8. сахадхаммикавагго

1. сахадхаммикасиккха̄падаван̣н̣ана̄

434. сахадхаммикасиккха̄падам̣ утта̄наттхамева.

2. вилекханасиккха̄падаван̣н̣ана̄

438. а̄паттин̃ча сатисаммоса̄йа̄ти еттха ча-саддо каттаббан̃ча на каротӣти дӣпети, на чатта̄ри ева̄ти вуттам̣ хоти. рат̣т̣хекадесо джанападо. буддхака̄ле арит̣т̣хакан̣т̣ака̄ са̄санапаччаттхика̄. ‘‘на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти вачанена хи те бхагавато асаббан̃н̃утам̣ дӣпенти. париниббуте бхагавати дасаваттхудӣпака̄ ваджджипуттака̄. те хи винайаса̄санапаччаттхика̄. парӯпаха̄ра̄дива̄да̄ пана суттанта̄бхидхаммаппаччаттхика̄. ке пана те? екачче маха̄сан̇гхика̄дайо, на саббети дӣпанаттхам̣ ‘‘парӯпаха̄ра̄…пе… ва̄да̄’’ти висесанавачанама̄ха. таттха йе кухака̄ па̄пиччхака̄ абхӯтам̣ уллапитва̄ пат̣иладдхаварабходжана̄ни бхун̃джитва̄ мут̣т̣хассатӣ ниддам̣ оккамитва̄ суккависсат̣т̣хим̣ патта̄, ан̃н̃ехи там̣ дисва̄ ‘‘аттхи арахато суккависсат̣т̣хӣ’’ти вутте ‘‘ма̄рака̄йика̄ упасам̣харантӣ’’ти ватва̄ джанам̣ ван̃ченти. йе ча самма̄пат̣ипанна̄ акухака̄, тепи там̣ вачанам̣ сутва̄ кечи там̣дит̣т̣хика̄ хонти адхима̄нино ча. аттано суккависсат̣т̣хим̣ пасситва̄пи на̄дхимуччанти, анадхигате адхикатасан̃н̃инова хонти. татха̄ аттхи арахато ан̃н̃а̄н̣акан̇кха̄витаран̣а̄ на̄маготта̄дӣсу вийа саччесу паравитаран̣а̄ парехи пан̃н̃атта̄ на̄ма̄нӣти адхиппа̄йо йатха̄самбхавам̣ йоджетаббо. таттха винайадхаро ‘‘ат̣т̣ха̄наметам̣, бхиккхаве, анавака̄со, йам̣ арахато асучи муччеййа (катха̄. 313; маха̄ва. 353). дит̣т̣хадхамма̄…пе… апараппаччайа̄ саттхуса̄сане’’тиа̄дӣни (маха̄ва. 30) суттапада̄ни дассетва̄ те са̄санапаччаттхикесу ниггахитам̣ нигган̣ха̄тӣти адхиппа̄йо. итаре ‘‘парийатти мӯла’’нти ва̄дино. ‘‘па̄тимоккхе уддиссама̄не’’ти нида̄навасена вуттам̣. татха̄гатасса вибхан̇гапада̄ни сиддха̄ни. сиддхейева ким̣ имасса ан̇га̄ни? гарахитука̄мата̄ упасампаннасса сантике сиккха̄падавиван̣н̣анан̃ча̄ти.

вилекханасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. моханасиккха̄падаван̣н̣ана̄

444. моханасиккха̄падам̣ утта̄наттхамева.

4. паха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄

452. раттачиттоти ка̄йасам̣саггара̄гена. вихет̣хетука̄мам̣ пана дисва̄ ‘‘саче ахам̣ имам̣ ма̄реми, наттхи ме моккхо’’ти чинтетва̄ купито саттасан̃н̃ам̣ пуреккхатва̄ паха̄рам̣ дети, тасса йатха̄ваттхукамева.

паха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. таласаттикасиккха̄падаван̣н̣ана̄

456. ‘‘ка̄йам̣ ва̄ ка̄йапат̣ибаддхам̣ ва̄’’ти (па̄чи. 456) вачанато ка̄йа̄дӣсу йам̣ учча̄рети, там̣ талам̣ на̄ма. таламева таласаттикам̣. потханасаматтхат̣т̣хена саттиканти еке. там̣ ‘‘уппалапаттампӣ’’ти имина̄ нийамети. евам̣ купита̄ хи копавасена потхана̄саматтхатам̣ авича̄ретва̄ йам̣ кин̃чи хаттхагатам̣ пат̣иккхипанти, сукхасампхассампи хоту, па̄читтийамева. йасма̄ пахаритука̄мата̄йа пахат̣е пуримена па̄читтийам̣. кевалам̣ учча̄ретука̄мата̄йа уггиран̣аматте кате имина̄ па̄читтийам̣. имина̄ пана вираджджхитва̄ паха̄ро динно, тасма̄ на пахаритука̄мата̄йа диннатта̄ дуккат̣ам̣. кимидам̣ дуккат̣ам̣ паха̄рапаччайа̄, уда̄ху уггиран̣апаччайа̄ти? паха̄рапаччайа̄ ева дуккат̣ам̣. пуримам̣ уггиран̣апаччайа̄ па̄читтийанти садуккат̣ам̣ па̄читтийам̣ йуджджати. пуриман̃хи уггиран̣ам̣, паччха̄ паха̄ро. на ча паччхимапаха̄рам̣ нисса̄йа пуримам̣ уггиран̣ам̣ ана̄паттиваттхукам̣ бхавитумарахатӣти но таккоти а̄чарийо. ‘‘тена паха̄рена хаттха̄дӣсу йам̣ кин̃чи бхиджджати, дуккат̣амева̄’’ти имина̄пи паха̄рапаччайа̄ дуккат̣ам̣. уггиран̣ам̣ йатха̄ваттхукамева̄ти сиддхам̣, сут̣т̣ху вӣмам̣ситаббам̣. ‘‘тираччха̄на̄дӣнам̣ асучикаран̣а̄дӣни дисва̄ куджджхитва̄пи уггирантасса моккха̄дхиппа̄йо ева̄’’ти ваданти.

таласаттикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. амӯлакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

462. упасампанне анупасампаннасан̃н̃ӣ амӯлакена сан̇гха̄дисесена̄ти суккависсат̣т̣хика̄йасам̣сагга̄дина̄ сан̇гха̄дисеса̄паттийа̄ ваттхуна̄ти ведитаббам̣. на хи анупасампаннасса сан̇гха̄дисеса̄патти на̄ма аттхи.

амӯлакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄

468. ӯнавӣсативассо ман̃н̃ети еттха сайам̣ сан̃н̃а̄йа татха̄ аман̃н̃анто куккуччуппа̄данаттхам̣ ‘‘ман̃н̃е’’ти ваданто ким̣ муса̄ва̄дена ка̄ретабботи? на сийа̄ ан̇гасампаттийа̄, на ча кевалам̣ ‘‘ман̃н̃е’’ти имина̄ нийамато ан̇гасампатти хоти. параматтхавихитам̣ каттхачи хоти. ‘‘удакам̣ ман̃н̃е а̄дитта’’нтиа̄димхи паро куккуччам̣ уппа̄дету ва̄, ма̄ ва̄, там̣ аппама̄н̣анти ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄) ‘‘куккуччуппа̄дана’’нти тасса адхиппа̄йавасена вуттанти.

сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. упассутисиккха̄падаван̣н̣ана̄

473. имесам̣ сутва̄ти еттха ‘‘вачана’’нти па̄т̣хасесо. екапариччхеда̄нӣти сийа̄ кирийа̄ сийа̄ акирийа̄ти имина̄ найена екапариччхеда̄ни. еттха кин̃ча̄пи ан̃н̃ава̄дакапаччайа̄патти кирийа̄ ча вихесакапаччайа̄патти акирийа̄ ча, тадубхайам̣ пана екасиккха̄паданти катва̄ там̣ ан̃н̃ава̄дакасан̇кха̄там̣ сиккха̄падам̣ сийа̄ кирийа̄ пат̣хамасса васена, сийа̄ акирийа̄ дутийасса васена̄ти еваматтхо дат̣т̣хаббо.

упассутисиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. каммапат̣иба̄ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄

474. ‘‘дхаммика̄нам̣ камма̄на’’нти (па̄чи. 475) вачанато екачче бхиккхӯ дхаммика̄нам̣ камма̄нам̣ ‘‘чхандам̣ даммӣ’’ти чхандам̣ денти, там̣ тесам̣ матиматтамева, на пат̣ипатти. адхаммам̣ нисса̄йа кхиййати, там̣ ва̄ уккот̣ети, ана̄патти нева хотӣти? на, татха̄ чхандада̄нака̄ле акатва̄ паччха̄ адхаммакаммакхиййана̄дипаччайа̄ ана̄паттива̄ре вуттатта̄. адхаммена ва̄ ваггена ва̄ на камма̄рахасса ва̄ каммакаран̣апаччайа̄ а̄паттимоккхакаран̣ато ависесамева татха̄вачананти че? на, чхандада̄нака̄ле адхаммакаммакаран̣а̄нуматийа̄ абха̄вато, ка̄ракассева ваджджаппасан̇гато ча. ган̣асса дуккат̣анти че? па̄рисуддхичхандада̄йака̄ва те, на ган̣о акаммаппаттатта̄, парива̄репи (пари. 482 а̄дайо) каммавагге каммаппаттачхандада̄йака̄ висум̣ вутта̄. татха̄пи адхаммакаммасса чхандо на да̄таббо денте акаппийа̄нуматидуккат̣ато. таттха хи йоджанадуккат̣ато на муччантӣти но таккоти а̄чарийо.

каммапат̣иба̄ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. чхандам̣адатва̄гаманасиккха̄падаван̣н̣ана̄

481. саннипа̄там̣ ана̄гантва̄ че чхандам̣ на дети, ана̄паттӣти еке. дуккат̣анти еке дхаммакаммантара̄йакаран̣а̄дхиппа̄йатта̄. сан̇гхамаджджхе чхандам̣ да̄тум̣ лабхатӣти кечи. динначханде сан̇гхамаджджхам̣ пависитва̄ пуна гатепи чхандо на пат̣иппассамбхеййа̄ти че? пат̣иппассамбхати. касма̄? ‘‘ахаттхапа̄со чханда̄рахо’’тиа̄дӣхи вируджджханато. па̄л̣ийам̣ пана да̄тука̄мата̄йа хаттхапа̄сам̣ атиккамантам̣ сандха̄йа вуттанти кечи.

чхандам̣адатва̄гаманасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

11. дуббаласиккха̄падаван̣н̣ана̄

484-5. ада̄сӣти апалокетва̄ ада̄си. бхиккхӯти еттха те чхаббаггийа̄ атта̄нам̣ париваджджайитва̄ ‘‘сан̇гхо’’ти аватва̄ ‘‘бхиккхӯ’’ти а̄хам̣су. парин̣а̄ментӣти ненти. таттха ла̄бхоти падуддха̄ракаран̣ам̣ идха анадхиппетассапи йасса кассачи аттхуддха̄равасена ла̄бхадӣпанаттхам̣. чӣварамева хи идха̄дхиппетам̣, тенева ‘‘ан̃н̃ам̣ париккха̄рам̣ диннам̣ кхӣйати, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти вуттам̣. диннанти ча париккха̄ранти ча бхумматтхе упайогавачанам̣.

дуббаласиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

12. парин̣а̄манасиккха̄падаван̣н̣ана̄

491. н̃а̄такампи парасса да̄тука̄мам̣ ан̃н̃асса да̄пети, а̄патти ева. саббаттха а̄пуччхитва̄ да̄тука̄мам̣ йатха̄сукхам̣ вича̄ретум̣ лабхати.

парин̣а̄манасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

саматто ван̣н̣ана̄ккамена сахадхаммикавагго ат̣т̣хамо.