3. локантагаманасуттаван̣н̣ана̄
116. локийанти еттха саттака̄йабхӯтага̄ма̄дӣти локо, чаккава̄л̣о. сан̇кха̄ро пана луджджанапалуджджанат̣т̣хена локо. антанти оса̄нам̣. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ена сам̣сандитва̄ти саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣агатийа̄ сама̄нетва̄ авиродхетва̄. тхомесса̄мӣти пасам̣сисса̄ми.
евам̣сампаттиканти евам̣сампаджджанакам̣ евам̣пасситаббам̣ идам̣ мама аджджхесанам̣. тена̄ха ‘‘ӣдисанти аттхо’’ти. джа̄нам̣ джа̄на̄тӣти саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ена джа̄нитаббам̣ джа̄на̄ти ева. на хи падесан̃н̃а̄н̣е т̣хито джа̄нитаббам̣ саббам̣ джа̄на̄ти. уккат̣т̣ханиддесена хи ависесаггахан̣ена ча ‘‘джа̄на’’нти имина̄ ниравасесам̣ н̃еййаджа̄там̣ париггайхатӣти таббисайа̄йа джа̄нанакирийа̄йа саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣амева каран̣ам̣ бхавитум̣ йуттам̣. пакаран̣авасена ‘‘бхагава̄’’ти падасаннидха̄нена ча айаматтхо вибха̄ветаббо. пасситаббамева пассатӣти диббачаккху-пан̃н̃а̄чаккху-дхаммачаккху-буддхачаккху-самантачаккху-сан̇кха̄техи н̃а̄н̣ачаккхӯхи пасситаббам̣ пассати ева. атха ва̄ джа̄нам̣ джа̄на̄тӣти йатха̄ ан̃н̃е савипалла̄са̄ ка̄марӯпапарин̃н̃а̄ва̄дино джа̄нанта̄пи випалла̄савасена джа̄нанти, на евам̣ бхагава̄. бхагава̄ пана пахӣнавипалла̄сатта̄ джа̄нанто джа̄на̄ти ева, дит̣т̣хидассанасса абха̄ва̄ пассанто пассати ева̄ти аттхо.
дассанапарин̣а̄йакат̣т̣хена̄ти йатха̄ чаккху сатта̄нам̣ дассанаттхам̣ парин̣ети са̄дхети, евам̣ локасса йа̄тха̄вадассанаса̄дханатопи дассанакиччапарин̣а̄йакат̣т̣хена чаккхубхӯто, пан̃н̃а̄чаккхумайатта̄ ва̄ сайамбхӯн̃а̄н̣ена пан̃н̃а̄чаккхум̣ бхӯто паттоти ва̄ чаккхубхӯто. н̃а̄н̣абхӯтоти етасса ча евамева аттхо дат̣т̣хаббо. дхамма̄ ва̄ бодхипаккхийа̄, техи уппаннатта̄ локасса ча тадуппа̄данато анан̃н̃аса̄дха̄ран̣ам̣ ва̄ дхаммам̣ патто адхигатоти дхаммабхӯто. ‘‘брахма̄’’вуччати сет̣т̣хат̣т̣хена магган̃а̄н̣ам̣, тена уппаннатта̄ локасса ча тадуппа̄данато тан̃ча сайамбхӯн̃а̄н̣ена паттоти брахмабхӯто. чатусаччадхаммам̣ вадатӣти ватта̄. чирам̣ саччапат̣иведхам̣ паваттенто вадатӣти паватта̄. аттхам̣ нӣхаритва̄ти дуккха̄диаттхам̣ уддхаритва̄. параматтхам̣ ва̄ нибба̄нам̣ па̄пайита̄. аматасаччхикирийам̣ саттесу уппа̄денто аматам̣ дада̄тӣти аматасса да̄та̄. бодхипаккхийадхамма̄нам̣ тада̄йаттабха̄вато дхаммасса̄мӣ. пунаппунам̣ йа̄ча̄пенто бха̄рийам̣ каронто гарум̣ кароти на̄ма, татха̄ дувин̃н̃еййам̣ катва̄ катхентопи.
чаккхуна̄ виджджама̄нена локасан̃н̃ӣ хоти, на тасмим̣ асати. на хи аджджхаттика̄йатанавирахена локасаман̃н̃а̄ аттхи. тена̄ха ‘‘чаккхун̃хи локо’’тиа̄ди. аппахӣнадит̣т̣хӣти асамӯхатасакка̄йадит̣т̣хико гханавиниббхогам̣ ка̄тум̣ асакконто самуда̄йам̣ вийа авайавам̣ ‘‘локо’’ти сан̃джа̄на̄ти чева ман̃н̃ати ча. татха̄ти имина̄ ‘‘локоти сан̃джа̄на̄ти чева ман̃н̃ати ча̄’’ти падаттайам̣ а̄кад̣д̣хати. тасса̄ти путхуджджанасса, чаккава̄л̣алокасса ва̄. чаккха̄димева хи сахока̄сена ‘‘чаккава̄л̣о’’ти путхуджджано сан̃джа̄на̄ти. гаманена̄ти падаса̄ гаманена. на сакка̄ тесам̣ анантатта̄. луджджанат̣т̣хена̄ти абхисан̇кха̄ралокавасена локасса антам̣ дассетум̣ вуттам̣. тасса анто на̄ма нибба̄нам̣. там̣ паттум̣ сакка̄ самма̄пат̣ипаттийа̄ паттаббатта̄. чаккава̄л̣алокасса пана анто на̄ма, наттхи тасса гаманена аппаттаббатта̄.
имехи падехӣти имехи ва̄кйавибха̄гехи падехи. та̄ни пана аккхарасамуда̄йалаккхан̣а̄нӣти а̄ха ‘‘аккхарасампин̣д̣анехӣ’’ти. па̄т̣ийеккааккхарехӣти тасмим̣ тасмим̣ паде пат̣инийатасаннивесехи висум̣ висум̣ читтена гайхама̄нехи аккхарехӣти аттхо.
гаманат̣т̣хена ‘‘пан̣д̣а̄’’ вуччати пан̃н̃а̄, та̄йа ито гато паттоти пан̣д̣ито, пан̃н̃ава̄. маха̄пан̃н̃ата̄ на̄ма пат̣исамбхида̄васена ведитабба̄ти а̄ха ‘‘маханте аттхе’’тиа̄ди. йатха̄ танти еттха танти нипа̄таматтам̣ пат̣хамавикаппе, дутийавикаппе пана пачча̄масананти а̄ха ‘‘там̣ бйа̄ката’’нти.
локантагаманасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.