1. муса̄ва̄дасиккха̄падаван̣н̣ана̄

1. ва̄даккхиттоти еттха ависесена ва̄даджаппавитан̣д̣асан̇кха̄то тивидхопи катха̄магго ‘‘ва̄до’’ иччева вуттоти ведитаббо. тесу ‘‘титтхийехи саддхи’’нти вачанато т̣хапетва̄ ва̄дам̣ ‘‘сеса̄’’ти ваданти. чхаладжа̄тиниггахат̣т̣ха̄накусалата̄йа када̄чи каттхачи аваджа̄нитва̄ пат̣иджа̄на̄ти, татха̄ пуббе кин̃чи вачанам̣ пат̣иджа̄нитва̄ паччха̄ аваджа̄на̄ти. евам̣ ва̄ ан̃н̃атха̄ ва̄ ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичарати. евам̣ паватто сампаджа̄намуса̄ бха̄сам̣ пат̣иссун̣итва̄ асачча̄йанто сан̇кетам̣ катва̄ висам̣ва̄денто евам̣ со ва̄даккхитто сама̄но па̄читтийаваттхун̃ча парипӯренто вичаратӣти евамадхиппа̄йо ведитаббо. аттано ва̄дети еттха ‘‘саббе дхамма̄ анатта̄’’ти (дха. па. 279; чӯл̣ани. аджитама̄н̣авапуччха̄ниддеса 7; нетти. 5; маха̄ни. 27) пат̣хамама̄раддхе аттано ва̄де. ‘‘йам̣ дуккхам̣ таданатта̄’’ти (сам̣. ни. 3.15) но самайо. ‘‘саббе дхамма̄’’ти вутте нибба̄нампи сан̇гахам̣ гаччхати. ‘‘нибба̄нам̣ парамам̣ сукха’’нти (дха. па. 203-204; ма. ни. 2.215) вуттатта̄ пана там̣ на дуккхам̣. но т̣ха̄наметам̣ виджджати. айам̣ парава̄дӣ ‘‘йам̣ дуккхам̣ таданатта̄’’ти суттам̣ дассетва̄ сиддхантам̣ самбхаметва̄ ‘‘виродхи вируддхо’’ти вуттам̣ досам̣ а̄ропессатӣти тасмим̣ пат̣хамава̄де кан̃чи досам̣ саллаккхенто а̄ропите ва̄ досе ана̄ропите ва̄ ‘‘на̄йам̣ мама ва̄до’’ти там̣ аваджа̄нитва̄ ‘‘нибба̄нантвева сассата’’нти, ‘‘анатта̄ ити ниччхайа̄’’ти ча суттам̣ дисва̄ тасса пат̣хамава̄дасса ниддосатам̣ саллаккхетва̄ ‘‘мамева айам̣ ва̄до’’ти тамева паччха̄ пат̣иджа̄на̄ти. евам̣ таттха йатха̄вуттама̄нисам̣сам̣ саллаккхенто там̣ пат̣иджа̄нитва̄ йади анатта̄ саббе дхамма̄, дхамма̄ ева на те бхаванти. сабха̄вам̣ дха̄рентӣти хи ‘‘дхамма̄’’ти вуччанти.

айан̃ча атта-саддо сабха̄вава̄чӣти евам̣ а̄ропите ва̄ досе ана̄ропите ва̄ досоти саллаккхетва̄ ‘‘на̄йам̣ мама ва̄до’’ти тамева пат̣хамава̄дам̣ паччха̄ аваджа̄на̄ти. атха со парава̄дӣ сапаккхам̣ пат̣иседхе пат̣иджа̄нанатта̄панайанам̣. пат̣иджа̄на̄ти патйа̄сса ити вачанато ‘‘пат̣ин̃н̃а̄ ан̃н̃а̄ со на̄ма те ниггахо’’ти вутто. сабха̄ва̄тириттам̣ аттхам̣ пат̣иседха̄дхиппа̄йато сабха̄вато атириттам̣ ба̄лапарикаппитаматта̄нам̣ сандха̄йа ‘‘анатта̄ саббе дхамма̄’’ти ме пат̣ин̃н̃а̄такатха̄, са̄ ча тадаваттха̄йева̄ти на ме там̣ пат̣ин̃н̃а̄татта̄панайанам̣ аттхи, ‘‘на̄йам̣ мама ва̄до’’ти аваджа̄нанам̣ пана сабха̄васан̇кха̄там̣ атта̄нам̣ сандха̄йа ‘‘анатта̄ саббе дхамма̄’’ти на вада̄мӣти адхиппа̄йена катанти имина̄ ан̃н̃ена ка̄ран̣ена там̣ пуббе пат̣ин̃н̃а̄татта̄панайанам̣ ка̄ран̣ам̣ пат̣иччха̄дети. ‘‘анатта̄ саббева дхамма̄’’ти на ваттаббам̣ ‘‘атта-саддасса сабха̄вава̄читта̄’’ти идам̣ ка̄ран̣ам̣ пат̣ичча тена пуббе пат̣ин̃н̃а̄татта̄панайанам̣ катам̣. таман̃н̃ака̄ран̣ам̣ паччха̄ дасситена ан̃н̃ена ка̄ран̣ена пат̣иччха̄детӣти адхиппа̄йо.

йасма̄ на кевалам̣ йатха̄дасситанайена со аттхамева аваджа̄на̄ти, пат̣иджа̄на̄ти ча, кинту вачанампи, тасма̄ ат̣т̣хакатха̄йам̣ (па̄чи. ат̣т̣ха. 1) ‘‘джа̄нитаббато’’ти пат̣хамам̣ ка̄ран̣ам̣ ватва̄ парава̄дина̄ ‘‘йади джа̄нитаббато аниччам̣, нибба̄нам̣ те аниччам̣ сийа̄’’ти вутте ‘‘на майа̄ ‘джа̄нитаббато’ти ка̄ран̣ам̣ вуттам̣, ‘джа̄тидхаммато’ти майа̄ вуттам̣, там̣ тайа̄ бадхирата̄йа ан̃н̃ена саллаккхитантиа̄дӣни вадатӣти адхиппа̄йо. ‘джа̄нитаббато’ти ватва̄ пуна ‘джа̄тидхаммато’тиа̄дӣни вадатӣ’’ти вуттам̣. ‘‘аваджа̄нитва̄ пуна пат̣иджа̄нанто там̣ аваджа̄нанам̣ имина̄ пат̣иччха̄дети на̄ма̄’’ти ликхитам̣.

2. джа̄нитва̄ джа̄нантасса ча̄ти джа̄нитва̄ ва̄ джа̄нантасса ва̄ти аттхадвайам̣ дӣпетӣти.

3. апича миччха̄ва̄ча̄парийа̄панна̄ти чатуббидхамиччха̄ва̄ча̄парийа̄панна̄. сӣхал̣а̄дина̄мабхедагата̄ти кечи, тасма̄ евам̣ вадато вачанам̣, там̣самут̣т̣ха̄пика̄ четана̄ти убхайам̣ вуттанти ма̄тика̄йам̣ убхиннам̣ сан̇гахитатта̄. вибхан̇ге там̣ вачанам̣ йасма̄ вина̄ вин̃н̃аттийа̄ наттхи, тасма̄ ‘‘ва̄часика̄ вин̃н̃аттӣ’’ти вин̃н̃атти ча дассита̄. ‘‘евам̣ вадато вачана’’нти локавоха̄рена ватва̄ параматтхато дассенто ‘‘там̣самут̣т̣ха̄пика̄ ва̄ четана̄ти вутта’’нти ча вадати. ол̣а̄рикенева̄ти четана̄самут̣т̣ха̄нава̄ча̄нам̣ сукхуматта̄ висайавасенева ката̄ти.

9. дит̣т̣хасса хотӣти дит̣т̣хо асса, анена ва̄ упача̄раджджха̄навасена на майа̄ абйа̄ват̣о мато, ‘‘на майа̄ паванто пат̣о дит̣т̣хо’’тиа̄дим̣ бхан̣антасса ча параматтхасун̃н̃атам̣ упа̄да̄йа ева ‘‘иттхим̣ на пасса̄ми, на ча пуриса’’нти бхан̣антасса ча на муса̄ва̄до.

11. а̄паттим̣ а̄паджджатийева̄ти еттха ‘‘дуббха̄сита̄паттӣ’’ти ваданти. касма̄? ‘‘кел̣им̣ курума̄но’’ти вуттатта̄. ‘‘ва̄ча̄ гира̄…пе… ва̄часика̄ вин̃н̃аттӣ’’ти уджукам̣ сандха̄йа, ка̄йо на уджуко.

муса̄ва̄дасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.