8. рӯпийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
583-584. рӯпийасиккха̄паде пана саттхуван̣н̣оти саттхуна̄ сама̄наван̣н̣о. саттхуно ван̣н̣о саттхуван̣н̣о, саттхуван̣н̣о вийа ван̣н̣о асса̄ти саттхуван̣н̣оти маджджхападалопӣсама̄со дат̣т̣хаббо. па̄катико на̄ма етарахи пакатикаха̄пан̣о. руккхапхалабӣджамайоти тинтин̣ика̄дируккха̄нам̣ пхалабӣджена като. иччетам̣ саббампӣти йатха̄вуттабхедам̣ саббампи чатуббидхам̣ ниссаггийаваттху хотӣти самбандхо. джа̄тарӯпама̄сакоти суван̣н̣акаха̄пан̣о.
ган̣хеййа̄ти аттано аттха̄йа дӣйама̄нам̣ ва̄ каттхачи т̣хитам̣ ва̄ ниппариггахам̣ дисва̄ сайам̣ ган̣хеййа. ‘‘идам̣ аййасса хотӯ’’ти евам̣ саммукха̄ ва̄ ‘‘асукасмим̣ на̄ма т̣ха̄не мама хиран̃н̃асуван̣н̣ам̣ аттхи, там̣ туйхам̣ хотӯ’’ти евам̣ параммукха̄ т̣хитам̣ ва̄ кевалам̣ ва̄ча̄йа ва̄ хаттхамудда̄йа ва̄ ‘‘туйха’’нти ватва̄ париччаттасса ка̄йава̄ча̄хи аппат̣иккхипитва̄ читтена са̄дийанам̣ упаниккхиттаса̄дийанам̣ на̄ма. ‘‘са̄дийатӣ’’ти вуттамеваттхам̣ вибха̄вети ‘‘ган̣хитука̄мо хотӣ’’ти. ‘‘идам̣ гуттат̣т̣ха̄на’’нти а̄чиккхитаббанти паччайапарибхогам̣йева сандха̄йа а̄чиккхитаббам̣. ‘‘идха никкхипа̄хӣ’’ти вутте ‘‘угган̣ха̄пеййа ва̄’’ти вутталаккхан̣ена ниссаггийам̣ хотӣти а̄ха – ‘‘идха никкхипа̄хӣти на ваттабба’’нти. парато ‘‘имам̣ ган̣ха̄’’ти на ваттаббанти еттха̄пи есева найо. каппийан̃ча акаппийан̃ча нисса̄йа т̣хитамева хотӣти йасма̄ тато уппаннапаччайапарибхого каппати, тасма̄ каппийам̣ нисса̄йа т̣хитам̣. йасма̄ пана дуббича̄ран̣а̄йа тато уппаннапаччайапарибхогопи на каппати, тасма̄ акаппийам̣ нисса̄йа т̣хитанти ведитаббам̣.
на тена кин̃чи каппийабхан̣д̣ам̣ чета̄питанти еттха чета̄питам̣ че, наттхи парибхогупа̄йо, тасма̄ евам̣ вуттам̣. акаппийан̃хи ниссаггийам̣ ваттхум̣ угган̣хитва̄ там̣ аниссаджджитва̄ва чета̄питам̣ каппийабхан̣д̣ам̣ сан̇гхасса ниссат̣т̣хампи саббесам̣ на каппати. кечи пана ‘‘йасма̄ ниссаггийам̣ ваттхум̣ пат̣иггахетва̄ чета̄питам̣ каппийабхан̣д̣ам̣ сан̇гхасса ниссаджджа̄мӣти ниссат̣т̣хам̣ вина̄ва упа̄йам̣ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, тасма̄ ‘на тена кин̃чи каппийабхан̣д̣ам̣ чета̄пита’нти вутта’’нти ваданти. ‘‘а̄ра̄мика̄нам̣ ва̄ паттабха̄ганти идам̣ гихӣнам̣ хаттхагатопи сойева бха̄готи катва̄ вуттам̣. саче пана тена ан̃н̃ам̣ париваттетва̄ а̄ра̄мика̄ денти, парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти маджджхимаган̣т̣хипаде чӯл̣аган̣т̣хипаде ча вуттам̣. тато харитва̄ти ан̃н̃есам̣ паттабха̄гато харитва̄. касин̣апарикамманти а̄локакасин̣апарикаммам̣. ман̃чапӣт̣ха̄дӣни ва̄ти еттха ‘‘тато гахитаман̃чапӣт̣ха̄дӣни париваттетва̄ ан̃н̃ам̣ че гахитам̣, ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. чха̄йа̄пӣти бходжанаса̄ла̄дӣнам̣ чха̄йа̄пи. париччхеда̄тикканта̄ти гехапариччхедам̣ атикканта̄, чха̄йа̄йа гатагатат̣т̣ха̄нам̣ гехам̣ на̄ма на хотӣти адхиппа̄йо. маггенапӣти еттха ‘‘саче ан̃н̃о магго наттхи, маггам̣ адхит̣т̣хахитва̄ гантум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. кӣта̄йа̄ти тена ваттхуна̄ кӣта̄йа. упаниккхепам̣ т̣хапетва̄ сан̇гхо паччайе парибхун̃джатӣти саче упа̄сако ‘‘атибаху етам̣ хиран̃н̃ам̣, идам̣, бханте, аджджева на вина̄сетабба’’нти ватва̄ сайам̣ упаниккхепам̣ т̣хапети, ан̃н̃ена ва̄ т̣хапа̄пети, етам̣ упаниккхепам̣ т̣хапетва̄ тато удайам̣ парибхун̃джанто сан̇гхо паччайе парибхун̃джати, тена ваттхуна̄ гахитатта̄ ‘‘акаппийа’’нти вуттам̣.
585. патитока̄сам̣ асаманна̄харантена па̄тетаббанти идам̣ нирапеккхабха̄вадассанапаранти ведитаббам̣, тасма̄ патитат̣т̣ха̄не н̃а̄теписса гӯтхам̣ чхад̣д̣ентасса вийа нирапеккхабха̄войеветтха пама̄н̣анти ведитаббам̣. асантасамбха̄вана̄йа̄ти аттани авиджджама̄науттаримануссадхамма̄рочанам̣ сандха̄йа вуттам̣. тхеййапарибхого на̄ма анарахасса парибхого. бхагавата̄ хи аттано са̄сане сӣлавато паччайа̄ анун̃н̃а̄та̄, на дуссӣласса. да̄йака̄нампи сӣлавато ева паричча̄го, на дуссӣласса аттано ка̄ра̄нам̣ махаппхалабха̄васса пачча̄сӣсанато. ити саттха̄ра̄ ананун̃н̃а̄татта̄ да̄йакехи ча апариччаттатта̄ дуссӣласса парибхого тхеййапарибхого. ин̣авасена парибхого ин̣апарибхого, пат̣игга̄хакато даккхин̣а̄висуддхийа̄ абха̄вато ин̣ам̣ гахетва̄ парибхого вийа̄ти аттхо. тасма̄ти ‘‘сӣлавато’’тиа̄дина̄ вуттамеваттхам̣ ка̄ран̣абха̄вена пачча̄масати. чӣварам̣ парибхоге парибхогети ка̄йато мочетва̄ мочетва̄ парибхоге. пуребхатта…пе… паччхимайа̄месу паччавеккхитаббанти самбандхо. татха̄ асакконтена йатха̄вуттака̄лависесавасена екасмим̣ дивасе чатуккхаттум̣ тиккхаттум̣ двиккхаттум̣ саким̣йева ва̄ паччавеккхитаббам̣.
сачасса апаччавеккхатова арун̣о уггаччхати, ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣти еттха ‘‘хиййо йам̣ майа̄ чӣварам̣ парибхуттам̣, там̣ йа̄вадева сӣтасса пат̣игха̄та̄йа…пе… хирикопӣнаппат̣иччха̄данаттхам̣, хиййо йо майа̄ пин̣д̣апа̄то парибхутто, со нева дава̄йа̄тиа̄дина̄ саче атӣтапарибхогапаччавеккхан̣ам̣ на кареййа, ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣ’’ти ваданти, вӣмам̣ситаббам̣. сена̄санампи парибхоге парибхогети павесе павесе. евам̣ пана асакконтена пуребхатта̄дӣсу паччавеккхитаббам̣. там̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайенева сакка̄ вин̃н̃а̄тунти идха висум̣ на вуттам̣. сатипаччайата̄ти сатийа̄ паччайабха̄во, пат̣иггахан̣асса парибхогасса ча паччавеккхан̣асатийа̄ паччайабха̄во йуджджати, паччавеккхитва̄ва пат̣иггахетаббам̣ парибхун̃джитаббан̃ча̄ти аттхо. тенева̄ха ‘‘сатим̣ катва̄’’тиа̄ди. евам̣ сантепӣти йадипи двӣсупи т̣ха̄несу паччавеккхан̣а̄ йутта̄, евам̣ сантепи. апаре пана̄ху ‘‘сатипаччайата̄ти сатибхесаджджапарибхогасса паччайабха̄ве паччайети аттхо. евам̣ сантепӣти паччайе сатипӣ’’ти, там̣ тесам̣ матиматтам̣. татха̄ хи паччайасаннисситасӣлам̣ паччавеккхан̣а̄йа висуджджхати, на паччайасаббха̄ваматтена.
нану ча ‘‘парибхоге каронтасса ана̄паттӣ’’ти имина̄ па̄тимоккхасам̣варасӣлам̣ вуттам̣, тасма̄ паччайасаннисситасӣласса па̄тимоккхасам̣варасӣласса ча ко висесоти? вуччате – пуримесу та̄ва тӣсу паччайесу висесо па̄кат̣ойева, гила̄напаччайе пана йатха̄ ватим̣ катва̄ руккхамӯле гопите тасса пхала̄нипи раккхита̄нийева хонти, евамева паччавеккхан̣а̄йа паччайасаннисситасӣле раккхите таппат̣ибаддхам̣ па̄тимоккхасам̣варасӣлампи ниппханнам̣ на̄ма хоти. гила̄напаччайам̣ апаччавеккхитва̄ парибхун̃джантасса сӣлам̣ бхиджджама̄нам̣ па̄тимоккхасам̣варасӣламева бхиджджати, паччайасаннисситасӣлам̣ пана паччха̄бхаттапуримайа̄ма̄дӣсу йа̄ва арун̣уггамана̄ апаччавеккхантассева бхиджджати. пуребхаттан̃хи апаччавеккхитва̄пи гила̄напаччайам̣ парибхун̃джантасса ана̄патти, идаметесам̣ на̄на̄каран̣ам̣.
евам̣ паччайасаннисситасӣласса висуддхим̣ дассетва̄ тенева пасан̇гена сабба̄пи суддхийо дассетум̣ ‘‘чатуббидха̄ хи суддхӣ’’тиа̄дима̄ха. таттха суджджхати ета̄йа̄ти суддхи, йатха̄дхаммам̣ десана̄ва суддхи десана̄суддхи. вут̣т̣ха̄нассапи четтха десана̄йа ева сан̇гахо дат̣т̣хаббо. чхиннамӯла̄паттӣнам̣ пана абхиккхута̄пат̣ин̃н̃а̄ва десана̄. адхит̣т̣ха̄нависит̣т̣хо сам̣варова суддхи сам̣варасуддхи. дхаммена самена паччайа̄нам̣ парийет̣т̣хи ева суддхи парийет̣т̣хисуддхи. чатӯсу паччайесу вуттавидхина̄ паччавеккхан̣а̄ва суддхи паччавеккхан̣асуддхи. еса та̄ва суддхӣсу сама̄санайо. суддхимантесу сӣлесу десана̄ суддхи етасса̄ти десана̄суддхи. сесесупи есева найо. на пуна евам̣ карисса̄мӣти еттха еванти сам̣варабхедам̣ сандха̄йа̄ха. паха̄йа̄ти ваджджетва̄, акатва̄ти аттхо. да̄таббат̣т̣хена да̄йам̣, там̣ а̄дийантӣти да̄йа̄да̄, ананун̃н̃а̄тесу саббена саббам̣ парибхога̄бха̄вато анун̃н̃а̄тесуйева ча парибхогасаббха̄вабха̄вато бхиккхӯхи парибхун̃джитаббапаччайа̄ бхагавато сантака̄. дхаммада̄йа̄дасуттан̃четтха са̄дхаканти –
‘‘дхаммада̄йа̄да̄ ме, бхиккхаве, бхаватха, ма̄ а̄мисада̄йа̄да̄. аттхи ме тумхесу анукампа̄, ‘кинти ме са̄вака̄ дхаммада̄йа̄да̄ бхавеййум̣, но а̄мисада̄йа̄да̄’’’ти (ма. ни. 1.29) –
евам̣ паваттам̣ дхаммада̄йа̄дасуттан̃ча еттха етасмим̣ аттхе са̄дхакам̣.
авӣтара̄га̄нам̣ тан̣ха̄паравасата̄йа паччайапарибхоге са̄мибха̄во наттхи, тадабха̄вена вӣтара̄га̄нам̣ таттха са̄мибха̄во йатха̄ручи парибхогасаббха̄вато. татха̄ хи те пат̣икӯлампи аппат̣икӯла̄ка̄рена аппат̣икӯлампи пат̣икӯла̄ка̄рена тадубхайампи ваджджетва̄ аджджхупеккхана̄ка̄рена паччайе парибхун̃джанти, да̄йака̄нан̃ча маноратхам̣ парипӯренти. тена̄ха – ‘‘те хи тан̣ха̄йа да̄сабйам̣ атӣтатта̄ са̄мино хутва̄ парибхун̃джантӣ’’ти. йо пана̄йам̣ сӣлавато паччавеккхитапарибхого, со ин̣апарибхогасса паччанӣкатта̄ а̄н̣ан̣йапарибхого на̄ма хоти. йатха̄ хи ин̣а̄йико аттано ручийа̄ иччхитадесам̣ гантум̣ на лабхати, евам̣ ин̣апарибхогайутто локато ниссаритум̣ на лабхатӣти таппат̣ипаккхатта̄ сӣлавато паччавеккхитапарибхого а̄н̣ан̣йапарибхоготи вуччати, тасма̄ ниппарийа̄йато чатупарибхогавинимутто висум̣йева̄йам̣ парибхоготи ведитаббо. со идха висум̣ на вутто, да̄йаджджапарибхогейева ва̄ сан̇гахам̣ гаччхатӣти. сӣлава̄пи хи има̄йа сиккха̄йа саманна̄гататта̄ секкхотвева вуччати. саббесанти арийа̄нам̣ путхуджджана̄нан̃ча.
катхам̣ путхуджджана̄нам̣ име парибхога̄ самбхавантӣти? упача̄равасена. йо хи путхуджджанассапи саллекхаппат̣ипаттийам̣ т̣хитасса паччайагедхам̣ паха̄йа таттха анупалиттена читтена парибхого, со са̄мипарибхого вийа хоти. сӣлавато пана паччавеккхитапарибхого да̄йаджджапарибхого вийа хоти да̄йака̄нам̣ маноратхасса авира̄дханато. тенева вуттам̣ ‘‘да̄йаджджапарибхогейева ва̄ сан̇гахам̣ гаччхатӣ’’ти. калйа̄н̣апутхуджджанасса парибхоге ваттаббамева наттхи тасса секкхасан̇гахато. секкхасуттан̃хетасса аттхасса са̄дхакам̣.
ладжджина̄ саддхим̣ парибхого на̄ма ладжджисса сантакам̣ гахетва̄ парибхого. аладжджина̄ саддхинти еттха̄пи есева найо. а̄дито пат̣т̣ха̄йа хи аладжджӣ на̄ма наттхӣти имина̄ дит̣т̣хадит̣т̣хесуйева а̄сан̇ка̄ на ка̄табба̄ти дассети. аттано бха̄рабхӯта̄ саддхивиха̄рика̄дайо. сопи нива̄ретабботи йо пассати, тена нива̄ретаббо. йасма̄ аладжджӣпарибхого на̄ма ладжджино вуччати, тасма̄ а̄патти на̄ма наттхи убхиннампи аладжджӣбха̄вато, ‘‘аладжджӣпарибхого’’ти идам̣ на̄маматтамева на лаббхатӣти вуттам̣ хоти. ‘‘а̄патти пана аттхийева̄ти вадантӣ’’ти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣.
адхаммийоти анесана̄дӣхи уппанно. дхаммийоти бхиккха̄чарийа̄дӣхи уппанно. сан̇гхассева детӣти бхаттам̣ аггахетва̄ аттана̄ ладдхасала̄кам̣йева дети. саче пана ладжджӣ аладжджим̣ пагган̣ха̄ти…пе… антарадха̄петӣти еттха кевалам̣ пагган̣хитука̄мата̄йа евам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, дхаммасса пана са̄санасса сотӯнан̃ча ануггахаттха̄йа ват̣т̣атӣти ведитаббам̣. пуриманайена ‘‘со а̄паттийа̄ ка̄ретаббо’’ти вуттатта̄ имасса а̄паттийева̄ти ваданти. уддесаггахан̣а̄дина̄ дхаммасса парибхого дхаммапарибхого. дхамма̄нуггахена ган̣хантасса а̄паттийа̄ абха̄вепи тхеро тасса аладжджибха̄вам̣йева сандха̄йа ‘‘па̄по кира̄йа’’нтиа̄дима̄ха. тасса пана сантикети маха̄раккхитаттхерасса сантике.
586. ра̄джородха̄дайотиа̄ди ‘‘идам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти четана̄маттасамбхавато вуттам̣. ассатийа̄ диннанти еттха ассатийа̄ диннам̣ на̄ма апариччаттам̣ хоти, тасма̄ дасанте баддхакаха̄пан̣а̄ди ассатийа̄ диннам̣ бхиккхуна̄ ваттхасан̃н̃а̄йа пат̣иггахитан̃ча, тато нева рӯпийам̣ диннам̣, на̄пи пат̣иггахитан̃ча хотӣти еттха а̄паттидесана̄киччам̣ наттхи, там̣ пана да̄йака̄намева пат̣ида̄таббам̣. тена акаппийаваттхуна̄ те че да̄йака̄ саппиа̄дӣни кин̣итва̄на сан̇гхасса тасса ча бхиккхуно денти, саббесам̣ каппати да̄йака̄нам̣йева сантакатта̄. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана пун̃н̃ака̄мехи париччаджитва̄ диннамева сандха̄йа ‘‘пун̃н̃ака̄ма̄…пе… рӯпийе арӯпийасан̃н̃ӣ рӯпийам̣ пат̣игган̣ха̄тӣти ведитаббо’’ти вуттам̣, тасма̄ париччаджитва̄ диннам̣ ваттхасан̃н̃а̄йа ган̣хатопи ниссаггийамева. тена йади те да̄йака̄ но а̄гантва̄ ган̣ханти, да̄йаке пуччхитва̄ аттано аттха̄йа че париччаттам̣, сан̇гхе ниссаджджитва̄ а̄патти десетабба̄. тава чол̣акам̣ пасса̄хӣхи имина̄ гихисантакепи ‘‘идам̣ ган̣хатха̄’’тиа̄диакаппийавоха̄рена видха̄нам̣ бхиккхуно на каппатӣти дӣпети. екапариччхеда̄нӣти кирийа̄кирийабха̄вато екапариччхеда̄ни. джа̄тарӯпараджатабха̄во, аттуддесиката̄, каха̄пан̣а̄дӣсу ан̃н̃атарабха̄воти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни.
рӯпийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.