2. бхӯтага̄мавагго

1. бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄

89. дутийаваггасса пат̣хаме ниггахетум̣ асакконтоти са̄кхат̣т̣хакавима̄не са̄кха̄йа чхиджджама̄на̄йа чхиджджанте таттха ачхеданаттха̄йа девата̄йа упанӣтам̣ путтам̣ дисва̄пи кут̣ха̄риниккхепавегам̣ ниваттетум̣ асакконтоти аттхо. руккхадхаммети руккхасса паваттийам̣. руккха̄нам̣ вийа чхедана̄дӣсу акуппанан̃хи руккхадхаммо на̄ма.

уппатитанти уппаннам̣. бхантанти дха̄вантам̣. ва̄райети нигган̣хеййа. итароти уппаннам̣ кодхам̣ анигган̣ханто ра̄джаупара̄джа̄дӣнам̣ расмиматтагга̄хакаджано вийа на уттамаса̄ратхӣти аттхо. висат̣ам̣ саппависанти сарӣре да̄т̣ха̄ван̣а̄нуса̄рена виттхин̣н̣ам̣ бйа̄петва̄ т̣хитам̣ кан̣хасаппависам̣ вийа. джаха̄ти орапа̄ранти пан̃чорамбха̄гийасан̃н̃оджана̄ни татийамаггена джаха̄ти. ‘‘орапа̄ра’’нти хи ориматӣрам̣ вуччати. атха ва̄ соти татийамаггена кодхам̣ винетва̄ т̣хито бхиккху арахаттамаггена орапа̄рам̣ джаха̄тӣти аттхо. таттха орам̣ на̄ма сакаттабха̄во, аджджхаттика̄ни ва̄ а̄йатана̄ни. па̄рам̣ на̄ма парааттабха̄во, ба̄хира̄ни ва̄ а̄йатана̄ни. тадубхайе пана чхандара̄гам̣ джаханто ‘‘джаха̄ти оримапа̄ра’’нти вуччати.

90. бхавантӣти вад̣д̣ханти. ахувунтӣти бабхӯву. тена̄ха ‘‘джа̄та̄ вад̣д̣хита̄’’ти. бхӯта̄нам̣ га̄моти маха̄бхӯта̄нам̣ харитатин̣а̄дибха̄вена самагга̄нам̣ самӯхо. таббинимуттасса га̄масса абха̄вам̣ дассетум̣ ‘‘бхӯта̄ ева ва̄ га̄мо’’ти вуттам̣. па̄табйа-саддасса па̄ па̄нети дха̄тваттхам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘парибхун̃джитаббата̄’’ти. са̄ ча па̄табйата̄ чхедана̄ди ева хотӣти а̄ха ‘‘тасса̄…пе… бхӯтага̄масса джа̄та̄ чхедана̄дипаччайа̄’’ти.

91. джа̄та-саддо еттха виджа̄тапарийа̄йоти ‘‘путтам̣ виджа̄та̄ иттхӣ’’тиа̄дӣсу вийа пасӯтавачаноти а̄ха ‘‘пасӯта̄нӣ’’ти, ниббаттапан̣н̣амӯла̄нӣти аттхо.

та̄ни дассентоти та̄ни бӣджа̄ни дассенто. ка̄рийадассанамукхенева ка̄ран̣ан̃ча гахитанти а̄ха ‘‘бӣджато ниббаттена бӣджам̣ дассита’’нти.

92. ‘‘бӣджато самбхӯто бхӯтага̄мо бӣджа’’нти имина̄ уттарападалопена ‘‘падумагаччхато ниббаттам̣ пуппхам̣ падума’’нтиа̄дӣсу вийа̄йам̣ воха̄роти дассети. йам̣ бӣджам̣ бхӯтага̄мо на̄ма хотӣти ниббаттапан̣н̣амӯлам̣ сандха̄йа вадати. йатха̄рутанти йатха̄па̄т̣хам̣.

‘‘сан̃чичча̄’’ти вуттатта̄ сарӣре лаггабха̄вам̣ н̃атва̄пи ут̣т̣хахати, ‘‘там̣ уддхарисса̄мӣ’’тисан̃н̃а̄йа абха̄вато ват̣т̣ати. анантака-ггахан̣ена са̄сапаматтика̄ гахита̄, на̄ман̃хетам̣ тасса̄ сева̄ладжа̄тийа̄. мӯлапан̣н̣а̄нам̣ абха̄вена ‘‘асампун̣н̣абхӯтага̄мо на̄ма̄’’ти вуттам̣. со бӣджага̄мена сан̇гахитоти. авад̣д̣хама̄непи бхӯтага̄мамӯлакатта̄ вуттам̣ ‘‘амӯлакабхӯтага̄ме сан̇гахам̣ гаччхатӣ’’ти. на̄л̣икерасса а̄вен̣икам̣ катва̄ вадати.

селеййакам̣ на̄ма сила̄йа самбхӯта̄ ека̄ гандхаджа̄ти. пуппхитака̄лато пат̣т̣ха̄йа̄ти викаситака̄лато пабхути. чхаттакам̣ ган̣хантоти викаситам̣ ган̣ханто. макул̣ам̣ пана руккхаттачам̣ акопентенапи гахетум̣ на ват̣т̣ати, пхуллам̣ ват̣т̣ати. хаттхакуккуччена̄ти хаттхача̄паллена.

‘‘па̄нӣйам̣ на ва̄сетабба’’нти идам̣ аттано пиванапа̄нӣйам̣ сандха̄йа вуттам̣, ан̃н̃есам̣ пана ват̣т̣ати ануггахитатта̄. тена̄ха ‘‘аттана̄ кха̄дитука̄мена̄’’ти. йесам̣ руккха̄нам̣ са̄кха̄ рухатӣти мӯлам̣ анота̄ретва̄ пан̣н̣аматтаниггаманаматтенапи вад̣д̣хати. таттха каппийампи акаронто чхиннана̄л̣икеравел̣удан̣д̣а̄дайо копетум̣ ват̣т̣ати.

‘‘чан̇камитат̣т̣ха̄нам̣ дассесса̄мӣ’’ти вуттатта̄ кевалам̣ чан̇камана̄дхиппа̄йена ва̄ маггагамана̄дхиппа̄йена ва̄ аккамантасса, тин̣а̄нам̣ упари нисӣдана̄дхиппа̄йена нисӣдантасса ча досо наттхи.

саман̣акаппехӣти саман̣а̄нам̣ каппийавоха̄рехи, абӣджаниббат̣т̣абӣджа̄нипи каппийабха̄вато ‘‘саман̣акаппа̄нӣ’’ти вутта̄ни. абӣджам̣ на̄ма тарун̣аамбапхала̄дӣни. ниббат̣т̣етаббам̣ вийоджетаббам̣ бӣджам̣ йасмим̣, там̣ панаса̄ди ниббат̣т̣абӣджам̣ на̄ма. каппийанти ватва̄ва̄ти пуббака̄лакирийа̄васена вуттепи вачанаккхан̣ева аггисаттха̄дина̄ бӣджага̄ме ван̣ам̣ ка̄таббанти вачанато пана пуббе ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, тан̃ча двидха̄ акатва̄ чхеданабхеданамева дассетаббам̣. каронтена ча бхиккхуна̄ ‘‘каппийам̣ карохӣ’’ти йа̄йа ка̄йачи бха̄са̄йа вуттейева ка̄таббам̣. бӣджага̄мапаримочанаттхам̣ пуна каппийам̣ ка̄ретаббанти ка̄ра̄панасса пат̣хамамева адхикататта̄. ‘‘кат̣а̄хепи ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттатта̄ кат̣а̄хато нӣхата̄йа мин̃джа̄йа ва̄ бӣдже ва̄ йаттха каттхачи виджджхитум̣ ват̣т̣ати ева. бхӯтага̄мо, бхӯтага̄масан̃н̃ита̄, викопанам̣ ва̄ викопа̄панам̣ ва̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни.

бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. ан̃н̃ава̄дакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

94. дутийе ан̃н̃ам̣ вачананти йам̣ досавибха̄ванаттхам̣ парехи вуттавачанам̣ там̣ тасса анануччхавикена ан̃н̃ена вачанена пат̣ичарати.

98. йадетам̣ ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣авасена паваттавачанам̣, тадева пуччхитаматтхам̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ вадати пака̄сетӣти ан̃н̃ава̄даканти а̄ха ‘‘ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣ассетам̣ на̄ма’’нти. тун̣хӣбхӯтассетам̣ на̄манти тун̣хӣбха̄вассетам̣ на̄мам̣, айамева ва̄ па̄т̣хо. ан̃н̃ава̄дакам̣ а̄ропетунти ан̃н̃ава̄де а̄ропетум̣. вихесаканти вихесакаттам̣.

99. па̄л̣ийам̣ на уггха̄т̣етука̄моти пат̣иччха̄детука̄мо.

100. ана̄ропите ан̃н̃ава̄дакети вуттадуккат̣ам̣ па̄л̣ийам̣ а̄гатаан̃н̃енан̃н̃апат̣ичаран̣авасена йуджджати, ат̣т̣хакатха̄йам̣ а̄гатанайена пана муса̄ва̄дена ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичарантасса па̄читтийена саддхим̣ дуккат̣ам̣, а̄ропите имина̄ва па̄читтийам̣. кечи пана ‘‘муса̄ва̄дапа̄читтийена саддхим̣ па̄читтийадвайа’’нти ваданти, вӣмам̣ситаббам̣. а̄дикаммикассапи муса̄ва̄де имина̄ва ана̄паттӣти дат̣т̣хаббам̣. дхаммакаммена а̄ропитата̄, а̄паттийа̄ ва̄ ваттхуна̄ ва̄ ануйун̃джийама̄ната̄, чха̄детука̄мата̄йа ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣ам̣, тун̣хӣбха̄во ча̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни.

ан̃н̃ава̄дакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. уджджха̄панакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

103. татийе чинта̄йанаттхасса джхе-дха̄тусса анекаттхата̄йа олоканаттхасамбхавато вуттам̣ ‘‘олока̄пентӣ’’ти. чханда̄йа̄ти лин̇гавипалла̄соти а̄ха ‘‘чхандена̄’’ти.

105. бхиккхум̣ ла̄макато чинта̄панаттхам̣ ан̃н̃есам̣ там̣ аван̣н̣акатханам̣ уджджха̄панам̣ на̄ма. ан̃н̃есам̣ пана аватва̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ самуллапанавасена бхиккхуно досаппака̄санам̣ кхиййанам̣ на̄ма̄ти айаметесам̣ бхедо.

106. ан̃н̃ам̣ анупасампаннам̣ уджджха̄петӣти ан̃н̃ена анупасампаннена уджджха̄пети. тасса ва̄ там̣ сантикети тасса анупасампаннасса сантике там̣ сан̇гхена самматам̣ упасампаннам̣ кхиййати. идха̄пи муса̄ва̄дена уджджха̄пана̄дӣнам̣ самбхавато дуккат̣ат̣т̣ха̄на̄ни ча а̄дикаммикасса ана̄патти ча имина̄ ева сиккха̄падена вутта̄ти ведитаббам̣ саббаттха муса̄ва̄дапа̄читтийасса аниваттито. дхаммакаммена самматата̄, упасампанната̄, агатигамана̄бха̄во, тасса аван̣н̣ака̄мата̄, йасса сантике вадати. тасса упасампанната̄, уджджха̄панам̣ ва̄ кхиййанам̣ ва̄ти има̄неттха чха ан̇га̄ни.

уджджха̄панакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄

110. чатуттхе апан̃н̃а̄тети аппасиддхе. имам̣ пана ат̣т̣ха ма̄се ман̣д̣апа̄дӣсу т̣хапанасан̇кха̄там̣ аттхависесам̣ гахетва̄ бхагавата̄ пат̣хамамева сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттанти адхиппа̄йам̣ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ат̣т̣хама̄се’’тиа̄дивачанена анупан̃н̃аттисадисена пака̄сетва̄ висум̣ анупан̃н̃атти на вутта̄. парива̄ре панетам̣ ануджа̄нанавачанам̣ анупан̃н̃аттит̣т̣ха̄нанти ‘‘ека̄ анупан̃н̃аттӣ’’ти (пари. 65-67) вуттам̣.

навава̄йимоти адхуна̄ суттена вӣтакаччхена паливет̣хитаман̃чо. онаддхоти каппийачаммена онаддхо. те хи вассена сӣгхам̣ на нассанти. ‘‘уккат̣т̣хааббхока̄сико’’ти идам̣ тасса сукхапат̣ипаттидассанаматтам̣, уккат̣т̣хасса̄пи пана чӣваракут̣и ват̣т̣атева. ка̄йа̄нугатикатта̄ти бхиккхуно таттхева нисӣданабха̄вам̣ дӣпети, тена ча вассабхайена сайам̣ ан̃н̃аттха гаччхантасса а̄паттӣти дассети. аббхока̄сика̄нам̣ теманаттха̄йа нийаметва̄ да̄йакехи диннампи атта̄нам̣ раккхантена раккхитаббамева.

‘‘вала̄хака̄нам̣ анут̣т̣хитабха̄вам̣ саллаккхетва̄’’ти имина̄ гимха̄непи мегхе ут̣т̣хите аббхока̄се никкхипитум̣ на ват̣т̣атӣти дӣпети. татра татра̄ти четийан̇ган̣а̄дике тасмим̣ тасмим̣ аббхока̄се нийаметва̄ никкхитта̄. маджджхато пат̣т̣ха̄йа па̄дат̣т̣ха̄на̄бхимукха̄ти йаттха самантато саммаджджитва̄ ан̇ган̣амаджджхе саббада̄ качаварасса сан̇кад̣д̣ханена маджджхе ва̄лика̄ сан̃чита̄ хоти. таттха каттаббавидхидассанаттхам̣ вуттам̣. уччаваттхупа̄дат̣т̣ха̄на̄бхимукхам̣ ва̄ ва̄лика̄ харитабба̄. йаттха ва̄ пана кон̣есу ва̄лика̄ сан̃чита̄, таттха тато пат̣т̣ха̄йа апарадиса̄бхимукха̄ харитабба̄ти кечи аттхам̣ ваданти. кечи пана ‘‘саммат̣т̣хат̣т̣ха̄насса падавал̣ан̃джена авикопанаттха̄йа сайам̣ асаммат̣т̣хат̣т̣ха̄не т̣хатва̄ аттано па̄да̄бхимукхам̣ ва̄лика̄ харитабба̄ти вутта’’нти ваданти, таттха ‘‘маджджхато пат̣т̣ха̄йа̄’’ти вачанасса пайоджанам̣ на диссати.

111. ван̇капа̄дата̄маттена кул̣ӣрапа̄дакасса сесехи висесо, на ат̣анӣсу па̄даппавесанависесена̄ти дассетум̣ ‘‘йо ва̄ пана кочӣ’’тиа̄ди вуттам̣. тасса̄ти упасампаннассева.

нисӣдитва̄…пе… па̄читтийанти еттха мегхут̣т̣ха̄на̄бха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘паччха̄ а̄гантва̄ уддхарисса̄мӣ’’ти а̄бхогена гаччхантасса ана̄патти, тена пуна̄гантаббамева. каппам̣ лабхитва̄ти ‘‘гаччха, ма̄ идха тит̣т̣ха̄’’ти вуттавачанам̣ лабхитва̄.

а̄ва̄сика̄нам̣йева палибодхоти а̄гантукесу кин̃чи аватва̄ нисӣдитва̄ ‘‘а̄ва̄сика̄ ева уддхариссантӣ’’ти гатесупи а̄ва̄сика̄намева палибодхо. маха̄паччарива̄де пана ‘‘идам̣ амха̄ка’’нти аватва̄пи нисинна̄намева̄ти адхиппа̄йо. ‘‘сантхаритва̄ ва̄ сантхара̄петва̄ ва̄’’ти вуттатта̄ ана̄н̣аттийа̄ пан̃н̃а̄питатта̄пи дуккат̣е ка̄ран̣ам̣ вуттам̣. усса̄ракоти сарабха̄н̣ако. со хи уддхам̣ уддхам̣ па̄л̣ипа̄т̣хам̣ са̄рети паваттетӣти усса̄ракоти вуччати.

112. ван̣н̣а̄нураккхан̣аттхам̣ ката̄ти пат̣акхан̣д̣а̄дӣхи сиббитва̄ ката̄. бхӯмийам̣ аттхаритабба̄ти чимилика̄йа сати тасса̄ упари, асати суддхабхӯмийам̣ аттхаритабба̄. ‘‘сӣхачамма̄дӣнам̣ парихаран̣ейева пат̣иккхепо’’ти имина̄ ман̃чапӣт̣ха̄дӣсу аттхаритва̄ пуна сам̣харитва̄ т̣хапана̄дивасена аттано аттха̄йа парихаран̣амева на ват̣т̣ати, бхӯматтхаран̣а̄дивасена парибхого пана аттано парихаран̣ам̣ на хотӣти дассети. кхандхаке хи ‘‘антопи ман̃че пан̃н̃атта̄ни хонти, бахипи ман̃че пан̃н̃атта̄ни хонтӣ’’ти евам̣ аттано аттано аттха̄йа ман̃ча̄дӣсу пан̃н̃апетва̄ парихаран̣аваттхусмим̣ –

‘‘на, бхиккхаве, маха̄чамма̄ни дха̄ретабба̄ни сӣхачаммам̣ бйаггхачаммам̣ дӣпичаммам̣. йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 255) –

пат̣иккхепо като. тасма̄ вуттанайеневеттха адхиппа̄йо дат̣т̣хаббо. да̄румайапӣт̣ханти пхалакамайапӣт̣хамева. па̄дакатхаликанти адхотапа̄дам̣ йасмим̣ гхам̣санта̄ дхованти, там̣ да̄рупхалака̄ди.

113. ‘‘а̄гантва̄ уддхарисса̄мӣти гаччхатӣ’’ти вуттатта̄ ан̃н̃енапи ка̄ран̣ена анота̄пентассапи а̄гамане са̄пеккхасса ана̄патти. тенева ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘ман̃ча̄дӣнам̣ сан̇гхиката̄, вутталаккхан̣е десе сантхаран̣ам̣ ва̄ сантхара̄панам̣ ва̄, апалибуддхата̄, а̄пада̄йа абха̄во, нирапеккхата̄, лед̣д̣упа̄та̄тиккамо’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄) еваметтха нирапеккхата̄йа саддхим̣ чха ан̇га̄ни вутта̄ни.

пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. дутийасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄

116. пан̃чаме па̄ва̄ро коджавоти паччаттхаран̣аттха̄йева т̣хапита̄ уггаталома̄ аттхаран̣ависеса̄. еттакамева вуттанти ат̣т̣хакатха̄су вуттам̣. сена̄санатоти саббапаччхимасена̄санато.

117. курундат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттамеваттхам̣ сависесам̣ катва̄ дассетум̣ ‘‘кин̃ча̄пи вутто’’тиа̄ди а̄раддхам̣. ваттаббам̣ наттхӣти руккхамӯласса па̄кат̣атта̄ вуттам̣. палуджджатӣти винассати.

118. йена ман̃чам̣ ва̄ пӣт̣хам̣ ва̄ вӣнанти, там̣ ман̃чапӣт̣хакава̄нам̣. силуччайален̣анти паббатагуха̄. ‘‘а̄пуччханам̣ пана ватта’’нти имина̄ а̄патти наттхӣти дассети. вутталаккхан̣асеййа̄, тасса̄ сан̇гхиката̄, вутталаккхан̣е виха̄ре сантхаран̣ам̣ ва̄ сантхара̄панам̣ ва̄, апалибуддхата̄, а̄пада̄йа абха̄во, анапеккхасса диса̄паккаманам̣, упача̄расӣма̄тиккамоти има̄неттха сатта ан̇га̄ни.

дутийасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. анупакхаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄

119. чхат̣т̣хе анупависитва̄ти самӣпам̣ пависитва̄.

122. упача̄рам̣ т̣хапетва̄ти дийад̣д̣хахаттхӯпача̄рам̣ т̣хапетва̄. сан̇гхикавиха̄рата̄, анут̣т̣ха̄панӣйабха̄ваджа̄нанам̣, самба̄дхетука̄мата̄, упача̄ре нисӣданам̣ ва̄ нипаджджанам̣ ва̄ти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни.

анупакхаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. никкад̣д̣ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄

126. саттаме кот̣т̣хака̄нӣти два̄ракот̣т̣хака̄ни.

128. ‘‘сакаласан̇гха̄ра̄мато никкад̣д̣хитум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти идам̣ ананурӯпато вуттам̣. па̄пагарахита̄йа хи акупитачиттена никкад̣д̣ха̄пентасса имина̄ сиккха̄падена а̄патти наттхи ‘‘купито анаттамано’’ти вуттатта̄. ан̃н̃а̄пеккха̄ а̄патти на диссати. па̄л̣ийам̣ ‘‘аладжджим̣ никкад̣д̣хатӣ’’тиа̄дӣсу читтасса лахупариваттита̄йа антарантара̄ копе уппаннепи ана̄патти аладжджита̄дипаччайенева никкад̣д̣ханасса а̄раддхатта̄. сан̇гхикавиха̄ро, упасампаннасса бхан̣д̣анака̄ракабха̄ва̄дивинимуттата̄, копена никкад̣д̣ханам̣ ва̄ никкад̣д̣ха̄панам̣ ва̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни.

никкад̣д̣ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. веха̄сакут̣исиккха̄падаван̣н̣ана̄

129. ат̣т̣хамам̣ утта̄намева. сан̇гхико виха̄ро, асӣсагхат̣т̣авеха̄сакут̣и, хет̣т̣ха̄парибхогата̄, апат̣а̄н̣идинне а̄хаччапа̄даке нисӣданам̣ ва̄ нипаджджанам̣ ва̄ти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни.

веха̄сакут̣исиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. махаллакавиха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄

135. наваме ‘‘махаллако на̄ма виха̄ро сасса̄мико’’ти вуттатта̄ сан̃н̃а̄чика̄йа кут̣ийа̄ ана̄паттӣти ваданти. йасса̄ти виха̄расса. са̄ апарипӯрӯпача̄ра̄пи хотӣти виварийама̄нам̣ кава̄т̣ам̣ йам̣ бхиттим̣ а̄ханати, са̄ са̄манта̄ кава̄т̣авиттха̄раппама̄н̣а̄ упача̄рарахита̄пи хотӣти аттхо. а̄локам̣ ва̄тапа̄нам̣ сандхети гхат̣айатӣти а̄локасандхӣти кава̄т̣ам̣ вуччати. два̄рава̄тапа̄нӯпача̄рато ан̃н̃аттха пунаппунам̣ лимпана̄дим̣ каронтасса пин̣д̣аган̣ана̄йа па̄читтийам̣.

кечи пана ‘‘па̄л̣ийам̣ па̄читтийасса авуттатта̄ дуккат̣а’’нти ваданти. адхит̣т̣ха̄таббанти сам̣видха̄таббам̣. харите т̣хито адхит̣т̣ха̄ти. а̄патти дуккат̣асса̄ти харитайутте кхетте т̣хатва̄ чха̄дентасса дуккат̣анти аттхо. кечи пана ‘‘та̄дисе кхетте виха̄рам̣ каронтасса дуккат̣а’’нти ваданти, там̣ па̄л̣ийа̄ на самети.

136. уджукамева чха̄дананти чха̄данамукхават̣т̣ито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва пит̣т̣хивам̣сакӯт̣а̄га̄ракан̣н̣ика̄ди, та̄ва ит̣т̣хака̄дӣхи уджукам̣ чха̄данам̣. имина̄ пана йена саббасмим̣ виха̄ре екава̄рам̣ чха̄дите там̣ чха̄данам̣ екамагганти гахетва̄ па̄л̣ийам̣ ‘‘две магге’’тиа̄ди вуттам̣. парийа̄йена чха̄данампи имина̄ва найена йоджетаббанти ваданти, там̣ ‘‘пунаппунам̣ чха̄да̄песӣ’’ти има̄йа па̄л̣ийа̄ ча ‘‘саббампи четам̣ чхаданам̣ чхаданӯпари ведитабба’’нти имина̄ ат̣т̣хакатха̄вачанена ча самети.

па̄л̣ийам̣ ‘‘маггена чха̄дентасса парийа̄йена чха̄дентасса̄’’ти идан̃ча ит̣т̣хака̄дӣхи, тин̣апан̣н̣ехи ча чха̄данаппака̄рабхедадассанаттхам̣ вуттам̣. кечи пана ‘‘пантийа̄ чха̄дитасса чхаданасса упари чхаданамукхават̣т̣ито пат̣т̣ха̄йа уддхам̣ уджукамева екава̄рам̣ чха̄данам̣ екамагганти гахетва̄ ‘две магге’тиа̄ди вуттам̣, на пана сакалавиха̄рачха̄данам̣. еса найо парийа̄йена чха̄данепӣ’’ти ваданти, там̣ па̄л̣иат̣т̣хакатха̄хи на самети.

татийа̄йа магганти еттха татийа̄йа̄ти упайогаттхе сампада̄навачанам̣, татийам̣ магганти аттхо. айамева ва̄ па̄т̣хо. тин̣апан̣н̣ехи лаббхатӣти тин̣апан̣н̣ехи чха̄детва̄ упари уллитта̄валиттакаран̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. кевалам̣ тин̣акут̣ийа̄ хи ана̄патти вутта̄. тин̣н̣ам̣ магга̄нанти маггавасена чха̄дита̄нам̣ тин̣н̣ам̣ чхадана̄нам̣. тин̣н̣ам̣ парийа̄йа̄нанти еттха̄пи есева найо. махаллакавиха̄рата̄, аттано ва̄са̄га̄рата̄, уттари адхит̣т̣ха̄нанти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни.

махаллакавиха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄

140. дасаме ма̄тика̄йам̣ саппа̄н̣акаудакам̣ тин̣ена ва̄ маттика̄йа ва̄ син̃чеййа, чхад̣д̣еййа̄ти аттхо. атха ва̄ удакам̣ гахетва̄ бахи син̃чеййа, тасмин̃ча удаке тин̣ам̣ ва̄ маттикам̣ ва̄ а̄харитва̄ паккхипеййа̄ти аджджха̄харитва̄ аттхо ведитаббо. тена̄ха ‘‘сакат̣абха̄раматтан̃чепӣ’’тиа̄ди. иданти тин̣аматтикапаккхипанавидха̄нам̣. вуттанти ма̄тика̄йам̣ ‘‘тин̣ам̣ ва̄ маттикам̣ ва̄’’ти евам̣ вуттам̣, ат̣т̣хакатха̄су ва̄ вуттам̣.

идан̃ча сиккха̄падам̣ ба̄хирапарибхогам̣ сандха̄йа ваттхувасена вуттам̣ аббхантарапарибхогасса висум̣ ваккхама̄натта̄. тадубхайампи ‘‘саппа̄н̣ака’’нти катва̄ вадхакачиттам̣ вина̄ва син̃чане пан̃н̃аттатта̄ ‘‘пан̣н̣аттиваджджа’’нти вуттам̣. вадхакачитте пана сати сиккха̄падантаренева па̄читтийам̣, на имина̄ти дат̣т̣хаббам̣. удакасса саппа̄н̣аката̄, ‘‘син̃чанена па̄н̣ака̄ мариссантӣ’’ти джа̄нанам̣, та̄дисамева ча удакам̣ вина̄ вадхакачетана̄йа кеначидева каран̣ӣйена тин̣а̄дӣнам̣ син̃чананти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни.

саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

нит̣т̣хито сена̄санавагго дутийо.

‘‘бхӯтага̄мавагго’’типи етассева на̄мам̣.