10. пат̣хамасан̇гхабхедасиккха̄падаван̣н̣ана̄
410. дасаме йе дуббала̄ хонти аппатха̄ма̄, на сакконти аран̃н̃ака̄дӣни севанта̄ дуккхассантам̣ ка̄тум̣, те сандха̄йа̄ха ‘‘бахӯнам̣ кулапутта̄нам̣ маггантара̄йа̄йа сам̣ваттантӣ’’ти. адхива̄санакхантисампанноти ‘‘кхамо хоти сӣтасса̄’’тиа̄дина̄ вуттасӣтун̣ха̄дисаханалаккхан̣а̄йа кхантийа̄ саманна̄гато. бйан̃джанападамева парамам̣ асса̄ти падапарамо. йасса хи пуггаласса бахумпи сун̣ато бахумпи бхан̣ато бахумпи дха̄райато бахумпи ва̄чайато на та̄йа джа̄тийа̄ дхамма̄бхисамайо хоти, айам̣ ‘‘падапарамо’’ти вуччати. абхисамбхун̣итва̄ти ниппха̄детва̄. на̄бхисамбхун̣а̄тӣти на сампа̄дети, аран̃н̃ава̄сам̣ сампа̄детум̣ на саккотӣти вуттам̣ хоти. дхаммато апетам̣ уддхаммам̣. асаббан̃н̃ӯ асса̄ти тесам̣ анурӯпасса аджа̄нанато асаббан̃н̃ӯ бхавеййа. ‘‘на, бхиккхаве, асена̄саникена вассам̣ упагантабба’’нти (маха̄ва. 204) вачанато ‘‘чатта̄ро пана…пе… пат̣иккхиттамева̄’’ти вуттам̣. идамева вачанам̣ сандха̄йа па̄л̣ийампи ‘‘ат̣т̣ха ма̄се кхо майа̄ девадатта руккхамӯласена̄санам̣ анун̃н̃а̄та’’нти вуттам̣.
тӣхи кот̣ӣхӣти тӣхи а̄ка̄рехи, тӣхи ка̄ран̣ехӣти аттхо. тадубхайавимуттапарисан̇китанти дит̣т̣хам̣ сутанти идам̣ убхайам̣ анисса̄йа ‘‘ким̣ ну кхо идам̣ бхиккхум̣ уддисса вадхитва̄ сампа̄дита’’нти кеваламева парисан̇китам̣. маччхабандханам̣ джа̄лам̣, ва̄гура̄ мигабандханӣ. каппатӣти йади тесам̣ вачанена а̄сан̇ка̄ упаччхинна̄ хоти, ват̣т̣ати. паваттамам̣санти викка̄йикамам̣сам̣. ман̇гала̄дӣнанти а̄ди-саддена а̄хунапа̄хуна̄дике сан̇ган̣ха̄ти. бхиккхӯнам̣йева аттха̄йа̄ти еттха ат̣т̣ха̄наппайутто ева-саддо, бхиккхӯнам̣ аттха̄йа акатамева̄ти самбандхитаббам̣. тасма̄ ‘‘бхиккхӯнан̃ча дасса̄ма, ман̇гала̄дӣнан̃ча аттха̄йа бхависсатӣ’’ти миссетва̄ катампи на ват̣т̣атӣти ведитаббам̣. кечи пана ‘‘бхиккхӯнам̣йева̄ти авадха̄ран̣ена бхиккхӯнан̃ча ан̃н̃есан̃ча аттха̄йа катам̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, там̣ на сундарам̣. йаттха ча ниббематико хотӣти бхиккхӯнам̣ аттха̄йа катепи саббена саббам̣ парисан̇кита̄бха̄вама̄ха. тамеваттхам̣ а̄вика̄тум̣ ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. итаресам̣ ват̣т̣атӣти аджа̄нанта̄нам̣ ват̣т̣ати, джа̄нато еветтха а̄патти хотӣти. тейева̄ти йе уддисса катам̣, тейева. уддисакатамам̣сапарибхогато акаппийамам̣сапарибхогасса висесам̣ дассетум̣ ‘‘акаппийамам̣сам̣ пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. пуримасмим̣ сачиттака̄ а̄патти, итарасмим̣ ачиттака̄. тена̄ха ‘‘акаппийамам̣сам̣ аджа̄нитва̄ бхун̃джантассапи а̄паттийева̄’’ти. ‘‘парибхогака̄ле пуччхитва̄ парибхун̃джисса̄мӣти ва̄ гахетва̄ пуччхитва̄ парибхун̃джитабба’’нти вачанато акаппийамам̣сам̣ аджа̄нитва̄ ган̣хантасса пат̣иггахан̣ена ана̄патти сийа̄. аджа̄нитва̄пи бхун̃джантассева хи а̄патти вутта̄. ваттанти вадантӣти имина̄ а̄патти наттхӣти дассети.
саллекха̄ вутти етесанти саллекхавуттино. ба̄хуликоти екасса ла-ка̄расса лопам̣ катва̄ вуттам̣. каппанти а̄йукаппам̣. сан̇гхабхедако хи екам̣ каппам̣ асӣтибха̄ге катва̄ тато екабха̄гаматтам̣ ка̄лам̣ нирайе тит̣т̣хеййа̄ти а̄йукаппам̣ сандха̄йа ‘‘каппам̣ нирайамхи паччатӣ’’ти вуттам̣. каппат̣т̣хакатха̄йам̣ (вибха. ат̣т̣ха. 809) пана ‘‘сан̣т̣хаханте хи каппе каппавемаджджхе ва̄ сан̇гхабхедам̣ катва̄ каппавина̄сейева муччати. сачепи хи све каппо винассиссатӣти аджджа сан̇гхабхедам̣ кароти, свева муччати, екадивасамева нирайе паччатӣ’’ти вуттам̣. таттха̄пи каппавина̄сейева̄ти а̄йукаппавина̄сейева̄ти аттхе сати наттхи виродхо. сан̣т̣хахантети идампи ‘‘све винассиссатӣ’’ти вийа абхӯтапарикаппанавасена вуттам̣. ‘‘екадивасамева нирайе паччатӣ’’ти еттха̄пи тато парам̣ каппа̄бха̄ве а̄йукаппассапи абха̄ватоти авиродхато аттхайоджана̄ дат̣т̣хабба̄. брахмам̣ пун̃н̃анти сет̣т̣хам̣ пун̃н̃ам̣. каппам̣ саггамхи модатӣти еттха̄пи а̄йукаппамева.
411. ладдхина̄на̄сам̣ва̄сакена̄ти бха̄ваппадха̄нойам̣ ниддесо, ладдхина̄на̄сам̣ва̄сакабха̄вена̄ти аттхо. каммана̄на̄сам̣ва̄сакена̄ти еттха̄пи есева найо. ан̃н̃атха̄ на̄на̄сам̣ва̄сакена сахитасса сама̄насам̣ва̄сакассапи сан̇гхасса асама̄насам̣ва̄сакаттам̣ а̄паджджеййа. таттха ладдхина̄на̄сам̣ва̄сако на̄ма уккхитта̄нуваттако. со хи аттано ладдхийа̄ на̄на̄сам̣ва̄сако джа̄тоти ‘‘ладдхина̄на̄сам̣ва̄сако’’ти вуччати. каммана̄на̄сам̣ва̄сако на̄ма уккхепанӣйакаммакато. со хи уккхепанӣйакаммавасена на̄на̄сам̣ва̄сако хотӣти ‘‘каммана̄на̄сам̣ва̄сако’’ти вуччати. вирахитоти вимутто. ка̄йаса̄маггӣда̄нам̣ тесу тесу сан̇гхакаммесу хаттхапа̄сӯпагаманавасена ведитаббам̣.
‘‘бхеда̄йа параккамеййа̄’’ти висум̣ вуттатта̄ бхеданасам̣ваттаникасса адхикаран̣асса сама̄да̄йа пагган̣хато пуббепи паккхапарийесана̄дивасена сан̇гхабхеда̄йа параккамантасса саманубха̄санакаммам̣ ка̄таббанти ведитаббам̣. има̄ни ваттхӯнӣти ат̣т̣ха̄раса бхедакараваттхӯни. каммена̄ти апалокана̄дӣсу чатӯсу каммесу ан̃н̃атарена каммена. уддесена̄ти пан̃часу па̄тимоккхуддесесу ан̃н̃атарена уддесена. воха̄рена̄ти та̄хи та̄хи упапаттӣхи ‘‘адхаммам̣ дхаммо’’тиа̄диат̣т̣ха̄расабхедакараваттхудӣпакена воха̄рена. анусса̄вана̄йа̄ти ‘‘нану тумхе джа̄на̄тха майхам̣ учча̄кула̄ паббаджитабха̄вам̣ бахуссутабха̄ван̃ча, ма̄дисо на̄ма уддхаммам̣ уббинайам̣ саттхуса̄санам̣ га̄хеййа̄ти читтампи уппа̄детум̣ тумха̄кам̣ йуттам̣, ким̣ майхам̣ авӣчи нӣлуппалаванам̣ вийа сӣтало, кимахам̣ апа̄йато на бха̄йа̄мӣ’’тиа̄дина̄ найена кан̣н̣амӯле вачӣбхедам̣ катва̄ анусса̄ванена. сала̄кагга̄хена̄ти евам̣ анусса̄ветва̄ тесам̣ читтам̣ упаттхамбхетва̄ аниваттидхамме катва̄ ‘‘ган̣хатха имам̣ сала̄ка’’нти сала̄кагга̄хена. пан̃чахи ка̄ран̣ехи сан̇гхабхедо хотӣти еттха каммамева уддесо ва̄ сан̇гхабхеде падха̄нака̄ран̣анти ведитаббам̣. воха̄ра̄нусса̄ванасала̄кагга̄ха̄ пана пуббабха̄га̄. ат̣т̣ха̄расаваттхудӣпанавасаена хи вохарантена таттха ручиджананаттхам̣ анусса̄ветва̄ сала̄ка̄йа гахита̄йапи абхиннова хоти сан̇гхо. йада̄ пана евам̣ чатта̄ро ва̄ атирека̄ ва̄ сала̄кам̣ гахетва̄ а̄вен̣икакаммам̣ ва̄ уддесам̣ ва̄ каронти, тада̄ сан̇гхо бхинно на̄ма хоти. аббхусситанти аббхуггатам̣. аччхеййа̄ти вихареййа, паваттеййа̄ти аттхо.
‘‘ладжджӣ раккхиссатӣ’’ти вачанато а̄паттибхайена а̄рочанам̣ ладжджӣнам̣йева бха̄роти а̄ха ‘‘ладжджӣхи бхиккхӯхӣ’’ти. аладжджиссапи ана̄рочентасса а̄паттийева ‘‘йе пассанти, йе сун̣антӣ’’ти вачанато. сама̄гаччхатӯти екӣ бхавату. екӣбха̄во ча сама̄наладдхивасена хотӣти а̄ха ‘‘екаладдхико хотӯ’’ти. сампаттийа̄ти сӣла̄дисампаттийа̄. пат̣иниссаджджантасса ана̄паттибха̄вато ‘‘соттхибха̄во тасса бхиккхуно’’ти вуттам̣. аппат̣иниссаджджато дуккат̣анти висум̣ висум̣ ваданта̄нам̣ ган̣ана̄йа дуккат̣ам̣. пахонтена̄ти гантум̣ саматтхена агила̄нена. сан̇гхабхедасса гарукабха̄вато авассам̣ каттаббата̄дассанаттхам̣ ‘‘дӯрепи бха̄ройева̄’’ти вуттам̣, а̄патти пана аддхайоджанаббхантаре гантум̣ саматтхасса агила̄нассева ведитабба̄.
416. асаманубха̄сантасса̄ти каммака̄раке каттуниддесоти а̄ха ‘‘асаманубха̄сийама̄насса̄’’ти. татийакаммава̄ча̄йа пат̣иниссаджджанто н̃аттийа̄ дуккат̣ам̣ двӣхи каммава̄ча̄хи тхуллаччайе ча а̄паджджатийева̄ти а̄ха ‘‘пат̣иниссаджджантасса сан̇гха̄дисесена ана̄паттӣ’’ти. асса̄ти девадаттасса. катена бхавитаббанти саманубха̄санакаммена катена бхавитаббам̣. аттано ручиматтена вадеййа̄тиа̄дикаммикатта̄ аппат̣иниссаджджантассапи ана̄паттӣти адхиппа̄йена вадеййа. апан̃н̃атте сиккха̄паде саманубха̄санакаммассева абха̄вато ‘‘на хи пан̃н̃аттам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккамантасса̄’’ти вуттам̣. сиккха̄падам̣ пан̃н̃апентенева хи саманубха̄санакаммам̣ анун̃н̃а̄там̣. уддисса анун̃н̃а̄татоти ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, романтхакасса романтхана’’нтиа̄дим̣ (чӯл̣ава. 273) уддисса анун̃н̃а̄там̣ сандха̄йа ваданти. ана̄паттийанти ана̄паттива̄ре. а̄паттим̣ ропетабботи аниссаджджанапаччайа̄ а̄паннапа̄читтийа̄паттим̣ уккхепанӣйакаммакаран̣аттхам̣ а̄ропетабботи аттхо.
а̄паттийева на джа̄та̄ти сан̇гха̄дисеса̄патти на джа̄та̄йева̄ти аттхо. са̄ панеса̄ти са̄ пана еса̄ ана̄патти. тиван̇гиканти ка̄йава̄ча̄читтавасена тиван̇гикам̣, ка̄йава̄ча̄читтато самут̣т̣ха̄тӣти вуттам̣ хоти. ‘‘наппат̣иниссаджджа̄мӣ’’ти сан̃н̃а̄йа абха̄вена муччанато сан̃н̃а̄вимоккхам̣. сачиттаканти ‘‘наппат̣иниссаджджа̄мӣ’’ти джа̄наначиттена сачиттакам̣. бхеда̄йа параккаманам̣, дхаммакаммена саманубха̄санам̣, каммава̄ча̄парийоса̄нам̣, аппат̣иниссаджджананти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни.
пат̣хамасан̇гхабхедасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.