2. ка̄йасуттаван̣н̣ана̄

183. тит̣т̣ханти етена̄ти т̣хити, ка̄ран̣ам̣. каммаутучитта̄ха̄расан̃н̃ито чатуббидхо паччайо т̣хити етасса̄ти паччайат̣т̣хитико. а̄ха̄рапаччайасадда̄ хи екаттха̄. субхампӣти ка̄маччхандо паччайо, асубхе субха̄ка̄рена паваттанато субханти вуччати. тена ка̄ран̣ена паваттанакасса ан̃н̃асса ка̄маччхандасса нимиттатта̄ субханимиттанти. субхасса̄ти йатха̄вуттасса субхасса. а̄рамман̣ампӣти субха̄ка̄рена, ит̣т̣ха̄ка̄рена ва̄ гайхама̄нам̣ рӯпа̄диа̄рамман̣ампи субханимиттам̣ вутта̄ка̄рена. анупа̄йаманасика̄роти а̄кан̇кхитасса хитасукхасса анупа̄йабхӯто манасика̄ро, тато ева уппатхаманасика̄роти айонисоманасика̄ро. тасминти йатха̄ниддха̄рите ка̄маччхандабхӯте тада̄рамман̣абхӯте ча дувидхепи субханимитте. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘субха̄рамман̣е’’иччева вуттам̣. аттхи, бхиккхаве, субханимиттантиа̄дӣти а̄ди-саддена ка̄маччханданӣваран̣асса а̄ха̄радассанапа̄л̣и утта̄на̄ти катва̄ вуттам̣ – ‘‘евам̣ саббанӣваран̣есу йоджана̄ ведитабба̄’’ти.

пат̣игхопи пат̣игханимиттам̣ пуримуппаннасса паччха̄ уппаджджанакасса нимиттабха̄вато. пат̣игха̄рамман̣ам̣ на̄ма екӯнавӣсати а̄гха̄таваттхубхӯта̄ саттасан̇кха̄ра̄. аратӣти пантасена̄сана̄дӣсу араман̣ам̣. уккан̣т̣хита̄ти уккан̣т̣хабха̄во. пантесӯти дӯресу, вивиттесу ва̄. адхикусалесӯти саматхавипассана̄дхаммесу. арати ратипат̣ипаккхо. аратита̄ти араман̣а̄ка̄ро. анабхиратӣти анабхиратабха̄во. анабхираман̣а̄ти анабхираман̣а̄ка̄ро. уккан̣т̣хита̄ти уккан̣т̣хана̄ка̄ро. паритассита̄ти уккан̣т̣ханавасенева паритассана̄.

а̄гантукам̣, на сабха̄васиддхам̣. ка̄йа̄ласийанти на̄мака̄йе аласабха̄во. саммохавиноданийам̣ пана ‘‘тандӣти джа̄тиа̄ласийа’’нти вуттам̣. вадатӣти етена атисӣта̄дипаччайа̄ сан̇коча̄паттим̣ дассети. йам̣ сандха̄йа вуттам̣ килесаваттхувибхан̇ге (вибха. ат̣т̣ха. 857). тандӣти джа̄тиа̄ласийам̣. тандийана̄ти тандийана̄ка̄ро. тандиманаката̄ти тандийа̄ абхибхӯтачиттата̄. аласасса бха̄во а̄ласйам̣. а̄ласйа̄йана̄ка̄ро а̄ласйа̄йана̄. а̄ласйа̄йитасса бха̄во а̄ласйа̄йитаттам̣. ити саббехипи имехи падехи килесавасена ка̄йа̄ласийам̣ катхитам̣.

килесавасена̄ти саммохавасена. ка̄йавинамана̄ти ка̄йасса вирӯпато намана̄. джамбхана̄ти пхандана̄. пунаппунам̣ джамбхана̄ виджамбхана̄. а̄намана̄ти пурато намана̄. винамана̄ти паччхато намана̄. саннамана̄ти самантато намана̄. пан̣амана̄ти йатха̄ хи тантато ут̣т̣хитапесака̄ро кин̃чидева упарит̣т̣хитам̣ гахетва̄ уджум̣ ка̄йам̣ усса̄пети, евам̣ ка̄йасса уддхам̣ т̣хапана̄. бйа̄дхийаканти уппаннабйа̄дхита̄. ити саббехипи имехи падехи килесавасена ка̄йапханданамева катхитам̣ (вибха. ат̣т̣ха. 858).

бхаттапарил̣а̄хоти бхаттавасена парил̣а̄хуппатти. бхутта̄висса̄ти бхуттавато. бхаттамуччха̄ти бхаттагелан̃н̃ам̣. атибхуттапаччайа̄ хи муччха̄патто вийа хоти. бхаттакиламатхоти бхуттапаччайа̄ килантабха̄во. бхаттапарил̣а̄хоти бхаттадаратхо. куччхипӯрам̣ бхуттавато хи парил̣а̄хуппаттийа̄ упахатиндрийо вийа хоти, ка̄йо кхиджджати. ка̄йадут̣т̣хулланти бхуттабхаттам̣ нисса̄йа ка̄йасса акамман̃н̃ата̄.

читтасса лӣйана̄ка̄роти а̄рамман̣е читтасса сан̇кочаппатти. читтасса акалйата̄ти читтасса гила̄набха̄во. гила̄ноти акаллако вуччати. татха̄ ча̄ха ‘‘на̄хам̣, бханте, акаллако’’ти. акамман̃н̃ата̄ти читтагелан̃н̃асан̇кха̄то акамман̃н̃ана̄ка̄ро. олӣйана̄ти олӣйана̄ка̄ро. ирийа̄патхикампи читтам̣ йасса васена ирийа̄патхам̣ сандха̄ретум̣ асакконто олӣйати, тасса там̣ а̄ка̄рам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘олӣйана̄’’ти. дутийападам̣ упасаггена вад̣д̣хитам̣. лӣнанти авиппха̄риката̄йа сан̇кочаппаттам̣. итаре две а̄ка̄раниддеса̄. тхинанти авиппха̄риката̄йа анусса̄хана̄ асан̇гаханасан̇гаханам̣. тхийана̄ка̄ро тхийана̄. тхийитаттанти тхийитасса а̄ка̄ро, авиппха̄риката̄ти аттхо.

четасо авӯпасамоти читтасса авӯпасантата̄ асаннисиннабха̄во. тена̄ха – ‘‘авӯпасанта̄ка̄ро’’ти. аттхато панетанти сва̄йам̣ авӯпасанта̄ка̄ро виккхепасабха̄ватта̄ виккхепахетута̄йа ча аттхато етам̣ уддхаччакуккуччамева.

вичикиччха̄йа а̄рамман̣адхамма̄ на̄ма ‘‘буддхе кан̇кхатӣ’’тиа̄дина̄ а̄гатаат̣т̣хакан̇кха̄ваттхубхӯта̄ дхамма̄. йасма̄ вичикиччха̄ бйа̄па̄да̄дайо вийа ану ану уггахан̣апаччайа̄ уппаджджати, тасма̄ кан̇кха̄т̣т̣ха̄нӣйам̣ а̄рамман̣амева дасситам̣ ‘‘вичикиччха̄йа а̄рамман̣адхамма̄’’ти. йасма̄ пуримуппанна̄ вичикиччха̄ паччха̄ вичикиччха̄йа паччайо хоти, тасма̄ вичикиччха̄пи вичикиччха̄т̣т̣ха̄нӣйадхамма̄ ведитабба̄. татра̄йам̣ вачанаттхо – тит̣т̣ханти паваттанти еттха̄ти т̣ха̄нӣйа̄, вичикиччха̄ ева т̣ха̄нӣйа̄ вичикиччха̄т̣т̣ха̄нӣйа̄. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана а̄рамман̣ассапи таттха висесапаччайатам̣ упа̄да̄йа ‘‘ка̄маччхандо вичикиччха̄ти име две дхамма̄ а̄рамман̣ена катхита̄’’ти вуттам̣. субханимиттасса хи паччайабха̄ваматтам̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣, татха̄пи йатха̄ ‘‘пат̣игхампи пат̣игханимитта’’нти катва̄ ‘‘бйа̄па̄до упаниссайена катхито’’ти вуттам̣, евам̣ субхампи субханимиттанти катва̄ ка̄маччхандо упаниссайена катхитоти сакка̄ вин̃н̃а̄тум̣. сеса̄ тхинамиддхауддхаччакуккучча̄ни. таттха тхинамиддхам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сахаджа̄та̄дивасена паччайо, татха̄ уддхаччакуккуччанти. убхайесампи упаниссайакот̣ийа̄ паччайабха̄ве ваттаббамева наттхӣти а̄ха ‘‘сахаджа̄тена ча упаниссайена ча̄’’ти.

йасма̄ сати на̄ма ‘‘чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄’’тиа̄дина̄ тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ ануссаран̣авасена ваттати, тасма̄ те дхамма̄ сатисамбоджджхан̇гат̣т̣ха̄нӣйа̄ на̄ма. локуттарадхамме ча ануссава̄дивасена гахетва̄ татха̄ паваттатева. тена вуттам̣ ‘‘сатийа̄’’тиа̄ди.

косаллам̣ вуччати пан̃н̃а̄, тато уппанна̄ косалласамбхӯта̄. анаваджджасукхавипа̄ка̄ти анаваджджа̄ хутва̄ сукхавипа̄ка̄ випаччанака̄. пададвайена паччайато сабха̄вато киччато пхалато кусаладхаммам̣ дассети. акусаланиддесепи есева найо. са̄ваджджа̄ти га̄райха̄. анаваджджа̄ти ага̄райха̄. хӣна̄ ла̄мака̄. пан̣ӣта̄ сет̣т̣ха̄. кан̣ха̄ ка̄л̣ака̄ асуддха̄. сукка̄ ода̄та̄ суддха̄. пат̣ибха̄га-саддо пат̣хаме викаппе садисакот̣т̣ха̄саттхо, дутийе пат̣ипаккхакот̣т̣ха̄саттхо, татийе ниггахетаббапат̣ипаккхакот̣т̣ха̄саттхо дат̣т̣хаббо.

кусалакирийа̄йа а̄дикаммабха̄вена паваттавӣрийам̣ дхитисабха̄вата̄йа дха̄тӯти вуттанти а̄ха ‘‘а̄рамбхадха̄тӯти пат̣хама̄рамбхавӣрийа’’нти. ладдха̄севанам̣ вӣрийам̣ балаппаттам̣ хутва̄ пат̣ипаккхам̣ видхаматӣти а̄ха – ‘‘никкамадха̄тӯти косаджджато никкхантатта̄ тато балаватара’’нти. адхиматта̄дхиматтатара̄нам̣ пат̣ипаккхадхамма̄нам̣ видхаманасаматтхам̣ пат̣упат̣утара̄дибха̄ваппаттам̣ хотӣти а̄ха – ‘‘параккамадха̄тӯти парам̣ парам̣ т̣ха̄нам̣ аккаманата̄йа татопи балаватара’’нти.

тит̣т̣хати паваттати еттха̄ти т̣ха̄нӣйа̄. а̄рамман̣адхамма̄, пӣтисамбоджджхан̇гасса т̣ха̄нӣйа̄ти пӣтисамбоджджхан̇гат̣т̣ха̄нӣйа̄ти ‘‘пӣтийа̄ а̄рамман̣адхамма̄’’ти вуттам̣. йасма̄ апара̄паруппаттийа̄ пӣтипи татха̄ ваттаббатам̣ лабхатӣти вуттам̣ висуддхимагге ‘‘пӣтийа̄ ева там̣ на̄ма’’нти. даратхапассаддхӣти даратхо килесапарил̣а̄хо, со пассамбхати ета̄йа̄ти даратхапассаддхи, ка̄йапассаддхийа̄ ведана̄дикхандхаттайасса вийа рӯпака̄йассапи пассамбханам̣ хоти, читтапассаддхийа̄ читтассева пассамбханам̣, тато еветтха бхагавата̄ лахута̄дӣнам̣ вийа дувидхата̄ вутта̄. татха̄ сама̄хита̄ка̄рам̣ саллаккхетва̄ гайхама̄но саматхова саматханимиттам̣, тасса а̄рамман̣абхӯтам̣ пат̣ибха̄ганимиттампи. вивидхам̣ аггам̣ етасса̄ти бйагго, виккхепо. татха̄ хи со анават̣т̣ха̄нарасо бхантата̄паччупат̣т̣ха̄но вутто. екаггабха̄вато бйаггапат̣ипаккхоти абйагго, сама̄дхи, со ева нимиттанти пуббе вийа ваттаббам̣. тена̄ха ‘‘тассева вевачана’’нти.

йо а̄рамман̣е ит̣т̣ха̄нит̣т̣ха̄ка̄рам̣ ана̄дийитва̄ гахетаббо маджджхатта̄ка̄ро, йо ча пуббе упеккха̄самбоджджхан̇гасса бха̄вана̄васена уппанно маджджхатта̄ка̄ро, дувидхопи со упеккха̄йа а̄рамман̣адхаммоти адхиппетоти а̄ха – ‘‘аттхато пана маджджхатта̄ка̄ро упеккха̄т̣т̣ха̄нӣйа̄ дхамма̄ти ведитаббо’’ти. а̄рамман̣ена катхита̄ а̄рамман̣ассева тесам̣ висесапаччайабха̄вато. сеса̄ти вӣрийа̄дайо чатта̄ро дхамма̄. тесан̃хи упаниссайова са̄тисайо иччхитабботи.

ка̄йасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.