1. бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄

89. сена̄санаваггасса пат̣хаме ниггахетум̣ асакконтоти сандха̄ретум̣ асакконто. имина̄ пана вачанена да̄ракасса таттха упанӣтабха̄во тена ча дит̣т̣хабха̄во вуттойева̄ти дат̣т̣хаббам̣. тена хи бхиккхуна̄ там̣ руккхам̣ чхиндитум̣ а̄раддхе таттха ниббатта̄ ека̄ тарун̣апутта̄ девадхӣта̄ путтам̣ ан̇кена̄да̄йа т̣хита̄ там̣ йа̄чи ‘‘ма̄ ме са̄ми вима̄нам̣ чхинди, на саккхисса̄ми путтакам̣ а̄да̄йа ана̄ва̄са̄ вичариту’’нти. со ‘‘ахам̣ ан̃н̃аттха ӣдисам̣ руккхам̣ на лабхисса̄мӣ’’ти тасса̄ вачанам̣ на̄дийи. са̄ ‘‘имампи та̄ва да̄ракам̣ олокетва̄ орамиссатӣ’’ти путтам̣ руккхаса̄кха̄йа т̣хапеси. со бхиккху уккхиттам̣ пхарасум̣ сандха̄ретум̣ асакконто да̄ракасса ба̄хам̣ чхинди. еван̃ча сайито вима̄не сайито на̄ма хотӣти катва̄ вуттам̣ ‘‘руккхат̣т̣хакадиббавима̄не нипаннасса̄’’ти.

руккхат̣т̣хакадиббавима̄нети ча са̄кхат̣т̣хакавима̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. руккхасса упари ниббаттан̃хи вима̄нам̣ руккхапат̣ибаддхатта̄ ‘‘руккхат̣т̣хакавима̄на’’нти вуччати. са̄кхат̣т̣хакавима̄нам̣ пана саббаса̄кха̄саннисситам̣ хутва̄ тит̣т̣хати. таттха йам̣ руккхат̣т̣хакавима̄нам̣ хоти, там̣ йа̄ва руккхасса мӯламаттампи тит̣т̣хати, та̄ва на нассати. са̄кхат̣т̣хакавима̄нам̣ пана са̄кха̄су бхиджджама̄на̄су таттха таттхева бхиджджитва̄ саббаса̄кха̄су бхинна̄су саббам̣ бхиджджати, идампи ча вима̄нам̣ са̄кхат̣т̣хакам̣, тасма̄ руккхе чхинне там̣ вима̄нам̣ саббасо винат̣т̣хам̣, тенева са̄ девата̄ бхагавато сантика̄ ладдхе ан̃н̃асмим̣ вима̄не васи. ба̄хум̣ тханамӯлейева чхиндӣти ам̣сена саддхим̣ ба̄хам̣ чхинди. имина̄ ча руккхадевата̄нам̣ гатта̄ни чхиджджанти, на ча̄тумаха̄ра̄джика̄дӣнам̣ вийа аччхеджджа̄нӣти дат̣т̣хаббам̣. руккхадхаммети руккхапакатийам̣, руккхасабха̄вети аттхо. руккха̄нам̣ вийа чхедана̄дӣсу акуппанан̃хи руккхадхаммо на̄ма.

уппатитанти уппаннам̣. бхантанти дха̄вантам̣. ва̄райети нигган̣хеййа. идам̣ вуттам̣ хоти – йатха̄ на̄ма чхеко са̄ратхи ативегена дха̄вантам̣ ратхам̣ ниггахетва̄ йатхиччхакам̣ песети, евам̣ йо пуггало уппаннам̣ кодхам̣ ва̄райе нигган̣хитум̣ саккоти, тамахам̣ са̄ратхим̣ брӯми. итаро пана ра̄джаупара̄джа̄дӣнам̣ ратхаса̄ратхиджано расмигга̄хо на̄ма хоти, на уттамаса̄ратхӣти.

дутийага̄тха̄йа пана айаматтхо – йоти (су. ни. ат̣т̣ха. 1.1) йо йа̄дисо кхаттийакула̄ ва̄ паббаджито бра̄хман̣акула̄ ва̄ паббаджито наво ва̄ маджджхимо ва̄ тхеро ва̄. уппатитанти уддхамуддхам̣ патитам̣, гатам̣ паваттанти аттхо, уппаннанти вуттам̣ хоти. кодханти ‘‘анаттхам̣ ме чаратӣти а̄гха̄то джа̄йатӣ’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 3.340; а. ни. 9.29) найена сутте вутта̄нам̣ наваннам̣, ‘‘аттхам̣ ме на чаратӣ’’тиа̄дӣнан̃ча таппат̣ипаккхато сиддха̄нам̣ наваннамева̄ти ат̣т̣ха̄расаннам̣ кха̄н̣укан̣т̣ака̄дина̄ ат̣т̣ха̄нена саддхим̣ екӯнавӣсатийа̄ а̄гха̄таваттхӯнам̣ ан̃н̃атара̄гха̄таваттхусамбхавам̣ а̄гха̄там̣. висат̣анти виттхатам̣. саппависанти саппасса висам̣. ива̄ти опаммавачанам̣. и-ка̄ралопам̣ катва̄ ва-иччева вуттам̣. осадхехӣти агадехи. идам̣ вуттам̣ хоти – йатха̄ висатикиччхако веджджо саппена дат̣т̣хо саббам̣ ка̄йам̣ пхаритва̄ т̣хитам̣ висат̣ам̣ саппависам̣ мӯлакхандхатачапаттапуппха̄дӣнам̣ ан̃н̃атарехи, на̄на̄бхесаджджехи пайоджетва̄ катехи ва̄ осадхехи кхиппамева винеййа, евамева йо йатха̄вуттена а̄гха̄таваттхуна̄ уппатитам̣ читтасанта̄нам̣ бйа̄петва̄ т̣хитам̣ кодхам̣ винайанупа̄йесу тадан̇гавинайа̄дӣсу йена кеначи упа̄йена винети на̄дхива̄сети паджахати винодети бйантим̣ кароти, со бхиккху джаха̄ти орапа̄рам̣. со евам̣ кодхам̣ виненто бхиккху йасма̄ кодхо татийамаггена саббасо пахӣйати, тасма̄ орапа̄расан̃н̃ита̄ни пан̃чорамбха̄гийасам̣йоджана̄ни джаха̄тӣти. ависесена хи па̄ранти тӣрасса на̄мам̣, тасма̄ ора̄ни ча та̄ни сам̣са̄раса̄гарасса па̄рабхӯта̄ни ча̄ти катва̄ ‘‘орапа̄ра’’нти вуччати.

атха ва̄ йо уппатитам̣ винети кодхам̣ висат̣ам̣ саппависам̣ва осадхехи, со татийамаггена саббасо кодхам̣ винетва̄ ана̄га̄мипхале т̣хито бхиккху джаха̄ти орапа̄рам̣. таттха оранти сакаттабха̄во. па̄ранти параттабха̄во. орам̣ ва̄ чха аджджхаттика̄ни а̄йатана̄ни, па̄рам̣ чха ба̄хира̄йатана̄ни. татха̄ орам̣ мануссалоко, па̄рам̣ девалоко. орам̣ ка̄мадха̄ту, па̄рам̣ рӯпа̄рӯпадха̄ту. орам̣ ка̄марӯпабхаво, па̄рам̣ арӯпабхаво. орам̣ аттабха̄во, па̄рам̣ аттабха̄васукхупакаран̣а̄ни. еваметасмим̣ орапа̄ре чатуттхамаггена чхандара̄гам̣ паджаханто ‘‘джаха̄ти орапа̄ра’’нти вуччати. еттха ча кин̃ча̄пи ана̄га̄мино ка̄мара̄гасса пахӣнатта̄ идхаттабха̄ва̄дӣсу чхандара̄го ева наттхи, апича кхо панасса ван̣н̣аппака̄санаттхам̣ саббаметам̣ орапа̄рабхедам̣ сан̇гахетва̄ таттха чхандара̄гаппаха̄нена ‘‘джаха̄ти орапа̄ра’’нти вуттам̣.

ида̄ни тассаттхасса вибха̄ванаттха̄йа упамам̣ а̄ха ‘‘ураго джин̣н̣амиваттачам̣ пура̄н̣а’’нти. таттха урена гаччхатӣти ураго, саппассетам̣ адхивачанам̣. со дувидхо ка̄марӯпӣ ча ака̄марӯпӣ ча. ка̄марӯпӣпи дувидхо джаладжо тхаладжо ча. джаладжо джале ева ка̄марӯпам̣ лабхати, на тхале сан̇кхапа̄ладжа̄таке (джа̄. 2.17.143 а̄дайо) сан̇кхапа̄лана̄гара̄джа̄ вийа. тхаладжо тхале ева, на джале. со джаджджарабха̄вена джин̣н̣ам̣, чирака̄лата̄йа пура̄н̣ан̃ча̄ти сан̇кхам̣ гатам̣ тачам̣ джаханто чатуббидхена джахати саджа̄тийам̣ т̣хито джигуччханто нисса̄йа тха̄мена̄ти. саджа̄ти на̄ма саппаджа̄ти дӣгхаттабха̄во. урага̄ хи пан̃часу т̣ха̄несу саджа̄тим̣ на̄тиваттанти упапаттийам̣ чутийам̣ виссат̣т̣ханиддоккамане саджа̄тийа̄ метхунапат̣исеване джин̣н̣атача̄панайане ча̄ти. тасма̄ йада̄ тачам̣ джахати, тада̄ саджа̄тийам̣йева т̣хатва̄ джахати. саджа̄тийам̣ т̣хитопи ча джигуччханто джахати. джигуччханто на̄ма йада̄ упад̣д̣хат̣т̣ха̄не мутто хоти, упад̣д̣хат̣т̣ха̄не амутто оламбати, тада̄ нам̣ ат̣т̣ӣйанто джахати, евам̣ джигуччхантопи ча дан̣д̣антарам̣ ва̄ мӯлантарам̣ ва̄ па̄са̄н̣антарам̣ ва̄ нисса̄йа джахати. нисса̄йа джахантопи ча тха̄мам̣ джанетва̄ усса̄хам̣ каритва̄ вӣрийена ван̇кам̣ нан̇гут̣т̣хам̣ катва̄ пассасантова пхан̣ам̣ каритва̄ джахати. евам̣ джахитва̄ йенака̄мам̣ паккамати.

евамева айампи бхиккху орапа̄рам̣ джахитука̄мо чатуббидхена джахати саджа̄тийам̣ т̣хито джигуччханто нисса̄йа тха̄мена̄ти. саджа̄ти на̄ма бхиккхуно ‘‘арийа̄йа джа̄тийа̄ джа̄то’’ти (ма. ни. 2.351) вачанато сӣлам̣. тенева̄ха ‘‘сӣле патит̣т̣ха̄йа наро сапан̃н̃о’’ти (сам̣. ни. 1.23, 192). еваметиссам̣ саджа̄тийам̣ т̣хито бхиккху там̣ сакаттабха̄ва̄дибхедам̣ орапа̄рам̣ джин̣н̣апура̄н̣аттачамива там̣ дуккхам̣ джанентам̣ таттха таттха а̄дӣнавадассанена джигуччханто калйа̄н̣амитте нисса̄йа адхиматтасамма̄ва̄йа̄масан̇кха̄там̣ тха̄мам̣ джанетва̄ ‘‘дивасам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхетӣ’’ти (а. ни. 3.16; 4.37) вуттанайена раттиндивам̣ чхадха̄ вибхаджитва̄ гхат̣енто ва̄йаманто ураго вийа ван̇кам̣ нан̇гут̣т̣хам̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ ураго вийа пассасанто айампи аситхилапараккамата̄йа ва̄йаманто урагова пхан̣ам̣ каритва̄ айампи н̃а̄н̣авиппха̄рам̣ джанетва̄ урагова тачам̣ орапа̄рам̣ джахати, джахитва̄ ча ураго вийа охитатачо йенака̄мам̣ паккамати, айампи охитабха̄ро анупа̄дисесанибба̄надха̄тудисам̣ паккаматӣти.

90. бхавантӣти имина̄ вирул̣хамӯле нӣлабха̄вам̣ а̄паджджитва̄ вад̣д̣хама̄наке тарун̣агаччхе дассети. ахувунти имина̄ пана вад̣д̣хитва̄ т̣хите маханте руккхагаччха̄дике дассети. бхавантӣти имасса виваран̣ам̣ ‘‘джа̄йанти вад̣д̣хантӣ’’ти, ахувунти имасса ‘‘джа̄та̄ вад̣д̣хита̄’’ти. ра̄сӣти суддхат̣т̣хакадхаммасамӯхо. бхӯта̄нанти татха̄ладдхасаман̃н̃а̄нам̣ ат̣т̣хадхамма̄нам̣. ‘‘бхӯта̄нам̣ га̄мо’’ти вуттепи авайававинимуттасса самуда̄йасса абха̄вато бхӯтасан̃н̃ита̄ тейева тин̣аруккхалата̄дайо гайханти. ‘‘бхӯмийам̣ патит̣т̣хахитва̄ харитабха̄вама̄панна̄ руккхагаччха̄дайо девата̄хи париггайханти, тасма̄ бхӯта̄нам̣ нива̄сат̣т̣ха̄ната̄йа бхӯта̄нам̣ га̄мо’’типи ваданти. руккха̄дӣнанти а̄ди-саддена осадхигаччхалата̄дайо ведитабба̄.

нану ча руккха̄дайо читтарахитата̄йа на джӣва̄, читтарахитата̄ ча париппханда̄бха̄вато чхиннепи руханато висадисаджа̄тикабха̄вато чатуйониапарийа̄паннато ча ведитабба̄, вуд̣д̣хи пана пава̄л̣асила̄лаван̣а̄нампи виджджатӣти на тесам̣ джӣвабха̄ве ка̄ран̣ам̣, висайаггахан̣ан̃ча несам̣ парикаппана̄маттам̣ супанам̣ вийа чин̃ча̄дӣнам̣, татха̄ дохал̣а̄дайо, таттха касма̄ бхӯтага̄масса чхедана̄дипаччайа̄ па̄читтийам̣ вуттанти? саман̣аса̄руппато там̣нива̄сасатта̄нураккхан̣ато ча. тенева̄ха ‘‘джӣвасан̃н̃ино хи могхапуриса̄ манусса̄ руккхасми’’нтиа̄ди.

91. ‘‘мӯле джа̄йантӣ’’тиа̄дӣсу аттхо упари аттана̄ вуччама̄наппака̄рена сӣхал̣ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттоти а̄ха ‘‘евам̣ сантепи…пе… на саментӣ’’ти. виджа̄та-саддо идха ви-саддалопам̣ катва̄ ниддит̣т̣хоти а̄ха ‘‘виджа̄та̄нӣ’’ти. виджа̄та-саддо ча ‘‘виджа̄та̄ иттхӣ’’тиа̄дӣсу вийа пасӯтавачаноти а̄ха ‘‘пасӯта̄нӣ’’ти. пасӯти ча на̄меттха ниббаттапан̣н̣амӯлата̄ти а̄ха ‘‘ниббаттапан̣н̣амӯла̄нӣ’’ти. имина̄ имам̣ дӣпети ‘‘ниббаттапан̣н̣амӯла̄ни бӣджа̄ни бхӯтага̄масан̇кхамева гаччханти, тесу ча ваттама̄но бӣджаджа̄та-саддо рул̣хӣвасена руккха̄дӣсупи ваттатӣ’’ти. пуримасмим̣ аттхавикаппе пана бӣджехи джа̄та̄нам̣ руккхалата̄дӣнам̣йева бхӯтага̄мата̄ вутта̄.

та̄ни дассентоти та̄ни бӣджа̄ни дассенто. мӯлабӣджантиа̄дӣсу мӯламева бӣджам̣ мӯлабӣджам̣. сесесупи есева найо. пхал̣убӣджанти паббабӣджам̣. паччайантарасамава̄йе садисапхалуппаттийа̄ висесака̄ран̣абха̄вато вируханасаматтхе са̄рапхале нирул̣хо бӣджа-саддо. тадаттхасам̣сиддхийа̄ мӯла̄дӣсупи кесучи паваттатӣти мӯла̄дито ниваттанаттхам̣ екена бӣджасаддена висесетва̄ вуттам̣ ‘‘бӣджабӣджа’’нти ‘‘рӯпарӯпам̣, дуккхадуккха’’нти ча йатха̄. бӣджато ниббаттена бӣджам̣ дасситанти ка̄рийопача̄рена ка̄ран̣ам̣ дасситанти дӣпети.

92. бӣдже бӣджасан̃н̃ӣти еттха ка̄ран̣ӯпача̄рена ка̄рийам̣ вуттанти дассенто ‘‘таттха йатха̄’’тиа̄дима̄ха. бхӯтага̄мапаримочанам̣ катва̄ти бхӯтага̄мато мочетва̄, вийоджетва̄ти аттхо. йам̣ бӣджам̣ бхӯтага̄мо на̄ма хотӣти бӣджа̄ни ча та̄ни джа̄та̄ни ча̄ти вуттаматтхам̣ сандха̄йа вадати. таттха йам̣ бӣджанти йам̣ ниббаттапан̣н̣амӯлам̣ бӣджам̣. тасмим̣ бӣджети тасмим̣ бхӯтага̄масан̃н̃ите бӣдже. еттха ча бӣджаджа̄та-саддасса вийа рул̣хӣвасена руккха̄дӣсу бӣджа-саддассапи паватти ведитабба̄. йатха̄рутанти йатха̄па̄л̣и.

йаттха каттхачӣти мӯле агге маджджхе ва̄. сан̃чичча уккхипитум̣ на ват̣т̣атӣти еттха сачепи сарӣре лаггабха̄вам̣ джа̄нантова удакато ут̣т̣хахати, ‘‘там̣ уддхарисса̄мӣ’’ти сан̃н̃а̄йа абха̄вато ват̣т̣ати. уппа̄т̣ита̄нӣти уддхат̣а̄ни. бӣджага̄ме сан̇гахам̣ гаччхантӣти бхӯтага̄мато паримочитатта̄ вуттам̣. анантака-ггахан̣ена са̄сапаматтика̄ гахита̄. на̄ман̃хетам̣ тасса̄ сева̄ладжа̄тийа̄. мӯлапан̣н̣а̄нам̣ асампун̣н̣атта̄ ‘‘асампун̣н̣абхӯтага̄мо на̄ма̄’’ти вуттам̣. абхӯтага̄мамӯлатта̄ти еттха бхӯтага̄мо мӯлам̣ ка̄ран̣ам̣ етасса̄ти бхӯтага̄мамӯло, бхӯтага̄масса ва̄ мӯлам̣ ка̄ран̣анти бхӯтага̄мамӯлам̣. бӣджага̄мо хи на̄ма бхӯтага̄мато самбхавати, бхӯтага̄масса ча ка̄ран̣ам̣ хоти, айам̣ пана та̄дисо на хотӣти ‘‘абхӯтага̄мамӯлатта̄’’ти вуттам̣. татрат̣т̣хакатта̄ вуттам̣ ‘‘со бӣджага̄мена сан̇гахито’’ти. идан̃ча ‘‘абхӯтага̄мамӯлатта̄’’ти еттха пат̣хамам̣ вуттааттхасамбхавато вуттам̣. кин̃ча̄пи хи та̄лана̄л̣икера̄дӣнам̣ кха̄н̣у уддхам̣ авад̣д̣ханато бхӯтага̄масса ка̄ран̣ам̣ на хоти, татха̄пи бхӯтага̄масан̇кхйупагатаниббаттапан̣н̣амӯлабӣджато самбхӯтатта̄ бхӯтага̄мато уппанно на̄ма хотӣти бӣджага̄мена сан̇гахам̣ гаччхати.

‘‘ан̇куре харите’’ти ватва̄ тамева вибха̄вети ‘‘нӣлапан̣н̣аван̣н̣е джа̄те’’ти, нӣлапан̣н̣асса ван̣н̣асадисе ван̣н̣е джа̄тети аттхо. ‘‘нӣлаван̣н̣е джа̄те’’ти ва̄ па̄т̣хо гахетаббо. амӯлакабхӯтага̄ме сан̇гахам̣ гаччхатӣти на̄л̣икерасса а̄вен̣икам̣ катва̄ вадати. ‘‘па̄нӣйагхат̣а̄дӣнам̣ бахи сева̄ло удаке ат̣т̣хитатта̄ бӣджага̄ма̄нуломатта̄ ча дуккат̣аваттхӯ’’ти ваданти. кан̣н̣акампи аббоха̄рикамева̄ти нӣлаван̣н̣ампи аббоха̄рикамева. селеййакам̣ на̄ма сила̄йа самбхӯта̄ ека̄ сугандхаджа̄ти. ‘‘руккхаттачам̣ викопетӣти вуттатта̄ руккхе джа̄там̣ йам̣ кин̃чи чхаттакам̣ руккхаттачам̣ авикопетва̄ маттхакато чхиндитва̄ гахетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. руккхато муччитва̄ тит̣т̣хатӣти еттха ‘‘йадипи кин̃чиматтам̣ руккхе аллӣна̄ хутва̄ тит̣т̣хати, руккхато гайхама̄но пана руккхаччхавим̣ на викопети, ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. алларуккхато на ват̣т̣атӣти еттха̄пи руккхаттачам̣ авикопетва̄ маттхакато таччхетва̄ гахетум̣ ват̣т̣атӣти ведитаббам̣. хаттхакуккуччена̄ти хаттха̄нам̣ асам̣йатабха̄вена, хаттхача̄паллена̄ти вуттам̣ хоти. па̄нӣйам̣ на ва̄сетаббанти идам̣ аттано аттха̄йа на̄митам̣ сандха̄йа вуттам̣. кевалам̣ анупасампаннасса аттха̄йа на̄мите пана паччха̄ тато лабхитва̄ на ва̄сетаббанти наттхи. ‘‘йесам̣ руккха̄нам̣ са̄кха̄ рухатӣти вуттатта̄ йесам̣ са̄кха̄ на рухати, таттха каппийакаран̣акиччам̣ наттхӣ’’ти ваданти.

93. пан̃чахи саман̣акаппехӣти пан̃чахи саман̣авоха̄рехи. кин̃ча̄пи хи бӣджа̄нам̣ аггина̄ пхут̣т̣хаматтена накха̄дӣхи виликханаматтена ча авирул̣хӣдхаммата̄ на хоти, татха̄пи евам̣ катейева саман̣а̄нам̣ каппатӣти аггипариджита̄дайо саман̣авоха̄ра̄ на̄ма джа̄та̄, тасма̄ техи саман̣авоха̄рехи каран̣абхӯтехи пхалам̣ парибхун̃джитум̣ ануджа̄на̄мӣти адхиппа̄йо. абӣджаниббат̣т̣абӣджа̄нипи саман̣а̄нам̣ каппантӣти пан̃н̃аттапан̣н̣аттибха̄вато саман̣авоха̄ра̄иччева сан̇кхам̣ гата̄ни. атха ва̄ аггипариджита̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣ каппийабха̄ватойева пан̃чахи саман̣акаппийабха̄васан̇кха̄техи ка̄ран̣ехи пхалам̣ парибхун̃джитум̣ ануджа̄на̄мӣти еваметтха адхиппа̄йо ведитаббо. аггипариджитантиа̄дӣсу ‘‘паричита’’нтипи пат̣ханти. абӣджам̣ на̄ма тарун̣амбапхала̄ди. ниббат̣т̣абӣджам̣ на̄ма амбапанаса̄ди, йам̣ бӣджам̣ ниббат̣т̣етва̄ висум̣ катва̄ парибхун̃джитум̣ сакка̄ хоти. ‘‘каппийа’’нти ватва̄ва ка̄таббанти йо каппийам̣ кароти, тена каттабба̄ка̄рассева вуттатта̄ бхиккхуна̄ авуттепи ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти на гахетаббам̣. пуна ‘‘каппийам̣ ка̄ретабба’’нти ка̄ра̄панасса пат̣хамамева катхитатта̄ бхиккхуна̄ ‘‘каппийам̣ карохӣ’’ти вуттейева анупасампаннена ‘‘каппийа’’нти ватва̄ аггипариджита̄ди ка̄таббанти гахетаббам̣. ‘‘каппийанти вачанам̣ пана йа̄йа ка̄йачи бха̄са̄йа ваттум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. ‘‘каппийанти ватва̄ва ка̄табба’’нти вачанато пат̣хамам̣ ‘‘каппийа’’нти ватва̄ паччха̄ аггиа̄дина̄ пхусана̄ди ка̄таббанти ведитаббам̣. ‘‘пат̣хамам̣ аггим̣ никкхипитва̄ накха̄дина̄ ва̄ виджджхитва̄ там̣ ануддхаритва̄ва ‘каппийа’нти ваттумпи ват̣т̣атӣ’’ти ваданти.

екасмим̣ бӣдже ва̄тиа̄дӣсу ‘‘екам̣йева ка̄ремӣти адхиппа̄йе сатипи ека̄баддхатта̄ саббам̣ катамева хотӣ’’ти ваданти. да̄рум̣ виджджхатӣти еттха ‘‘джа̄нитва̄пи виджджхати ва̄ виджджха̄пети ва̄, ват̣т̣атийева̄’’ти ваданти. бхаттаситтхе виджджхатӣти еттха̄пи есева найо. ‘‘там̣ виджджхати, на ват̣т̣атӣти раджджуа̄дӣнам̣ бха̄джанагатикатта̄’’ти ваданти. маричапакка̄дӣхи миссетва̄ти еттха бхаттаситтхасамбандхавасена ека̄баддхата̄ ведитабба̄, на пхала̄нам̣йева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ самбандхавасена. бхинда̄петва̄ каппийам̣ ка̄ра̄петаббанти бӣджато муттасса кат̣а̄хасса бха̄джанагатикатта̄ вуттам̣.

никкха̄метунти там̣ бхиккхум̣ никкха̄метум̣. ‘‘саче етасса анулома’’нти сена̄санараккхан̣аттха̄йа анун̃н̃а̄тампи пат̣аггида̄на̄дим̣ аттана̄пи ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти еттакенева идампи етасса ануломанти евамадхиппа̄йо сийа̄. пат̣аггида̄нам̣ париттакаран̣ан̃ча аттано парасса ва̄ сена̄санараккхан̣аттха̄йа ват̣т̣атийева. тасма̄ саче тасса суттасса етам̣ ануломам̣ сийа̄, аттано на ват̣т̣ати, ан̃н̃асса ват̣т̣атӣти айам̣ висесо куто лаббхатӣти а̄ха ‘‘аттано на ват̣т̣ати…пе… на сакка̄ ладдху’’нти. сесаметтха утта̄намева. бхӯтага̄мо, бхӯтага̄масан̃н̃ита̄, викопанам̣ ва̄ викопа̄панам̣ ва̄ти има̄ни панеттха тӣн̣и ан̇га̄ни.

бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.