4. анаматаггасам̣йуттам̣
1. пат̣хамавагго
1. тин̣акат̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄
124. упасагго сама̄сависайе саса̄дханам̣ кирийам̣ дассетӣти вуттам̣ ‘‘н̃а̄н̣ена анугантва̄пӣ’’ти. вассасатам̣ вассасахассанти нидассанаматтаметам̣, тато бхиййопи анугантва̄ анаматагго ева сам̣са̄ро. агга-саддо идха марийа̄давачано, ануддесикан̃четам̣ вачананти а̄ха ‘‘апариччхиннапубба̄паракот̣ико’’ти. ан̃н̃атха̄ антимабхавикапариччхиннакатавимуттипарипа̄чанӣйадхамма̄дӣнам̣ васена апариччхиннапубба̄паракот̣и на сакка̄ ваттум̣. сам̣саран̣ам̣ сам̣са̄ро. паччхима̄пи на пан̃н̃а̄йати андхаба̄ла̄нам̣ васена̄ти адхиппа̄йо. тена̄ха бхагава̄ ‘‘дӣгхо ба̄ла̄на сам̣са̄ро’’ти (дха. па. 60). вемаджджхейева пана сатта̄ сам̣саранти пубба̄паракот̣ӣнам̣ алаббханӣйатта̄. аттхо паритто хоти йатха̄бхӯта̄вабодха̄бха̄вато. буддхасамайети са̄санети аттхо. аттхо маха̄ йатха̄бхӯта̄вабодхисамбхавато, аттхасса випулата̄йа там̣садиса̄ упама̄ наттхӣти париттам̣йева упамам̣ а̄харантӣти адхиппа̄йо. ида̄ни вуттамеваттхам̣ ‘‘па̄л̣ийам̣ хӣ’’тиа̄дина̄ саматтхети. ма̄ту ма̄тароти ма̄ту ма̄та̄махийо. тассева̄ти дуккхассева. тиббанти дуккхапарийа̄йоти.
тин̣акат̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. патхавӣсуттаван̣н̣ана̄
125. маха̄патхавинти ависесена анавасесапарийа̄да̄йинӣти а̄ха ‘‘чаккава̄л̣апарийанта’’нти. парикаппавачанан̃четам̣.
патхавӣсуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. ассусуттаван̣н̣ана̄
126. канданам̣ сасаддам̣, роданам̣ пана кеваламева̄ти а̄ха ‘‘канданта̄нанти сасаддам̣ рудама̄на̄на’’нти. паваттанти санданавасена паваттам̣. ‘‘синерурасмӣхи париччхиннесӯ’’ти сан̇кхепена вуттаматтхам̣ виваранто ‘‘синерусса̄’’тиа̄дима̄ха. ман̣имайанти инданӣламан̣имайам̣. синерусса пуббадаккхин̣акон̣асамападеса̄ ‘‘пуббадаккхин̣апасса̄’’ти адхиппета̄. техи никкхантараджатарасмийо инданӣларасмийо ча екато хутва̄. та̄сам̣ расмӣнам̣ антаресӯти та̄сам̣ чатӯхи кон̣ехи никкхантарасмӣнам̣ чатӯсу антаресу. чатта̄роти даккхин̣а̄дибхеда̄ чатта̄ро маха̄самудда̄ хонти. виасананти висесена кхепанам̣. ким̣ пана танти а̄ха ‘‘вина̄соти аттхо’’ти.
ассусуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. кхӣрасуттаван̣н̣ана̄
127. ма̄тутхан̃н̃анти пӣтам̣ ма̄туйа̄ тханато ниббаттакхӣрам̣ бахутаранти ведитаббам̣.
кхӣрасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. паббатасуттаван̣н̣ана̄
128. ‘‘анаматаггасса сам̣са̄расса дӣгхатаматта̄ на сукарам̣ насукара’’нти ат̣т̣хакатха̄па̄т̣хо. катхам̣ наччхиндатӣти катхам̣ на парийоса̄пети, ка̄йачипи гахан̣ата̄йа̄ти адхиппа̄йо. тайо каппа̄сам̣сӯти тайо екакаппа̄сам̣сӯ. йехи нам̣ пхут̣т̣хам̣, татопи сукхуматарам̣ са̄сапаматтам̣ кхӣйеййа паббатам̣ саббабха̄гехи атичиравелам̣ паримаджджанте.
паббатасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. са̄сапасуттаван̣н̣ана̄
129. нагаранти нагарасан̇кхепена па̄ка̄рена париккхиттатам̣ сандха̄йа вуттам̣. анто пана саббасо вичиттаса̄сапехи ева пун̣н̣ам̣, евам̣ чун̣н̣ика̄баддхам̣. тена̄ха ‘‘на пана…пе… дат̣т̣хабба’’нти.
са̄сапасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. са̄вакасуттаван̣н̣ана̄
130. тасса т̣хитат̣т̣ха̄натоти бхиккхуно ануссаритва̄ т̣хитат̣т̣ха̄нато, тена ануссаритасса сатасахассакаппасса анантаракаппато пат̣т̣ха̄йа̄ти аттхо. еванти вуттаппака̄рена. чатта̄ропи бхиккхӯ абхин̃н̃а̄ла̄бхино. чатта̄ри каппасатасахасса̄ни дивасе дивасе ануссареййунти парикаппанавасена ваданти.
са̄вакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. ган̇га̄суттаван̣н̣ана̄
131. етасмим̣ антарети етасмим̣ пабхавасамуддападесапариччхинне а̄йа̄мато пан̃чайоджанасатике атирекайоджанасатике ва̄ т̣ха̄не.
ган̇га̄суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. дан̣д̣асуттаван̣н̣ана̄
132. наваме кхиттоти пунаппунам̣ кхитто. екава̄ран̃хи кхитто мӯла̄дӣсу екенева нипатеййа. татха̄ сати адхиппето па̄тасса анийамо на нидассито сийа̄. таттха ча дхаммам̣ сун̣анта̄ бхиккхӯ мануссалоке, те сандха̄йа ‘‘асма̄ лока̄’’ти а̄ха, тадан̃н̃ам̣ сандха̄йа ‘‘паралока’’нти. тасса тасса ва̄ пуггаласса йатха̄дхиппето айам̣ локо, тадан̃н̃о паралоко.
дан̣д̣асуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. пуггаласуттаван̣н̣ана̄
133. самат̣т̣хика̄лоти самена а̄ка̄рена ладдхаббаат̣т̣хика̄ло. гирипариккхепети пан̃чахи гирӣхи париккхиттатта̄ ‘‘гирипариккхепо’’ти ладдхана̄ме ра̄джагахе.
пуггаласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
пат̣хамаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. дутийавагго
1. дуггатасуттаван̣н̣ана̄
134. дуггатанти киччхаджӣвикатта̄ саббатха̄ дуккхам̣ гатам̣ упагатам̣. татха̄бхӯто пана далиддо вара̄ко на̄ма хотӣти вуттам̣ ‘‘далиддам̣ капан̣а’’нти. хаттхапа̄дехӣти нидассанаматтам̣, ан̃н̃ехипи сарӣра̄вайавехи дуссан̣т̣ха̄нехи упето дурупето ева̄ти.
дуггатасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. сукхитасуттаван̣н̣ана̄
135. сукхитанти сан̃джа̄тасукхам̣. тена̄ха ‘‘сукхасамаппита’’нтиа̄ди. сусаджджитанти сукхумупакаран̣ехи саббатха̄ саджджитам̣.
сукхитасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. тим̣саматтасуттаван̣н̣ана̄
136. дхутан̇гасама̄да̄навасена, на аран̃н̃ава̄са̄диматтена. сасам̣йоджана̄ саббасо сам̣йоджана̄нам̣ аппахӣнатта̄, на путхуджджанабха̄вато. екекаван̣н̣ака̄лова гахетабботи етена махим̣са̄дӣнам̣ рассадӣгхапин̇гала̄дӣсу екека̄нева гахетва̄ дассети.
тим̣саматтасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4-9. ма̄тусутта̄диван̣н̣ана̄
137-142. лин̇ганийамена чева чаккава̄л̣анийамена ча̄ти ‘‘пуриса̄нан̃хи ма̄туга̄мака̄ло, ма̄туга̄ма̄нан̃ча пурисака̄ло’’ти йатха̄ саттасанта̄не лин̇ганийамо наттхи, евам̣ када̄чи имасмим̣ чаккава̄л̣е ниббаттанти, када̄чи ан̃н̃атарасминти чаккава̄л̣анийамопи наттхи. евамева т̣хите
чаккава̄л̣е ма̄туга̄мака̄ле нама̄та̄бхӯтапуббо наттхӣтиа̄дина̄ лин̇ганийамена чаккава̄л̣анийамо ча ведитаббо. тена̄ха ‘‘тесӯ’’тиа̄ди.
ма̄тусутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. вепуллапаббатасуттаван̣н̣ана̄
143. екам̣ апада̄нам̣ а̄харитва̄ дассети ‘‘евам̣ сам̣вегам̣ джанетва̄ бхиккхӯ висесам̣ па̄песса̄мӣ’’ти. чатӯхена а̄роханти чатуйоджануббедхатта̄. двиннам̣ буддха̄нанти какусандхасса кон̣а̄гаманасса ча̄ти имесам̣ двиннам̣ буддха̄нам̣. ‘‘тивара̄ рохитасса̄ суппийа̄’’ти манусса̄нам̣ тасмим̣ тасмим̣ ка̄ле саман̃н̃а̄ таттха десана̄мавасена джа̄та̄ти ведитабба̄, йатха̄ етарахи ма̄гадха̄ти.
пуна вассасатанти пат̣хамавассасатато упаривассасатам̣ джӣванако на̄ма мануссо наттхи. парихӣнасадисам̣ катам̣ десана̄йа. вад̣д̣хитва̄ти дасавасса̄йукабха̄вато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва асан̇кхйеййа̄йукабха̄ва̄ вад̣д̣хитва̄. ‘‘парихӣна’’нти ватва̄ там̣ парихӣнабха̄вам̣ дассенто ‘‘катха’’нтиа̄дима̄ха. йам̣ а̄йуппама̄н̣есӯти йаттакам̣ а̄йуппама̄н̣есӯти.
вепуллапаббатасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
дутийаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
са̄раттхаппака̄синийа̄ сам̣йуттаника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа
анаматаггасам̣йуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.