4. чатуттхавагго
1. чатудха̄тусуттаван̣н̣ана̄
114. патит̣т̣ха̄дха̄тӯти сахаджа̄та̄нам̣ дхамма̄нам̣ патит̣т̣ха̄бхӯта̄ дха̄ту. а̄бандханадха̄тӯти наха̄нийачун̣н̣асса удакам̣ вийа сахаджа̄тадхамма̄нам̣ а̄бандханабхӯта̄ дха̄ту. парипа̄чанадха̄тӯти сӯрийо пхала̄дӣнам̣ вийа сахаджа̄тадхамма̄нам̣ парипа̄чанабхӯта̄ дха̄ту. виттхамбханадха̄тӯти дутийо вийа сахаджа̄тадхамма̄нам̣ виттхамбханабхӯта̄ дха̄ту. кеса̄дайо вӣсати кот̣т̣ха̄са̄. а̄ди-саддена питта̄дайо сантаппана̄дайо уддхан̇гама̄ ва̄та̄дайо гахита̄. ета̄ти дха̄туйо.
чатудха̄тусуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. пуббесамбодхасуттаван̣н̣ана̄
115. айам̣ патхавӣдха̄тум̣ нисса̄йа там̣ а̄раббха паватто асса̄до. евам̣ паватта̄нанти евам̣ ка̄йе пабха̄васса паведанавасенева паватта̄нам̣. хутва̄ абха̄ва̄ка̄рена̄ти пуббе авиджджама̄на̄ паччайаса̄маггийа̄ хутва̄ уппаджджитва̄ пуна бхан̇гупагаманато уддхам̣ абха̄ва̄ка̄рена. на ничча̄ти аничча̄ аддхуватта̄, дхувам̣ ниччам̣. пат̣ипӣл̣ана̄ка̄рена̄ти удайаббайавасена абхин̣хам̣ пӣл̣ана̄ка̄рена дуккхат̣т̣хена. сабха̄вавигама̄ка̄рена̄ти аттано сабха̄васса вигаччхана̄ка̄рена. сабха̄вадхамма̄ хи аппаматтам̣ кхан̣ам̣ патва̄ нируджджханти. тасма̄ те ‘‘джара̄йа маран̣ена ча̄’’ти дведха̄ випарин̣аманти. тена̄ха ‘‘випарин̣а̄мадхамма̄’’ти. а̄дӣнам̣ ва̄ти паваттетӣти а̄дӣнаво, парамака̄пан̃н̃ата̄. винӣйатӣти вӯпасамӣйати. аччантаппаха̄навасена ниссарати етена̄ти ниссаран̣ам̣.
са̄йам̣ нипанна̄ саббараттим̣ кхепетва̄ па̄то ут̣т̣хаха̄ма, ма̄сапун̣н̣агхат̣о вийа но сарӣрам̣ ниссанда̄бха̄вато.
пхуситаматтесупӣти удакасса пхуситаматтесупи.
атина̄менти ка̄лам̣. евам̣ вуттанайена паватта̄ пуггала̄ ета̄ патхавӣдха̄туа̄дайо асса̄денти на̄ма абхиративасена таттха а̄кан̇кхуппа̄данато.
абхивисит̣т̣хена н̃а̄н̣ена̄ти аггамагган̃а̄н̣ена. руккхо бодхи ‘‘буджджхати еттха̄’’ти катва̄. магго бодхи ‘‘буджджхати етена̄’’ти катва̄. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ам̣ бодхи самма̄ са̄ман̃ча саббадхамма̄нам̣ буджджханато. нибба̄нам̣ бодхи буджджхитаббато. тесанти ниддха̄ран̣е са̄мивачанам̣. са̄вакапа̄рамӣн̃а̄н̣анти са̄вакапа̄рамӣн̃а̄н̣ам̣ йа̄тха̄вато дассанаваттху.
акуппа̄ти пат̣ипаккхехи акопетаббо. ка̄ран̣атоти арийамаггато. тато хисса акуппата̄. тена̄ха ‘‘са̄ хӣ’’тиа̄дӣ. а̄рамман̣атоти нибба̄на̄рамман̣ато нибба̄на̄рамман̣а̄нам̣ локийасама̄паттӣнам̣ абха̄вато.
виттха̄равасена̄ти екекадха̄тувасена̄ти ваданти, екекисса̄ пана дха̄туйа̄ лаккхан̣авибхаттидассанавасена. йанти хетуаттхе нипа̄то, йам̣ нимиттанти аттхо. асса̄дети етена̄ти асса̄до, тан̣ха̄. айам̣ патхавӣдха̄туйа̄ асса̄доти еттха айам̣-саддо ‘‘паха̄напат̣иведхо’’ти еттха̄пи а̄нетва̄ самбандхитаббо ‘‘айам̣ паха̄напат̣иведхо пат̣ивиджджхитаббат̣т̣хена самудайасачча’’нти. еса найо сесасаччесупи. йа̄ти йатха̄вуттесу асса̄до а̄дӣнаво ниссаран̣анти имесу тӣсу т̣ха̄несу паватта̄ йа̄ дит̣т̣хи…пе… йо сама̄дхи, айам̣ бха̄вана̄пат̣иведхо маггасаччанти вуттанайенева йоджетаббам̣.
пуббесамбодхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. ачарим̣суттаван̣н̣ана̄
116. йатха̄ йа̄вата̄ ниссаран̣апарийесанат̣т̣ха̄не а̄дӣнавапарийесана̄, евам̣ йа̄вата̄ а̄дӣнавапарийесанат̣т̣ха̄не асса̄дапарийесана̄ самма̄пат̣ипаннасса̄ти вуттам̣ ‘‘ачаринти н̃а̄н̣ача̄рена ачарим̣, анубхаванача̄рена̄’’ти.
ачарим̣суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. ночедам̣суттаван̣н̣ана̄
117. ниссат̣а̄тиа̄дӣни пада̄ни, а̄дито вуттапат̣иседхена̄ти ‘‘нева̄’’ти еттха вуттена нака̄рена. тена̄ха ‘‘на ниссат̣а̄’’тиа̄ди. вимарийа̄дикатена̄тиа̄ди ча еттха вихаран̣апеккхан̣е каран̣авачанам̣. дутийанайети ‘‘йато ча кхо, бхиккхаве’’тиа̄дина̄ вуттанайе. килесават̣т̣амарийа̄да̄йа саббасо абха̄вато ниммарийа̄дикатена читтена. тена̄ха ‘‘таттха̄’’тиа̄ди. тӣсӯти дутийа̄дӣсу тӣсу.
ночедам̣суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. екантадуккхасуттаван̣н̣ана̄
118. екантенева дуккха̄ти авӣчимаха̄нирайо вийа екантато дуккха̄ ева сукхена авомисса̄. дуккхена анупатита̄ти дуккхенева саббасо упагата̄. дуккхена окканта̄ти бахиддха̄ вийа антопи дуккхена авакканта̄ анупавит̣т̣ха̄. сукхаведана̄паччайата̄йа има̄сам̣ дха̄тӯнам̣ сукхата̄ вийа дуккхаведана̄паччайата̄пи ведитабба̄, сан̇кха̄радуккхата̄ пана саббаттха чарита̄ ева. саббаттха̄ти сабба̄су дха̄тӯсу, саббат̣т̣ха̄несу ва̄. пат̣хамам̣ сукхам̣ дассетва̄пи паччха̄ дуккхасса катхитатта̄ ‘‘дуккхалаккхан̣ам̣ катхита’’нти вуттам̣.
екантадуккхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6-10. абхинандасутта̄диван̣н̣ана̄
119-123. чхат̣т̣хасаттамесу ват̣т̣авиват̣т̣ам̣ катхитам̣. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘виват̣т̣ам̣ катхита’’нти вуттам̣. тӣсу суттесу. чатусаччамева̄ти чатта̄ри сачча̄ни сама̄хат̣а̄ни чатусаччанти тесам̣ екаджджхам̣ гахан̣ам̣, нийамо пана таббинимуттасса параматтхасса абха̄вато.
абхинандасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
чатуттхаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
са̄раттхаппака̄синийа̄ сам̣йуттаника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа
дха̄тусам̣йуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.