8. пат̣хамадут̣т̣хадосасиккха̄падаван̣н̣ана̄
380. ат̣т̣хаме па̄ка̄рена париккхиттанти самбандхо. гопурат̣т̣а̄лакайуттанти два̄рапа̄са̄дена ча таттха таттха па̄ка̄раматтхаке патит̣т̣ха̄питаат̣т̣а̄лакехи ча йуттам̣. вел̣ӯхи париккхиттатта̄ аббхантаре пуппхӯпагапхалӯпагаруккхасан̃чханнатта̄ ча нӣлобха̄сам̣. чха̄йӯдакасампаттийа̄ бхӯмибха̄гасампаттийа̄ ча манорамам̣. ка̄л̣акавесена̄ти каландакарӯпена. нива̄панти бходжанам̣. танти уййа̄нам̣. дабботи тасса тхерасса на̄манти даббаттхамбхе патитатта̄ дабботи тасса тхерасса на̄мам̣ ахоси.
кассападасабаласса са̄саносакканака̄ле кира сатта бхиккхӯ екачитта̄ хутва̄ ан̃н̃е са̄сане ага̄равам̣ каронте дисва̄ ‘‘идха ким̣ карома, екаманте саман̣адхаммам̣ катва̄ дуккхассантам̣ карисса̄ма̄’’ти ниссен̣им̣ бандхитва̄ уччам̣ паббатасикхарам̣ абхирухитва̄ аттано читтабалам̣ джа̄нанта̄ ‘‘ниссен̣им̣ па̄тенту, джӣвите са̄лайа̄ отаранту, ма̄ паччха̄нутаппино ахуваттха̄’’ти ватва̄ саббе екачитта̄ хутва̄ ниссен̣им̣ па̄тетва̄ ‘‘аппаматта̄ хотха, а̄вусо’’ти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ овадитва̄ читтаручийесу т̣ха̄несу нисӣдитва̄ саман̣адхаммам̣ ка̄тум̣ а̄рабхим̣су.
татреко тхеро пан̃чаме дивасе арахаттам̣ патва̄ ‘‘мама киччам̣ ниппханнам̣, ахам̣ имасмим̣ т̣ха̄не ким̣ карисса̄мӣ’’ти иддхийа̄ уттаракуруто пин̣д̣апа̄там̣ а̄харитва̄ а̄ха – ‘‘а̄вусо, имам̣ пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джатха, бхиккха̄ча̄ракиччам̣ мама̄йаттам̣ хоту, тумхе аттано каммам̣ каротха̄’’ти. ким̣ ну майам̣, а̄вусо, ниссен̣им̣ па̄тента̄ евам̣ авачумха ‘‘йо пат̣хамам̣ дхаммам̣ саччхикароти, со бхиккхам̣ а̄харату, тена̄бхатам̣ сеса̄ парибхун̃джитва̄ саман̣адхаммам̣ кариссантӣ’’ти. наттхи, а̄вусоти. тумхе аттано пуббахетуна̄ва лабхиттха, майампи сакконта̄ ват̣т̣ассантам̣ карисса̄ма, гаччхатха тумхети. тхеро те сан̃н̃а̄петум̣ асакконто пха̄сукат̣т̣ха̄не пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джитва̄ гато. апаропи тхеро саттаме дивасе ана̄га̄мипхалам̣ патва̄ тато чуто суддха̄ва̄сабрахмалоке ниббатто, итаре тхера̄ екам̣ буддхантарам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ тесу тесу кулесу ниббатта̄. еко гандха̄рарат̣т̣хе таккасиланагаре ра̄джагехе ниббатто, еко паччантимарат̣т̣хе парибба̄джика̄йа куччхимхи ниббатто, еко ба̄хийарат̣т̣хе кут̣умбийагехе ниббатто, еко ра̄джагахе кут̣умбийагехе ниббатто.
айам̣ пана даббаттхеро малларат̣т̣хе анупийанагаре екасса малларан̃н̃о гехе пат̣исандхим̣ ган̣хи. тасса ма̄та̄ упавиджан̃н̃а̄ ка̄ламака̄си. матасарӣрам̣ суса̄нам̣ нетва̄ да̄ручитакам̣ а̄ропетва̄ аггим̣ адам̣су. аггивегасантаттам̣ ударапат̣алам̣ дведха̄ ахоси. да̄рако аттано пун̃н̃абалена уппатитва̄ екасмим̣ даббаттхамбхе нипати, там̣ да̄ракам̣ гахетва̄ аййика̄йа адам̣су. са̄ тасса на̄мам̣ ган̣хантӣ даббаттхамбхе патитва̄ ладдхаджӣвикатта̄ ‘‘даббо’’ти тасса на̄мам̣ ака̄си. тена вуттам̣ ‘‘дабботи тасса тхерасса на̄ма’’нти.
тасса саттавассикака̄ле саттха̄ бхиккхусан̇гхапаривуто малларат̣т̣хе ча̄рикам̣ чарама̄но анупийанигамам̣ патва̄ анупийамбаване вихарати. даббакума̄ро саттха̄рам̣ дисва̄ саха дассаненева пасӣдитва̄ паббаджитука̄мо хутва̄ ‘‘ахам̣ дасабаласса сантике паббаджисса̄мӣ’’ти аййикам̣ а̄пуччхи. са̄ ‘‘са̄дху та̄та̄’’ти даббакума̄рам̣ а̄да̄йа саттху сантикам̣ гантва̄ ‘‘бханте, имам̣ кума̄рам̣ пабба̄джетха̄’’ти а̄ха. саттха̄ ан̃н̃атарасса бхиккхуно сан̃н̃ам̣ ада̄си ‘‘бхиккху имам̣ да̄ракам̣ пабба̄джехӣ’’ти. со тхеро саттху вачанам̣ сутва̄ даббакума̄рам̣ пабба̄дженто тачапан̃чакакаммат̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхи. пуббахетусампанно ката̄бхинӣха̄ро пат̣хамакесават̣т̣ийа̄ воропанаккхан̣ейева сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄си, дутийа̄йа кесават̣т̣ийа̄ оропийама̄на̄йа сакада̄га̄мипхале, татийа̄йа ана̄га̄мипхале, саббакеса̄нам̣ пана оропанан̃ча арахаттапхаласаччхикирийа̄ ча апаччха̄ апуре ахоси. там̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘тхеро кира саттавассикова сам̣вегам̣ лабхитва̄ паббаджито кхураггейева арахаттам̣ па̄пун̣ӣти ведитаббо’’ти.
са̄вакена паттаббанти йатхупаниссайам̣ тена тена са̄вакена паттаббам̣. тиссо виджджа̄тиа̄ди йатха̄самбхававасена вуттам̣. гун̣аджа̄танти ‘‘йан̃ча кин̃чи са̄вакена паттабба’’нти напум̣сакалин̇гасамбандхадассанаттхам̣ вуттам̣. чатӯсу саччесу чатӯхи маггехи сол̣асавидхасса киччасса кататта̄ти дуккхасамудайаниродхамаггасан̇кха̄тесу чатӯсу саччесу дуккхапарин̃н̃а̄ самудайаппаха̄нам̣ ниродхасаччхикирийа̄ маггабха̄вана̄ти екекасса маггасса чатуннам̣ чатуннам̣ кичча̄нам̣ васена сол̣асавидхасса киччасса кататта̄. тато тато пат̣иккамитва̄ти тато тато киччато а̄рамман̣ато ча пат̣иваттитва̄. сила̄пат̣т̣акети па̄са̄н̣апхалаке. тераса̄пӣти бхаттуддесакасена̄санагга̄ха̄пакабхан̣д̣а̄га̄рикачӣварапат̣игга̄хакачӣварабха̄джанакайа̄губха̄джанакапхалабха̄джанакакхаджджабха̄джанакааппаматтакависсаджджакаса̄т̣ийагга̄ха̄пакапаттагга̄ха̄пакаа̄ра̄микапесакаса̄ман̣ерапесакасаммутӣнам̣ васена тераса̄пи саммутийо да̄тум̣ ват̣т̣анти.
382. аписӯти еттха сӯти нипа̄таматтам̣, апи-саддо ат̣т̣ха̄наппайутто ‘‘вика̄ле’’ти имасса анантарам̣ дат̣т̣хаббо, вика̄лепи а̄гаччхантӣти аттхо. джа̄нанта̄ти дӯрабха̄вам̣ джа̄нанта̄. евам̣ саббападесӯти еттха катикасан̣т̣ха̄на̄дӣнам̣ на̄наппака̄ратта̄ тасмим̣ тасмим̣ виха̄ре катикаватта̄дӣни висум̣ висум̣ катха̄петӣти ведитаббам̣. саббавиха̄ресу ча гаманамагге самаппама̄н̣е катва̄ адхит̣т̣ха̄тӣти ваданти. айан̃хи ниммита̄нам̣ дхаммата̄ти анийаметва̄ ниммита̄нам̣ айам̣ ‘‘екасмим̣ бха̄сама̄насми’’нтиа̄ди дхаммата̄. татха̄ хи йе ван̣н̣авайасарӣра̄вайавапариккха̄ракирийа̄висеса̄дӣхи нийамам̣ акатва̄ ниммита̄ хонти, те анийаметва̄ ниммитатта̄ иддхимата̄ садиса̄ва хонти. т̣ха̄нанисаджджа̄дӣсу бха̄ситатун̣хӣбха̄ва̄дӣсу ва̄ йам̣ йам̣ иддхима̄ кароти, там̣ тадева каронти. саче пана на̄наппака̄ре ка̄тука̄мо хоти, кечи пат̣хамавайе, кечи маджджхимавайе, кечи паччхимавайе, татха̄ дӣгхакесе, упад̣д̣хамун̣д̣е, миссакакесе, упад̣д̣хараттачӣваре, пан̣д̣укачӣваре, падабха̄н̣адхаммакатха̄сарабхан̃н̃апан̃хапуччханапан̃хависсаджджаначӣварасиббанадхована̄дӣни каронте, апарепи ва̄ на̄наппака̄раке ка̄тука̄мо хоти, тена па̄дакаджджха̄нато вут̣т̣ха̄йа ‘‘еттака̄ бхиккхӯ пат̣хамавайа̄ хонтӯ’’тиа̄дина̄ найена парикаммам̣ катва̄ пуна сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа адхит̣т̣хите адхит̣т̣ха̄начиттена саддхим̣ иччхитиччхитаппака̄ра̄йева хонти. аваттхукавачанам̣ на хотӣти ниммита̄нам̣ ‘‘айам̣ ман̃чо’’тиа̄дивачанам̣ аваттхукам̣ на хоти саббаттха ман̃чапӣт̣ха̄нам̣ самбхавато.
383. екача̄рикабхаттанти атимана̄патта̄ висум̣ т̣хитика̄йа па̄петаббам̣ бхаттам̣. таддхитавоха̄рена̄ти чатта̄ри парима̄н̣амасса чатукканти евам̣ таддхитавоха̄рена. оданасса пуччха̄йа са̄дхакатаматта̄ а̄ха – ‘‘каран̣аттхейева каран̣авачана’’нти, оданена каран̣абхӯтена пуччхантӣти вуттам̣ хоти. йе ча оданена каран̣абхӯтена пуччханти, тесам̣ пуччхана̄ка̄радассанаттхам̣ ‘‘ким̣, бханте, оданам̣ дема̄ти пуччхантӣ’’ти вуттам̣.
бхавоти бхавитаббо. асаманна̄харитва̄ти а̄бхогам̣ акатва̄. раттим̣ саммантайама̄на̄ти кан̃чи ка̄лам̣ супитва̄ вут̣т̣ха̄йа саммантайама̄на̄. раттийан̃хи пат̣хамайа̄мамаджджхимайа̄месу супитва̄ пабуддха̄нам̣ аджджатанака̄лепи анаджджатана̄бхима̄но хоти, тасма̄ те ‘‘хиййо’’ти а̄хам̣су. йе пана раттийам̣ каммаппасута̄ джа̄гарийамануйутта̄ хонти, тесам̣ аджджатана̄бхима̄нойева, тасма̄ те ‘‘аджджа’’иччева вохаранти, на ‘‘хиййо’’ти. падхӯпа̄йанта̄ти пунаппунам̣ уппаджджанакакодхавасена падхӯпа̄йанта̄.
384. дабба дабба̄ти дутийо дабба-саддо пан̣д̣ита̄дхивачаноти а̄ха ‘‘дабба̄ пан̣д̣ита̄’’ти. евам̣ на ниббет̣хентӣти самбандхо. ниббет̣хентӣти атта̄нам̣ досато моченти. вут̣т̣ха̄налаккхан̣ам̣ ман̃н̃ама̄на̄ти вут̣т̣ха̄налаккхан̣анти ман̃н̃ама̄на̄. на гхат̣ийатӣти тхерасса сусӣлапат̣ин̃н̃а̄йа тасса̄ дуссӣлапат̣ин̃н̃а̄вачанам̣ на гхат̣ийатӣти адхиппа̄йо. еттха йам̣ ваттаббам̣, там̣ парато а̄ви бхависсати. на̄сетха̄ти сетакам̣ датва̄ гихибха̄вам̣ па̄петха̄ти аттхо. лин̇гана̄сана̄ хеттха адхиппета̄. имамева ча дассетум̣ ‘‘тиссо на̄сана̄’’тиа̄ди вуттам̣. екакамма̄дисам̣ва̄сасса акаран̣ам̣ сам̣ва̄сана̄сана̄. дан̣д̣акаммана̄сана̄ на̄ма ва̄лука̄дӣни окиритва̄ йа̄ва кхама̄пети, та̄ва дан̣д̣акаммавасена никкад̣д̣ханам̣. чара пире винасса̄ти никкад̣д̣хана̄ка̄радассанам̣. таттха чара̄ти гаччха, апехӣти вуттам̣ хоти. пирети пара ама̄мака, амха̄кам̣ анаджджхаттикабхӯта̄ти аттхо. пирети хи пара-саддена сама̄наттхам̣ самбодханавачанам̣. атха ва̄ пирети ‘‘парато’’ти имина̄ сама̄наттхам̣ нипа̄тападам̣, тасма̄ чара пирети парато гаччха, ма̄ идха тит̣т̣ха̄ти аттхо. винасса̄ти адассанам̣ гаччха.
йасма̄ те бхиккхӯ атта̄нам̣ аппака̄сетва̄ т̣хита̄, тасма̄ ануйун̃джатха̄ти имасса гавесатха джа̄на̄тха̄ти аттхо вутто. ка̄рако хотӣти ‘‘аййенамхи дӯсита̄’’ти пат̣ин̃н̃а̄татта̄ та̄йа пат̣ин̃н̃а̄йа йади на̄сита̄, тхеро ка̄рако хоти, садосоти аттхо. ака̄рако хотӣти та̄йа катапат̣ин̃н̃ам̣ анапеккхитва̄ йади бхагавата̄ пакатидуссӣлабха̄вам̣йева сандха̄йа са̄ на̄сита̄, тхеро ака̄рако хотӣти адхиппа̄йо. ‘‘сака̄йа пат̣ин̃н̃а̄йа на̄сетха̄’’ти вутте ‘‘аййенамхи дӯсита̄’’ти та̄йа катапат̣ин̃н̃а̄йа бхӯтата̄ а̄паджджатӣти а̄ха – ‘‘бханте, тумха̄кам̣ ва̄де тхеро ка̄рако хоти садосо’’ти. бхиккхуним̣ ануддхам̣сети, дуккат̣анти имина̄ маха̄ат̣т̣хакатха̄ва̄до дассито. муса̄ва̄де па̄читтийанти вуттанти бхиккхуним̣ ануддхам̣сентасса муса̄ва̄де па̄читтийанти вуттам̣.
татра̄ти тесу дуккат̣апа̄читтийесу. ито пат̣т̣ха̄йа ‘‘тасма̄ па̄читтийамева йуджджатӣ’’ти вачанапарийантам̣ двӣсупи ат̣т̣хакатха̄су адхиппа̄йавибха̄ванам̣. таттха пуриманайети ‘‘бхиккхуним̣ ануддхам̣сети, дуккат̣а’’нти вуттаат̣т̣хакатха̄найе. дуккат̣амева йуджджатӣти касма̄ вуттанти че? таттха ка̄ран̣ам̣ дассенто ‘‘йатха̄’’тиа̄дима̄ха. бхиккхуно бхиккхусмим̣ сан̇гха̄дисесоти бхиккхум̣ амӯлакена антимаваттхуна̄ ануддхам̣сентасса бхиккхуно сан̇гха̄дисесоти аттхо. паччхиманайепи ‘‘бхиккхуним̣ ануддхам̣сентасса муса̄ва̄де па̄читтийа’’нти вуттам̣. курундӣнайепи муса̄ва̄датта̄ па̄читтийамева йуджджатӣти висам̣ва̄дапуреккхата̄йа па̄читтийамева йуджджатӣти адхиппа̄йо. йади евам̣ бхиккхум̣ амӯлакена антимаваттхуна̄ ануддхам̣сентасса аккосантасса ча муса̄ва̄датта̄ па̄читтийенева бхавитаббанти че? таттха сатипи муса̄ва̄де вачанаппама̄н̣ато сан̇гха̄дисесаомасава̄дапа̄читтийехева бхавитаббам̣, на сампаджа̄намуса̄ва̄дапа̄читтийена̄ти дассетум̣ ‘‘вачанаппама̄н̣ато’’тиа̄дима̄ха. таттха вачанаппама̄н̣атоти бхагавата̄ вуттапа̄л̣ивачанаппама̄н̣ато. ида̄ни там̣ вачанам̣ дассетум̣ ‘‘ануддхам̣сана̄дхиппа̄йена̄’’тиа̄ди вуттам̣. бхиккхусса пана бхиккхунийа̄ дуккат̣анти вачанам̣ наттхӣти бхиккхунийа̄ ануддхам̣сане бхиккхуно дуккат̣анти вачанам̣ наттхи татха̄ па̄л̣ийам̣ ана̄гататта̄. сампаджа̄намуса̄ва̄де па̄читтийанти вачанаматтхӣти са̄ман̃н̃ато вуттам̣ сампаджа̄намуса̄ва̄дасиккха̄падам̣ дассети.
ида̄ни двӣсупи ат̣т̣хакатха̄ва̄десу адхиппа̄йам̣ вибха̄ветва̄ тесу паччхимава̄де досам̣ дассетва̄ пуримава̄дам̣ патит̣т̣хапетука̄мо а̄чарийо ‘‘татра пана̄’’тиа̄дима̄ха. татра̄ти ‘‘па̄читтийамева йуджджатӣ’’ти вуттава̄де. ануддхам̣сана̄дхиппа̄йе асати па̄читтийанти имина̄ сампаджа̄намуса̄ва̄де па̄читтийасса ока̄сам̣ дассети. висум̣ па̄читтийам̣ вуттанти сампаджа̄намуса̄ва̄де па̄читтийато висум̣ ан̃н̃амева па̄читтийам̣ вуттам̣. етехи на̄сана̄ наттхӣти са̄ман̃н̃ато вуттам̣, имисса̄ пана дуккат̣ена на̄сана̄ наттхӣти адхиппа̄йо. йади евам̣ касма̄ нам̣ бхагава̄ на̄сетӣти а̄ха ‘‘йасма̄ пана̄’’тиа̄ди.
385-386. дӯситоти дут̣т̣хасаддасса каммаса̄дханатам̣ дассети. дӯсайати парам̣ вина̄сетӣти дӯсако. имина̄ ‘‘дӯсайатӣти досо’’ти досасаддасса каттуса̄дханата̄ вутта̄. пакатибха̄вам̣ джаха̄питоти дусасаддасса викатийам̣ пат̣хитатта̄ вуттам̣, пакатийа̄ соммабха̄вам̣ джаха̄питоти аттхо, вика̄рама̄па̄дитоти вуттам̣ хоти. а̄ка̄рана̄наттена̄ти дӯсита̄ка̄расса дӯсака̄ка̄расса ча на̄наттена. анабхираддхоти атут̣т̣хо. йо пана атут̣т̣хо, со сукхито на̄ма на хотӣти а̄ха ‘‘на сукхито’’ти. ‘‘а̄ра̄дхито ра̄джа̄’’тиа̄дӣсу паса̄дитоти аттхасамбхавато ‘‘на ва̄ паса̄дито’’ти вуттам̣. кхӣласаддо тхаддхабха̄вавачано качаварапарийа̄йо ча хотӣти а̄ха – ‘‘читтатхаддхабха̄вачиттакачаварасан̇кха̄там̣ пат̣игхакхӣла’’нти. кхӣлайати тена читтам̣ тхаддхабха̄вам̣ а̄паджджатӣти кхӣлам̣, читтасса тхаддхабха̄во. со ча аттхато пат̣игхойева. читтасса тхаддхабха̄валаккхан̣о хи пат̣игхо, тасмин̃ча уппанне читтам̣ укла̄паджа̄тат̣т̣ха̄нам̣ вийа аманун̃н̃ам̣ хоти, тасма̄ качаварасадисатта̄пи пат̣игхова ‘‘кхӣла’’нти вутто. тена̄ха ‘‘пат̣игхакхӣла’’нти. читтасса тхаддхабха̄ватта̄ качаварасадисатта̄ ча пат̣игхойева кхӣлам̣ пат̣игхакхӣлам̣. наппатӣтоти пӣтисукха̄дӣхи на абхигато на анугато, на упетоти аттхо. йо ча пӣтисукха̄дӣхи анупагато, со техи ваджджито на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘пӣтисукха̄дӣхи ваджджито’’ти. йо ча техи ваджджито, на со тена абхисат̣о на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘на абхисат̣о’’ти, пӣтисукха̄дӣхи на паттхат̣оти аттхо.
йена̄ти йена копена. дут̣т̣хоти ма̄тика̄йа а̄гатападам̣ дассети, купитоти падабха̄джане а̄гатападам̣. аттхато екаттепи убхиннам̣ пада̄нам̣ васена ‘‘убхайампӣ’’ти вуттам̣. евам̣ ‘‘тена ча копена тена ча досена̄’’ти имесам̣ пада̄нам̣ васена ‘‘двӣхӣ’’ти вуттам̣, аттхато пана досойева. со ча сан̇кха̄раккхандхапарийа̄панноти а̄ха ‘‘имехи двӣхи сан̇кха̄раккхандхамева дассетӣ’’ти. ‘‘анаттаманата̄ анабхираддхӣ’’ти вачанехи доманассаведана̄ва вутта̄ти а̄ха ‘‘имехи двӣхи ведана̄ккхандхам̣ дассетӣ’’ти.
йада̄ пана чодакена адит̣т̣хам̣ асутам̣ апарисан̇китам̣ ва̄ хоти, тада̄ амӯлакам̣ на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘там̣ панасса…пе… чодакавасена адхиппета’’нти. йади чудитакавасена адхиппетам̣ сийа̄, амӯлакам̣ на̄ма анаджджха̄паннанти падабха̄джанам̣ вадеййа̄ти адхиппа̄йо. йам̣ па̄ра̄джиканти бхиккхуно анурӯпесу екӯнавӣсатийа̄ па̄ра̄джикесу ан̃н̃атарам̣. падабха̄джане пана па̄л̣ийам̣ а̄гата̄нева гахетва̄ ‘‘чатуннам̣ ан̃н̃атарена̄’’ти вуттам̣. етанти чудитакасса а̄панна̄на̄паннаттам̣. идха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде.
татхева̄ти паса̄дасотена диббасотена ва̄ти имаматтхам̣ атидисати. сутва̄ва джа̄нитаббато ‘‘сутат̣т̣ха̄нейева тит̣т̣хатӣ’’ти вуттам̣. парисан̇канам̣ парисан̇китам̣, дит̣т̣ха̄нугатам̣ парисан̇китам̣ дит̣т̣хапарисан̇китам̣. евам̣ сесесупи. имесанти каттуаттхе са̄мивачанам̣, имехӣти аттхо. кариссанти ва̄ти еттха вибхаттипарин̣а̄мам̣ катва̄ имети йоджетаббам̣. дит̣т̣хам̣ аттхи самӯлакам̣, аттхи амӯлаканти идам̣ аджджха̄ча̄расса саббха̄ва̄саббха̄вам̣ сандха̄йа вуттам̣. аттхи сан̃н̃а̄самӯлакам̣, аттхи сан̃н̃а̄амӯлаканти идам̣ пана дит̣т̣хасан̃н̃а̄йа саббха̄ва̄саббха̄вам̣ сандха̄йа.
самӣпе т̣хатва̄ти два̄дасахаттхаббхантаре самӣпе т̣хатва̄ти вадантӣти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣. парато пана ‘‘дӯтам̣ ва̄ пан̣н̣ам̣ ва̄ са̄санам̣ песетва̄ чодентасса сӣсам̣ на етӣ’’ти параммукха̄чодана̄йа ева ана̄паттийа̄ вуттатта̄ ‘‘самӣпе т̣хатва̄’’ти идам̣ саммукхабха̄ваматтадассанаттхам̣ вуттанти амха̄кам̣ кханти. тенева ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. дут̣т̣хадосасиккха̄падаван̣н̣ана̄) ан̇гам̣ дассентена ‘‘ча̄вана̄дхиппа̄йена саммукха̄чодана̄’’ти вуттам̣, на ча саммукхабха̄во два̄дасахаттхаббхантарейева̄ти нийамо сакка̄ ваттхум̣. винайавиниччхайан̃ча патва̄ гарукейева т̣ха̄таббанти вуттам̣, тасма̄ упапариккхитва̄ йуттатарам̣ гахетаббам̣. чода̄пакассева ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа сан̇гха̄дисесоти а̄н̣аттасса ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа чода̄пакасса сан̇гха̄дисесо. майа̄пи дит̣т̣хам̣ сутам̣ аттхӣти идам̣ а̄н̣аттассапи чодакабха̄вадассанаттхам̣ вуттам̣, евам̣ пана аватва̄пи ‘‘па̄ра̄джикам̣ дхаммам̣ аджджха̄панносӣ’’ти идамева вачанам̣ парасса вачанам̣ вийа акатва̄ ануддхам̣сана̄дхиппа̄йена вадантасса сан̇гха̄дисесойева. сатипи пана ануддхам̣сана̄дхиппа̄йе ‘‘асукена евам̣ вутта’’нти дассетва̄ вадантасса наттхи сан̇гха̄дисесоти ваданти.
самбахула̄ самбахуле самбахулехи ваттхӯхи чодентӣти еттха самбахулети бахуттаниддесе ка̄ран̣ам̣ на диссати. ваттхучодака̄нам̣йева хи ека̄некавасена идам̣ чатуккама̄гатам̣, на чудитакассапи ека̄некавасена. татха̄ хи екассева чудитакасса васена екаваттхуекачодакаекаваттхуна̄на̄чодакана̄на̄ваттхуекачодакана̄на̄ваттхуна̄на̄чодакаппабхедам̣ идам̣ чатуккама̄гатам̣, тенева чатуттхачоданам̣ дассентенапи ‘‘имисса̄ чодана̄йа на̄на̄ваттхӯни на̄на̄чодака̄’’ти вуттам̣, на пана ‘‘на̄на̄чудитака̄’’ти, тасма̄ ‘‘самбахуле’’ти бахуттаниддесе ка̄ран̣ам̣ на диссати. атха ва̄ пат̣хамам̣ тӣсупи чодана̄су екаттена чудитакам̣ ниддиситва̄пи идха бахуттена ниддесо ‘‘на кевалам̣ екасмим̣йева чудитаке чодана̄ самбхавати, атха кхо самбахулесупӣ’’ти имаматтхам̣ дассетум̣ като.
чодетум̣ пана ко лабхати, ко на лабхатӣтиа̄ди ануддхам̣сана̄дхиппа̄йам̣ вина̄пи чодана̄лаккхан̣ам̣ дассетум̣ вуттам̣. сӣласампанноти идам̣ дуссӣласса вачанам̣ аппама̄н̣анти адхиппа̄йена вуттам̣. бхиккхунӣнам̣ пана бхиккхум̣ чодетум̣ аниссаратта̄ ‘‘бхиккхунимева̄’’ти вуттам̣. сатипи бхиккхунӣнам̣ бхиккхӯсу аниссарабха̄ве та̄хи катачодана̄пи чодана̄рухатта̄ чодана̄йева̄ти адхиппа̄йена ‘‘пан̃чапи сахадхаммика̄ лабхантӣ’’ти вуттам̣. бхиккхусса сутва̄ чодетӣтиа̄дина̄ чодако йесам̣ сутва̄ чодети, тесампи вачанам̣ пама̄н̣амева̄ти сампат̣иччхитатта̄ тесам̣ чодана̄пи рухатева̄ти дассетум̣ тхеро суттам̣ нидассеси.
дӯтам̣ ва̄ пан̣н̣ам̣ ва̄ са̄санам̣ ва̄ песетва̄ти ‘‘твам̣йева гантва̄ чодехӣ’’ти дӯтам̣ ва̄ песетва̄ йо там̣ чодетум̣ саккоти, тасса мукхаса̄санам̣ ва̄ пан̣н̣ам̣ ва̄ песетва̄. сӣсам̣ на етӣти сан̇гха̄дисесо на хотӣти адхиппа̄йо. кин̃ча̄пи па̄л̣ийам̣ ‘‘чодети ва̄ чода̄пети ва̄’’ти са̄ман̃н̃ато вуттатта̄ дӯтаса̄сана̄дӣхи чода̄пентассапи а̄паттийева̄ти пан̃н̃а̄йати, ‘‘сӣсам̣ на етӣ’’ти идам̣ пана ат̣т̣хакатха̄чарийаппама̄н̣ена гахетаббам̣. самайена̄ти пакатийа̄ саддам̣ сутва̄ аттхавиджа̄нанасамайена.
гарука̄нам̣ двиннанти па̄ра̄джикасан̇гха̄дисеса̄нам̣. авасеса̄нам̣ васена̄ти пан̃чалахука̄паттӣнам̣ васена. ‘‘наттхи динна’’нтиа̄ди дасаваттхука̄ миччха̄дит̣т̣хи. ‘‘антава̄ локо, анантава̄ локо’’тиа̄динайаппаватта̄ дит̣т̣хи сассатуччхедасан̇кха̄там̣ антам̣ ган̣ха̄тӣти антагга̄хика̄. а̄джӣвахету пан̃н̃атта̄нам̣ чханнам̣ сиккха̄пада̄нам̣ васена̄ти а̄джӣвахету а̄джӣвака̄ран̣а̄ па̄пиччхо иччха̄пакато асантам̣ абхӯтам̣ уттаримануссадхаммам̣ уллапати, а̄патти па̄ра̄джикасса, а̄джӣвахету а̄джӣвака̄ран̣а̄ сан̃чариттам̣ сама̄паджджати, а̄патти сан̇гха̄дисесасса, а̄джӣвахету а̄джӣвака̄ран̣а̄ йо те виха̄ре васати, со бхиккху араха̄ти бхан̣ати, пат̣ивиджа̄нантасса а̄патти тхуллаччайасса, а̄джӣвахету а̄джӣвака̄ран̣а̄ бхиккху пан̣ӣтабходжана̄ни агила̄но аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати, а̄патти па̄читтийасса, а̄джӣвахету а̄джӣвака̄ран̣а̄ бхиккхунӣ пан̣ӣтабходжана̄ни агила̄на̄ аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати, а̄патти па̄т̣идесанӣйасса, а̄джӣвахету а̄джӣвака̄ран̣а̄ бхиккху сӯпам̣ ва̄ оданам̣ ва̄ агила̄но аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати, а̄патти дуккат̣асса, а̄джӣвавипаттипаччайа̄ има̄ чха а̄паттийо а̄паджджатӣти евам̣ парива̄рапа̄л̣ийам̣ (пари. 287) дассита̄нам̣ чханнам̣ сиккха̄пада̄нам̣ васена. дит̣т̣хивипаттиа̄джӣвавипаттӣхи чодентопи таммӯлика̄йа а̄паттийа̄ ева чодети.
‘‘касма̄ мам̣ на вандасӣ’’ти пуччхите ‘‘ассаман̣оси асакйапуттийосӣ’’ти аванданака̄ран̣асса вуттатта̄ антимаваттхум̣ аджджха̄панно на вандитабботи ваданти. чодетука̄мата̄йа ева авандитва̄ аттана̄ ваттаббасса вуттаматтхам̣ т̣хапетва̄ авандийабха̄ве там̣ ка̄ран̣ам̣ на хотӣти чӯл̣аган̣т̣хипаде маджджхимаган̣т̣хипаде ча вуттам̣. антимаваттхум̣ аджджха̄паннасса аванданӣйесу авуттатта̄ тена саддхим̣ сайантасса сахасеййа̄паттийа̄ абха̄вато тасса ча пат̣иггахан̣асса руханато тадева йуттатаранти вин̃н̃а̄йати. кин̃ча̄пи йа̄ва со бхиккхубха̄вам̣ пат̣иджа̄на̄ти, та̄ва вандитаббо. йада̄ пана ‘‘ассаман̣омхӣ’’ти пат̣иджа̄на̄ти, тада̄ на вандитабботи айаметтха висесо ведитаббо. антимаваттхум̣ аджджха̄паннасса хи бхиккхубха̄вам̣ пат̣иджа̄нантассева бхиккхубха̄во, на тато парам̣. бхиккхубха̄вам̣ аппат̣иджа̄нанто хи анупасампаннапаккхам̣ бхаджати. йасма̄ а̄мисам̣ денто аттано иччхитат̣т̣ха̄нейева дети, тасма̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ нисинна̄нам̣ йа̄губхатта̄дӣни дентена екасса чодетука̄мата̄йа адиннепи чодана̄ на̄ма на хотӣти а̄ха ‘‘на та̄вата̄ чодана̄ хотӣ’’ти.
тим̣са̄нӣти тим̣са етесаматтхӣти тим̣са̄ни, тим̣саванта̄нӣти аттхо, тим̣са̄дхика̄нӣти вуттам̣ хоти. гун̣авачанатта̄ таддхиталопам̣ катва̄ ‘‘тим̣са̄нӣ’’ти вуттам̣. атха ва̄ тим̣са чодана̄ адхика̄ етесӯти тим̣са̄ни. тасмим̣ адхикамити д̣ака̄рапаччайе сати рӯпамидам̣ дат̣т̣хаббам̣. навута̄нӣти еттха̄пи есева найо.
убба̄хика̄йа там̣ адхикаран̣ам̣ виниччхинитаббанти убба̄хика̄йа самматехи там̣ адхикаран̣ам̣ виниччхинитаббам̣. аладжджуссанна̄йа хи париса̄йа дасахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо. ‘‘сӣлава̄ хоти па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно’’тиа̄дина̄ саматхаккхандхаке (чӯл̣ава. 231) вуттадасан̇гасампаттийа̄ саманна̄гата̄ две тайо бхиккхӯ уччинитва̄ таттхева вутта̄йа н̃аттидутийакаммава̄ча̄йа самманнитабба̄. евам̣ самматехи пана техи бхиккхӯхи висум̣ ва̄ нисӣдитва̄ тасса̄йева ва̄ париса̄йа ‘‘ан̃н̃ехи на кин̃чи катхетабба’’нти са̄ветва̄ там̣ адхикаран̣ам̣ виниччхинитаббам̣. тумха̄канти чудитакачодаке сандха̄йа вуттам̣.
кимхӣти кисмим̣ ваттхусмим̣. кимхи нампи на джа̄на̄сӣти кимхи нанти вачанампи на джа̄на̄си. на̄сса ануйого да̄табботи на̄сса пуччха̄ пат̣ипуччха̄ да̄табба̄. ‘‘думман̇кӯнам̣ пуггала̄нам̣ ниггаха̄йа̄’’тиа̄дивачанато ‘‘аладжджӣниггахаттха̄йа…пе… пан̃н̃атта’’нти вуттам̣. ехитӣти а̄гамиссати. дит̣т̣хасанта̄нена̄ти дит̣т̣хасамбандхена, дит̣т̣ханийа̄мена̄ти вуттам̣ хоти. вива̄даваттхусан̇кха̄те аттхе паччаттхика̄ аттхаппаччаттхика̄. сан̃н̃ам̣ датва̄ти тесам̣ катхам̣ паччхиндитва̄ аттано вачанам̣ са̄дхетум̣ сан̃н̃ам̣ катва̄. асуддхасан̃н̃а̄йа уппаннатта̄ ‘‘анануччхавико’’ти а̄ха. екасамбхогапарибхога̄ти идам̣ аттано сантика̄ тесам̣ мочанаттхам̣ вуттам̣, на пана тесам̣ ан̃н̃аман̃н̃асамбхоге йоджанаттхам̣. виниччхайо на ка̄табботи ‘‘амха̄кам̣ вачане ат̣т̣ха̄таббасабха̄ва̄ ете аладжджино’’ти джа̄нантена виниччхайо на ка̄таббо.
вираддхам̣ хотӣти аттана̄ катадосаппат̣иччха̄данаттхам̣ кан̃чи муса̄ва̄дам̣ катва̄ вираддхам̣ хоти. пат̣ин̃н̃ам̣ на детӣти саче майа̄ катадосам̣ ваккха̄ми, майхам̣ ануваттака̄ бхиджджиссантӣти ‘‘катам̣ майа̄’’ти пат̣ин̃н̃ам̣ на дети. суддхо хотӯти тесам̣ вачанена суддхо на̄ма хоту, тесам̣ вачанена екадвева̄рамасса виниччхайо да̄табботи адхиппа̄йо. т̣ха̄не на тит̣т̣хатӣти ладжджит̣т̣ха̄не на тит̣т̣хати. виниччхайо на да̄табботи аладжджибха̄вама̄паннатта̄ на да̄таббо.
амӯлакампи самӯлакампи мӯлам̣ гахетва̄ вадантӣти а̄ха ‘‘две мӯла̄нӣ’’ти. ка̄лена ваккха̄мӣтиа̄дӣсу еко екам̣ ока̄сам̣ ка̄ретва̄ чоденто ка̄лена вадати на̄ма. сан̇гхамаджджхе ган̣амаджджхе сала̄каггайа̄гуаггавитаккама̄л̣акабхиккха̄ча̄рамаггаа̄санаса̄ла̄дӣсу упат̣т̣ха̄кехи парива̄ритаккхан̣е ва̄ чоденто ака̄лена вадати на̄ма. таччхена ваданто бхӯтена вадати на̄ма. ‘‘амбхо махаллака-париса̄вачара-пам̣сукӯлика-дхаммакатхика-патирӯпам̣ тава ида’’нти ваданто пхарусена вадати на̄ма. ка̄ран̣анисситам̣ пана катва̄ ‘‘бханте махаллака̄ттха, париса̄вачара̄ пам̣сукӯлика̄ дхаммакатхика̄ттха, патирӯпам̣ тумха̄кам̣ ида’’нти ваданто сан̣хена вадати на̄ма. ка̄ран̣анисситам̣ катва̄ ваданто аттхасан̃хитена вадати на̄ма. меттачитто ваккха̄ми, но досантароти меттачиттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ ваккха̄ми, на дут̣т̣хачитто хутва̄. паннарасасу дхаммесӯти парисуддхака̄йасама̄ча̄рата̄, парисуддхавачӣсама̄ча̄рата̄, сабрахмача̄рӣсу меттачиттата̄, бахуссутата̄, убхиннам̣ па̄тимоккха̄нам̣ виттха̄рена сва̄гатасувибхаттасуппаваттасувиниччхитата̄, ‘‘ка̄лена ваккха̄мӣ’’тиа̄дина̄ вуттапан̃чадхамма̄, ка̄рун̃н̃ата̄, хитесита̄, анукампата̄, а̄паттивут̣т̣ха̄ната̄, винайапуреккха̄рата̄ти имесу паннарасасу дхаммесу. таттха ка̄рун̃н̃ата̄ти ка̄рун̣икабха̄во. имина̄ карун̣а̄ ча карун̣а̄пуббабха̄го ча дассито. хитесита̄ти хитагавесаната̄. анукампата̄ти тена хитена сам̣йоджана̄. двӣхипи метта̄ ча метта̄пуббабха̄го ча дассито. а̄паттивут̣т̣ха̄ната̄ти а̄паттито вут̣т̣ха̄петва̄ суддханте патит̣т̣ха̄пана̄. ваттхум̣ чодетва̄ са̄ретва̄ пат̣ин̃н̃ам̣ а̄ропетва̄ йатха̄пат̣ин̃н̃а̄йа каммакаран̣ам̣ винайапуреккха̄рата̄ на̄ма. сачче ча акуппе ча̄ти вачӣсачче ча акуппата̄йа ча. чудитакена хи саччан̃ча ваттаббам̣, копо ча на ка̄таббо, нева аттана̄ куджджхитаббо, на паро гхат̣т̣етабботи аттхо.
бхуммаппаттийа̄ти бхуммавачане сампатте, бхумматтхе идам̣ упайогавачананти вуттам̣ хоти. адхикарӣйанти еттха̄ти адхикаран̣а̄ни. ке адхикарӣйанти? саматха̄. катхам̣ адхикарӣйанти? саманавасена. адхикаран̣ам̣ саменти вӯпасаментӣти хи саматха̄. атха ва̄ саманаттха̄йа паваттама̄нехи саматхехи адхика̄табба̄нӣти адхикаран̣а̄ни. йатха̄ хи саманавасена саматха̄нам̣ вива̄да̄дӣсу адхикаттубха̄во, евам̣ вива̄да̄дӣнам̣ техи адхикаттаббата̄пи. тена̄ха ‘‘саматхехи адхикаран̣ӣйата̄’’ти. имина̄ адхикаран̣асаддасса каммаса̄дханата̄ вутта̄. га̄ханти ‘‘асукам̣ чодесса̄мӣ’’ти манаса̄ чодана̄йа гахан̣ам̣. четананти ‘‘чодесса̄мӣ’’ти уппанначетанам̣. аккхантинти чудитаке уппаннам̣ аккхантим̣. воха̄ранти чодана̄васаппаттавачанам̣. пан̣н̣аттинти чодана̄васаппаваттана̄мапан̣н̣аттим̣. атта̄да̄нам̣ гахетва̄ти чоданам̣ манаса̄ гахетва̄. там̣ адхикаран̣анти там̣ га̄халаккхан̣ам̣ адхикаран̣ам̣.
тасма̄ пан̣н̣атти адхикаран̣анти ат̣т̣хакатха̄су катасаннит̣т̣ха̄нам̣ дассетва̄ ида̄ни тампи на йуттанти дассетум̣ ‘‘там̣ панета’’нтиа̄дима̄ха. тети ат̣т̣хакатха̄чарийа̄. па̄ра̄джикадхаммоти па̄ра̄джика̄патти. аччантаакусалатта̄ти локаваджджабха̄вато па̄ра̄джика̄паттийа̄ екантаакусалатта̄. йа̄йа пан̣н̣аттийа̄ти на̄мапан̣н̣аттим̣ сандха̄йа вадати. абхила̄пена̄ти тассева вевачанам̣. пан̃н̃аттоти воха̄равасена катхито. адхикаран̣е паваттатта̄ ча адхикаран̣анти ман̃чат̣т̣хесу ман̃чавоха̄ро вийа. йасма̄ амӯлакена чоденто чудитаке пуггале там̣ адхикаран̣ам̣ наттхӣти саллаккхети, тасма̄ тасса вачанам̣ абхидхеййасун̃н̃анти а̄ха ‘‘сабха̄вато наттхӣ’’ти. тан̃ча кхо идхева̄ти тан̃ча йатха̄вуттапарийа̄йена пан̣н̣аттийа̄ адхикаран̣абха̄во идхева имасмим̣йева сиккха̄паде. ‘‘ма̄та̄пи путтена вивадатӣ’’тиа̄динайаппаваттасса вива̄дасса адхикаран̣абха̄во на самбхавати саматхехи анадхикаран̣ӣйатта̄ти а̄ха ‘‘идхекаччо вива̄до’’ти.
ат̣т̣ха̄расабхедакараваттхӯнӣти лаккхан̣авачанаметам̣ йатха̄ ‘‘йади ме бйа̄дхита̄ дахеййум̣, да̄таббамидамосадха’’нти, тасма̄ тесу ан̃н̃атаран̃н̃атарам̣ нисса̄йа уппанно вива̄до ‘‘ат̣т̣ха̄расабхедакараваттхӯни нисса̄йа уппанно’’ти вуччати. анува̄доти упавадана̄ чева чодана̄ ча. таттха упавадана̄ на̄ма аккосо. пан̃чапи а̄паттиккхандха̄ти ма̄тика̄йа а̄гата̄ пан̃ча а̄паттиккхандха̄. сатта̄ти тейева пан̃ча, вибхан̇ге а̄гата̄ тхуллаччайадуббха̄сита̄паттийо двети сатта. киччайата̄ти каттаббата̄. каран̣ӣйата̄ти тассева вевачанам̣. убхайенапи апалокана̄дисан̇гхакаммам̣йева дассети, тена̄ха ‘‘апалоканакамма’’нтиа̄ди.
а̄патта̄дхикаран̣ам̣ т̣хапетва̄ сеса̄дхикаран̣ехи чодана̄йева наттхӣти а̄ха ‘‘имасмим̣ панаттхе…пе… а̄патта̄дхикаран̣амева адхиппета’’нти. сапада̄нуккаманиддесасса̄ти пада̄нам̣ ануккамена ниддесо пада̄нуккаманиддесо, падабха̄джанассетам̣ адхивачанам̣. тена саха ваттама̄нам̣ сапада̄нуккаманиддесам̣, сиккха̄падам̣, тасса пада̄нуккаманиддесасахитасса сиккха̄падасса̄ти аттхо, падабха̄джанасахитасса̄ти вуттам̣ хоти.
асса̄ти каттуаттхе са̄мивачанам̣, анена̄ти аттхо. тена̄ха ‘‘етена чодакена̄’’тиа̄ди. идха̄гатесӯти имасмим̣ сиккха̄паде а̄гатесу. ан̃н̃атра а̄гатесӯти ито ан̃н̃атра омасава̄да̄дисиккха̄падапа̄л̣ийам̣ а̄гатесу. дуссӣлоти ниссӣло сӣлавирахито. па̄падхаммоти дуссӣлатта̄ ева хӣнаджджха̄сайата̄йа ла̄макасабха̄во. асучисан̇кассарасама̄ча̄роти апарисуддхака̄йакамма̄дита̄йа асучи хутва̄ сан̇ка̄йа саритаббасама̄ча̄ро. дуссӣло хи кин̃чидева аса̄руппам̣ дисва̄ ‘‘идам̣ асукена катам̣ бхависсатӣ’’ти паресам̣ а̄сан̇канӣйо хоти, кеначидева ва̄ каран̣ӣйена мантайанте бхиккхӯ дисва̄ ‘‘каччи ну кхо име майа̄ катакаммам̣ джа̄нитва̄ мантентӣ’’ти аттанойева сан̇ка̄йа саритаббасама̄ча̄ро. пат̣иччханнакаммантоти ладжджитаббата̄йа пат̣иччха̄детаббакамманто. ассаман̣оти на саман̣о. сала̄каггахан̣а̄дӣсу ‘‘ахампи саман̣о’’ти миччха̄пат̣ин̃н̃а̄йа саман̣апат̣ин̃н̃о. асет̣т̣хача̄рита̄йа абрахмача̄рӣ. упосатха̄дӣсу ‘‘ахампи брахмача̄рӣ’’ти миччха̄пат̣ин̃н̃а̄йа брахмача̄рипат̣ин̃н̃о. пӯтина̄ каммена сӣлавипаттийа̄ анто анупавит̣т̣хатта̄ антопӯти. чхадва̄рехи ра̄га̄дикилеса̄нувассанена тинтатта̄ авассуто. сан̃джа̄тара̄га̄дикачаваратта̄ сӣлавантехи чхад̣д̣етаббатта̄ ча касамбуджа̄то.
идха па̄л̣ийанти имасмим̣ сиккха̄паде па̄л̣ийам̣. джет̣т̣хаббатикоти калидевӣватанийутто. калидевӣ кира сирӣдевийа̄ джет̣т̣ха̄, тасма̄ тасса̄ ватадхаро ‘‘джет̣т̣хаббатико’’ти вуччати. там̣ пана ватам̣ сама̄дийитва̄ пӯренто сакаласарӣре масим̣ маккхетва̄ ка̄капатта̄ни мут̣т̣хийам̣ катва̄ калидевим̣ пхалаке ликха̄петва̄ там̣ ка̄джакот̣ийам̣ бандхитва̄ тхоменто вичарати. йадаггена̄ти йаттакена. тадаггена̄ти таттакена. но каппетӣтиа̄ди вематикабха̄вадӣпанаттхамева вуттанти маха̄падуматтхерасса адхиппа̄йо. дутийаттхеро пана ‘‘но каппети, нассарати, памут̣т̣хо’’ти етехи вематикабха̄ва̄ваттха̄йа адӣпанато ан̃н̃о вематикабха̄во, ан̃н̃а̄ни но каппана̄дӣнӣти чатуннампи вибха̄гена аттхам̣ дассети, тасма̄ тасса ва̄до йуттатароти паччха̄ вутто. дассане вематико хотӣти пуггале н̃а̄тепи тасса кирийа̄йа самма̄ адит̣т̣хабха̄вато чирака̄ла̄тиккамато ва̄ там̣ кирийам̣ каронто ‘‘еса майа̄ дит̣т̣хо ва̄, на ва̄’’ти дассане вематико хоти. пуггале вематико хотӣти тена катакамме н̃а̄тепи там̣ каммам̣ каронтасса самма̄ адит̣т̣хабха̄вато ка̄лантарабха̄вато ва̄ ‘‘тасса каммасса ка̄рако айам̣ ва̄, но’’ти пуггале вематико хоти.
389. ‘‘таджджанӣйакамма̄дисаттавидхампи каммам̣ карисса̄ма̄’’ти а̄паттийа̄ чодентасса адхиппа̄йо камма̄дхиппа̄йо. ‘‘а̄паттито вут̣т̣ха̄песса̄мӣ’’ти адхиппа̄йо вут̣т̣ха̄на̄дхиппа̄йо. ануддхам̣сентасса̄ти имина̄ ча̄вана̄дхиппа̄йам̣ дассети. аккоса̄дхиппа̄йена вадантасса па̄читтийанти аккоса̄дхиппа̄йена саттахипи а̄паттиккхандхехи саммукха̄ вадантасса па̄читтийам̣. дуккат̣анти аккоса̄дхиппа̄йена вадантасса дуккат̣ам̣.
‘‘евам̣ сам̣ваддха̄ хи тасса бхагавато париса̄ йадидам̣ ан̃н̃аман̃н̃авачанена ан̃н̃аман̃н̃авут̣т̣ха̄панена̄’’ти вачанато курундат̣т̣хакатха̄найам̣ патит̣т̣хапенто ‘‘курундийам̣ пана̄’’тиа̄дима̄ха. саббаттхева̄ти саббаат̣т̣хакатха̄су. ййа-ка̄ре сампатте ре-ка̄ро атикканто на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘ре-ка̄ре анатикканте’’ти. упосатхасса н̃аттикаммабха̄вато н̃аттийа̄ саматта̄йа упосатхо като на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘ййа-ка̄ре сампатте на лаббхатӣ’’ти.
идан̃чидан̃ча̄ти ‘‘па̄н̣а̄типа̄там̣ адинна̄да̄на’’нтиа̄дим̣. ‘‘асуко ча асуко ча ассаман̣о анупа̄сако’’ти аккоса̄дхиппа̄йена параммукха̄ вадантасса дуккат̣ам̣, саммукха̄ вадантасса пана па̄читтийамева. йатха̄ ‘‘асӯрийам̣ пассати кан̃н̃а̄’’ти еттха ‘‘сӯрийам̣ на пассати кан̃н̃а̄’’ти айаматтхо лаббхати, евам̣ ‘‘анока̄сам̣ ка̄ра̄петва̄’’ти еттха̄пи ‘‘ока̄сам̣ ака̄ра̄петва̄’’ти айаматтхо лаббхатӣти а̄ха ‘‘йам̣ пана̄’’тиа̄ди. йам̣ чодети, тасса упасампанноти сан̇кхйӯпагаманам̣, тасмим̣ суддхасан̃н̃ита̄, йена па̄ра̄джикена чодети, тасса дит̣т̣ха̄дивасена амӯлаката̄, ча̄вана̄дхиппа̄йена саммукха̄ чодана̄, тасса тан̇кхан̣авиджа̄нананти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни.
пат̣хамадут̣т̣хадосасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.