5. нагарасуттаван̣н̣ана̄

65. пан̃чамасутте ‘‘пуббева ме, бхиккхаве, самбодха̄’’тиа̄ди хет̣т̣ха̄ сам̣ван̣н̣итамева̄ти авуттамева сам̣ван̣н̣етум̣ ‘‘на̄марӯпе кхо сатӣ’’ти а̄раддхо. таттха два̄дасападике пат̣иччасамуппа̄де имасмим̣ сутте йа̄ни две пада̄ни аггахита̄ни, несам̣ аггахан̣е ка̄ран̣ам̣ пуччхитва̄ виссаджджетука̄мо тесам̣ гахетаббака̄ран̣ам̣ та̄ва дассенто ‘‘еттха̄’’тиа̄дима̄ха. паччаккхабхӯтам̣ паччуппаннам̣ бхавам̣ пат̣хамам̣ гахетва̄ таданантарам̣ ана̄гатасса ‘‘дутийа’’нти гахан̣е атӣто татийо хотӣти а̄ха ‘‘авиджджа̄сан̇кха̄ра̄ хи татийо бхаво’’ти. нану четтха ана̄гатасса бхавасса гахан̣ам̣ на самбхавати паччуппаннабхававасена абхинивесасса джотитатта̄ти? саччаметам̣, ка̄ран̣е пана гахите пхалам̣ гахитамева хотӣти татха̄ вуттанти дат̣т̣хаббам̣. апичеттха ана̄гато аддха̄ аттхато сан̇гахито ева йато ‘‘на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатана’’нтиа̄дина̄ ана̄гатаддхасам̣га̄хита̄ десана̄ паватта̄, чатувока̄равасена вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄манти висесо аттхи. тасма̄ ‘‘пан̃чавока̄равасена̄’’ти вуттам̣. техӣти авиджджа̄сан̇кха̄рехи а̄рамман̣абхӯтехи. айам̣ випассана̄ти аддха̄паччуппаннавасена удайаббайам̣ пассантасса паваттавипассана̄. на гхат̣ӣйатӣти на самиджджхати. маха̄…пе… абхинивит̣т̣хоти на гхат̣ане ка̄ран̣ама̄ха, хет̣т̣ха̄ гахитатта̄ па̄т̣ийеккам̣ саммасанӣйам̣ на хотӣти адхиппа̄йо.

адит̣т̣хесӯти анавабуддхесу. чатусаччасса анубодхена на бхавитаббанти а̄ха ‘‘на сакка̄ буддхена бхавиту’’нти. имина̄ти маха̄саттена. тети авиджджа̄сан̇кха̄ра̄. бхаваупа̄да̄натан̣ха̄васена̄ти бхаваупа̄да̄натан̣ха̄дассанавасена. дит̣т̣ха̄ва ‘‘там̣сахагата̄’’ти сама̄найогаккхаматта̄. на парабха̄гам̣ кханеййа аттана̄ иччхитасса гахитатта̄ парабха̄ге ан̃н̃асса абха̄вато ча. тена̄ха ‘‘кассачи наттхита̄йа̄’’ти. пат̣иниваттесӣти пат̣исам̣хари. пат̣иниваттане пана ка̄ран̣ам̣ дассетум̣ ‘‘тадета’’нтиа̄ди вуттам̣. абхиннат̣т̣ха̄нанти акхан̣итат̣т̣ха̄нам̣.

паччайатоти хетуто, сан̇кха̄ратоти аттхо. ‘‘кимхи ну кхо сати джара̄маран̣ам̣ хотӣ’’тиа̄дина̄ хетупарампаравасена пхалапарампара̄йа киттама̄на̄йа, кимхи ну кхо сати вин̃н̃а̄н̣ам̣ хотӣти ча вича̄ран̣а̄йа сан̇кха̄ре кхо сати вин̃н̃а̄н̣асса висесато ка̄ран̣абхӯто сан̇кха̄ро аггахито, тато вин̃н̃а̄н̣ам̣ пат̣иниваттати на̄ма, на саббапаччайато. тенева̄ха ‘‘на̄марӯпе кхо сати вин̃н̃а̄н̣ам̣ хотӣ’’ти. ким̣ на̄ма хеттха сахаджа̄та̄дивасенева паччайабхӯтам̣ адхиппетам̣, на каммӯпаниссайавасена паччуппаннавасена абхинивесасса джотитатта̄. а̄рамман̣атоти авиджджа̄сан̇кха̄расан̇кха̄таа̄рамман̣ато, атӣтабхавасан̇кха̄таа̄рамман̣ато. атӣтаддхапарийа̄панна̄ хи авиджджа̄сан̇кха̄ра̄. тато пат̣иниваттама̄нам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣтабхавопи пат̣иниваттати на̄ма. убхайампӣти пат̣исандхивин̃н̃а̄н̣ам̣ випассана̄вин̃н̃а̄н̣ампи. на̄марӯпам̣ на атиккаматӣти паччайабхӯтам̣ а̄рамман̣абхӯтан̃ча на̄марӯпам̣ на атиккамати тена вина̄ аваттанато. тена̄ха ‘‘на̄марӯпато парам̣ на гаччхатӣ’’ти. вин̃н̃а̄н̣е на̄марӯпасса паччайе хонтети пат̣исандхивин̃н̃а̄н̣е на̄марӯпасса паччайе хонте. на̄марӯпе вин̃н̃а̄н̣асса паччайе хонтети на̄марӯпе пат̣исандхивин̃н̃а̄н̣асса паччайе хонте. чатувока̄рапан̃чавока̄рабхававасена йатха̄рахам̣ йоджана̄ ведитабба̄. двӣсупи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ паччайесу хонтесӯти пана пан̃чавока̄рабхававасена. еттакена̄ти евам̣ вин̃н̃а̄н̣ана̄марӯпа̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаттхамбхавасена паваттийа̄. джа̄йетха ва̄ упападжджетха ва̄ти ‘‘сатто джа̄йати упападжджатӣ’’ти саман̃н̃а̄ хоти вин̃н̃а̄н̣ана̄марӯпавинимуттасса саттапан̃н̃аттийа̄ упа̄да̄набхӯтасса дхаммасса абха̄вато. тена̄ха ‘‘ито хӣ’’тиа̄ди. етадева̄ти ‘‘вин̃н̃а̄н̣ам̣ на̄марӯпа’’нти етам̣ двайамева.

апара̄парачутипат̣исандхӣхӣти апара̄парачутипат̣исандхидӣпакехи ‘‘чавати, упападжджатӣ’’ти двӣхи падехи. пан̃ча пада̄нӣти ‘‘джа̄йетха ва̄’’тиа̄дӣни пан̃ча пада̄ни. нану таттха пат̣хамататийехи чатуттхапан̃чама̄ни аттхато абхинна̄нӣти? саччам̣, вин̃н̃а̄н̣ана̄марӯпа̄нам̣ апара̄паруппаттидассанаттхам̣ евам̣ вуттам̣. тена̄ха ‘‘апара̄парачутипат̣исандхӣхӣ’’ти. етта̄вата̄ти вуттамеваттханти йо ‘‘етта̄вата̄’’ти падена пуббе вутто, тамева йатха̄вуттаматтхам̣ ‘‘йадида’’нтиа̄дина̄ ниййа̄тенто пуна ватва̄. ануломапаччайа̄ка̄равасена̄ти паччайадхаммадассанапуббакапаччайуппаннадхаммадассанавасена. паччайадхамма̄нан̃хи аттано паччайуппаннасса паччайабха̄во идаппаччайата̄ паччайа̄ка̄ро, со ча ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’тиа̄дина̄ вутто сан̇кха̄руппаттийа̄ ануломанато ануломапаччайа̄ка̄ро, тасса васена.

а̄патоти парикха̄гатаудакато. два̄расампаттийа̄ таттха васанта̄нам̣ павесананиггаманапха̄сута̄йа упабхогапарибхогаваттхусампаттийа̄ сарӣрачиттасукхата̄йа нагарасса манун̃н̃ата̄ти вуттам̣ ‘‘саманта̄ …пе… раман̣ӣйа’’нти. пуббе сун̃н̃абха̄вена аран̃н̃асадисам̣ хутва̄ т̣хитам̣ джанава̄сам̣ каронте нагарасса лаккхан̣аппаттам̣ хотӣти вуттам̣ ‘‘там̣ апарена самайена иддхан̃чева асса пхӣтан̃ча̄’’ти.

‘‘пуббева кхо панасса ка̄йакаммам̣ вачӣкаммам̣ а̄джӣво ча супарисуддхо’’ти вачанато тӣхи виратӣхи саддхим̣ пуббабха̄гамаггопи ат̣т̣хан̇гикавоха̄рам̣ ладдхум̣ арахатӣти вуттам̣ ‘‘ат̣т̣хан̇гикасса випассана̄маггасса̄’’ти. випассана̄йа чин̣н̣антети випассана̄йа сан̃чаритата̄йа таттха таттха та̄йа випассана̄йа тӣрите парийесите. локуттарамаггадассананти анума̄на̄дивасена локуттарамаггасса дассанам̣. татха̄ хи нибба̄нанагарасса дассанам̣ дат̣т̣хаббам̣. дит̣т̣хака̄лоти адхигамавасена дит̣т̣хака̄ло. маггапхалавасена уппанна̄ паропан̣н̣а̄са анаваджджадхамма̄, паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ам̣ пана тесам̣ ваваттха̄пакам̣. йа̄петва̄ти чара̄петва̄.

аваттама̄накат̣т̣хена̄ти буддхасун̃н̃е локе кассачи санта̄не аппаваттанатова уппа̄да̄дивасена ваттама̄навасена. татха̄ хи бхагава̄ ‘‘ануппаннасса маггасса уппа̄дета̄, асан̃джа̄тасса сан̃джанета̄’’тиа̄дикехи тхомито. пуббакехи махесӣхи пат̣ипанно хи арийамагго итарехи антара̄ кехичи авал̣ан̃джитоти вуттам̣ ‘‘авал̣ан̃джанат̣т̣хена пура̄н̣амагго’’ти. джха̄насса̄дена̄ти джха̄насукхена джха̄напӣтийа̄. субхиккхам̣ пан̣ӣтадхамма̄матата̄йа титтиа̄вахам̣. пуппхитам̣ упасобхитам̣. йа̄ва дасасахассачаккава̄л̣ети вуттам̣ ‘‘екисса̄ локадха̄туйа̄’’ти париччхиннабуддхакхеттатта̄. тасса аттхита̄йа хи париччхедо аттхи. етасмим̣ антарети етасмим̣ ока̄се.

нагарасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.