4. сукхиндрийавагго

1-5. суддхикасутта̄диван̣н̣ана̄

501-505. йатха̄ чаккху дассане адхипатеййат̣т̣хена чаккхундрийам̣, евам̣ сукхаведана̄ сукхане адхипатеййат̣т̣хена сукхиндрийам̣. еса найо сесесупи. сесам̣ тебхӯмаканти сесам̣ бхӯмиттайавасена тебхӯмакам̣.

6. пат̣хамавибхан̇гасуттаван̣н̣ана̄

506. ка̄йиканти айамасса ниссайавасена ниддесоти а̄ха – ‘‘ка̄йапаса̄даваттхука’’нти. сарӯпаниддесо сукхам̣ сукхиндрийасса сарӯпанти. са̄данӣйат̣т̣хена дхаммапада̄ни аттани асса̄дайатӣти са̄там̣, мадхурам̣. ведайитанти ведийанам̣, анубхавананти аттхо. ан̃н̃адхаммависит̣т̣хоти пхасса̄дӣхи ан̃н̃ехи дхаммехи висадисо. ка̄йиканти паса̄дака̄йасаннисситам̣. четасиканти четосаннисситам̣, тена вуттам̣ ‘‘еттха пана̄’’тиа̄ди. ка̄йапаса̄да…пе… наттхи, тасма̄ ‘‘чатта̄ро паса̄дака̄йе ваттхум̣ катва̄’’ти вуттам̣.

9. кат̣т̣хопамасуттаван̣н̣ана̄

509. двиннам̣ аран̣ӣнанти адхаруттара̄ран̣ӣнам̣. кин̃чи двайам̣ сан̇гхат̣т̣итаматтам̣ хутва̄ на самодха̄нагатам̣ хотӣти там̣ниваттанаттхам̣ ‘‘сан̇гхат̣т̣анасамодха̄на̄’’ти вуттам̣. пунаппунам̣ сан̇гхат̣т̣анена хи теджопа̄тубха̄во. адхара̄ран̣ӣ вийа ваттха̄рамман̣ам̣ асатипи ва̄йа̄ме таджджасампхассапаччайато. уттара̄ран̣ӣ вийа пхассо ваттха̄рамман̣а̄дипхассена паваттанато. сан̇гхат̣т̣о вийа пхассасан̇гхат̣т̣анам̣ аран̣идвайасан̇гхат̣т̣ана̄ вийа пхассассева ваттха̄рамман̣есу сан̇гхат̣т̣ана̄ка̄рена паваттито. агги вийа ведана̄ анудаханат̣т̣хена кхан̣ика̄ва̄йан̃ча. ваттха̄рамман̣ам̣ ва̄ уттара̄ран̣ӣ вийа индхана̄па̄тагахан̣а̄дӣсу усса̄хасса вийа паваттисамбхавато. пхассо адхара̄ран̣ӣ вийа нирусса̄ханирӣхата̄васена аттаса̄дханато.

10. уппат̣ипа̄т̣икасуттаван̣н̣ана̄

510. расанам̣ бхан̃джанам̣ нируджджханам̣ расо. йо йо дхамма̄нам̣ расо йатха̄дхаммарасо, тена йатха̄дхаммарасена. пат̣ипа̄т̣ийа̄ти камена, убхайенапи дхамма̄нам̣ паха̄наккамена̄ти вуттам̣ хоти. имасмим̣ индрийавибхан̇гети имасмим̣ индрийасам̣йуттасан̃н̃ите индрийавибхан̇ге. адеситатта̄ти сесасутта̄ни вийа ‘‘сукхиндрийа’’нтиа̄дина̄ адеситатта̄ идам̣ уппат̣ипа̄т̣икасуттам̣ на̄ма. валийа̄ кхарасампхасса̄йа пхут̣т̣хасса. танти кан̣т̣акаведана̄дим̣. етасса дуккхиндрийасса.

тесам̣ тесанти доманассиндрийа̄дӣнам̣. ка̄ран̣авасенева̄ти там̣там̣аса̄дха̄ран̣ака̄ран̣авасена. тесан̃хи висесака̄ран̣ам̣ дассенто ‘‘паттачӣвара̄дӣнам̣ ва̄’’ти а̄ха.

екатова̄ти пунаппунам̣ падуддха̄ран̣ам̣ акатва̄ екаджджхамева. дутийаджджха̄на̄дӣнам̣ упача̄раккхан̣е ева нируджджхантӣти а̄нетва̄ самбандхо. тесам̣ дуккхиндрийадоманасса̄дӣнам̣. атисайаниродхоти сут̣т̣ху паха̄нам̣ уджуппат̣ипаккхена вӯпасамо. ниродхойева̄ти ниродхаматтамева. на̄на̄ваджджанети йена а̄ваджджанена аппана̄вӣтхи хоти, тато бхиджджа̄ваджджане, анека̄ваджджане ва̄. аппана̄вӣтхийан̃хи упача̄ро ека̄ваджджано, итаро анека̄ваджджано анекаккхаттум̣ паваттанато. висаманисаджджа̄йа уппаннакиламатхо висама̄санупата̄по. пӣтипхаран̣ена̄ти пӣтийа̄ пхаран̣арасатта̄. пӣтисамут̣т̣ха̄на̄нам̣ ва̄ пан̣ӣтарӯпа̄нам̣ ка̄йасса бйа̄панато вуттам̣. тена̄ха ‘‘саббо ка̄йо сукхокканто хотӣ’’ти. витаккавича̄рапаччайепӣти пи-саддо ат̣т̣ха̄напайутто, со ‘‘пахӣнасса̄’’ти еттха а̄нетва̄ самбандхитаббо ‘‘пахӣнассапи доманассиндрийасса̄’’ти. етам̣ доманассиндрийам̣ уппаджджатӣти самбандхо. ‘‘тасса майхам̣ атичирам̣ витаккайато вича̄райато ка̄йопи килами, читтампи вихан̃н̃ӣ’’ти ча вачанато ка̄йачиттакхеда̄нам̣ витаккавича̄рапаччайата̄ ведитабба̄. витаккавича̄рабха̄ве уппаджджати доманассиндрийанти а̄нетва̄ самбандхитаббам̣. таттхасса сийа̄ уппаттӣти таттха дутийаджджха̄нупача̄ре асса доманассасса уппатти бхавеййа. ‘‘таттхасса сийа̄ уппаттӣ’’ти идам̣ парикаппавачанам̣ упача̄раккхан̣е доманассасса суппахӣнабха̄вадассанаттхам̣. татха̄ хи вуттам̣ ‘‘на твева дутийаджджха̄не пахӣнапаччайатта̄’’ти. пахӣнампи соманассиндрийам̣ пӣти вийа на дӯрети катва̄ ‘‘а̄саннатта̄’’ти вуттам̣. на̄на̄ваджджанупача̄ре пахӣнампи паха̄нан̇гам̣ пат̣ипаккхена авихататта̄ антарантара̄ уппаджджеййа̄ти имаматтхам̣ дассенто ‘‘аппана̄ппатта̄йа̄’’тиа̄дима̄ха. ‘‘та̄диса̄йа а̄севана̄йа иччхитаббатта̄ йатха̄ маггавӣтхито пуббе две тайо джаванава̄ра̄ садиса̄нупассана̄ва паваттанти, евамидха̄пи аппана̄ва̄рато пуббе две тайо джаванава̄ра̄ упеккха̄сахагата̄ва паваттантӣ’’ти ваданти. апарисесанти сувиккхамбхитанти катва̄ виккхамбханена анавасесам̣.

татхатта̄йа̄ти татхабха̄ва̄йа пат̣хамаджджха̄насаман̇гита̄йа. са̄ панасса уппа̄данена ва̄ уппаннасса сама̄паджджанена ва̄ хотӣти вуттам̣ ‘‘уппа̄данаттха̄йа сама̄паджджанаттха̄йа̄’’ти. двӣсӯти навамадасамесу суттантесу.

сукхиндрийаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.