4. пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄

110. чатуттхе апан̃н̃а̄тети аппасиддхе. имам̣ пана ат̣т̣ха ма̄се ман̣д̣апа̄дӣсу т̣хапанасан̇кха̄там̣ аттхависесам̣ гахетва̄ бхагавата̄ пат̣хамамева сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттанти адхиппа̄йам̣ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ат̣т̣хама̄се’’тиа̄дивачанена анупан̃н̃аттисадисена пака̄сетва̄ висум̣ анупан̃н̃атти на вутта̄. парива̄ре панетам̣ ануджа̄нанавачанам̣ анупан̃н̃аттит̣т̣ха̄нанти ‘‘ека̄ анупан̃н̃аттӣ’’ти (пари. 65-67) вуттам̣.

навава̄йимоти адхуна̄ суттена вӣтакаччхена паливет̣хитаман̃чо. онаддхоти каппийачаммена онаддхо. те хи вассена сӣгхам̣ на нассанти. ‘‘уккат̣т̣хааббхока̄сико’’ти идам̣ тасса сукхапат̣ипаттидассанаматтам̣, уккат̣т̣хасса̄пи пана чӣваракут̣и ват̣т̣атева. ка̄йа̄нугатикатта̄ти бхиккхуно таттхева нисӣданабха̄вам̣ дӣпети, тена ча вассабхайена сайам̣ ан̃н̃аттха гаччхантасса а̄паттӣти дассети. аббхока̄сика̄нам̣ теманаттха̄йа нийаметва̄ да̄йакехи диннампи атта̄нам̣ раккхантена раккхитаббамева.

‘‘вала̄хака̄нам̣ анут̣т̣хитабха̄вам̣ саллаккхетва̄’’ти имина̄ гимха̄непи мегхе ут̣т̣хите аббхока̄се никкхипитум̣ на ват̣т̣атӣти дӣпети. татра татра̄ти четийан̇ган̣а̄дике тасмим̣ тасмим̣ аббхока̄се нийаметва̄ никкхитта̄. маджджхато пат̣т̣ха̄йа па̄дат̣т̣ха̄на̄бхимукха̄ти йаттха самантато саммаджджитва̄ ан̇ган̣амаджджхе саббада̄ качаварасса сан̇кад̣д̣ханена маджджхе ва̄лика̄ сан̃чита̄ хоти. таттха каттаббавидхидассанаттхам̣ вуттам̣. уччаваттхупа̄дат̣т̣ха̄на̄бхимукхам̣ ва̄ ва̄лика̄ харитабба̄. йаттха ва̄ пана кон̣есу ва̄лика̄ сан̃чита̄, таттха тато пат̣т̣ха̄йа апарадиса̄бхимукха̄ харитабба̄ти кечи аттхам̣ ваданти. кечи пана ‘‘саммат̣т̣хат̣т̣ха̄насса падавал̣ан̃джена авикопанаттха̄йа сайам̣ асаммат̣т̣хат̣т̣ха̄не т̣хатва̄ аттано па̄да̄бхимукхам̣ ва̄лика̄ харитабба̄ти вутта’’нти ваданти, таттха ‘‘маджджхато пат̣т̣ха̄йа̄’’ти вачанасса пайоджанам̣ на диссати.

111. ван̇капа̄дата̄маттена кул̣ӣрапа̄дакасса сесехи висесо, на ат̣анӣсу па̄даппавесанависесена̄ти дассетум̣ ‘‘йо ва̄ пана кочӣ’’тиа̄ди вуттам̣. тасса̄ти упасампаннассева.

нисӣдитва̄…пе… па̄читтийанти еттха мегхут̣т̣ха̄на̄бха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘паччха̄ а̄гантва̄ уддхарисса̄мӣ’’ти а̄бхогена гаччхантасса ана̄патти, тена пуна̄гантаббамева. каппам̣ лабхитва̄ти ‘‘гаччха, ма̄ идха тит̣т̣ха̄’’ти вуттавачанам̣ лабхитва̄.

а̄ва̄сика̄нам̣йева палибодхоти а̄гантукесу кин̃чи аватва̄ нисӣдитва̄ ‘‘а̄ва̄сика̄ ева уддхариссантӣ’’ти гатесупи а̄ва̄сика̄намева палибодхо. маха̄паччарива̄де пана ‘‘идам̣ амха̄ка’’нти аватва̄пи нисинна̄намева̄ти адхиппа̄йо. ‘‘сантхаритва̄ ва̄ сантхара̄петва̄ ва̄’’ти вуттатта̄ ана̄н̣аттийа̄ пан̃н̃а̄питатта̄пи дуккат̣е ка̄ран̣ам̣ вуттам̣. усса̄ракоти сарабха̄н̣ако. со хи уддхам̣ уддхам̣ па̄л̣ипа̄т̣хам̣ са̄рети паваттетӣти усса̄ракоти вуччати.

112. ван̣н̣а̄нураккхан̣аттхам̣ ката̄ти пат̣акхан̣д̣а̄дӣхи сиббитва̄ ката̄. бхӯмийам̣ аттхаритабба̄ти чимилика̄йа сати тасса̄ упари, асати суддхабхӯмийам̣ аттхаритабба̄. ‘‘сӣхачамма̄дӣнам̣ парихаран̣ейева пат̣иккхепо’’ти имина̄ ман̃чапӣт̣ха̄дӣсу аттхаритва̄ пуна сам̣харитва̄ т̣хапана̄дивасена аттано аттха̄йа парихаран̣амева на ват̣т̣ати, бхӯматтхаран̣а̄дивасена парибхого пана аттано парихаран̣ам̣ на хотӣти дассети. кхандхаке хи ‘‘антопи ман̃че пан̃н̃атта̄ни хонти, бахипи ман̃че пан̃н̃атта̄ни хонтӣ’’ти евам̣ аттано аттано аттха̄йа ман̃ча̄дӣсу пан̃н̃апетва̄ парихаран̣аваттхусмим̣ –

‘‘на, бхиккхаве, маха̄чамма̄ни дха̄ретабба̄ни сӣхачаммам̣ бйаггхачаммам̣ дӣпичаммам̣. йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 255) –

пат̣иккхепо като. тасма̄ вуттанайеневеттха адхиппа̄йо дат̣т̣хаббо. да̄румайапӣт̣ханти пхалакамайапӣт̣хамева. па̄дакатхаликанти адхотапа̄дам̣ йасмим̣ гхам̣санта̄ дхованти, там̣ да̄рупхалака̄ди.

113. ‘‘а̄гантва̄ уддхарисса̄мӣти гаччхатӣ’’ти вуттатта̄ ан̃н̃енапи ка̄ран̣ена анота̄пентассапи а̄гамане са̄пеккхасса ана̄патти. тенева ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘ман̃ча̄дӣнам̣ сан̇гхиката̄, вутталаккхан̣е десе сантхаран̣ам̣ ва̄ сантхара̄панам̣ ва̄, апалибуддхата̄, а̄пада̄йа абха̄во, нирапеккхата̄, лед̣д̣упа̄та̄тиккамо’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄) еваметтха нирапеккхата̄йа саддхим̣ чха ан̇га̄ни вутта̄ни.

пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.