5. кассапасам̣йуттам̣
1. сантут̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄
144. сантут̣т̣хоти сакена учча̄вачена паччайена самамева ча туссанако. тена̄ха ‘‘итарӣтарена̄’’тиа̄ди. таттха дувидхам̣ итарӣтарам̣ – па̄катикам̣, н̃а̄н̣асан̃джанитан̃ча̄ти. таттха па̄катикам̣ пат̣иккхипитва̄ н̃а̄н̣асан̃джанитамева дассенто ‘‘тхӯласукхума̄’’тиа̄дима̄ха. итарам̣ вуччати хӣнам̣ пан̣ӣтато ан̃н̃атта̄. татха̄ пан̣ӣтампи итарам̣ хӣнато ан̃н̃атта̄. апеккха̄садда̄ хи итарӣтара̄ти. ити йена кеначи хӣнена ва̄ пан̣ӣтена ва̄ чӣвара̄дипаччайена сантуссито татха̄паватто алобхо итарӣтарапаччайасантосо, там̣саман̇гита̄йа сантут̣т̣хо. йатха̄ла̄бхам̣ аттано ла̄бха̄нурӯпам̣ сантосо йатха̄ла̄бхасантосо. сесапададвайепи есева найо. лаббхатӣти ва̄ ла̄бхо, йо йо ла̄бхо йатха̄ла̄бхо, тена сантосо йатха̄ла̄бхасантосо. баланти ка̄йабалам̣. са̄руппанти бхиккхуно ануччхавиката̄.
йатха̄ладдхато ан̃н̃асса апаттхана̄ на̄ма сийа̄ аппиччхата̄йа паваттиа̄ка̄роти тато виниваттитамева сантосасса сарӯпам̣ дассенто ‘‘лабхантопи на ган̣ха̄тӣ’’ти а̄ха. там̣ париваттетва̄ти пакатидуббала̄дӣнам̣ гаручӣварам̣ на пха̄субха̄ва̄вахам̣ сарӣраба̄дха̄вахан̃ча хотӣти пайоджанавасена, на̄триччхата̄дивасена париваттетва̄. лахукачӣварапарибхоге сантосавиродхи на хотӣти а̄ха ‘‘лахукена йа̄пентопи сантут̣т̣хова хотӣ’’ти. махаггхачӣварам̣ бахӯни ва̄ чӣвара̄ни лабхитва̄ та̄ни виссаджджетва̄ ан̃н̃асса гахан̣ам̣ йатха̄са̄руппанайе т̣хитатта̄ на сантосавиродхӣти а̄ха ‘‘тесам̣…пе… дха̄рентопи сантут̣т̣хова хотӣ’’ти. евам̣ сесапаччайесу йатха̄балайатха̄са̄руппаниддесесу апи-саддаггахан̣е адхиппа̄йо ведитаббо.
пакатӣти ва̄ча̄пакатиа̄дика̄. авасесанидда̄йа абхибхӯтатта̄ пат̣ибуджджхато сахаса̄ па̄пака̄ витакка̄ па̄тубхавантӣти.
муттахарӣтаканти гомуттапарибха̄витам̣, пӯтибха̄вена ва̄ чхад̣д̣итатта̄ муттахарӣтакам̣. буддха̄дӣхи ван̣н̣итанти ‘‘пӯтимуттабхесаджджам̣ нисса̄йа йа̄ паббаджджа̄’’тиа̄дина̄ самма̄самбуддха̄дӣхи пасаттхам̣.
еко екаччо сантут̣т̣хо хоти, сантосасса ван̣н̣ам̣ на катхети сеййатха̄пи а̄йасма̄ ба̄кулаттхеро. на сантут̣т̣о хоти, сантосасса ван̣н̣ам̣ катхети сеййатха̄пи тхеро упанандо сакйапутто. нева сантут̣т̣хо хоти, на сантосасса ван̣н̣ам̣ катхети сеййатха̄пи тхеро ла̄л̣уда̄йӣ. айанти а̄йасма̄ маха̄кассапо. анесананти айонисо миччха̄джӣвавасена паччайапарийесанам̣. уттасатӣти ‘‘катхам̣ ну кхо лабхеййа’’нти джа̄тутта̄сена уттасати. татха̄ паритассати. айанти маха̄кассапаттхеро. евам̣ йатха̄вуттаекаччабхиккху вийа на паритассати, ала̄бхапаритта̄сена вигха̄таппаттийа̄ на паритта̄сам̣ а̄паджджати. лобхойева а̄рамман̣ена саддхим̣ гантханат̣т̣хена баджджханат̣т̣хена гедхо лобхагедхо. муччханти гедхам̣ момӯхаттабха̄вам̣. а̄дӣнаванти досам̣. ниссаран̣амева̄ти чӣваре идаматтхита̄дассанапуббакам̣ алаггабха̄васан̇кха̄таниййа̄намева паджа̄нанто. йатха̄ладдха̄дӣнанти йатха̄ладдхапин̣д̣апа̄та̄дӣнам̣. ниддха̄ран̣е четам̣ са̄мивачанам̣.
йатха̄ маха̄кассапаттхероти аттана̄ ваттаббанийа̄мена вадати, бхагавата̄ пана ваттаббанийа̄мена ‘‘йатха̄ кассапо бхиккхӯ’’ти бхавитаббам̣. кассапена нидассанабхӯтена. катханам̣ на̄ма бха̄ро ‘‘мутто мочеййа’’нти пат̣ин̃н̃а̄нурӯпатта̄. пат̣ипаттим̣ парипӯрам̣ катва̄ пӯран̣ам̣ бха̄ро саттху а̄н̣а̄йа сираса̄ сампат̣иччхитаббато.
сантут̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. аноттаппӣсуттаван̣н̣ана̄
145. тена рахитоти тена самма̄ва̄йа̄мена рахито. ниббхайоти бхайарахито. кусала̄нуппа̄данампи хи са̄ваджджамева ан̃н̃а̄н̣а̄ласийахетукатта̄. самбуджджханаттха̄йа̄ти арийамаггехи самбуджджхана̄йа. йогехи кхемам̣ техи анупаддутатта̄.
манун̃н̃аваттхунти манорамам̣ лобхуппаттика̄ран̣ам̣. йатха̄ ва̄ татха̄ ва̄ти субхасукха̄дивасена. тети лобха̄дайо. ануппанна̄ти ведитабба̄ татха̄рӯпе ваттха̄рамман̣е татха̄ ануппаннапуббатта̄. ан̃н̃атха̄ти вуттанайенева ваттха̄рамман̣ехи айоджетва̄ гайхама̄не. ваттхумхӣти упат̣т̣ха̄ка̄дичӣвара̄диваттхумхи. а̄рамман̣ети мана̄пийа̄дибхеде а̄рамман̣е. та̄дисена паччайена̄ти айонисоманасика̄расативоссагга̄дипаччайена. имети вуттанайена паччайала̄бхена паччха̄ уппаджджама̄на̄ па̄л̣ийам̣ татха̄ вутта̄ти дат̣т̣хаббам̣. евам̣ уппаджджама̄ната̄йа наппахӣйанти на̄ма. ануппа̄до хи параматтхато паха̄нам̣ катхитам̣, тасма̄ таттха катхитанайенева гахетаббанти адхиппа̄йо.
аппат̣иладдха̄ти ануппаттийа̄. тети йатха̄вуттасӣла̄дианаваджджадхамма̄. пат̣иладдха̄ти адхигата̄. ‘‘сӣла̄дидхамма̄’’ти еттха йади маггапхала̄нипи гахита̄ни, атха касма̄ ‘‘париха̄нивасена̄’’ти вуттанти а̄ха ‘‘еттха ча̄’’тиа̄ди. имасса пана саммаппадха̄насса̄ти чатуттхасса саммаппадха̄насса васена. айам̣ десана̄ти ‘‘уппанна̄ ме кусала̄ дхамма̄ нируджджхама̄на̄ анаттха̄йа сам̣ваттеййу’’нти айам̣ десана̄ ката̄. дутийамагго ва̄…пе… сам̣ваттеййа̄ти идам̣ а̄йатим̣ саттасу аттабха̄весу уппаджджама̄надуккхасан̇кха̄таанаттхуппаттим̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘а̄та̄пӣ оттаппӣ бхаббо самбодха̄йа̄’’тиа̄дивачанато ‘‘име чатта̄ро саммаппадха̄на̄ пуббабха̄гавипассана̄васена катхита̄’’ти вуттам̣.
аноттаппӣсуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. чандӯпамасуттаван̣н̣ана̄
146. пийамана̄паниччанавака̄дигун̣ехи чандо упама̄ етесанти чандӯпама̄. сантхава̄дӣни пада̄ни ан̃н̃аман̃н̃авевачана̄ни. парийут̣т̣ха̄нам̣ пуна читте килеса̄дхигамо. саббехипи падехи каттхачи сатте ануродхародха̄бха̄вама̄ха. аттано пана соммабха̄вена маха̄джанасса пийо мана̄по. йадаттхаметтха чандӯпама̄ а̄хат̣а̄, там̣ дассенто ‘‘ева’’нтиа̄дима̄ха. на кевалам̣ чандӯпамата̄йа еттако ева гун̣о, атха кхо ан̃н̃епи сантӣти те дассетум̣ ‘‘апича̄’’тиа̄ди вуттам̣. евама̄дӣхӣти а̄ди-саддена йатха̄. чандо лока̄нуггахена аджавӣтхиа̄дика̄ на̄на̄вӣтхийо пат̣ипаджджати, евам̣ бхиккху там̣ там̣ дисам̣ упагаччхати кула̄нуддайа̄йа. йатха̄ чандо кан̣хапаккхато суккапаккхам̣ упагаччханто кала̄хи вад̣д̣хама̄но хутва̄ ниччанаво хоти, евам̣ бхиккху кан̣хапаккхам̣ паха̄йа суккапаккхам̣ упагантва̄ гун̣ехи вад̣д̣хама̄но локасса ва̄ па̄моджджапа̄сам̣саттхо ниччанавата̄йа чандасамачитто адхунупасампанно вийа ча ниччанаво хутва̄ чарати.
апакасситва̄ти килесака̄маваттхука̄мехи вивечетва̄. там̣ неккхамма̄бхимукхам̣ ка̄йачитта̄нам̣ а̄кад̣д̣ханам̣ ка̄йато апанайанан̃ча хотӣти а̄ха ‘‘а̄кад̣д̣хитва̄ апанетва̄ти аттхо’’ти. чатуккан̃четтха самбхаватӣти там̣ дассетум̣ ‘‘йо хи бхиккхӯ’’тиа̄ди вуттам̣.
ниччанавайа̄ти ‘‘ниччанавака̄’’иччева вуттам̣ хоти. ка-саддена хи падам̣ вад̣д̣хитам̣, ка-ка̄расса ча йа-ка̄ра̄десо. евам̣ вичарим̣сӯти кин̃джаккхавасена париггаха̄бха̄вена йатха̄ име, евам̣ вичарим̣су ан̃н̃ети анукампама̄на̄.
двебха̄тикаваттхӯти двебха̄тикаттхерапат̣ибаддхам̣ ваттхум̣. аппатирӯпакаран̣анти бхиккхӯнам̣ аса̄руппакаран̣ам̣. а̄дха̄йитва̄ти а̄ропанам̣ т̣хапетва̄. татха̄ти йатха̄ сан̇гхамаджджхе ган̣амаджджхе ча, татха̄ вуд̣д̣хатаре пуггале аппатирӯпакаран̣ам̣. евама̄дӣти а̄ди-саддена антарагхараппавесане ан̃н̃аттха ча йатха̄вуттато ан̃н̃ам̣ аса̄руппакирийам̣ сан̇ган̣ха̄ти. таттхева̄ти сан̇гхамаджджхе ган̣амаджджхе пуггаласса ча вуд̣д̣хасса сантике.
йатха̄вуттесу ан̃н̃есу ча тесу т̣ха̄несу. па̄пиччхата̄пи манопа̄габбхийанти етенева кодхӯпана̄ха̄дӣнам̣ самуда̄ча̄ро манопа̄габбхийанти дасситам̣ хоти.
екато бха̄рийанти пит̣т̣хипассато онатам̣. ва̄йупаттхамбханти читтасамут̣т̣ха̄нава̄йуна̄ упаттхамбханам̣. ануббеджетва̄ читтанти а̄нетва̄ самбандхо. читтасса хи тато ануббеджанам̣ таданунайанам̣. тена̄ха ‘‘сампийа̄йама̄но олокетӣ’’ти. ва̄йупаттхамбхакам̣ га̄ха̄петва̄ти ка̄йам̣ татха̄ упаттхамбхакам̣ катва̄.
опаммасам̣санданам̣ сувин̃н̃еййамева. ка̄магиддхата̄йа хӣна̄дхимуттико, ависуддхасӣла̄ча̄рата̄йа миччха̄пат̣ипанно.
ан̇гулӣхи никкхантапабха̄ а̄ка̄сасан̃чаланена дигун̣а̄ хутва̄ а̄ка̄се вичарим̣сӯти а̄ха ‘‘йамакавиджджутам̣ ча̄райама̄но вийа̄’’ти. ‘‘а̄ка̄се па̄н̣им̣ ча̄лесӣ’’ти падасса ан̃н̃аттха ана̄гататта̄ ‘‘асамбхиннапада’’нти вуттам̣. аттаманоти пӣтисоманассехи гахитамано. йан̃хи читтам̣ анаваджджам̣ пӣтисоманассасахитам̣, там̣ сасантакам̣ хитасукха̄вахатта̄. тена̄ха ‘‘сакамано’’тиа̄ди. на доманассена…пе… гахитамано сакачиттасса таббируддхатта̄. пуриманайенева̄ти ‘‘ида̄ни йо хӣна̄дхимуттико’’тиа̄дина̄ пуббе вуттанайенева.
пасанна̄ка̄ранти пасаннехи ка̄таббакирийам̣. там̣ сарӯпато дассети ‘‘чӣвара̄дайо паччайе дадеййу’’нти. татхабха̄ва̄йа̄ти йадаттхам̣ бхагавата̄ дхаммо десито, йадаттхан̃ча са̄сане паббаджджа̄, тадаттха̄йа. раккхан̣абха̄ванти апа̄йабхайато ча раккхан̣аджджха̄сайам̣. чандопама̄дивасена̄ти а̄ди-саддена а̄ка̄се чалитапа̄н̣и вийа каттхачи алаггата̄йа парисуддхаджджха̄сайата̄ саттесу ка̄рун̃н̃анти евама̄дӣнам̣ сан̇гахо.
чандӯпамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. кулӯпакасуттаван̣н̣ана̄
147. кула̄ни упагаччхатӣти кулӯпако. сандӣйатӣти саббасо дӣйати, авакхан̣д̣ӣйатӣти аттхо. са̄ пана авакхан̣д̣ийана̄ дуккха̄пана̄ ат̣т̣ийана̄ хотӣти вуттам̣ ‘‘ат̣т̣ӣйатӣ’’ти. тена̄ха бхагава̄ ‘‘со татонида̄нам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведайатӣ’’ти. вуттанайа̄нуса̄рена хет̣т̣ха̄ вуттанайасса анусаран̣ена.
кулӯпакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. джин̣н̣асуттаван̣н̣ана̄
148. чхиннабхиннат̣т̣ха̄не чхиддасса апутхулатта̄ аггал̣ам̣ адатва̄ва суттена сам̣сиббанаматтена аггал̣ада̄нена ча чхидде путхуле. ниббасана̄нӣти чиранисевитавасанакичча̄ни, парибхогаджин̣н̣а̄нӣти аттхо. тена̄ха ‘‘пуббе…пе… ладдхана̄ма̄нӣ’’ти, сан̃н̃а̄пуббако видхи аниччоти ‘‘гахапата̄нӣ’’ти вуттам̣ йатха̄ ‘‘вӣрийа’’нти.
сена̄патинти сена̄патибха̄винам̣, сена̄пачча̄раханти аттхо. аттано каммена̄ти аттана̄ ка̄таббакаммена. соти саттха̄. тасминти маха̄кассапаттхере каротӣти самбандхо. на каротӣти вуттаматтхам̣ виваранто ‘‘касма̄’’тиа̄дима̄ха. йади саттха̄ дхутан̇га̄ни на виссаджджа̄петука̄мо, атха касма̄ ‘‘джин̣н̣оси да̄ни тва’’нтиа̄димавоча̄ти а̄ха ‘‘йатха̄ пана̄’’тиа̄ди.
дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ранти имасмим̣йева аттабха̄ве пха̄сувиха̄рам̣. ама̄нусика̄ саванаратӣти атиккантама̄нусика̄йа аран̃н̃асаддуппаттийа̄ аран̃н̃ехам̣ васа̄мӣти вивекава̄сӯпаниссайа̄дхӣнасаддасаванапаччайа̄ дхаммарати уппаджджати. апароти ан̃н̃о, дутийоти аттхо. таттхева̄ти тасмим̣йева екасса вихаран̣ат̣т̣ха̄не вихаран̣асамайе ча пха̄су бхавати читтавивекасамбхавато. тена̄ха ‘‘екасса рамато ване’’ти.
татха̄ти йатха̄ а̄ран̃н̃икасса рати, татха̄ пин̣д̣апа̄тикасса лаббхати дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ро. еса найо сесесу. апин̣д̣апа̄тика̄дхӣно итарасса висесаджотакоти тамевасса висесам̣ дассетум̣ ‘‘ака̄лача̄рӣ’’тиа̄ди вуттам̣.
амха̄кам̣ сала̄кам̣ гахетва̄ бхаттаттха̄йа гехам̣ ана̄гаччхантасса сатта̄хам̣ на па̄тетаббанти са̄микехи диннатта̄ сатта̄хам̣ сала̄кам̣ на лабхати, на катикавасена. пин̣д̣ача̄рикаватте аваттанато ‘‘йасса чеса̄’’тиа̄ди вуттам̣.
пат̣хаматарам̣ ка̄таббам̣ йам̣, там̣ ваттам̣, итарам̣ пат̣иваттам̣. махантам̣ ва̄ ваттам̣, кхуддакам̣ пат̣иваттам̣. кечи ‘‘ваттапат̣ипатти’’нти пат̣ханти, ваттасса каран̣анти аттхо. уддхаран̣а-атихаран̣а-вӣтихаран̣авоссаджджана-санниккхепана-саннирумбхана̄нам̣ васена чха кот̣т̣ха̄се. гарубха̄вена̄ти тхирабха̄вена.
‘‘амукасмим̣ сена̄сане васанта̄ бахум̣ вассава̄сикам̣ лабхантӣ’’ти татха̄ на вассава̄сикам̣ парийесанто чарати вассава̄сикассева аггахан̣ато. тасма̄ сена̄санапха̄сукам̣йева чинтети. тена бахупариккха̄рабха̄вена пха̄сувиха̄ро наттхи париккха̄ра̄нам̣ раккхан̣апат̣иджаггана̄дидуккхабахулата̄йа. аппиччха̄дӣнанти аппиччхасантут̣т̣ха̄дӣнам̣йева лаббхати дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ро.
джин̣н̣асуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. ова̄дасуттаван̣н̣ана̄
149. аттано т̣ха̄нети сабрахмача̄рӣнам̣ ова̄дакавин̃н̃а̄пакабха̄вена аттано маха̄са̄вакат̣т̣ха̄не т̣хапанаттхам̣. атха ва̄ йасма̄ ‘‘ахам̣ да̄ни на чирам̣ т̣хасса̄ми, татха̄ са̄рипуттамоггалла̄на̄, айам̣ пана вӣсам̣вассата̄йуко, оваданто ануса̄санто мамаччайена бхиккхӯнам̣ майа̄ ка̄таббакиччам̣ кариссатӣ’’ти адхиппа̄йена бхагава̄ имам̣ десанам̣ а̄рабхи. тасма̄ аттано т̣ха̄нети саттха̄ра̄ ка̄таббаова̄дада̄йакат̣т̣ха̄не. тена̄ха ‘‘евам̣ панасса̄’’тиа̄ди. йатха̄ха бхагава̄ ‘‘овада, кассапа…пе… твам̣ ва̄’’ти. дуккхена ваттабба̄ аппадаккхин̣агга̄хибха̄вато. дуббачабха̄вакаран̣ехӣти кодхӯпана̄ха̄дӣхи. ануса̄санийа̄ падаккхин̣аггахан̣ам̣ на̄ма анудхаммачаран̣ам̣, чхиннапат̣ипатти ката̄ ва̄магга̄хо на̄ма̄ти а̄ха ‘‘ануса̄сани’’нтиа̄ди. атиккамма вадантети ан̃н̃аман̃н̃ам̣ атиккамитва̄ атиман̃н̃итва̄ ваданте. бахум̣ бха̄сиссатӣти дхаммам̣ катхенто ко випулам̣ катва̄ катхессати. асахитанти пуббена̄парам̣ насахитам̣ хетупама̄вирахитам̣. амадхуранти на мадхурам̣ на кан̣н̣асукхам̣ на пеманӣйам̣. лахун̃н̃ева ут̣т̣ха̄ти аппаваттанена кӯлат̣т̣ха̄нам̣ вийа тасса катханам̣.
ова̄дасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. дутийаова̄дасуттаван̣н̣ана̄
150. окаппанасаддха̄ти саддхеййаваттхум̣ ога̄хитва̄ ‘‘евамета’’нти каппанасаддха̄. кусаладхаммаджа̄нанапан̃н̃а̄ти анаваджджадхамма̄нам̣ саббасо джа̄нанапан̃н̃а̄. париха̄нанти сабба̄хи сампаттӣхи париха̄нам̣. на хи калйа̄н̣амиттарахитасса ка̄чи сампатти на̄ма аттхӣти.
дутийаова̄дасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. татийаова̄дасуттаван̣н̣ана̄
151. пуббети пат̣хамабодхийам̣. етарахӣти тато паччхиме ка̄ле. ка̄ран̣апат̣т̣хапанети ка̄ран̣а̄рамбхе. тесу вуттагун̣айуттесу тхересу. тасминти тасмим̣ йатха̄вуттагун̣айутте пуггале. евам̣ сакка̄ре кайирама̄нети ‘‘бхаддако вата̄йам̣ бхиккхӯ’’ти а̄дараджа̄техи бхиккхӯхи сакка̄ре кайирама̄не. име сабрахмача̄рӣ. ‘‘ехи бхиккхӯ’’ти там̣ бхиккхум̣ аттано мукха̄бхимукхам̣ каронта̄ ваданти. йан̃хи танти еттха танти нипа̄таматтам̣ упаддавоти вуччати анаттхаджананато. паттхайати бхаджати баджджхатӣти паттхана̄, абхисан̇готи а̄ха ‘‘абхипаттхана̄ти адхиматтапаттхана̄’’ти.
татийаова̄дасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. джха̄на̄бхин̃н̃асуттаван̣н̣ана̄
152. йа̄вадева̄ти имина̄ сама̄наттхам̣ ‘‘йа̄ваде’’ти идам̣ паданти а̄ха ‘‘йа̄ваде а̄кан̇кха̄мӣти йа̄вадева иччха̄мӣ’’ти. йадиччхакам̣ джха̄насама̄паттӣсу васӣбха̄вадассанаттхам̣ тадетам̣ а̄раддхам̣. виттха̄ритамева, тасма̄ таттха виттха̄ритамева гахетаббанти адхиппа̄йо. а̄сава̄нам̣ кхайа̄ти а̄сава̄нам̣ кхайахету арийамаггена саббасо а̄сава̄нам̣ кхепитатта̄. апаччайабхӯтанти а̄рамман̣апаччайабха̄вена апаччайабхӯтам̣.
джха̄на̄бхин̃н̃асуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. упассайасуттаван̣н̣ана̄
153. ла̄бхасакка̄рахетупи екачче бхиккхӯ бхиккхунупассайам̣ гантва̄ бхиккхунийо оваданти, евамевам̣ айам̣ пана тхеро на ла̄бхасакка̄рахету бхиккхунупассайагаманам̣ йа̄чати, атха касма̄ти а̄ха ‘‘каммат̣т̣ха̄наттхика̄’’тиа̄ди. есо хи а̄нандаттхеро уссукка̄петва̄ пат̣ипаттигун̣ам̣ дассенто йасма̄ та̄ бхиккхунийо чатусаччакаммат̣т̣ха̄ника̄, тасма̄ пан̃чаннам̣ упа̄да̄наккхандха̄нам̣ удайаббайа̄дипака̄санийа̄ дхаммакатха̄йа випассана̄пат̣ипаттисампадам̣ дассеси. аничча̄дилаккхан̣а̄ни чева удайаббайа̄дике ча самма̄ дассеси. хаттхена гахетва̄ вийа паччаккхато дассеси. сама̄дапесӣти таттха лаккхан̣а̄рамман̣икавипассанам̣ сама̄дапеси. йатха̄ вӣтхипат̣ипанно хутва̄ паваттати, евам̣ ган̣ха̄песи. самуттеджесӣти випассана̄йа а̄раддха̄йа сан̇кха̄ра̄нам̣ удайаббайа̄дӣсу упат̣т̣хахантесу йатха̄ка̄лам̣ паггахасамупеккхан̣ехи боджджхан̇га̄нам̣ анупаваттанена бха̄вана̄маджджхимавӣтхим̣ па̄петва̄ йатха̄ випассана̄н̃а̄н̣ам̣ суппасаннам̣ хутва̄ вахати, евам̣ индрийа̄нам̣ висадабха̄вакаран̣ена випассана̄читтам̣ самма̄ уттеджеси, нибба̄навасена ва̄ сама̄дапеси. сампахам̣сесӣти татха̄ паваттийама̄на̄йа випассана̄йа самаппаваттабха̄вана̄васена упари ладдхаббабха̄вана̄васена читтам̣ сампахам̣сеси, ладдхасса̄давасена сут̣т̣ху тосеси. еваметтха аттхо ведитаббо.
мануте парин̃н̃а̄дивасена сачча̄ни буджджхатӣти муни. тети там̣. упайогаттхе хи идам̣ са̄мивачанам̣. уттарӣти упари, тава йатха̄бхӯтасабха̄вато паратоти аттхо. паккхапатито агатигаманам̣ атирекаока̄со. упапариккхӣти анувичча нива̄рако на бахумато. буддхапат̣ибха̄го тхеро. ‘‘ба̄ла̄ бхиккхунӣ дуббха̄ситам̣ а̄ха̄’’ти аватва̄ ‘‘кхаматха, бханте’’ти вадантена паккхапа̄тена вийа вуттам̣ хотӣти а̄ха ‘‘ека̄ бхиккхунӣ на ва̄рита̄’’тиа̄ди.
чута̄ салин̇гато нат̣т̣ха̄, десантарапаккамена адассанам̣ на гата̄. кан̣т̣акаса̄кха̄ вийа̄ти куран̣т̣акаапа̄маггакан̣т̣акаласика̄хи са̄кха̄ вийа.
упассайасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
11. чӣварасуттаван̣н̣ана̄
154. ра̄джагахасса даккхин̣абха̄ге гири даккхин̣а̄гири н̣а-ка̄ре а-ка̄расса дӣгхам̣ катва̄, тасса даккхин̣абха̄ге джанападопи ‘‘даккхин̣а̄гирӣ’’ти вуччати, ‘‘гирито даккхин̣абха̄го’’ти катва̄. екадивасена̄ти екена дивасена уппабба̄джесум̣ тесам̣ саддха̄паббаджита̄бха̄вато.
йаттха чатта̄ро ва̄ уттари ва̄ бхиккхӯ акаппийанимантанам̣ са̄дийитва̄ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ бходжанам̣ екато пат̣игган̣хитва̄ бхун̃джанти, етам̣ ган̣абходжанам̣ на̄ма, там̣ тин̣н̣ам̣ бхиккхӯнам̣ бхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣти ‘‘тикабходжанам̣ пан̃н̃атта’’нти вачанена ган̣абходжанам̣ пат̣иккхиттанти вуттам̣ хоти. тайо аттхавасе пат̣ичча анун̃н̃а̄татта̄пи ‘‘тикабходжана’’нти ваданти.
‘‘думман̇кӯнам̣ ниггахо ева песала̄нам̣ пха̄сувиха̄ро’’ти идам̣ екам̣ ан̇гам̣. тенева̄ха ‘‘думман̇кӯнам̣ ниггахенева̄’’тиа̄ди. ‘‘йатха̄ девадатто…пе… сан̇гхам̣ бхиндеййу’’нти имина̄ ка̄ран̣ена тикабходжанам̣ пан̃н̃аттам̣.
атха кин̃чарахӣти атха касма̄ твам̣ асампаннаган̣ам̣ бандхитва̄ чарасӣти адхиппа̄йо. асампанна̄йа париса̄йа ча̄рика̄чаран̣ам̣ кула̄нуддайа̄йа на хоти, кула̄нам̣ гха̄титатта̄ти адхиппа̄йена тхеро ‘‘сассагха̄там̣ ман̃н̃е чарасӣ’’тиа̄димавоча.
содхенто тасса̄ ативийа парисуддхабха̄вадассанена. уддиситум̣ на джа̄на̄ми татха̄ читтассева ануппаннапуббатта̄. кин̃чанам̣ килесаваттху. сан̇гахетаббакхеттаваттху палибодхо, а̄лайо апеккха̄. ока̄са̄бха̄ватоти бахукиччакаран̣ӣйата̄йа кусалакирийа̄йа ока̄са̄бха̄вато. саннипа̄тат̣т̣ха̄натоти сан̇кетам̣ катва̄ вийа килесараджа̄нам̣ таттха санниджджхапаваттанато.
сиккхаттайабрахмачарийанти адхисӣласиккха̄дисиккхаттайасан̇гахам̣ брахмам̣ сет̣т̣хам̣ чарийам̣. кхан̣д̣а̄дибха̄ва̄па̄данена акхан̣д̣ам̣ катва̄. лаккхан̣авачанан̃хетам̣. кин̃чи сиккхекадесам̣ асесетва̄ екантенева парипӯретаббата̄йа екантапарипун̣н̣ам̣. читтуппа̄даматтампи сам̣килесамалам̣ ануппа̄детва̄ аччантамева висуддхам̣ катва̄ парихаритаббата̄йа екантапарисуддхам̣. тато ева сан̇кхам̣ вийа ликхитанти сан̇кхаликхитам̣. тена̄ха ‘‘ликхитасан̇кхасадиса’’нти. да̄т̣хика̄пи таггахан̣енева гахетва̄ ‘‘массу’’твева вуттам̣, на еттха кевалам̣ массуйева̄ти аттхо. каса̄йена ратта̄ни ка̄са̄йа̄ни.
ван̇гаса̄т̣акоти ван̇гадесе уппаннаса̄т̣ако. еса̄ти маха̄кассапаттхеро. абхинӣха̄рато пат̣т̣ха̄йа пан̣идха̄нато пабхути, айам̣ ида̄ни вуччама̄на̄. аггаса̄вакадвайам̣ упа̄да̄йа татийатта̄ ‘‘татийаса̄вака’’нти вуттам̣. ат̣т̣хасат̣т̣хибхиккхусатасахассанти бхиккхӯнам̣ сатасахассан̃чева сат̣т̣хисахасса̄ни ча ат̣т̣ха ча сахасса̄ни.
айан̃ча айан̃ча гун̣оти сӣлато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва аггапхала̄ гун̣оти киттенто маха̄самуддам̣ пӯрайама̄но вийа катхеси.
кола̄халанти девата̄хи ниббаттито кола̄хало.
кхуддака̄дивасена пан̃чаван̣н̣а̄. таран̣ам̣ ва̄ хоту маран̣ам̣ ва̄ти махогхам̣ ога̄ханто пурисо вийа маччхерасамуддам̣ уттаранто паччха̄пи…пе… па̄дамӯле т̣хапеси бхагавато дхаммадесана̄йа маччхерапаха̄насса катхитатта̄.
саттху гун̣а̄ катхита̄ на̄ма хонтӣти вуттам̣ ‘‘саттху гун̣е катхентасса̄’’ти. тато пат̣т̣ха̄йа̄ти тада̄ саттху саммукха̄ дхаммассаванато пат̣т̣ха̄йа.
татха̄гатаман̃часса̄ти татха̄гатасса парибхогаман̃часса. да̄нам̣ датва̄ бра̄хман̣асса пурохитат̣т̣ха̄не т̣хапеси. та̄дисассева сет̣т̣хино дхӣта̄ хутва̄.
адиннавипа̄касса̄ти пуббе катӯпачитасса саббасо на диннавипа̄касса. тасса каммасса̄ти тасса паччекабуддхасса патте пин̣д̣апа̄там̣ чхиндитва̄ калалапӯран̣акаммасса. тасмим̣йева аттабха̄ве саттасу т̣ха̄несу дуггандхасарӣрата̄йа пат̣иниваттита̄. ит̣т̣хакапантӣти суван̣н̣ит̣т̣хакапанти. гхат̣анит̣т̣хака̄йа̄ти тасса пантийам̣ пат̣хамам̣ т̣хапитаит̣т̣хака̄йа саддхим̣ гхат̣етаббаит̣т̣хака̄йа ӯна̄ хоти. бхаддаке ка̄лети ӣдисийа̄ ит̣т̣хака̄йа иччхитака̄лейева а̄гата̄си. тена бандханена̄ти тена силесасамбандхена.
оламбака̄ти мутта̄ман̣имайа̄ оламбака̄. пун̃н̃анти наттхи но пун̃н̃ам̣ там̣, йам̣ нимиттам̣ йам̣ ка̄ран̣а̄ ито сукхуматарасса пат̣ила̄бхо сийа̄ти аттхо. пун̃н̃анийа̄мена̄ти пун̃н̃а̄нубха̄васиддхена нийа̄мена. со ча асса ба̄ра̄н̣асираджджам̣ да̄тум̣ катока̄со.
пхуссаратханти ман̇галаратхам̣. ун̣хӣсам̣ ва̄лабӣджанӣ кхагго ман̣ипа̄дука̄ сетаччхаттанти пан̃чавидхам̣ ра̄джакакудхабхан̣д̣ам̣. сетаччхаттам̣ висум̣ гахитам̣. диббаваттхам̣ са̄дийитум̣ пун̃н̃а̄нубха̄вачодито ‘‘нану та̄та̄ тхӯла’’нтиа̄дима̄ха.
пан̃ча чан̇каманасата̄нӣти еттха ити-саддена а̄диаттхена аггиса̄ла̄дӣни паббаджитаса̄руппат̣т̣ха̄на̄ни сан̇ган̣ха̄ти.
са̄дхукӣл̣итанти арийа̄нам̣ париниббутат̣т̣ха̄не ка̄таббасакка̄рам̣ вадати.
наппамаджджи нирога̄ аййа̄ти пуччхита̄ка̄радассанам̣. париниббута̄ дева̄ти девӣ пат̣ивачанам̣ ада̄си. пат̣ийа̄детва̄ти ниййа̄тетва̄. саман̣акапаббаджджанти самитапа̄пехи арийехи анут̣т̣ха̄таббапаббаджджам̣. со хи ра̄джа̄ паччекабуддха̄нам̣ весасса дит̣т̣хатта̄ ‘‘идамева бхаддака’’нти та̄дисам̣йева лин̇гам̣ ган̣хи.
таттхева̄ти брахмалокейева. вӣсатиме вассе сампаттети а̄харитва̄ самбандхо. брахмалокато а̄гантва̄ ниббаттатта̄ брахмачарийа̄дхика̄расса чирака̄лам̣ сан̇гахитатта̄ ‘‘еварӯпам̣ катхам̣ ма̄ катхетха̄’’тиа̄дима̄ха.
вӣсати дхаран̣а̄ни ‘‘никкха’’нти ваданти. алабханто на васа̄мӣти сан̃н̃а̄песса̄мӣти самбандхо.
иттха̄кароти иттхиратанасса уппаттит̣т̣ха̄нам̣. аййадхӣта̄ти амха̄кам̣ аййасса дхӣта̄, бхаддака̄пила̄нӣти аттхо. паса̄дарӯпена ниббисит̣т̣хата̄йа ‘‘маха̄гӣва’’нти пат̣има̄йа садисабха̄вама̄ха. тена̄ха ‘‘аййадхӣта̄йа̄’’тиа̄ди.
сама̄напан̣н̣анти садисапан̣н̣ам̣, кума̄расса кума̄рийа̄ ча вуттантапан̣н̣ам̣. ито ча етто ча̄ти те пуриса̄ сама̄гамат̣т̣ха̄нато магадхарат̣т̣хе маха̄титтхага̄мам̣ маддарат̣т̣хе са̄галанагаран̃ча уддисса паккаманта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ виссаджджента̄ на̄ма хонтӣти ‘‘ито ча етто ча песесу’’нти вутта̄.
пуппхада̄манти хаттхихаттхаппама̄н̣ам̣ пуппхада̄мам̣. та̄ни пуппхада̄ма̄ни. тети убхо бхадда̄ чева пиппаликума̄ро ча. лока̄мисена̄ти гехасситапемена, ка̄масса̄дена̄ти аттхо. асам̣сат̣т̣ха̄ти на сам̣сат̣т̣ха̄. вича̄райим̣су гхат̣е джалантена вийа падӣпена аджджха̄сайена самуджджалантена вимоккхабӣджена самусса̄хитачитта̄. йантабаддха̄нӣти сассасампа̄данаттхам̣ таттха таттха ит̣т̣хакадва̄ракава̄т̣айоджанавасена йантабаддхаудаканиккхаманатумба̄ни. каммантоти касикаммакаран̣ат̣т̣ха̄нам̣. да̄сага̄ма̄ти да̄са̄нам̣ васанага̄ма̄.
оса̄петва̄ти паккхипитва̄. а̄каппакуттавасена̄ти а̄ка̄равасена кирийа̄васена ча. анануччхавиканти паббаджитавесасса ананурӯпам̣. тасса маттхакети дведха̄патхасса двидха̄бхӯтат̣т̣ха̄не.
етесам̣ сан̇гахам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти нисӣдӣти самбандхо. са̄ пана саттху таттха нисаджджа̄ едисӣти дассетум̣ ‘‘нисӣданто пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йа̄ буддха̄нам̣ апаримитака̄ласан̇гахита̄ ачинтеййа̄паримеййапун̃н̃асамбха̄рӯпачайаниббатта̄ нирӯпитасабха̄вабуддхагун̣авиджджотита̄ лаккхан̣а̄нубйан̃джанасамуджджала̄ бйа̄маппабха̄кетума̄ла̄лан̇ката̄ сабха̄васиддхата̄йа акиттима̄ рӯпака̄йасирӣ, там̣йева маха̄кассапасса адит̣т̣хапуббам̣ паса̄дасам̣вад̣д̣ханаттхам̣ аниггахетва̄ нисинно бхагава̄ ‘‘буддхавесам̣ гахетва̄…пе… нисӣдӣ’’ти вутто. асӣтихаттхам̣ падесам̣ бйа̄петва̄ паваттийа̄ ‘‘асӣтихаттха̄’’ти вутта̄. сатаса̄кхоти бахуса̄кхо анекаса̄кхо. суван̣н̣аван̣н̣о ахоси нирантарам̣ буддхарасмӣхи самантато самокин̣н̣атта̄. евам̣ вуттаппака̄рена ведитабба̄.
ра̄джагахам̣ на̄л̣анданти ча са̄миаттхе упайогавачанам̣ антара̄саддайогатоти а̄ха ‘‘ра̄джагахасса на̄л̣анда̄йа ча̄’’ти. на хи ме ито ан̃н̃ена саттха̄ра̄ бхавитум̣ сакка̄ дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикапараматтхехи сатта̄нам̣ йатха̄рахам̣ ануса̄санасаматтхасса ан̃н̃асса садеваке абха̄вато. на хи ме ито ан̃н̃ена сугатена бхавитум̣ сакка̄ собханагаманагун̣аган̣айуттасса ан̃н̃асса абха̄вато. на хи ме ито ан̃н̃ена самма̄самбуддхена бхавитум̣ сакка̄ самма̄ саббадхамма̄нам̣ сайамбхун̃а̄н̣ена абхисамбуддхасса абха̄вато. имина̄ти ‘‘саттха̄ ме, бханте’’ти имина̄ вачанена.
аджа̄нама̄нова саббан̃н̃еййанти адхиппа̄йо. саббачетаса̄ти саббааджджхаттикан̇гапарипун̣н̣ачетаса̄. саманна̄гатанти сампаннам̣ саммадева ану ану а̄гатам̣ упагатам̣. пхалеййа̄ти вида̄леййа. вилайанти вина̄сам̣.
евам̣ сиккхитаббанти ида̄ни вуччама̄на̄ка̄рена. хироттаппасса бахалата̄ на̄ма випулата̄ти а̄ха ‘‘маханта’’нти. пат̣хаматарамева̄ти пагева упасан̇каманато. татха̄ атима̄напахӣно асса, хириоттаппам̣ йатха̄ сан̣т̣ха̄ти. кусаласаннисситанти анаваджджадхамманисситам̣. ат̣т̣хиканти тена дхаммена ат̣т̣хикам̣. а̄дито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва парийоса̄на̄ саваначиттам̣ ‘‘саббачето’’ти адхиппетанти а̄ха ‘‘читтасса тхокампи бахи гантум̣ аденто’’ти. тена самодха̄нам̣ дассети. саббена…пе… саманна̄харитва̄ а̄рамбхато пабхути йа̄ва десана̄ ниппханна̄, та̄ва антарантара̄ паваттена саббена саманна̄ха̄рачиттена дхаммам̣йева саманна̄харитва̄. т̣хапитасототи дхамме нихитасото. одахитва̄ти апихитам̣ катва̄. пат̣хамаджджха̄навасена̄ти идам̣ асубхесу тассева иджджхато, итараттхан̃ча сукхасампайуттата̄ вутта̄.
сам̣са̄раса̄гаре париббхамантасса ин̣ат̣т̣ха̄не тит̣т̣ханти килеса̄ а̄савасабха̄ва̄па̄данатоти а̄ха ‘‘саран̣оти сакилесо’’ти. чатта̄ро хи парибхога̄тиа̄дӣсу йам̣ ваттаббам̣, там̣ висуддхимаггаттам̣ сам̣ван̣н̣ана̄су вуттанайенева ведитаббам̣. еттха ча бхагава̄ пат̣хамам̣ ова̄дам̣ тхерасса бра̄хман̣аджа̄тикатта̄ джа̄тима̄напаха̄наттхамабха̄си, дутийам̣ ба̄хусаччам̣ нисса̄йа уппаджджанакаахам̣ка̄рапаха̄наттхам̣, татийам̣ упадхисампаттим̣ нисса̄йа уппаджджанакааттасинехапаха̄наттхам̣. ат̣т̣хаме дивасети бхагавата̄ сама̄гатадивасато ат̣т̣хаме дивасе.
маггато оккаманам̣ пат̣хаматарам̣ бхагавата̄ сама̄гатадивасейева ахоси. йади арахатта̄дхигамо паччха̄, атха касма̄ па̄л̣ийам̣ пагева сиддхам̣ вийа вуттанти а̄ха ‘‘десана̄ва̄расса̄’’тиа̄ди. ‘‘сатта̄хамева кхва̄хам̣, а̄вусо саран̣о, рат̣т̣хапин̣д̣ам̣ бхун̃джи’’нти ватва̄ авасараппаттам̣ арахаттам̣ паведенто ‘‘ат̣т̣хамийа̄ ан̃н̃а̄ удапа̄дӣ’’ти а̄ха. айаметтха десана̄ва̄расса а̄гамо. тато парам̣ бхагавата̄ аттано катам̣ ануггахам̣ чӣварапариваттанам̣ дассенто ‘‘атха кхо, а̄вусо’’тиа̄дима̄ха.
антантена̄ти чатуггун̣ам̣ катва̄ пан̃н̃атта̄йа сан̇гха̄т̣ийа̄ антантена. джа̄типам̣сукӯликена…пе… бхавитум̣ ват̣т̣атӣти етена пуббе джа̄тиа̄ран̃н̃акаггахан̣ена ча тераса дхутан̇га̄ гахита̄ ева̄ти дат̣т̣хаббам̣. ануччхавикам̣ ка̄тунти анурӯпам̣ пат̣ипаттим̣ пат̣ипаджджитум̣. тхеро па̄рупӣти самбандхо.
бхагавато ова̄дам̣ бхагавато ва̄ дхаммака̄йам̣ нисса̄йа урасса васена джа̄тоти орасо. бхагавато ва̄ дхаммасарӣрасса мукхато саттатим̣сабодхипаккхийато джа̄то. тенева дхаммаджа̄тадхамманиммитабха̄вопи сам̣ван̣н̣итоти дат̣т̣хаббо. ова̄дадхаммо ева саттха̄ра̄ да̄таббато тхерена а̄да̄таббато ова̄дадхаммада̄йа̄до, ова̄дадхаммада̄йаджджоти аттхо, там̣ арахатӣти. еса найо сесападесупи.
‘‘паббаджджа̄ ча парисодхита̄’’ти ватва̄ тасса̄ саммадева содхитабха̄вам̣ бйатирекамукхена дассетум̣, ‘‘а̄вусо, йасса̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха еванти йатха̄ ахам̣ лабхим̣, евам̣ со саттху сантика̄ лабхатӣти йоджана̄. сӣхана̄дам̣ надитунти еттха̄пи сӣхана̄данадана̄ на̄ма десана̄ва, тхеро саттха̄ра̄ аттано ката̄нуггахамева анантарасутте вуттанайена уллин̇гети, на ан̃н̃атха̄. на хи маха̄тхеро кевалам̣ аттано гун̣а̄нубха̄вам̣ вибха̄вети. сесанти йам̣ идха асам̣ван̣н̣итам̣. пуриманайенева̄ти анантарасутте вуттанайенева.
чӣварасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
12. парам̣маран̣асуттаван̣н̣ана̄
155. йатха̄ атӣтакаппе атӣта̄су джа̄тӣсу каммакилесавасена а̄гато, татха̄ етарахипи а̄гатоти татха̄гато, йатха̄ йатха̄ ва̄ пана каммам̣ катӯпачитам̣, татха̄ там̣ там̣ аттабха̄вам̣ а̄гато упагато упапанноти татха̄гато, саттоти а̄ха ‘‘татха̄гатоти сатто’’ти. етанти ‘‘евам̣ хоти бхавати тит̣т̣хати сассатисама’’нти евам̣ паваттам̣ дит̣т̣хигатам̣. аттхасаннисситам̣ на хотӣти дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикапараматтхато сукханти пасаттхасаннисситам̣ на хоти. а̄дибрахмачарийаканти еттха маггабрахмачарийам̣ адхиппетам̣ тасса падха̄набха̄вато. тасса пана етам̣ дит̣т̣хигатам̣ а̄дипат̣ипада̄маттам̣ на хоти анупака̄ракатта̄ виломанато ча. тато ева итарабрахмачарийассапи аниссайова. сесам̣ вуттанайена ведитаббам̣.
парам̣маран̣асуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
13. саддхаммаппатирӯпакасуттаван̣н̣ана̄
156. а̄джа̄на̄ти хет̣т̣химамаггехи н̃а̄тамарийа̄дам̣ анатиккамитва̄ва джа̄на̄ти пат̣ивиджджхатӣти ан̃н̃а̄, аггамаггапан̃н̃а̄. ан̃н̃асса айанти ан̃н̃а̄, арахаттапхалам̣. тена̄ха ‘‘арахатте’’ти.
обха̄сети обха̄санимиттам̣. ‘‘читтам̣ викампатӣ’’ти пададвайам̣ а̄нетва̄ самбандхо. обха̄сети висайабхӯте. упаккилесехи читтам̣ викампатӣти йоджана̄. тена̄ха ‘‘йехи читтам̣ паведхатӣ’’ти. сесесупи есева найо.
упат̣т̣ха̄нети сатийам̣. упеккха̄йа ча̄ти випассанупеккха̄йа ча. еттха ча випассана̄читтасамут̣т̣ха̄насанта̄навинимуттам̣ пабха̄санам̣ рӯпа̄йатанам̣ обха̄со. н̃а̄н̣а̄дайо випассана̄читтасампайутта̄ва. сакасакакичче сависесо хутва̄ паватто адхимоккхо саддха̄дхимоккхо. упат̣т̣ха̄нам̣ сати. упеккха̄ти а̄ваджджанупеккха̄. са̄ хи а̄ваджджаначиттасампайутта̄ четана̄. а̄ваджджанааджджхупеккханавасена паваттийа̄ идха ‘‘а̄ваджджанупеккха̄’’ти вуччати. пуна упеккха̄йа̄ти випассанупеккха̄ва анена самаджджхаттата̄йа евам̣ вутта̄. никанти на̄ма випассана̄йа ника̄мана̄ апеккха̄. сукхуматаракилесо ва̄ сийа̄ дувин̃н̃еййо.
има̄ни даса т̣ха̄на̄нӣти има̄ни обха̄са̄дӣни упаккилесуппаттийа̄ т̣ха̄на̄ни упаккилесаваттхӯни. пан̃н̃а̄ йасса паричита̄ти йасса пан̃н̃а̄ паричитаватӣ йа̄тха̄вато джа̄на̄ти. ‘‘има̄ни нисса̄йа аддха̄ маггаппатто пхалаппатто аха’’нти паваттаадхима̄но дхаммуддхаччам̣ дхаммӯпаниссайо виккхепо. таттха кусало хи там̣ йа̄тха̄вато джа̄нанто на ча таттха саммохам̣ гаччхати.
адхигамасаддхаммаппатирӯпакам̣ на̄ма анадхигате адхигатама̄нибха̄ва̄вахатта̄. йадаггена випассана̄н̃а̄н̣асса упаккилесо, тадаггена пат̣ипаттисаддхаммаппатирӯпакотипи сакка̄ вин̃н̃а̄тум̣. дха̄тукатха̄ти маха̄дха̄тукатхам̣ вадати. ведаллапит̣аканти ветуллапит̣акам̣. там̣ на̄габхаванато а̄нӣтанти ваданти. ва̄дабха̄ситанти апаре. абуддхавачанам̣ буддхавачанена вируджджханато. на хи самбуддхо пубба̄паравируддхам̣ вадати. таттха саллам̣ упат̣т̣хапенти килесавинайам̣ на сандиссати, ан̃н̃адаттху килесуппаттийа̄ паччайо хотӣти.
авиккайама̄нанти виккайам̣ агаччхантам̣. танти суван̣н̣абхан̣д̣ам̣.
на саккхим̣су н̃а̄н̣асса ависадабха̄вато. еса найо ито паресупи.
ида̄ни ‘‘бхиккхӯ пат̣исамбхида̄ппатта̄ ахесу’’нтиа̄дина̄ вуттамева аттхам̣ ка̄ран̣ато вибха̄ветум̣ пуна ‘‘пат̣хамабодхийам̣ хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха пат̣ипаттим̣ пӯрайим̣сӯти атӣте када̄ те пат̣исамбхида̄вахам̣ пат̣ипаттим̣ пӯрайим̣су? пат̣хамабодхика̄лика̄ бхиккхӯ. на хи аттасамма̄пан̣идхийа̄ пуббекатапун̃н̃ата̄йа ча вина̄ та̄дисам̣ бхавати. еса найо ито паресупи. тада̄ пат̣ипаттисаддхаммо антарахито на̄ма бхависсатӣти етена арийамаггена а̄санна̄ ева пуббабха̄гапат̣ипада̄ пат̣ипаттисаддхаммоти дассети.
двӣсӯти сутта̄бхидхаммапит̣акесу антарахитесупи. анантарахитамева адхисӣласиккха̄йам̣ т̣хитасса итарасиккха̄двайасамут̣т̣ха̄питато. ким̣ ка̄ран̣а̄ти кена ка̄ран̣ена, ан̃н̃асмим̣ дхамме антарахите ан̃н̃атарасса дхаммасса анантарадха̄нам̣ вуччатӣти адхиппа̄йо. пат̣ипаттийа̄ паччайо хоти анавасесато пат̣ипаттиккамасса паридӣпанато. пат̣ипатти адхигамасса паччайо висесалаккхан̣апат̣иведхабха̄вато. парийаттийева пама̄н̣ам̣ са̄санасса т̣хитийа̄ти адхиппа̄йо.
нану ча са̄санам̣ осаккитам̣ парийаттийа̄ ваттама̄на̄йа̄ти адхиппа̄йо. ана̄ра̄дхакабхиккхӯти сӣламаттассапи на а̄ра̄дхако дуссӣло. имасминти имасмим̣ па̄тимоккхе. ваттанта̄ти ‘‘сӣлам̣ акопетва̄ т̣хита̄ аттхӣ’’ти пуччхи.
етесӯти евам̣ махантесу сакалам̣ локам̣ аджджхоттхаритум̣ саматтхесу чатӯсу маха̄бхӯтесу. тасма̄ти йасма̄ ан̃н̃ена кеначи атимахантенапи саддхаммо на антарадха̄йати, самайантарена пана ваттаббамева наттхи, тасма̄. евама̄ха̄ти ида̄ни вуччама̄на̄ка̄рам̣ вадати.
а̄да̄нам̣ а̄ди, а̄ди ева а̄диканти а̄ха ‘‘а̄дикена̄ти а̄да̄нена̄’’ти. хет̣т̣ха̄гаманӣйа̄ти адхобха̄гагаманӣйа̄, апа̄йадуккхасса сам̣са̄радуккхасса ча ниббаттака̄ти аттхо. га̄раварахита̄ти гарука̄рарахита̄. патиссайанам̣ нӣчабха̄вена патибаддхавуттита̄, патиссо патиссайоти аттхато екам̣, со етесам̣ наттхӣти а̄ха ‘‘аппатисса̄ти аппатиссайа̄ анӣчавуттика̄’’ти. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.
саддхаммаппатирӯпакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
са̄раттхаппака̄синийа̄ сам̣йуттаника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа
кассапасам̣йуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.