13. куладӯсакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

431. на кевалам̣ виха̄ро ева кӣт̣а̄гири, сопи га̄мо ‘‘кӣт̣а̄гири’’ччева вуччати. га̄ман̃хи сандха̄йа парато ‘‘на ассаджипунаббасукехи бхиккхӯхи кӣт̣а̄гирисмим̣ ваттхабба’’нти вуттам̣. екасам̣ваччхаре двиккхаттум̣ вассати кира, там̣ сандха̄йа ‘‘двӣхи мегхехӣ’’ти вуттам̣. самадхиканти чха джане сандха̄йа. акатаваттхунти навам̣ ат̣т̣хуппаттим̣. ‘‘джа̄бхисумана̄дигаччхам̣ алла̄нам̣ харита̄нам̣ ева̄’’ти ликхитам̣. бхӯтага̄мабӣджага̄мабхедато панеса бхедо. вататтха̄йа̄ти ватиаттха̄йа. йам̣кин̃чӣти содакам̣ ва̄ нирудакам̣ ва̄. а̄ра̄ма̄диаттха̄йа̄ти ванара̄джика̄диаттха̄йа. ма̄ла̄ваччхаропанам̣ куладӯсакам̣йева сандха̄йа, гантхана̄дисаббам̣ на сандха̄йа вуттанти. катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти че? там̣ дассетум̣ ‘‘буддхена дхаммо’’тиа̄ди. ‘‘а̄вел̣ам̣ а̄бил̣а’’нтипи па̄т̣хо.

гоппхананти гантханам̣. вет̣химанти таггатикамева. ведхимам̣ ан̃н̃ена кеначи пуппхам̣ ведхетва̄ катам̣. кан̣т̣акампи бандхитунти еттха ‘‘сайам̣ виджджханаттхам̣ на ват̣т̣ати. ан̃н̃ассаттха̄йа ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. джа̄ламайам̣ вита̄нам̣ джа̄лавита̄нам̣. пуппхапат̣иччхакам̣ гаваккхам̣ вийа сачхиддам̣ каронти. та̄лапан̣н̣агул̣аканти та̄лапан̣н̣амайам̣ пуна катампи пат̣ичхиджджакамева. дхаммараджджу четийам̣ ва̄ бодхим̣ ва̄ пуппхаппавесанаттхам̣ а̄виджджхитва̄ баддхараджджу. ‘‘ка̄са̄вена баддхампи суттава̄ка̄дӣхи баддхам̣ бхан̣д̣итасадиса’’нти ликхитам̣. ам̣сабхан̣д̣икам̣ пасиббаке паккхиттасадисатта̄ ведхимам̣ на джа̄там̣, тасма̄ ‘‘ситхилабаддхасса антарантара̄ паккхипитум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. ‘‘ан̃н̃аман̃н̃ам̣ апхуса̄петва̄ анекаккхаттумпи париккхипитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. пӯританти дӣгхато паса̄ретва̄ пӯритам̣. гхат̣икада̄маоламбакоти ‘‘йамакада̄маоламбако’’ти ликхитам̣. ‘‘ген̣д̣укхарапаттада̄ма̄нам̣ пат̣иккхиттатта̄ чела̄дӣхи катада̄мампи на ват̣т̣ати акаппийа̄нуломатта̄’’ти ваданти.

‘‘речакам̣ на̄ма татха̄ла̄сийана̄т̣анат̣а̄нам̣ начча’’нти ликхитам̣. там̣ ‘‘париваттантӣ’’ти вуттам̣. ‘‘са̄рийо на̄ма рутасунакха̄ син̇га̄лакаммакурун̇гакел̣ипане т̣хита̄’’ти кира па̄т̣хо. ‘‘нибуджджхантӣ’’ти па̄л̣и.

432. абалабала̄ди-пада̄нам̣ уппат̣ипа̄т̣ийа̄. йатха̄ па̄моккха̄нам̣ васена саббепи ‘‘ассаджипунаббасука̄’’ти вутта̄, татха̄ па̄моккхаппаттаса̄вакасса васена тада̄йаттавуттине саббепи ‘‘са̄рипутта̄’’ти. тена вуттам̣ ‘‘гаччхатха тумхе са̄рипутта̄’’ти.

433. ‘‘га̄ме ва̄ на васитабба’’нти имина̄ва тасмим̣ га̄ме ан̃н̃аттха на васитаббанти сиддхам̣. ‘‘тасмим̣ виха̄ре ва̄’’ти касма̄ вуттанти че? аттхасаббха̄вато. йасмин̃хи га̄ме куладӯсакакаммам̣ катам̣, тасмим̣ га̄ме, йасмим̣ виха̄ре васантена куладӯсанам̣ катам̣, там̣ виха̄рам̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃асмим̣ васитум̣ на ват̣т̣атӣти дассанаттхам̣. там̣ катханти че? ‘‘га̄ме ва̄ на васитабба’’нти вачанена йасмим̣ га̄ме куладӯсанакаммам̣ катам̣, тасмим̣ виха̄репи васитум̣ на лаббхатӣти а̄паннам̣, там̣ дисва̄ ‘‘тасмим̣ виха̄ре’’ти вуттам̣, тена тасмим̣ га̄ме ан̃н̃асмим̣ васитум̣ лаббхатӣти сиддхам̣. ‘‘тасмим̣ виха̄ре васантена̄’’ти имина̄ тасмим̣ га̄ме ан̃н̃аттха васантена са̄мантага̄ме пин̣д̣а̄йа чаритум̣ ват̣т̣атӣти дӣпитам̣ хоти. са̄мантавиха̄репӣти са̄мантавиха̄ро на̄ма тасмим̣йева га̄ме тасса виха̄расса са̄мантавиха̄ро ча тасса га̄масса са̄мантавиха̄ро ча̄ти убхайам̣ вуччати, етена тасмим̣ га̄ме ан̃н̃аттха васантена тасмим̣ га̄ме пин̣д̣а̄йа на чаритаббам̣. са̄мантага̄мепи пин̣д̣а̄йа чаритум̣ ват̣т̣ати, пуна йасмим̣ га̄ме куладӯсанакаммам̣ катам̣, тасса са̄мантага̄ме куладӯсакавиха̄расса са̄мантаваттхувиха̄ре васантена тасмим̣ га̄мепи чаритум̣ ват̣т̣ати. йасмим̣ са̄мантага̄ме куладӯсакам̣ на катам̣, тасмимпи чаритум̣ ват̣т̣ати, нева виха̄рети адхиппа̄йо. ‘‘на нагаре чариту’’нти вуттатта̄ ан̃н̃асмим̣ виха̄ре тасмим̣ га̄ме васитум̣ ват̣т̣атӣти дӣпитам̣ хотӣти еке. ган̣т̣хипадесу пана вича̄ран̣а̄ ева наттхи, тасма̄ сут̣т̣ху вича̄ретва̄ катхетаббам̣.

436-7. да̄петум̣ на лабханти, пуппхада̄нан̃хи сийа̄. тассева на каппатӣти еттха йа̄гуа̄дӣни а̄нетва̄ ‘‘дадантӯ’’ти иччха̄васена вадати че, саббесам̣ на каппати, кевалам̣ пана суддхачиттена атта̄нам̣ ва̄ паресам̣ ва̄ ануддиситва̄ ‘‘име манусса̄ да̄нам̣ датва̄ пун̃н̃ам̣ пасавантӯ’’ти вадантасса тассева на каппати йа̄гуа̄дӣнам̣ паччайапат̣исам̣йуттакатха̄йа уппаннатта̄. маха̄ат̣т̣хакатха̄йампи ‘‘пан̃чаннампи сахадхаммика̄на’’нти висесетва̄ авуттатта̄ аттхато сайамева̄ти апаре. а̄чарийа̄ пана ‘‘йатха̄ маха̄паччарийам̣, курундийан̃ча ‘тассева̄’ти висесетва̄ вуттам̣, евам̣ маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ висесетва̄ на вуттам̣, тасма̄ саббесам̣ на каппатӣ’’ти ваданти.

куладӯсакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

терасакакан̣д̣аван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.