1. амбапа̄лисуттаван̣н̣ана̄
367. ека̄йанва̄йанти сандхивасена вуттам̣ о-ка̄расса ва-ка̄рам̣ а-ка̄расса дӣгхам̣ катва̄. айам̣ кира сам̣йутта̄бхила̄по, таттха айана-саддо маггапарийа̄йо. на кевалам̣ айамева, атха кхо ан̃н̃епи маггапарийа̄йа̄ти падуддха̄рам̣ каронто ‘‘маггасса хӣ’’тиа̄дим̣ ватва̄ йади маггапарийа̄йо а̄йана-саддо, касма̄ пуна магготи вуттанти чоданам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘тасма̄’’тиа̄ди. таттха екамагготи екова магго. на хи нибба̄нага̄мимагго ан̃н̃о аттхӣти. нану сатипат̣т̣ха̄нам̣ идха магготи адхиппетам̣, тадан̃н̃епи бахӯ маггадхамма̄ аттхӣти? саччам̣ аттхи, те пана сатипат̣т̣ха̄наггахан̣енева гахита̄ тадавина̄бха̄вато. татха̄ хи н̃а̄н̣авӣрийа̄дайо ниддесе гахита̄, уддесе сатийа̄ ева гахан̣ам̣ венеййаджджха̄сайавасена̄ти дат̣т̣хаббам̣, сатийа̄ маггабха̄вадассанаттхан̃ча. на дведха̄патхабхӯтоти имина̄ имасса двайабха̄ва̄бха̄вам̣ вийа анибба̄нага̄мибха̄ва̄бха̄ван̃ча дассети. нибба̄нагаманат̣т̣хена̄ти нибба̄нам̣ гаччхати етена̄ти нибба̄нагаманам̣, со ева авипарӣтабха̄вана̄йа аттхо, тена нибба̄нагаманат̣т̣хена, нибба̄на̄дхигамӯпа̄йата̄йа̄ти аттхо. магганӣйат̣т̣хена̄ти гавеситаббата̄йа.
ра̄га̄дӣхӣти ‘‘ра̄го малам̣, досо малам̣, мохо мала’’нти (вибха. 924) евам̣ вуттехи ра̄га̄дӣхи малехи. са̄ пана̄йам̣ сам̣килит̣т̣хачитта̄нам̣ висуддхи сиджджхама̄на̄ йасма̄ сока̄дӣнам̣ ануппа̄да̄йа сам̣ваттати, тасма̄ вуттам̣ ‘‘сокапаридева̄нам̣ саматиккама̄йа̄’’тиа̄ди. таттха сочанам̣ н̃а̄тибйасана̄динимиттам̣ четасо санта̄по антониджджха̄нам̣ соко. н̃а̄тибйасана̄динимиттамева сока̄дхиката̄джанито ‘‘кахам̣ екапуттака̄’’тиа̄дина̄ паридеванавасена ва̄ча̄виппала̄по паридеванам̣ паридево. тасса а̄йатим̣ ануппаджджанам̣ идха саматиккамоти а̄ха ‘‘паха̄на̄йа̄’’ти. дуккхадоманасса̄нанти еттха четасикадуккхата̄йа доманассассапи дуккхасадденева гахан̣е сиддхе саддена аниваттанато са̄ман̃н̃аджотана̄йа висесавачанам̣ сет̣т̣ханти ‘‘доманасса̄на’’нтева вуттам̣. четасикадоманассасса̄ти бхӯтакатханам̣ дат̣т̣хаббам̣. н̃а̄йати етена йа̄тха̄вато пат̣ивиджджхӣйати чатусаччанти н̃а̄йо вуччати арийамагго. нану айампи магго, ким̣ магго ева маггасса адхигама̄йа хотӣти чоданам̣ сандха̄йа̄ха – ‘‘айам̣ хӣ’’тиа̄ди. тан̣ха̄ва каммакилесавипа̄ка̄нам̣ винанат̣т̣хена сам̣сиббанат̣т̣хена ва̄нам̣. тена тан̣ха̄ва̄нена вирахитатта̄ тасса абха̄ва̄ти аттхо. аттапаччаккха̄йа̄ти аттапаччаккхаттха̄йа.
ван̣н̣абха̄сананти пасам̣са̄вачанам̣. висуддхинти висуджджханам̣ килесаппаха̄нам̣. уггахетаббанти еттха ва̄чуггатакаран̣ам̣ уггахо. паричайакаран̣ам̣ парипуччха̄мӯлакатта̄ таггахан̣енева гахитанти дат̣т̣хаббам̣.
на тато хет̣т̣ха̄ти идха адхиппетака̄йа̄дӣнам̣ ведана̄дисабха̄ватта̄бха̄ва̄ ка̄йаведана̄читтавимуттасса тебхӯмакадхаммасса висум̣ випалла̄саваттхантарабха̄вена гахитатта̄ ча хет̣т̣ха̄ гахан̣есу випалла̄саваттхӯнам̣ анит̣т̣ха̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. пан̃чамасса пана випалла̄саваттхуно абха̄вена ‘‘на уддха’’нти а̄ха. а̄рамман̣авибха̄гена хеттха сатипат̣т̣ха̄навибха̄готи. тайо сатипат̣т̣ха̄на̄ти сатипат̣т̣ха̄насаддасса аттхуддха̄радассанам̣, на идха па̄л̣ийам̣ вуттасса сатипат̣т̣ха̄насаддасса аттхадассанам̣. а̄дӣсу хӣти еттха а̄ди-саддена ‘‘пхассасамудайа̄ ведана̄нам̣ самудайо, на̄марӯпасамудайа̄ читтасса самудайо, манасика̄расамудайа̄ дхамма̄нам̣ самудайо’’ти (сам̣. ни. 5.408) сатипат̣т̣ха̄на̄ти вутта̄нам̣ сатигочара̄нам̣ пака̄саке суттападесе сан̇ган̣ха̄ти. евам̣ пат̣исамбхида̄маггапа̄л̣ийампи авасесапа̄л̣ипадесадассанаттхо а̄ди-саддо дат̣т̣хаббо. сатийа̄ пат̣т̣ха̄нанти сатийа̄ патит̣т̣ха̄таббат̣т̣ха̄нам̣.
арийоти а̄ракатта̄дина̄ арийам̣ самма̄самбуддхама̄ха. еттха̄ти етасмим̣ сал̣а̄йатанавибхан̇гасутте (ма. ни. 3.311). таттха хи –
‘‘тайо сатипат̣т̣ха̄на̄ йадарийо…пе… марахатӣти ити кхо панетам̣ вуттам̣, кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣. идха, бхиккхаве, саттха̄ са̄вака̄нам̣ дхаммам̣ десети анукампако хитесӣ анукампам̣ упа̄да̄йа – ‘идам̣ во хита̄йа идам̣ во сукха̄йа̄’ти. тасса са̄вака̄ на суссӯсанти, на сотам̣ одаханти, на ан̃н̃а̄ читтам̣ упат̣т̣хапенти, воккамма ча саттхуса̄сана̄ ваттанти. татра, бхиккхаве, татха̄гато на чева анаттамано хоти, на ча анаттаманатам̣ пат̣исам̣ведети, анавассуто ча вихарати сато сампаджа̄но. идам̣, бхиккхаве, пат̣хамам̣ сатипат̣т̣ха̄нам̣. йадарийо севати…пе... марахати. пуна чапарам̣, бхиккхаве, саттха̄ …пе… идам̣ во сукха̄йа̄ти. тасса екачче са̄вака̄ на суссӯсанти…пе… екачче са̄вака̄ суссӯсанти…пе… на ча воккамма саттхуса̄сана̄ ваттанти. татра, бхиккхаве, татха̄гато на чева анаттамано хоти, на ча анаттаманатам̣ пат̣исам̣ведети, на чева аттамано хоти, на ча аттаманатам̣ пат̣исам̣ведети. анаттаманатан̃ча аттаманатан̃ча тадубхайам̣ абхиниваджджетва̄ упеккхако вихарати сато сампаджа̄но. идам̣, бхиккхаве, дутийам̣ сатипат̣т̣ха̄нам̣…пе… марахати. пуна чапарам̣, бхиккхаве,…пе… сукха̄йа̄ти, тасса са̄вака̄ суссӯсанти…пе… ваттанти. татра, бхиккхаве, татха̄гато аттамано чева хоти, аттаманатан̃ча пат̣исам̣ведети, анавассуто ча вихарати сато сампаджа̄но. идам̣, бхиккхаве, татийам̣ сатипат̣т̣ха̄на’’нти –
евам̣ пат̣игха̄нунайехи анавассутата̄ ниччам̣ упат̣т̣хитассатита̄йа тадубхайавӣтиваттата̄ ‘‘сатипат̣т̣ха̄на’’нти вутта̄. буддха̄нам̣йева хи ниччам̣ упат̣т̣хитассатита̄ хоти а̄вен̣икадхаммабха̄вато, на паччекабуддха̄дӣнам̣. па-саддо а̄рамбхам̣ джотети, а̄рамбхо ча паваттӣти катва̄ а̄ха ‘‘паваттайитаббатоти аттхо’’ти. сатийа̄ каран̣абхӯта̄йа пат̣т̣ха̄нам̣ пат̣т̣хапетаббам̣ сатипат̣т̣ха̄нам̣. ана-саддо хи бахулавачанена камматтхопи хотӣти.
татха̄сса каттуаттхопи лаббхатӣти ‘‘патит̣т̣ха̄тӣти пат̣т̣ха̄на’’нти вуттам̣. упат̣т̣ха̄тӣти еттха упа-саддо бхусаттхависит̣т̣хам̣ паккханданам̣ дӣпетӣти ‘‘оккандитва̄ паккхандитва̄ паваттатӣти аттхо’’ти вуттам̣. пуна бха̄ваттхам̣ сатисаддам̣ пат̣т̣ха̄насаддан̃ча ван̣н̣енто ‘‘атха ва̄’’тиа̄дима̄ха. тена пуримавикаппе сати-саддо пат̣т̣ха̄на-саддо ча каттуаттхоти вин̃н̃а̄йати. саран̣ат̣т̣хена̄ти чиракатасса чирабха̄ситасса ча ануссаран̣ат̣т̣хена. иданти йам̣ ‘‘сатийева сатипат̣т̣ха̄на’’нти вуттам̣, идам̣ идха имасмим̣ суттападесе адхиппетам̣.
йади еванти йади сати ева сатипат̣т̣ха̄нам̣, сати на̄ма еко дхаммо, евам̣ санте касма̄ сатипат̣т̣ха̄на̄ти бахувачананти а̄ха ‘‘сатӣнам̣ бахутта̄’’тиа̄ди. йади бахука̄ та̄ сатийо, атха касма̄ магготи екавачананти йоджана̄. магганат̣т̣хена̄ти ниййа̄нат̣т̣хена. ниййа̄нико хи маггадхаммо, тенева ниййа̄никабха̄вена екаттупагато екантато нибба̄нам̣ гаччхати, аттхикехи ча тадаттхам̣ маггӣйатӣти а̄ха ‘‘вуттан̃хета’’нтиа̄ди. таттха чатассопи чета̄ти ка̄йа̄нупассана̄дивасена чатуббидха̄пи ча ета̄ сатийо. апарабха̄гети арийамаггаккхан̣е. киччам̣ са̄дхайама̄на̄ти пуббабха̄ге ка̄йа̄дӣсу а̄рамман̣есу субхасан̃н̃а̄дивидхаманавасена висум̣ висум̣ паваттитва̄ маггаккхан̣е саким̣йева таттха чатуббидхассапи випалла̄сасса самуччхедавасена паха̄накиччам̣ са̄дхайама̄на̄ а̄рамман̣акаран̣авасена нибба̄нам̣ гаччханти, тамевасса чатукиччаса̄дханатам̣ упа̄да̄йа бахувачананиддесо, татха̄пи аттхато бхеда̄бха̄вато магготи екавачанена вуччати. тена̄ха – ‘‘тасма̄ чатассопи еко магготи вутта̄’’ти.
катхетукамйата̄пуччха̄ итара̄сам̣ пуччха̄нам̣ идха асамбхавато ниддеса̄дивасена десетука̄мата̄йа ча татха̄ вуттатта̄. ‘‘айан̃чева ка̄йо бахиддха̄ ча на̄марӯпа’’нтиа̄дӣсу (ма. ни. 1.271, 287, 297; па̄ра̄. 11) кхандхапан̃чакам̣, ‘‘сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведетӣ’’тиа̄дӣсу ведана̄дайо тайо арӯпаккхандха̄, ‘‘йа̄ тасмим̣ самайе ка̄йасса пассаддхи пат̣иппассаддхӣ’’тиа̄дӣсу (дха. са. 40) ведана̄дайо тайо четасика̄ кхандха̄ ‘‘ка̄йо’’ти вуччанти, тато висесанаттхам̣ ‘‘ка̄йети рӯпака̄йе’’ти а̄ха. ка̄йа̄нупассӣти еттха тассӣлаттхам̣ дассенто ‘‘ка̄йам̣ анупассанасӣло’’ти а̄ха. аниччато анупассатӣти чатусамут̣т̣ха̄никака̄йам̣ ‘‘аничча’’нти анупассати, евам̣ пассанто ева часса аничча̄ка̄рампи анупассатӣти вуччати, татха̄бхӯтасса часса ниччага̄хасса висесопи на хотӣти вуттам̣ ‘‘но ниччато’’ти. татха̄ хеса ‘‘ниччасан̃н̃ам̣ паджахатӣ’’ти (пат̣и. ма. 1.28) вутто. еттха ча аниччато ева анупассатӣти евака̄ро луттаниддит̣т̣хоти тена ниваттитаматтхам̣ дассетум̣ ‘‘но ниччато’’ти вуттам̣. на четтха дуккха̄нупассана̄диниваттанама̄сан̇китаббам̣ пат̣ийогиниваттанапаратта̄ ева-ка̄расса, упари десана̄а̄рул̣хатта̄ ча та̄сам̣. дуккхато анупассатӣтиа̄дӣсупи есева найо. айам̣ пана висесо – аниччасса дуккхатта̄ тамева ка̄йам̣ дуккхато анупассати, дуккхасса анаттатта̄ анаттато анупассатӣти.
йасма̄ пана йам̣ аниччам̣ дуккхам̣ анатта̄, на там̣ абхинандитаббам̣, йан̃ча на абхинандитаббам̣, на таттха раджджитаббам̣, тасма̄ вуттам̣ ‘‘аниччато анупассати, но ниччато, дуккхато анупассати, но сукхато, анаттато анупассати, но аттато, ниббиндати, но нандати, вираджджати, но раджджатӣ’’ти. со евам̣ араджджанто ра̄гам̣ ниродхети, но самудети, самудайам̣ на каротӣти аттхо. евам̣ пат̣ипанно ча пат̣иниссаджджати, но а̄дийати. айан̃хи аничча̄дианупассана̄ тадан̇гавасена саддхим̣ ка̄йатанниссайакхандха̄бхисан̇кха̄рехи килеса̄нам̣ париччаджанато сан̇кхатадосадассанена таббипарӣте нибба̄не таннинната̄йа паккханданато ‘‘паричча̄гапат̣иниссагго чева паккханданапат̣иниссагго ча̄’’ти вуччати. тасма̄ та̄йа саманна̄гато бхиккху вуттанайена килесе ча париччаджати, нибба̄не ча паккхандати, татха̄бхӯто ча париччаджанавасена килесе на а̄дийати, на̄пи адосадассита̄васена сан̇кхата̄рамман̣ам̣. тена вуттам̣ ‘‘пат̣иниссаджджати, но а̄дийатӣ’’ти. ида̄ни ниссита̄хи анупассана̄хи йесам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ хоти, там̣ дассетум̣ ‘‘аниччато анупассанто ниччасан̃н̃ам̣ паджахатӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха ниччасан̃н̃анти сан̇кха̄ра̄ ничча̄ти евам̣ паваттам̣ випарӣтасан̃н̃ам̣. дит̣т̣хичиттавипалла̄сапаха̄намукхенева сан̃н̃а̄випалла̄саппаха̄нанти сан̃н̃а̄гахан̣ам̣, сан̃н̃а̄сӣсена ва̄ тесампи гахан̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣. нандинти саппӣтикатан̣хам̣. сесам̣ вуттанайамева.
вихаратӣти имина̄ ка̄йа̄нупассана̄саман̇гино ирийа̄патхавиха̄ро вуттоти а̄ха – ‘‘ирийатӣ’’ти, ирийа̄патхам̣ паваттетӣти аттхо. а̄рамман̣акаран̣авасена абхибйа̄панато ‘‘тӣсу бхавесӯ’’ти вуттам̣, уппаджджанавасена пана килеса̄ париттабхӯмака̄ ева̄ти. йадипи килеса̄нам̣ паха̄нам̣ а̄та̄пананти там̣ самма̄дит̣т̣хиа̄дӣнампи аттхева, а̄таппа-саддовийа пана а̄та̄па-саддопи вӣрийе ева нирул̣хоти вуттам̣ ‘‘вӣрийассетам̣ на̄ма’’нти. атха ва̄ пат̣ипаккхаппаха̄не сампайуттадхамма̄нам̣ аббхуссаханавасена паваттама̄насса вӣрийасса са̄тисайам̣ тада̄та̄пананти вӣрийамева татха̄ вуччати, на ан̃н̃е дхамма̄.
а̄та̄пӣти ча̄йамӣка̄ро пасам̣са̄йа, атисайасса ва̄ дӣпакоти а̄та̄пӣгахан̣ена саммаппадха̄насаман̇гитам̣ дассети. самма̄ самантато са̄ман̃ча паджа̄нанто сампаджа̄но, асаммиссато ваваттха̄не ан̃н̃адхамма̄нупассита̄бха̄вена самма̄ авипарӣтам̣, сабба̄ка̄рападжа̄нанена самантато, упарӯпари висеса̄вахабха̄вена паваттийа̄ са̄мам̣ паджа̄нантоти аттхо. йади пан̃н̃а̄йа анупассати, катхам̣ сатипат̣т̣ха̄ната̄ти а̄ха ‘‘на хӣ’’тиа̄ди. тасма̄ сатийа̄ ладдхупака̄ра̄йа ева пан̃н̃а̄йа еттха йатха̄вутте ка̄йе каммат̣т̣ха̄нико бхиккху анупассако, тасма̄ ‘‘ка̄йа̄нупассӣ’’ти вуччати. антосан̇кхепо антолӣната̄, косаджджанти аттхо. упа̄йапариггахоти еттха сӣлависодхана̄ди ган̣ана̄ди уггахакосалла̄ди ча упа̄йо, таббипарийа̄йато анупа̄йо ведитаббо. йасма̄ ча упат̣т̣хитассатӣ йатха̄вуттам̣ упа̄йам̣ на париччаджати, анупа̄йан̃ча на упа̄дийати, тасма̄ вуттам̣ ‘‘мут̣т̣хассати…пе… асаматтхо хотӣ’’ти. тена̄ти упа̄йа̄нупа̄йа̄нам̣ париггахапариваджджанесу апаричча̄га̄париггахесу ча асаматтхабха̄вена. асса йогино.
йасма̄ сатийеветтха сатипат̣т̣ха̄нам̣ вутта̄, тасма̄сса сампайуттадхамма̄ вӣрийа̄дайо ан̇ганти а̄ха – ‘‘сампайоган̇ган̃часса дассетва̄’’ти. ан̇га-саддо четтха ка̄ран̣апарийа̄йо дат̣т̣хаббо. сатиггахан̣еневеттха самма̄сама̄дхиссапи гахан̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣ тасса̄ сама̄дхиккхандхе сан̇гахитатта̄. йасма̄ ва̄ сатисӣсена̄йам̣ десана̄. на хи кевала̄йа сатийа̄ килесаппаха̄нам̣ самбхавати, нибба̄на̄дхигамо ва̄, на̄пи кевала̄ сати паваттати, тасма̄сса джха̄надесана̄йам̣ савитакка̄дивачанасса вийа сампайоган̇гадассаната̄ти ан̇га-саддасса авайавапарийа̄йата̄ дат̣т̣хабба̄. паха̄нан̇ганти ‘‘вивиччева ка̄мехӣ’’тиа̄дӣсу вийа паха̄таббан̇гам̣ дассетум̣. йасма̄ еттха пуббабха̄гамагго адхиппето, на локуттарамагго, тасма̄ пуббабха̄гийамева винайам̣ дассенто ‘‘тадан̇гавинайена ва̄ виккхамбханавинайена ва̄’’ти а̄ха. асса̄ти йогино. тесам̣ дхамма̄нанти ведана̄дидхамма̄нам̣. тесан̃хи таттха анадхиппетатта̄ ‘‘аттхуддха̄ранайенетам̣ вутта’’нти а̄ха. йам̣ пана̄ти вибхан̇ге, вибхан̇гапакаран̣ети адхиппа̄йо. еттха̄ти ‘‘локе’’ти етасмим̣ паде, та̄ ча локийа̄ ева анупассана̄ на̄ма саммасананти катва̄.
дуккхатоти випарин̣а̄масан̇кха̄радуккхата̄хи дуккхасабха̄вато, дуккха̄ти анупасситабба̄ти аттхо. сесапададвайепи есева найо. йо сукхам̣ дуккхато адда̄ти йо бхиккху сукхам̣ веданам̣ випарин̣а̄мадуккхата̄йа дуккханти пан̃н̃а̄чаккхуна̄ аддаккхи. дуккхамаддаккхи саллатоти дуккхаведанам̣ пӣл̣а̄джананато антотуданато дуннӣхаран̣ато ча салланти аддаккхи пасси. адуккхамасукханти упеккха̄веданам̣. сантанти сукхадуккха̄нам̣ вийа анол̣а̄риката̄йа паччайавасена вӯпасантасабха̄ватта̄ ча сантам̣. аниччатоти хутва̄ абха̄вато удайаббайавантато та̄вака̄ликато ниччапат̣иккхепато ча аниччанти йо аддаккхи. са ве саммаддасо бхиккхӯти со бхиккху екам̣сена, парибйаттам̣ ва̄ ведана̄йа самма̄ пассанакоти аттхо.
дуккха̄типӣти сан̇кха̄радуккхата̄йа дуккха̄ итипи. саббам̣ там̣ ведайитам̣ дуккхасмим̣ антогадхам̣ парийа̄паннанти вада̄ми сан̇кха̄радуккханти ваттаббато. сукхадуккхатопи ча̄ти сукха̄дӣнам̣ т̣хитивипарин̣а̄ман̃а̄н̣асукхата̄йа ча випарин̣а̄мат̣т̣хитиан̃н̃а̄н̣адуккхата̄йа ча вуттатта̄ тиссопи сукхато тиссопи ча дуккхато анупасситабба̄ти аттхо. сатта анупассана̄ хет̣т̣ха̄ пака̄сита̄ ева.
а̄рамман̣а̄…пе… бхеда̄нанти рӯпа̄диа̄рамман̣ана̄наттасса нӣла̄дитаббхедасса, чханда̄диадхипатина̄наттасса хӣна̄дитаббхедасса, н̃а̄н̣аджха̄на̄дисахаджа̄тана̄наттасса сасан̇кха̄рика̄сан̇кха̄рика-савитакка-савича̄ра̄дитаббхедасса, ка̄ма̄вачара̄дибхӯмина̄наттасса, уккат̣т̣хамаджджхима̄дитаббхедасса, кусала̄дикаммана̄наттасса, девагатисам̣ваттанийата̄дитаббхедасса, кан̣хасуккавипа̄кана̄наттасса, дит̣т̣хадхаммаведанӣйата̄дитаббхедасса, париттабхӯмака̄дикирийа̄на̄наттасса, тихетука̄дитаббхедасса васена анупасситаббанти йоджана̄. а̄ди-саддена саваттхука̄ваттхука̄дина̄наттасса пуггалаттайаса̄дха̄ран̣а̄дитаббхедасса ча сан̇гахо дат̣т̣хаббо. сара̄га̄дӣнанти маха̄сатипат̣т̣ха̄насутте (дӣ. ни. 2.381; ма. ни. 1.114) а̄гата̄нам̣ сара̄гавӣтара̄га̄дибхеда̄нам̣. салаккхан̣а-са̄ман̃н̃алаккхан̣а̄нанти пхусана̄дитам̣там̣салаккхан̣а̄нан̃чева аниччата̄диса̄ман̃н̃алаккхан̣а̄нан̃ча васена̄ти йоджана̄.
сун̃н̃атадхаммасса̄ти анаттата̄сан̇кха̄тасун̃н̃атасабха̄васса. ‘‘салаккхан̣а-са̄ман̃н̃алаккхан̣а̄на’’нти хи имина̄ йо ито ба̄хиракехи са̄минива̄сӣка̄ракаведакаадхит̣т̣ха̄йакабха̄вена парикаппито атта̄, тасса сан̇кха̄ресу ниччата̄ сукхата̄ вийа каттхачипи абха̄во вибха̄вито. наттхи етесам̣ атта̄ти анатта̄, йасма̄ пана сан̇кха̄ресу екадхаммопи атта̄ на хоти, тасма̄ те на атта̄типи анатта̄ти айам̣ тесам̣ сун̃н̃атадхаммо. тасса сун̃н̃атадхаммасса, йам̣ вибха̄ветум̣ абхидхамме (дха. са. 121) ‘‘тасмим̣ кхо пана самайе дхамма̄ хонтӣ’’тиа̄дина̄ сун̃н̃атава̄радесана̄ вутта̄. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.
амбапа̄лисуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.