12. локака̄магун̣авагго
1-2. пат̣хамама̄рапа̄сасутта̄диван̣н̣ана̄
114-115. а̄васати еттха килесама̄роти а̄ва̄со. ка̄магун̣ааджджхаттикаба̄хира̄ни а̄йатана̄ни. килесама̄расса а̄ва̄сам̣ гато васам̣ гато. тивидхасса̄ти папан̃часан̃н̃а̄сан̇кха̄тасса тивидхассапи ма̄расса. тато ева девапуттама̄рассапи васам̣ гатоти сакка̄ вин̃н̃а̄тум̣.
пат̣хамама̄рапа̄сасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. локантагаманасуттаван̣н̣ана̄
116. локийанти еттха саттака̄йабхӯтага̄ма̄дӣти локо, чаккава̄л̣о. сан̇кха̄ро пана луджджанапалуджджанат̣т̣хена локо. антанти оса̄нам̣. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ена сам̣сандитва̄ти саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣агатийа̄ сама̄нетва̄ авиродхетва̄. тхомесса̄мӣти пасам̣сисса̄ми.
евам̣сампаттиканти евам̣сампаджджанакам̣ евам̣пасситаббам̣ идам̣ мама аджджхесанам̣. тена̄ха ‘‘ӣдисанти аттхо’’ти. джа̄нам̣ джа̄на̄тӣти саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ена джа̄нитаббам̣ джа̄на̄ти ева. на хи падесан̃н̃а̄н̣е т̣хито джа̄нитаббам̣ саббам̣ джа̄на̄ти. уккат̣т̣ханиддесена хи ависесаггахан̣ена ча ‘‘джа̄на’’нти имина̄ ниравасесам̣ н̃еййаджа̄там̣ париггайхатӣти таббисайа̄йа джа̄нанакирийа̄йа саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣амева каран̣ам̣ бхавитум̣ йуттам̣. пакаран̣авасена ‘‘бхагава̄’’ти падасаннидха̄нена ча айаматтхо вибха̄ветаббо. пасситаббамева пассатӣти диббачаккху-пан̃н̃а̄чаккху-дхаммачаккху-буддхачаккху-самантачаккху-сан̇кха̄техи н̃а̄н̣ачаккхӯхи пасситаббам̣ пассати ева. атха ва̄ джа̄нам̣ джа̄на̄тӣти йатха̄ ан̃н̃е савипалла̄са̄ ка̄марӯпапарин̃н̃а̄ва̄дино джа̄нанта̄пи випалла̄савасена джа̄нанти, на евам̣ бхагава̄. бхагава̄ пана пахӣнавипалла̄сатта̄ джа̄нанто джа̄на̄ти ева, дит̣т̣хидассанасса абха̄ва̄ пассанто пассати ева̄ти аттхо.
дассанапарин̣а̄йакат̣т̣хена̄ти йатха̄ чаккху сатта̄нам̣ дассанаттхам̣ парин̣ети са̄дхети, евам̣ локасса йа̄тха̄вадассанаса̄дханатопи дассанакиччапарин̣а̄йакат̣т̣хена чаккхубхӯто, пан̃н̃а̄чаккхумайатта̄ ва̄ сайамбхӯн̃а̄н̣ена пан̃н̃а̄чаккхум̣ бхӯто паттоти ва̄ чаккхубхӯто. н̃а̄н̣абхӯтоти етасса ча евамева аттхо дат̣т̣хаббо. дхамма̄ ва̄ бодхипаккхийа̄, техи уппаннатта̄ локасса ча тадуппа̄данато анан̃н̃аса̄дха̄ран̣ам̣ ва̄ дхаммам̣ патто адхигатоти дхаммабхӯто. ‘‘брахма̄’’вуччати сет̣т̣хат̣т̣хена магган̃а̄н̣ам̣, тена уппаннатта̄ локасса ча тадуппа̄данато тан̃ча сайамбхӯн̃а̄н̣ена паттоти брахмабхӯто. чатусаччадхаммам̣ вадатӣти ватта̄. чирам̣ саччапат̣иведхам̣ паваттенто вадатӣти паватта̄. аттхам̣ нӣхаритва̄ти дуккха̄диаттхам̣ уддхаритва̄. параматтхам̣ ва̄ нибба̄нам̣ па̄пайита̄. аматасаччхикирийам̣ саттесу уппа̄денто аматам̣ дада̄тӣти аматасса да̄та̄. бодхипаккхийадхамма̄нам̣ тада̄йаттабха̄вато дхаммасса̄мӣ. пунаппунам̣ йа̄ча̄пенто бха̄рийам̣ каронто гарум̣ кароти на̄ма, татха̄ дувин̃н̃еййам̣ катва̄ катхентопи.
чаккхуна̄ виджджама̄нена локасан̃н̃ӣ хоти, на тасмим̣ асати. на хи аджджхаттика̄йатанавирахена локасаман̃н̃а̄ аттхи. тена̄ха ‘‘чаккхун̃хи локо’’тиа̄ди. аппахӣнадит̣т̣хӣти асамӯхатасакка̄йадит̣т̣хико гханавиниббхогам̣ ка̄тум̣ асакконто самуда̄йам̣ вийа авайавам̣ ‘‘локо’’ти сан̃джа̄на̄ти чева ман̃н̃ати ча. татха̄ти имина̄ ‘‘локоти сан̃джа̄на̄ти чева ман̃н̃ати ча̄’’ти падаттайам̣ а̄кад̣д̣хати. тасса̄ти путхуджджанасса, чаккава̄л̣алокасса ва̄. чаккха̄димева хи сахока̄сена ‘‘чаккава̄л̣о’’ти путхуджджано сан̃джа̄на̄ти. гаманена̄ти падаса̄ гаманена. на сакка̄ тесам̣ анантатта̄. луджджанат̣т̣хена̄ти абхисан̇кха̄ралокавасена локасса антам̣ дассетум̣ вуттам̣. тасса анто на̄ма нибба̄нам̣. там̣ паттум̣ сакка̄ самма̄пат̣ипаттийа̄ паттаббатта̄. чаккава̄л̣алокасса пана анто на̄ма, наттхи тасса гаманена аппаттаббатта̄.
имехи падехӣти имехи ва̄кйавибха̄гехи падехи. та̄ни пана аккхарасамуда̄йалаккхан̣а̄нӣти а̄ха ‘‘аккхарасампин̣д̣анехӣ’’ти. па̄т̣ийеккааккхарехӣти тасмим̣ тасмим̣ паде пат̣инийатасаннивесехи висум̣ висум̣ читтена гайхама̄нехи аккхарехӣти аттхо.
гаманат̣т̣хена ‘‘пан̣д̣а̄’’ вуччати пан̃н̃а̄, та̄йа ито гато паттоти пан̣д̣ито, пан̃н̃ава̄. маха̄пан̃н̃ата̄ на̄ма пат̣исамбхида̄васена ведитабба̄ти а̄ха ‘‘маханте аттхе’’тиа̄ди. йатха̄ танти еттха танти нипа̄таматтам̣ пат̣хамавикаппе, дутийавикаппе пана пачча̄масананти а̄ха ‘‘там̣ бйа̄ката’’нти.
локантагаманасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. ка̄магун̣асуттаван̣н̣ана̄
117. четасоти каран̣е са̄мивачанам̣. читтена сам̣пхусанам̣ на̄ма анубхавоти а̄ха ‘‘читтена анубхӯтапубба̄’’ти. утуттайа̄нурӯпата̄васена па̄са̄даттайам̣, там̣ васена тивидхана̄т̣акабхедо. манораммата̄маттена ка̄магун̣ам̣ катва̄ дасситам̣, на ка̄мавасена. на хи абхиниккхаманато уддхам̣ бодхисаттасса ка̄мавитакка̄ бхӯтапубба̄. тена̄ха ма̄ро па̄пима̄ –
‘‘сатта васса̄ни бхагавантам̣, анубандхим̣ пада̄падам̣;
ота̄рам̣ на̄дхигаччхиссам̣, самбуддхасса сатӣмато’’ти. (су. ни. 448);
меттеййо на̄ма̄тиа̄ди ана̄гата̄рамман̣адассанаматтам̣, на бодхисаттасса евам̣ уппаджджатӣти. атта̄ пийа̄йитаббарӯпо етасса̄ти аттарӯпо, уттарападе пуримападалопена̄ти ‘‘аттано хитака̄маджа̄тикена̄’’ти аттхо вутто. аттарӯпена̄ти ва̄ пӣтисоманассехи гахитасабха̄вена тут̣т̣хапахат̣т̣хена удаггудаггена. аппама̄доти аппамаджджанам̣ кусаладхаммесу акхан̣д̣ака̄рита̄ти а̄ха ‘‘са̄таччакирийа̄’’ти. авоссагготи читтасса ка̄магун̣есу авоссаджджанам̣ паккхандитум̣ аппада̄нам̣. пуримо викаппо кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ каран̣авасена дассито, паччхимо акусала̄нам̣ акаран̣авасена. две дхамма̄ти аппама̄до сатӣти две дхамма̄. аппама̄до сати ча татха̄ паватта̄ чатта̄ро кусаладхаммаккхандха̄ ведитабба̄. каттабба̄ти паваттетабба̄.
тасмим̣ а̄йатанети тасмим̣ нибба̄насан̃н̃ите ка̄ран̣е пат̣иведхе. там̣ ка̄ран̣анти чханнам̣ а̄йатана̄нам̣ ка̄ран̣ам̣. сал̣а̄йатанам̣ нируджджхати еттха̄ти сал̣а̄йатананиродхо вуччати нибба̄нам̣. тена̄ха ‘‘нибба̄нам̣. там̣ сандха̄йа̄’’тиа̄ди. нибба̄насминти нибба̄намхи.
ка̄магун̣асуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5-6. саккапан̃хасутта̄диван̣н̣ана̄
118-119. дит̣т̣хети паччаккхабхӯте. дхаммети упа̄да̄наккхандхадхамме. таттха хи атта̄ти бхавати сан̃н̃а̄ дит̣т̣хи ча̄ти аттабха̄васан̃н̃а̄. тена̄ха – ‘‘дит̣т̣хева дхаммети имасмим̣йева аттабха̄ве’’ти. ‘‘танниссита’’нти еттха там̣-саддена хет̣т̣ха̄ абхинандана̄дипарийа̄йена вутта̄ тан̣ха̄ пачча̄мат̣т̣ха̄ти а̄ха – ‘‘тан̣ха̄ниссита’’нти. там̣ упа̄да̄нам̣ етасса̄ти тадупа̄да̄нам̣. тена̄ха – ‘‘там̣гахан̣а’’нтиа̄ди. тан̣хупа̄да̄насан̇кха̄там̣ гахан̣ам̣ етасса̄ти там̣гахан̣ам̣. чхат̣т̣хам̣ утта̄намева пан̃чаме вуттанайатта̄.
саккапан̃хасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. са̄рипуттасаддхивиха̄рикасуттаван̣н̣ана̄
120. гхат̣ессатӣти пуббена̄парам̣ гхат̣итам̣ самбандхам̣ кариссати. виччхеданти брахмачарийасса виродхипаччайасамуппаттийа̄ уччхедам̣.
8. ра̄хулова̄дасуттаван̣н̣ана̄
121. йе дхамма̄ саммадева бха̄вита̄ бахулӣката̄ вимуттийа̄ арахаттасса саччхикирийа̄йа сам̣ваттанти, те саддха̄дайо самбха̄ра̄ вимуттипарипа̄чанийа̄ти адхиппета̄. парипа̄чентӣти парипа̄кам̣ парин̣а̄мам̣ гаменти. дхамма̄ти ка̄ран̣абхӯта̄ дхамма̄. висуддхика̄ран̣авасена̄ти висуддхика̄ран̣ата̄васена, са̄ пана саддхиндрийа̄дӣнам̣ ка̄ран̣ато висуддхи. йатха̄ на̄ма джа̄тисампаннасса кхаттийакума̄расса випаккхавигамена паккхасан̇гахена паваттит̣т̣ха̄насампаттийа̄ ча парисуддхи хоти, евамевам̣ дат̣т̣хабба̄ти дассенто ‘‘вуттам̣ хета’’нтиа̄дима̄ха.
ассаддха̄дайопи пуггала̄ саддха̄дӣнам̣ йа̄вадева париха̄на̄йа хонти, саддха̄дайо па̄рипӯрийа̄ва, татха̄ паса̄данийасуттанта̄дипаччавеккхан̣а̄, паса̄данийасуттанта̄ на̄ма сампаса̄данӣйасутта̄дайо. саммаппадха̄нети саммаппадха̄насуттанте. сатипат̣т̣ха̄нети чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄не. джха̄навимоккхети джха̄на̄ни чева вимоккхе ча уддисса паваттасуттанте. гамбхӣран̃а̄н̣ачарийети кхандха̄йатанадха̄тупат̣иччасамуппа̄дапат̣исам̣йуттасуттанте.
калйа̄н̣амиттата̄дайоти калйа̄н̣амиттата̄ сӣласам̣варо абхисаллекхакатха̄ вӣрийа̄рамбхо ниббедхикапан̃н̃а̄ти име калйа̄н̣амитта̄дайо пан̃ча дхамма̄, йе ‘‘идха, мегхийа, бхиккху калйа̄н̣амитто хотӣ’’тиа̄дина̄ уда̄не (уда̄. 31) катхита̄. локам̣ волокентасса̄ти а̄йасмато ра̄хуласса та̄сан̃ча девата̄нам̣ индрийапарипа̄кам̣ пассантасса. тато йена андхаванам̣, таттха дива̄виха̄ра̄йа маха̄сама̄гамо бхависсатӣти. татха̄ хи ваккхати ‘‘еттака̄ти ган̣ана̄васена париччхедо наттхӣ’’ти.
руккхапаббатаниссита̄ бхӯмат̣т̣хака̄, а̄ка̄сача̄ривима̄нава̄сино анталиккхат̣т̣хака̄. дхаммачаккхунти ведитабба̄ни чатусаччадхамма̄нам̣ дассанат̣т̣хена.
ра̄хулова̄дасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
локака̄магун̣аваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.