13. саддхаммаппатирӯпакасуттаван̣н̣ана̄

156. а̄джа̄на̄ти хет̣т̣химамаггехи н̃а̄тамарийа̄дам̣ анатиккамитва̄ва джа̄на̄ти пат̣ивиджджхатӣти ан̃н̃а̄, аггамаггапан̃н̃а̄. ан̃н̃асса айанти ан̃н̃а̄, арахаттапхалам̣. тена̄ха ‘‘арахатте’’ти.

обха̄сети обха̄санимиттам̣. ‘‘читтам̣ викампатӣ’’ти пададвайам̣ а̄нетва̄ самбандхо. обха̄сети висайабхӯте. упаккилесехи читтам̣ викампатӣти йоджана̄. тена̄ха ‘‘йехи читтам̣ паведхатӣ’’ти. сесесупи есева найо.

упат̣т̣ха̄нети сатийам̣. упеккха̄йа ча̄ти випассанупеккха̄йа ча. еттха ча випассана̄читтасамут̣т̣ха̄насанта̄навинимуттам̣ пабха̄санам̣ рӯпа̄йатанам̣ обха̄со. н̃а̄н̣а̄дайо випассана̄читтасампайутта̄ва. сакасакакичче сависесо хутва̄ паватто адхимоккхо саддха̄дхимоккхо. упат̣т̣ха̄нам̣ сати. упеккха̄ти а̄ваджджанупеккха̄. са̄ хи а̄ваджджаначиттасампайутта̄ четана̄. а̄ваджджанааджджхупеккханавасена паваттийа̄ идха ‘‘а̄ваджджанупеккха̄’’ти вуччати. пуна упеккха̄йа̄ти випассанупеккха̄ва анена самаджджхаттата̄йа евам̣ вутта̄. никанти на̄ма випассана̄йа ника̄мана̄ апеккха̄. сукхуматаракилесо ва̄ сийа̄ дувин̃н̃еййо.

има̄ни даса т̣ха̄на̄нӣти има̄ни обха̄са̄дӣни упаккилесуппаттийа̄ т̣ха̄на̄ни упаккилесаваттхӯни. пан̃н̃а̄ йасса паричита̄ти йасса пан̃н̃а̄ паричитаватӣ йа̄тха̄вато джа̄на̄ти. ‘‘има̄ни нисса̄йа аддха̄ маггаппатто пхалаппатто аха’’нти паваттаадхима̄но дхаммуддхаччам̣ дхаммӯпаниссайо виккхепо. таттха кусало хи там̣ йа̄тха̄вато джа̄нанто на ча таттха саммохам̣ гаччхати.

адхигамасаддхаммаппатирӯпакам̣ на̄ма анадхигате адхигатама̄нибха̄ва̄вахатта̄. йадаггена випассана̄н̃а̄н̣асса упаккилесо, тадаггена пат̣ипаттисаддхаммаппатирӯпакотипи сакка̄ вин̃н̃а̄тум̣. дха̄тукатха̄ти маха̄дха̄тукатхам̣ вадати. ведаллапит̣аканти ветуллапит̣акам̣. там̣ на̄габхаванато а̄нӣтанти ваданти. ва̄дабха̄ситанти апаре. абуддхавачанам̣ буддхавачанена вируджджханато. на хи самбуддхо пубба̄паравируддхам̣ вадати. таттха саллам̣ упат̣т̣хапенти килесавинайам̣ на сандиссати, ан̃н̃адаттху килесуппаттийа̄ паччайо хотӣти.

авиккайама̄нанти виккайам̣ агаччхантам̣. танти суван̣н̣абхан̣д̣ам̣.

на саккхим̣су н̃а̄н̣асса ависадабха̄вато. еса найо ито паресупи.

ида̄ни ‘‘бхиккхӯ пат̣исамбхида̄ппатта̄ ахесу’’нтиа̄дина̄ вуттамева аттхам̣ ка̄ран̣ато вибха̄ветум̣ пуна ‘‘пат̣хамабодхийам̣ хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха пат̣ипаттим̣ пӯрайим̣сӯти атӣте када̄ те пат̣исамбхида̄вахам̣ пат̣ипаттим̣ пӯрайим̣су? пат̣хамабодхика̄лика̄ бхиккхӯ. на хи аттасамма̄пан̣идхийа̄ пуббекатапун̃н̃ата̄йа ча вина̄ та̄дисам̣ бхавати. еса найо ито паресупи. тада̄ пат̣ипаттисаддхаммо антарахито на̄ма бхависсатӣти етена арийамаггена а̄санна̄ ева пуббабха̄гапат̣ипада̄ пат̣ипаттисаддхаммоти дассети.

двӣсӯти сутта̄бхидхаммапит̣акесу антарахитесупи. анантарахитамева адхисӣласиккха̄йам̣ т̣хитасса итарасиккха̄двайасамут̣т̣ха̄питато. ким̣ ка̄ран̣а̄ти кена ка̄ран̣ена, ан̃н̃асмим̣ дхамме антарахите ан̃н̃атарасса дхаммасса анантарадха̄нам̣ вуччатӣти адхиппа̄йо. пат̣ипаттийа̄ паччайо хоти анавасесато пат̣ипаттиккамасса паридӣпанато. пат̣ипатти адхигамасса паччайо висесалаккхан̣апат̣иведхабха̄вато. парийаттийева пама̄н̣ам̣ са̄санасса т̣хитийа̄ти адхиппа̄йо.

нану ча са̄санам̣ осаккитам̣ парийаттийа̄ ваттама̄на̄йа̄ти адхиппа̄йо. ана̄ра̄дхакабхиккхӯти сӣламаттассапи на а̄ра̄дхако дуссӣло. имасминти имасмим̣ па̄тимоккхе. ваттанта̄ти ‘‘сӣлам̣ акопетва̄ т̣хита̄ аттхӣ’’ти пуччхи.

етесӯти евам̣ махантесу сакалам̣ локам̣ аджджхоттхаритум̣ саматтхесу чатӯсу маха̄бхӯтесу. тасма̄ти йасма̄ ан̃н̃ена кеначи атимахантенапи саддхаммо на антарадха̄йати, самайантарена пана ваттаббамева наттхи, тасма̄. евама̄ха̄ти ида̄ни вуччама̄на̄ка̄рам̣ вадати.

а̄да̄нам̣ а̄ди, а̄ди ева а̄диканти а̄ха ‘‘а̄дикена̄ти а̄да̄нена̄’’ти. хет̣т̣ха̄гаманӣйа̄ти адхобха̄гагаманӣйа̄, апа̄йадуккхасса сам̣са̄радуккхасса ча ниббаттака̄ти аттхо. га̄раварахита̄ти гарука̄рарахита̄. патиссайанам̣ нӣчабха̄вена патибаддхавуттита̄, патиссо патиссайоти аттхато екам̣, со етесам̣ наттхӣти а̄ха ‘‘аппатисса̄ти аппатиссайа̄ анӣчавуттика̄’’ти. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

саддхаммаппатирӯпакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

са̄раттхаппака̄синийа̄ сам̣йуттаника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа

кассапасам̣йуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.