1. бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄

89. дутийаваггасса пат̣хаме ниггахетум̣ асакконтоти са̄кхат̣т̣хакавима̄не са̄кха̄йа чхиджджама̄на̄йа чхиджджанте таттха ачхеданаттха̄йа девата̄йа упанӣтам̣ путтам̣ дисва̄пи кут̣ха̄риниккхепавегам̣ ниваттетум̣ асакконтоти аттхо. руккхадхаммети руккхасса паваттийам̣. руккха̄нам̣ вийа чхедана̄дӣсу акуппанан̃хи руккхадхаммо на̄ма.

уппатитанти уппаннам̣. бхантанти дха̄вантам̣. ва̄райети нигган̣хеййа. итароти уппаннам̣ кодхам̣ анигган̣ханто ра̄джаупара̄джа̄дӣнам̣ расмиматтагга̄хакаджано вийа на уттамаса̄ратхӣти аттхо. висат̣ам̣ саппависанти сарӣре да̄т̣ха̄ван̣а̄нуса̄рена виттхин̣н̣ам̣ бйа̄петва̄ т̣хитам̣ кан̣хасаппависам̣ вийа. джаха̄ти орапа̄ранти пан̃чорамбха̄гийасан̃н̃оджана̄ни татийамаггена джаха̄ти. ‘‘орапа̄ра’’нти хи ориматӣрам̣ вуччати. атха ва̄ соти татийамаггена кодхам̣ винетва̄ т̣хито бхиккху арахаттамаггена орапа̄рам̣ джаха̄тӣти аттхо. таттха орам̣ на̄ма сакаттабха̄во, аджджхаттика̄ни ва̄ а̄йатана̄ни. па̄рам̣ на̄ма парааттабха̄во, ба̄хира̄ни ва̄ а̄йатана̄ни. тадубхайе пана чхандара̄гам̣ джаханто ‘‘джаха̄ти оримапа̄ра’’нти вуччати.

90. бхавантӣти вад̣д̣ханти. ахувунтӣти бабхӯву. тена̄ха ‘‘джа̄та̄ вад̣д̣хита̄’’ти. бхӯта̄нам̣ га̄моти маха̄бхӯта̄нам̣ харитатин̣а̄дибха̄вена самагга̄нам̣ самӯхо. таббинимуттасса га̄масса абха̄вам̣ дассетум̣ ‘‘бхӯта̄ ева ва̄ га̄мо’’ти вуттам̣. па̄табйа-саддасса па̄ па̄нети дха̄тваттхам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘парибхун̃джитаббата̄’’ти. са̄ ча па̄табйата̄ чхедана̄ди ева хотӣти а̄ха ‘‘тасса̄…пе… бхӯтага̄масса джа̄та̄ чхедана̄дипаччайа̄’’ти.

91. джа̄та-саддо еттха виджа̄тапарийа̄йоти ‘‘путтам̣ виджа̄та̄ иттхӣ’’тиа̄дӣсу вийа пасӯтавачаноти а̄ха ‘‘пасӯта̄нӣ’’ти, ниббаттапан̣н̣амӯла̄нӣти аттхо.

та̄ни дассентоти та̄ни бӣджа̄ни дассенто. ка̄рийадассанамукхенева ка̄ран̣ан̃ча гахитанти а̄ха ‘‘бӣджато ниббаттена бӣджам̣ дассита’’нти.

92. ‘‘бӣджато самбхӯто бхӯтага̄мо бӣджа’’нти имина̄ уттарападалопена ‘‘падумагаччхато ниббаттам̣ пуппхам̣ падума’’нтиа̄дӣсу вийа̄йам̣ воха̄роти дассети. йам̣ бӣджам̣ бхӯтага̄мо на̄ма хотӣти ниббаттапан̣н̣амӯлам̣ сандха̄йа вадати. йатха̄рутанти йатха̄па̄т̣хам̣.

‘‘сан̃чичча̄’’ти вуттатта̄ сарӣре лаггабха̄вам̣ н̃атва̄пи ут̣т̣хахати, ‘‘там̣ уддхарисса̄мӣ’’тисан̃н̃а̄йа абха̄вато ват̣т̣ати. анантака-ггахан̣ена са̄сапаматтика̄ гахита̄, на̄ман̃хетам̣ тасса̄ сева̄ладжа̄тийа̄. мӯлапан̣н̣а̄нам̣ абха̄вена ‘‘асампун̣н̣абхӯтага̄мо на̄ма̄’’ти вуттам̣. со бӣджага̄мена сан̇гахитоти. авад̣д̣хама̄непи бхӯтага̄мамӯлакатта̄ вуттам̣ ‘‘амӯлакабхӯтага̄ме сан̇гахам̣ гаччхатӣ’’ти. на̄л̣икерасса а̄вен̣икам̣ катва̄ вадати.

селеййакам̣ на̄ма сила̄йа самбхӯта̄ ека̄ гандхаджа̄ти. пуппхитака̄лато пат̣т̣ха̄йа̄ти викаситака̄лато пабхути. чхаттакам̣ ган̣хантоти викаситам̣ ган̣ханто. макул̣ам̣ пана руккхаттачам̣ акопентенапи гахетум̣ на ват̣т̣ати, пхуллам̣ ват̣т̣ати. хаттхакуккуччена̄ти хаттхача̄паллена.

‘‘па̄нӣйам̣ на ва̄сетабба’’нти идам̣ аттано пиванапа̄нӣйам̣ сандха̄йа вуттам̣, ан̃н̃есам̣ пана ват̣т̣ати ануггахитатта̄. тена̄ха ‘‘аттана̄ кха̄дитука̄мена̄’’ти. йесам̣ руккха̄нам̣ са̄кха̄ рухатӣти мӯлам̣ анота̄ретва̄ пан̣н̣аматтаниггаманаматтенапи вад̣д̣хати. таттха каппийампи акаронто чхиннана̄л̣икеравел̣удан̣д̣а̄дайо копетум̣ ват̣т̣ати.

‘‘чан̇камитат̣т̣ха̄нам̣ дассесса̄мӣ’’ти вуттатта̄ кевалам̣ чан̇камана̄дхиппа̄йена ва̄ маггагамана̄дхиппа̄йена ва̄ аккамантасса, тин̣а̄нам̣ упари нисӣдана̄дхиппа̄йена нисӣдантасса ча досо наттхи.

саман̣акаппехӣти саман̣а̄нам̣ каппийавоха̄рехи, абӣджаниббат̣т̣абӣджа̄нипи каппийабха̄вато ‘‘саман̣акаппа̄нӣ’’ти вутта̄ни. абӣджам̣ на̄ма тарун̣аамбапхала̄дӣни. ниббат̣т̣етаббам̣ вийоджетаббам̣ бӣджам̣ йасмим̣, там̣ панаса̄ди ниббат̣т̣абӣджам̣ на̄ма. каппийанти ватва̄ва̄ти пуббака̄лакирийа̄васена вуттепи вачанаккхан̣ева аггисаттха̄дина̄ бӣджага̄ме ван̣ам̣ ка̄таббанти вачанато пана пуббе ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, тан̃ча двидха̄ акатва̄ чхеданабхеданамева дассетаббам̣. каронтена ча бхиккхуна̄ ‘‘каппийам̣ карохӣ’’ти йа̄йа ка̄йачи бха̄са̄йа вуттейева ка̄таббам̣. бӣджага̄мапаримочанаттхам̣ пуна каппийам̣ ка̄ретаббанти ка̄ра̄панасса пат̣хамамева адхикататта̄. ‘‘кат̣а̄хепи ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттатта̄ кат̣а̄хато нӣхата̄йа мин̃джа̄йа ва̄ бӣдже ва̄ йаттха каттхачи виджджхитум̣ ват̣т̣ати ева. бхӯтага̄мо, бхӯтага̄масан̃н̃ита̄, викопанам̣ ва̄ викопа̄панам̣ ва̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни.

бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.