккха̄йева̄ти дасситаметанти. чаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дӣнӣти еттха пан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄ни вийа апуббаниссайапаваттинӣ виджа̄нанависесарахита̄ ча манодха̄ту ит̣т̣ха̄дибха̄гаггахан̣е на саматтха̄ти ‘‘па̄кат̣а̄йева̄’’ти на вутта̄, а̄ди-саддена ва̄ сан̇гахита̄. тада̄рамман̣апаччайасаббаджаванавата̄ти тада̄рамман̣асса паччайабхӯтасакаладжаванаппаваттисахитена. йам̣ сандха̄йа ‘‘идха парипаккатта̄ а̄йатана̄на’’нти вуттам̣. ан̃н̃ака̄лети абуддхипаваттика̄ле.

ануломети дхамма̄нуломе. а̄севанапаччайа̄ти а̄севанабхӯта̄ паччайа̄. на магге амаггапаччайе. сопи могхава̄ро лаббхеййа̄ти йади вот̣т̣хаббанампи а̄севанапаччайо сийа̄, йатха̄ ‘‘сукха̄йа ведана̄йа сампайуттам̣ дхаммам̣ пат̣ичча сукха̄йа ведана̄йа сампайутто дхаммо уппаджджати а̄севанапаччайа̄ на (пат̣т̣ха̄. 1.2.3) маггапаччайа̄’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.2.14) ануломапаччанӣйе, паччанӣйа̄нуломе ча ‘‘сукха̄…пе… на маггапаччайа̄ а̄севанапаччайа̄’’ти ча вуттам̣ хаситуппа̄дачиттавасена, евам̣ вот̣т̣хаббанавасена ‘‘адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайуттам̣ дхаммам̣ пат̣ичча̄’’тиа̄дина̄ пуббе вуттанайена па̄т̣хо сийа̄, татха̄ ча сати ва̄радвайавасена ган̣ана̄йам̣ ‘‘а̄севанапаччайа̄ на магге две. на маггапаччайа̄ а̄севане две’’ти ча ваттаббам̣ сийа̄, на пана вуттам̣, тасма̄ на лаббхеййа̄йам̣ могхава̄роти адхиппа̄йо.

вот̣т̣хаббанампи йади а̄севанапаччайо сийа̄, дутийамогхава̄ре аттано вийа татийачатуттхава̄ресупи сийа̄, татха̄ сати аттана̄пи кусала̄кусала̄нам̣ сийа̄. на хи…пе… авутто аттхи ‘‘пурима̄ пурима̄ кусала̄ дхамма̄’’тиа̄дина̄ анавасесато вуттатта̄. вот̣т̣хаббанасса…пе… авутто ‘‘абйа̄като дхаммо кусаласса дхаммасса а̄севанапаччайена паччайо. акусаласса…пе… паччайо’’ти вачана̄бха̄вато. на кевалам̣ авутто, атха кхо кусалам̣…пе… пат̣иккхиттова. атха̄пи сийа̄тиа̄ди маггасодханаттхамева вуччати. сама̄наведана̄нам̣ ева а̄севанапаччайабха̄васса дассанато ‘‘асама̄наведана̄нам̣ васена̄’’ти вуттам̣. евам̣ ‘‘а̄севана паччайена паччайо’’типи ваттаббам̣ сийа̄, сама̄наведана̄васена̄ти адхиппа̄йо. абхиннаджа̄тикасса ча̄ти ча-саддо абхиннаведанасса ча̄ти сампин̣д̣анаттхо. ведана̄ттикепи вот̣т̣хаббанасса а̄севанапаччайаттасса абха̄ва̄ти йоджана̄. кусалаттика̄дӣсу йатха̄дасситапа̄л̣иппадесесупӣти сампин̣д̣анаттхо пи-саддо. ган̣ана̄йа ка̄ран̣абхӯта̄йа ган̣ана̄йа ниддха̄рийама̄на̄йа сати ган̣ана̄йа ва̄ аббхантаре. дутийо могхава̄ро вӣмам̣ситабботи а̄севанапаччайатта̄бха̄ва̄ джаванат̣т̣ха̄не т̣ха̄тум̣ на йуджджати. на хи вина̄ а̄севанам̣ джаванаппаватти аттхӣти адхиппа̄йо.

апичеттха ‘‘йам̣ джаванабха̄ваппаттам̣, там̣ чхиннамӯлакаруккхапуппхам̣ вийа̄’’ти (дха. са. ат̣т̣ха. 566) ваккхама̄натта̄ анупаччхиннабхавамӯла̄нам̣ паваттама̄насса вот̣т̣хаббанасса кирийабха̄во на сийа̄, вутто ча ‘‘йасмим̣ самайе мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту уппанна̄ хоти кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄ упеккха̄сахагата̄’’ти, тасма̄ ‘‘джаванат̣т̣ха̄не т̣хатва̄ти джаванасса уппаджджанат̣т̣ха̄не двиккхаттум̣ паваттитва̄, на джаванабха̄вена̄’’ти, ‘‘а̄севанам̣ лабхитва̄ти ча а̄севанам̣ вийа а̄севана’’нти вуччама̄не на кочи виродхо, виппха̄рикасса пана сато двиккхаттум̣ паваттийеветтха а̄севанасадисата̄. виппха̄риката̄йа хи вин̃н̃аттисамут̣т̣ха̄пакаттан̃часса вуччати. виппха̄рикампи джаванам̣ вийа анекаккхаттум̣ аппаваттийа̄ дуббалатта̄ на ниппарийа̄йато а̄севанапаччайабха̄вена паваттеййа̄ти на имасса па̄т̣хе а̄севанаттхам̣ вуттам̣, ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана парийа̄йато вуттам̣ йатха̄ ‘‘пхалачиттесу магган̇гам̣ маггапарийа̄панна’’нти. айаметтха аттаномати. айампи пора̄н̣акехи асам̣ван̣н̣итатта̄ са̄дхукам̣ упапариккхитаббо.

еван̃ча катва̄ти вот̣т̣хаббана̄ваджджана̄нам̣ анаттхантарабха̄вато ‘‘а̄ваджджана̄’’иччева вуттам̣, вот̣т̣хаббанат̣т̣ха̄непӣти адхиппа̄йо. тасма̄ти йасма̄ вот̣т̣хаббанам̣ а̄ваджджана̄йева аттхато упеккха̄сахагата̄хетукакирийамановин̃н̃а̄н̣адха̄тубха̄вато, тасма̄. там̣ а̄ваджджана̄ вийа сати уппаттийам̣ ка̄ма̄вачаракусала̄кусалакирийаджавана̄нам̣ екантато анантарапаччайабха̄венева ваттеййа, но ан̃н̃атха̄ти адхиппа̄йена ‘‘вот̣т̣хаббанато’’тиа̄дима̄ха. чатуннанти мун̃чха̄маран̣а̄саннавела̄дӣсу мандӣбхӯтавегата̄йа чатта̄рипи джавана̄ни уппаджджеййунти адхиппа̄йена вуттам̣. айаметасса сабха̄воти а̄рамман̣амукхенапи читтанийа̄мам̣йева дассети. йадипи ‘‘джавана̄па̄рипӯрийа̄…пе… йутто’’ти вуттам̣, ‘‘а̄ваджджана̄дӣнам̣ паччайо бхавитум̣ на саккотӣ’’ти пана вуттатта̄ читтаппаваттивасена пат̣хамамогхава̄рато етасса на кочи висесо. тенева̄ха ‘‘айампи…пе… ретаббо’’ти. пат̣исандхичиттейева паваттийам̣ ‘‘бхаван̇га’’нти вуччама̄не на тасса хетувасена бхедоти ‘‘сахетукам̣ бхаван̇гам̣ ахетукасса бхаван̇гасса анантарапаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 3.1.102) на сакка̄ ваттум̣, вуттан̃ча, тасма̄ сахетукам̣ бхаван̇ганти тада̄рамман̣ам̣ вуттанти вин̃н̃а̄йати.

сабха̄вакиччехи аттано пхаласса паччайабха̄во, сабха̄вакичча̄нам̣ ва̄ пхалабхӯта̄нам̣ паччайабха̄во сабха̄вакиччапаччайабха̄во. аппат̣исиддхам̣ дат̣т̣хаббанти ‘‘духетукасоманассасахагатаасан̇кха̄рикаджавана̄васа̄не ева̄’’ти имасса аттхасса анадхиппетатта̄. йатха̄ ча ахетукадухетукапат̣исандхика̄нам̣ тихетукаджавана̄васа̄не ахетукадухетукатада̄рамман̣ам̣ аппат̣исиддхам̣, евам̣ тихетукапат̣исандхикасса тихетукаджавана̄нантарам̣ духетукатада̄рамман̣ам̣, духетукапат̣исандхикасса ча духетука̄нантарам̣ ахетукатада̄рамман̣ам̣ аппат̣исиддхам̣ дат̣т̣хаббам̣. ‘‘тихетукакаммам̣ тихетукампи духетукампи ахетукампи випа̄кам̣ детӣ’’ти (дха. са. ат̣т̣ха. 498) хи вуттам̣. парипун̣н̣авипа̄касса̄ти имина̄пи тихетукаджаванато йатха̄вуттатада̄рамман̣асса аппат̣исиддхам̣йева са̄дхети. на хи паччайантараса̄маггийа̄ асати тада̄рамман̣ам̣ саббам̣ авипаччантам̣ каммам̣ парипун̣н̣авипа̄кам̣ хотӣти. мукханидассанаматтамева йатха̄вуттатада̄рамман̣аппаваттийа̄ авибха̄витатта̄. тихетука̄дикаммасса хи уккат̣т̣хасса тихетукакаммасса сол̣аса, итарасса два̄даса, уккат̣т̣хассева духетукакаммасса два̄даса, итарасса ат̣т̣ха̄ти евам̣ сол̣асавипа̄качитта̄дӣни йоджетабба̄ни. тасма̄ти йасма̄ парипун̣н̣авипа̄касса пат̣исандхиджанакакаммасса васена випа̄кавибха̄вана̄йа мукханидассанаматтамеветам̣, тасма̄.

еван̃ча катва̄ти на̄на̄каммато тада̄рамман̣уппаттийам̣ ито ан̃н̃атха̄пи самбхаватоти аттхо. ‘‘упеккха̄…пе… уппаджджатӣ’’ти еттха кена киччена уппаджджатӣти? тада̄рамман̣акиччам̣ та̄ва на хоти джавана̄рамман̣асса ана̄ламбан̣ато, на̄пи сантӣран̣акиччам̣ татха̄ аппаваттанато, пат̣исандхичутӣсу ваттаббамева наттхи, па̄рисесато бхаван̇гакиччанти йуттам̣ сийа̄. на хи пат̣исандхибхӯтам̣йева читтам̣ ‘‘бхаван̇га’’нти вуччатӣти.

танниннанти а̄па̄тхагатависайаниннам̣ а̄ваджджананти самбандхо. ан̃н̃асса вийа пат̣хамаджджха̄на̄дикасса вийа. етассапи са̄ваджджаната̄йа бхавитаббанти адхиппа̄йо. атадаттха̄ти еттха там̣-саддена ниродхам̣ пачча̄масати. уппаттийа̄ти уппаттито. танти невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣. тасса ниродхасса. татха̄ ча уппаджджатӣти ‘‘анантарапаччайо хотӣ’’ти падасса аттхам̣ виварати. йатха̄вутта̄ вуттаппака̄ра̄. вода̄нам̣ дутийамагга̄дӣнам̣ пуреча̄рикан̃а̄н̣ам̣. етесанти арийамаггачиттамагга̄нантарапхалачитта̄нам̣. етасса̄ти йатха̄вуттавипа̄качиттасса.

упаниссайато тассева чаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дивипа̄касса дассанаттхам̣ чаккха̄дӣнам̣ дассана̄диаттхато дассана̄дипхалато, дассана̄диппайоджанато ва̄. пуримачитта̄ни а̄ваджджана̄дӣни. ваттхантарарахитатте дассетаббе ваттхантаре вийа а̄рамман̣антарепи на ваттатӣти ‘‘ваттха̄рамман̣антарарахита’’нти вуттам̣.

йади випа̄кена каммасариккхенева бхавитаббам̣, евам̣ сати имасмим̣ ва̄ре ахетукавипа̄ка̄нам̣ асамбхаво ева сийа̄ тесам̣ акаммасариккхакатта̄ти имаматтхам̣ манаси катва̄ а̄ха ‘‘ахетука̄нам̣ пана̄’’ти. абхинипа̄таматтанти пан̃чаннам̣ вин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ киччама̄ха. те хи а̄па̄тхагатесу рӯпа̄дӣсу абхинипа̄танаматтенева ваттанти. а̄ди-саддена сампат̣иччхана̄дӣни сан̇ган̣ха̄ти. кусалесу кусала̄кусалакирийесупи ва̄ виджджама̄на̄ сасан̇кха̄рика̄сан̇кха̄риката̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ асариккхатта̄ паха̄на̄ват̣т̣ха̄нато ча вируддха̄ вийа̄ти випа̄кесу са̄ таданукӯла̄ сийа̄, са̄ пана мӯла̄бха̄вена на суппатит̣т̣хита̄нам̣ сависайа̄бхинипатанаматта̄дивуттӣнам̣ наттхӣти вуттам̣ ‘‘на сасан̇кха̄рикавируддхо’’тиа̄ди. убхайенапи тесам̣ ниббаттим̣ ануджа̄на̄ти йатха̄ ‘‘кат̣атта̄рӯпа̄на’’нти адхиппа̄йо. ‘‘випа̄кадхаммадхаммо випа̄касса дхаммасса а̄рамман̣апаччайена паччайо. випа̄кадхаммадхамме кхандхе аниччато дуккхато анаттато випассати, асса̄дети абхинандати, там̣ а̄раббха ра̄го уппаджджати, доманассам̣ уппаджджати, кусала̄кусале нируддхе’’тиа̄дина̄ (пат̣т̣ха̄. 1.3.93) випа̄каттике вийа сийа̄ кусалаттикепи па̄л̣ӣти катва̄ ‘‘кусалаттике ча̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха хи ‘‘кусало дхаммо абйа̄катасса дхаммасса а̄рамман̣апаччайена паччайо’’ти уддиситва̄ ‘‘секкха̄ ва̄ путхуджджана̄ ва̄ кусалам̣ аниччато дуккхато анаттато випассанти, кусале нируддхе випа̄ко тада̄рамман̣ата̄ уппаджджати, кусалам̣ асса̄дети абхинандати, там̣ а̄раббха ра̄го уппаджджати, дит̣т̣хи, вичикиччха̄, уддхаччам̣, доманассам̣ уппаджджати, акусале нируддхе випа̄ко тада̄рамман̣ата̄ уппаджджатӣ’’ти вуттам̣. авиджджама̄натта̄ ева авачананти адхиппа̄йена таттха йуттим̣ дассети ‘‘виппха̄рикан̃хӣ’’тиа̄дина̄.

еттха кечи ‘‘чхал̣ан̇гупеккха̄ватопи кирийамайачиттата̄йа кирийаджаванасса виппха̄рикакирийабха̄во на сакка̄ ниседхетунти нидассанабха̄вена пан̣н̣апут̣амупанӣтам̣ асама̄нам̣. кирийаджавана̄нантарам̣ тада̄рамман̣а̄бха̄васса па̄л̣ийам̣ авачанампи ака̄ран̣ам̣ лаббхама̄нассапи каттхачи кеначи адхиппа̄йена авачанато. татха̄ хи дхаммасан̇гахе акусаланиддесе лаббхама̄нопи адхипати на вутто, тасма̄ кирийаджавана̄нантарам̣ тада̄рамман̣а̄бха̄во вӣмам̣ситаббо’’ти ваданти. сатипи кирийамайатте саббаттха та̄дибха̄ваппатта̄нам̣ кхӣн̣а̄сава̄нам̣ джаваначиттам̣ на итаресам̣ вийа виппха̄рикам̣, сантасабха̄вата̄йа пана саннисиннарасам̣ сийа̄ти тасса пан̣н̣апут̣ам̣ дасситам̣. дхаммасан̇гахе акусаланиддесе адхипатино вийа пат̣т̣ха̄не кирийаджавана̄нантарам̣ тада̄рамман̣асса лаббхама̄насса авачане на кин̃чи ка̄ран̣ам̣ диссати. татха̄ хи вуттам̣ таттха ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘хет̣т̣ха̄ дасситанайатта̄’’ти (дха. са. ат̣т̣ха. 429). на четтха дасситанайатта̄ти сакка̄ ваттум̣ випа̄кадхаммадхаммехи кусала̄кусалехи атам̣сабха̄ва̄нам̣ найадассанасса айуджджама̄накатта̄. апича таттха вӣмам̣са̄йа кесучи саббесан̃ча адхипатӣнам̣ абха̄вато екарасам̣ десанам̣ дассетум̣ ‘‘уддхат̣о’’ти ча сакка̄ ваттум̣, идха пана на та̄дисам̣ авачане ка̄ран̣ам̣ лаббхатӣти ‘‘авачане ка̄ран̣ам̣ наттхӣ’’ти вуттам̣.

адхиппа̄йена̄ти акусала̄нантарам̣ сахетукатада̄рамман̣ам̣ наттхӣти тасса тхерасса матиматтанти дассети. ‘‘кусала̄кусале нируддхе сахетуко випа̄ко тада̄рамман̣ата̄ уппаджджатӣ’’ти (пат̣т̣ха̄. 3.1.98) вачанато пана акусала̄нантарам̣ сахетукатада̄рамман̣ампи виджджатийева̄ти уппаттим̣ вадантасса йуттаггахан̣авасена̄ти адхиппа̄йо.

на еттха ка̄ран̣ам̣ диссатӣти етена тихетукаджавана̄нантарам̣ тивидхампи тада̄рамман̣ам̣ йуттанти дассети. йена адхиппа̄йена̄ти пат̣хаматхерена та̄ва екена каммуна̄ анекатада̄рамман̣ам̣ ниббаттама̄нам̣ каммависеса̄бха̄ва̄ там̣там̣джаванасан̇кха̄тапаччайависесена висит̣т̣хам̣ хотӣти имина̄ адхиппа̄йена джаванавасена тада̄рамман̣асса сасан̇кха̄ра̄дивидха̄нам̣ вуттам̣, випа̄кена на̄ма каммасариккхена бхавитаббам̣, на каммавируддхасабха̄вена. ан̃н̃атха̄ анит̣т̣хаппасан̇го сийа̄ти евамадхиппа̄йена дутийаттхеро каммавасенева тада̄рамман̣ависесам̣ а̄ха. н̃а̄н̣асса джаччандха̄дидуггативипаттинимиттапат̣ипаккхата̄ вийа сугативипаттинимиттапат̣ипаккхата̄пи сийа̄ти ман̃н̃ама̄но татийаттхеро ‘‘тихетукакаммато духетукапат̣исандхимпи на̄нуджа̄на̄тӣ’’ти имина̄ найена тесу ва̄десу адхиппа̄йа̄виродхавасена йуттам̣ гахетаббам̣. маха̄пакаран̣е а̄гатапа̄л̣ийа̄ти ‘‘сахетуко дхаммо ахетукасса дхаммасса анантарапаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 3.1.102) имасса вибхан̇ге ‘‘сахетукам̣ бхаван̇гам̣ ахетукасса бхаван̇гасса анантарапаччайена паччайо, сахетука̄ кхандха̄ вут̣т̣ха̄насса анантарапаччайена паччайо’’ти евама̄дина̄ пат̣т̣ха̄не сахетукадука̄дӣсу а̄гатапа̄л̣ийа̄ти аттхо.

ка̄ма̄вачаракусалавипа̄каван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

рӯпа̄вачара̄рӯпа̄вачаравипа̄какатха̄ван̣н̣ана̄

499. тасмим̣ кхан̣е виджджама̄на̄нам̣ чханда̄дӣнанти етена випа̄каджджха̄не дуккха̄пат̣ипада̄дибха̄васса авиджджама̄натам̣ дассети. на хи кусаладжджха̄нам̣ вийа випа̄каджджха̄нам̣ парикаммавасена ниббаттатӣти. на четтха пат̣ипада̄бхедо вийа кусала̄нурӯпо випа̄касса а̄рамман̣абхедопи на параматтхико сийа̄ти сакка̄ ваттум̣ екантена са̄рамман̣атта̄ арӯпадхамма̄нам̣ випа̄касса ча камманимитта̄рамман̣ата̄йа ан̃н̃атра̄пи виджджама̄натта̄. на̄на̄ккхан̣есу на̄на̄дхипатеййанти ‘‘йасмим̣ кхан̣е йам̣ джха̄нам̣ йададхипатикам̣, тато ан̃н̃асмим̣ кхан̣е там̣ джха̄нам̣ екантена тададхипатикам̣ на хотӣ’’ти катва̄ вуттам̣. чатуттхаджджха̄нассева̄ти ча пат̣ипада̄ вийа адхипатайо на екантика̄ти имамеваттхам̣ дассети.

рӯпа̄вачара̄рӯпа̄вачаравипа̄какатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

локуттаравипа̄какатха̄ван̣н̣ана̄

505. тан̣ха̄виджджа̄дӣхи а̄хитависесам̣ локийакаммам̣ випа̄куппа̄данасаматтхам̣ хоти, на ан̃н̃атха̄ти вуттам̣ ‘‘тан̣ха̄дӣхи абхисан̇кхата’’нти. итарасса̄ти сун̃н̃ата̄ппан̣ихитана̄марахитасса. йо суддхикапат̣ипада̄йа вибха̄вито, йо ча суттантапарийа̄йена анимиттоти вуччати. тенева̄ха ‘‘аничча̄нупассана̄нантарассапи маггасса̄’’тиа̄ди. вал̣ан̃джана…пе… бхедо хоти магга̄гаманавасена̄ти адхиппа̄йо. ‘‘магга̄нантарапхалачиттасмим̣ йева̄’’ти вачанам̣ апеккхитва̄ ‘‘сун̃н̃ата̄дина̄мала̄бхе сатӣ’’ти са̄сан̇кам̣ а̄ха. анимиттана̄ман̃ча лабхати магга̄гаманато пхаласса на̄мала̄бхе висеса̄бха̄ватоти адхиппа̄йо. та̄диса̄йа ева̄ти йа̄диса̄ магге саддха̄, та̄диса̄йа ева пхале саддха̄йа.

555. ‘‘катаме дхамма̄ ниййа̄ника̄? чатта̄ро магга̄’’ти вачанато (дха. са. 1295, 1609) аниййа̄никападаниддесе ча ‘‘чатӯсу бхӯмӣсу випа̄ко’’ти (дха. са. 1610) вуттатта̄ на ниппарийа̄йена пхалам̣ ниййа̄насабха̄вам̣, ниййа̄насабха̄васса пана випа̄ко килеса̄нам̣ пат̣иппассаддхиппаха̄навасена паваттама̄но парийа̄йато татха̄ вуччатӣти а̄ха ‘‘ниййа̄никасабха̄васса̄’’тиа̄ди. пан̃чан̇гико ча̄ти етена маггавибхан̇ге саббава̄ресупи пхаласса маггапарийа̄йо а̄гатоти дассети. таттха хи арийамаггаккхан̣е виджджама̄на̄супи виратӣсу тадавасит̣т̣ха̄нам̣ пан̃чаннам̣ ка̄ра̄пакан̇га̄нам̣ атирекакиччата̄дассанаттхам̣ па̄л̣ийам̣ пан̃чан̇гикопи магго уддхат̣оти. евам̣ боджджхан̇га̄пӣти йатха̄ магго, евам̣ маггабоджджхан̇гавибхан̇гесу пхалесу ча боджджхан̇га̄ уддхат̣а̄ти аттхо.

локуттаравипа̄какатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

кирийа̄бйа̄катакатха̄ван̣н̣ана̄

568. пурима̄ паваттӣти маха̄кирийачиттаппаваттим̣ а̄ха. та̄йа хи кхӣн̣а̄саво евам̣ паччавеккхати. тенева̄ха ‘‘идам̣ пана читтам̣ вича̄ран̣апан̃н̃а̄рахита’’нти. еванти йатха̄ сотадва̄ре, евам̣ гха̄надва̄ра̄дӣсупи маха̄кирийачиттехи тасмим̣ тасмим̣ висайе идаматтхиката̄йа париччхинна̄йа идам̣ читтам̣ ваттатӣти дассети. пан̃чадва̄ра̄нугатам̣ хутва̄ лаббхама̄нанти пан̃чадва̄ре паваттамаха̄кирийачитта̄нам̣ пит̣т̣хиват̣т̣акабха̄вена имасса читтасса паваттим̣ сандха̄йа вуттам̣, пан̃чадва̄ре ева ва̄ идамева паваттанти самбандхо. ‘‘лолуппа…пе… бхӯта’’нти вуттатта̄ пан̃чадва̄ре пат̣хамам̣ имина̄ читтена соманассито хутва̄ паччха̄ маха̄кирийачиттехи там̣ там̣ аттхам̣ вичинотӣти айаматтхо вутто вийа диссати. пуббейева пана манодва̄рикачиттена падха̄наса̄руппат̣т̣ха̄на̄дим̣ париччхиндантасса пан̃чадва̄ре та̄дисассева та̄дисесу рӯпа̄дӣсу идам̣ читтам̣ паваттатӣти ваданти. айампи аттхо пан̃чадва̄ре ева паваттам̣ лолуппатан̣ха̄паха̄на̄дипаччавеккхан̣а̄хету йатха̄вуттака̄ран̣абхӯтам̣ джа̄танти евам̣ йоджетва̄ сакка̄ ваттум̣. еван̃ча сати имасса читтасса паччайабхӯта̄ пурима̄ паваттӣти идампи вачанам̣ саматтхитам̣ хоти.

еттха ча пан̃чадва̄ре имина̄ читтена соманассуппа̄данаматтам̣ дат̣т̣хаббам̣, на ха̄суппа̄данам̣ пан̃чадва̄рикачитта̄нам̣ авин̃н̃аттиджанакатта̄, манодва̄ре пана ха̄суппа̄данам̣ хоти. тенева хи ат̣т̣хакатха̄йам̣ пан̃чадва̄ре ‘‘соманассито хотӣ’’ти еттакамева вуттам̣, манодва̄ре ча ‘‘ха̄сайама̄на’’нти. имина̄ хаситуппа̄дачиттена паваттийама̄нампи бхагавато ситакаран̣ам̣ пуббенива̄саана̄гатам̣сасаббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣а̄нам̣ ануваттакатта̄ н̃а̄н̣а̄нупариваттийева̄ти. евам̣ пана н̃а̄н̣а̄нупариваттибха̄ве сати на кочи па̄л̣иат̣т̣хакатха̄нам̣ виродхо, еван̃ча катва̄ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘тесам̣ н̃а̄н̣а̄нам̣ чин̣н̣апарийанте идам̣ читтам̣ уппаджджатӣ’’ти вуттам̣. авассан̃ча етам̣ евам̣ иччхитаббам̣, ан̃н̃атха̄ а̄ваджджаначиттассапи бхагавато паватти на йуджджеййа. тассапи хи вин̃н̃аттисамут̣т̣ха̄пакабха̄васса ниччхитатта̄, на ча вин̃н̃аттисамут̣т̣ха̄пакатте там̣самут̣т̣хита̄йа вин̃н̃аттийа̄ ка̄йакамма̄дибха̄вам̣ а̄ваджджанабха̄во вибандхатӣти.

тато ева̄ти мӯла̄бха̄вена на суппатит̣т̣хитатта̄ ева. ‘‘ахетука̄нам̣ джха̄нан̇га̄ни бала̄ни ча̄’’ти сампин̣д̣анаттхо джха̄нан̇га̄ни ча̄ти ча-саддо. йади апарипун̣н̣атта̄ балабха̄васса имасмим̣ ахетукадвайе бала̄ни ануддит̣т̣ха̄ни асан̇гахита̄ни ча, атха касма̄ ниддит̣т̣ха̄нӣти а̄ха ‘‘йасма̄ пана̄’’тиа̄ди. самма̄ ниййа̄никасабха̄ва̄нам̣ кусала̄нам̣ пат̣ибха̄габхӯто випа̄копи пхалам̣ вийа там̣сабха̄во сийа̄ти сахетукавипа̄качитта̄ни аггахетва̄ кирийачиттакататта̄ ва̄ ‘‘маха̄кирийачиттесӯ’’ти вуттам̣. атха ва̄ маха̄кирийачиттесуча̄ти ча-саддена сахетукавипа̄качитта̄нипи гахита̄нӣти ведитабба̄ни.

574. ‘‘индрийа …пе… имасса̄нантарам̣ уппаджджама̄на̄нӣ’’ти вуттам̣ тесам̣ н̃а̄н̣а̄нам̣ ка̄ма̄вачаратта̄. итаресам̣ махаггататта̄ ‘‘парикамма̄нантара̄нӣ’’ти вуттам̣.

577. а̄хито ахам̣ ма̄но еттха̄ти атта̄, со ева бхавати уппаджджати, на парапарикаппито вийа ниччоти аттабха̄во. атта̄ти ва̄ дит̣т̣хигатикехи гахетабба̄ка̄рена бхавати паваттатӣти аттабха̄во.

кирийа̄бйа̄катакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

читтуппа̄дакан̣д̣аван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.