2. кал̣а̄расуттаван̣н̣ана̄

32. тасса тхерасса на̄мам̣ джа̄тисамуда̄гатам̣. ниваттоти пуббе ват̣т̣асотасса пат̣исотам̣ гантум̣ а̄раддхо, там̣ ависаханто анусотамева гаччханто, тато ниватто париклесавидхаме асам̣сат̣т̣хо вийутто хоти. еттха четана̄ти ва̄ асса̄со. хӣна̄йа̄ваттанам̣ на̄ма ка̄месу са̄пеккхата̄йа, таттха ча нирапеккхата̄ татийамагга̄дхигамена̄ти дассенто ‘‘тайо магге’’тиа̄дима̄ха. са̄вакапа̄рамӣн̃а̄н̣ам̣ тхерасса арахатта̄дхигамена ниппханнам̣, тасма̄ тасса там̣ упаримакот̣ийа̄ асса̄со вутто. уггха̄т̣ита̄ти виват̣а̄, вӯпасамита̄ти аттхо. таттха̄ти арахаттаппаттийам̣. вичикиччха̄бха̄ванти ниббематикатам̣.

на евам̣ бйа̄ката̄ти ‘‘кхӣн̣а̄ джа̄тӣ’’тиа̄дика̄ евам̣ утта̄накам̣ на бйа̄ката̄, парийа̄йена пана бйа̄ката̄. кеначӣти кеначипи ка̄ран̣ена. евам̣ утта̄накам̣ бйа̄кариссати.

тасса паччайасса кхайа̄ти тасса каммабхавасан̇кха̄тасса паччайасса авиджджа̄йа сахака̄рита̄йам̣ сан̇гахитасса кхайа̄ ануппа̄да̄ ниродха̄. кхӣн̣асминти кхӣн̣е. ануппа̄даниродхена нируддхе джа̄тийа̄ йатха̄вутте паччайе. джа̄тисан̇кха̄там̣ пхалам̣ кхӣн̣ам̣ ануппаттидхамматам̣ а̄па̄дитанти. видитам̣ н̃а̄там̣. а̄джа̄на̄ти чатусаччам̣ хет̣т̣химамаггехи н̃а̄там̣ анатиккамитва̄ва пат̣ивиджджхатӣти ан̃н̃а̄ аггамагго. тадупача̄рена аггапхалам̣ идха ‘‘ан̃н̃а̄’’ на̄ма. паччайоти бхавӯпапаттийа̄ паччайо пат̣иччасамуппа̄до.

мети майа̄. ан̃н̃а̄си а̄ка̄раггахан̣ена читта̄ча̄рам̣ джа̄на̄ти. тена̄ти бхагавата̄. бйа̄каран̣ам̣ анумодитам̣ пан̃хабйа̄каран̣асса висайакатабха̄вато.

айамасса висайоти айам̣ ведана̄ асса са̄рипуттаттхерасса сависайо таттха висайабха̄вена паваттатта̄. кин̃ча̄пӣти кин̃ча̄пи сукха̄ ведана̄ т̣хитисукха̄ дуккха̄ ведана̄ випарин̣а̄масукха̄, адуккхамасукха̄ ведана̄ н̃а̄н̣асукха̄. випарин̣а̄макот̣ийа̄ти аниччабха̄вена сабба̄ва ведана̄ дуккха̄ на̄ма. сукхапат̣иккхепатопи хи сукхапӣтийа̄ пхаран̣ата̄йа сукха̄ти тиккхаматтена випарин̣а̄мадуккха̄ти випарин̣а̄мато абха̄ва̄дхигамена сукханиродхаккхан̣аматтена. татха̄ хи вуттам̣ папан̃часӯданийам̣ ‘‘сукха̄йа ведана̄йа аттхибха̄во сукха’’нти. сукхака̄мо дуккхам̣ титиккхати. апарин̃н̃а̄таваттхука̄нан̃хи сукхаведанупарамо дуккхато упат̣т̣ха̄ти, тасма̄йаматтхо вийогена дӣпетаббо. ‘‘дуккха̄ випарин̣а̄масукха̄’’ти еттха̄пи есева найо. татха̄ча̄ха папан̃часӯданийам̣ ‘‘дуккха̄йа ведана̄йа наттхибха̄во сукха’’нти. дуккхаведанупарамо хи вутта̄нам̣ сукхато упат̣т̣ха̄ти ева̄ти ваданти. тасса йогасса вӯпасамена ‘‘ахо сукхам̣ джа̄та’’нти маджджхаттаведана̄йа джа̄нанабха̄во йа̄тха̄вато авабуджджханам̣ сукхам̣. адуккхамасукха̄пи ведана̄ виджа̄нантасса сукхам̣ хоти тасса сукхумата̄йа вин̃н̃еййабха̄вато. йатха̄ рӯпа̄рӯпадхамма̄нам̣ салаккхан̣ато са̄ман̃н̃алаккхан̣ато ча саммадева авабодхо парамам̣ сукхам̣. тена̄ха –

‘‘йато йато саммасати, кхандха̄нам̣ удайаббайам̣;

лабхатӣ пӣтипа̄моджджам̣, аматам̣ там̣ виджа̄ната’’нти. (дха. па. 374);

ан̃н̃а̄н̣адуккха̄ти аджа̄нанабха̄во адуккхамасукха̄ведана̄йа дуккхам̣. самма̄ вибха̄гаджа̄нанасабха̄во н̃а̄н̣асса самбхаво. н̃а̄н̣асампайутта̄ хи н̃а̄н̣ӯпаниссайа̄ адуккхамасукха̄ ведана̄ пасаттха̄ка̄ра̄, йато са̄ ит̣т̣ха̄ чева ит̣т̣хапхала̄ ча̄ти. аджа̄нанабха̄воти еттха вуттавипарийа̄йена аттхо ведитаббо. ‘‘дуккханти видито’’ти па̄л̣и, ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана видитанти падуддха̄ро като, там̣ аттхадассанаматтанти дат̣т̣хаббам̣.

ведана̄париччхедаджа̄нанети ‘‘тиссо има̄ ведана̄’’ти евам̣ париччхедато джа̄нане. ан̃н̃а̄сӣти када̄ ан̃н̃а̄си? имасмим̣ десана̄ка̄лети ваданти, пат̣иведхака̄лети пана йуттам̣. йатха̄пат̣ивиддха̄ хи ведана̄ идха тхерена десита̄ти. имина̄ ка̄ран̣ена̄ти ‘‘йаданиччам̣ там̣ дуккха’’нти ведана̄нам̣ аниччата̄йа дуккхабха̄ваджа̄нанасан̇кха̄тена ка̄ран̣ена. там̣нимиттам̣ хисса ведана̄су тан̣ха̄ на уппаджджати. атиппапан̃чоти ативиттха̄ро. дуккхасмим̣ антогадхам̣ дуккхапарийа̄паннатта̄. дуккханти саббам̣ ведайитам̣ дуккхам̣ сан̇кха̄радуккхабха̄вато. н̃а̄таматтети йа̄тха̄вато авабуджджханаматте. тан̣ха̄ на тит̣т̣хатӣти на сантит̣т̣хати наппаваттати.

катхам̣ вимоккха̄ти аджджхаттабахиддха̄бхедесу вимутта̄. хетумхи четам̣ ниссаккавачананти хетуаттхена каран̣авачанена аттхама̄ха ‘‘катарена вимоккхена̄’’ти. каран̣аттхепи ва̄ етам̣ ниссаккавачананти татха̄ вуттам̣. абхинивесоти випассана̄рамбхо. бахиддха̄дхамма̄пи дат̣т̣хабба̄йева саббассапи парин̃н̃еййасса париджа̄нитаббато. н̃а̄н̣ам̣ паваттетва̄. тети аджджхаттасан̇кха̄ре. ваваттхапетва̄ти салаккхан̣ато париччхиндитва̄. бахиддха̄ ота̄ретӣти бахиддха̄сан̇кха̄ресу н̃а̄н̣ам̣ ота̄рети. аджджхаттам̣ ота̄ретӣти аджджхаттасан̇кха̄ре саммасати. татра тасмим̣ чатукке. тесам̣ ваваттха̄нака̄лети тесам̣ аджджхаттасан̇кха̄ра̄нам̣ випассана̄ка̄ле.

саббупа̄да̄наккхайа̄ти саббасо упа̄да̄на̄нам̣ кхайа̄. ка̄мам̣ дит̣т̣хисӣлаббатааттава̄дупа̄да̄на̄ни пат̣хамамаггенева кхӣйанти, ка̄мупа̄да̄нам̣ пана аггамаггена̄ти тасса васена ‘‘саббупа̄да̄наккхайа̄’’ти ваданто тхеро аттано арахаттапаттим̣ бйа̄кароти. тена̄ха ‘‘а̄сава̄ на̄нуссавантӣ’’ти. сатоти имина̄ сативепуллаппаттим̣ дассети. чаккхуто рӯпе савантӣти чаккхувин̃н̃а̄н̣авӣтхийам̣ таданугатамановин̃н̃а̄н̣авӣтхийан̃ча рӯпа̄рамман̣а̄ а̄сава̄ паваттантӣти. кин̃ча̄пи таттха кусала̄дӣнампи паватти аттхи, ка̄ма̄сава̄дайо ева ван̣ато йӯсам̣ вийа паггхаран̣акаасучибха̄вена санданти, татха̄ сесава̄ресу. тена̄ха ‘‘ева’’нтиа̄ди, тасма̄ те ева ‘‘а̄сава̄’’ти вуччанти. таттха хи паггхаран̣акаасучимхи нирул̣хо а̄савасаддо. ‘‘атта̄нам̣ на̄ваджа̄на̄мӣ’’ти вуттатта̄ ‘‘ома̄напаха̄нам̣ катхита’’нти а̄ха. тена а̄савесу самуда̄йупалаккхан̣ам̣ катхитанти дат̣т̣хаббам̣. на хи сеййама̄на̄диппаха̄нена вина̄ хӣнама̄нам̣йева паджахати. паджа̄нана̄ти ‘‘на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’’ти вуттападжа̄нанасампанно хотӣти.

сарӯпабхедатопӣти ‘‘чатта̄ро’’ти евам̣ парима̄н̣апариччхедатопи. идам̣ бхагава̄ дассенто а̄ха̄ти самбандхо. иданти ча ‘‘айампи кхо’’тиа̄дивачанам̣ сандха̄йа̄ха.

асамбхинна̄йа ева̄ти йатха̄нисинна̄йа ева, авут̣т̣хита̄йа ева̄ти аттхо. пуггалатхоманаттханти десана̄кусала̄нам̣ а̄нандаттхера̄дӣнам̣ пуггала̄нам̣ пасам̣санаттхам̣ уккам̣санаттхам̣. дхамматхоманаттханти пат̣ипаттидхаммасса пасам̣санаттхам̣. тепӣти а̄нандаттхера̄дайо бхиккхӯпи. дхаммапат̣игга̄хака̄ бхиккхӯ. аттхети сӣла̄диаттхе. дхаммети па̄л̣идхамме.

асса̄ти бхагавато. а̄нубха̄вам̣ кариссати ‘‘дивасан̃чепи бхагава̄’’тиа̄дина̄. нанти са̄рипуттаттхерам̣. ахампи татхева тхомесса̄ми ‘‘са̄ хи бхиккхӯ’’тиа̄дина̄. евам̣ чинтесӣти евам̣ ваккхама̄нена дхаммада̄йа̄дадесана̄йа чинтита̄ка̄рена чинтеси. тена̄ха ‘‘йатха̄’’тиа̄ди. екаджджха̄сайа̄йа̄ти сама̄на̄дхиппа̄йа̄йа. матийа̄ти пан̃н̃а̄йа. айам̣ десана̄ агга̄ти бхагава̄ дхаммасена̄патим̣ гун̣ато евам̣ пагган̣ха̄тӣти катва̄ вуттам̣.

пака̄сетва̄ти гун̣ато па̄кат̣ам̣ пан̃н̃а̄там̣ катва̄ саббаса̄вакехи сет̣т̣хабха̄ве т̣хапетука̄мо. читтагатийа̄ читтавасена ка̄йасса парин̣а̄манена ‘‘айам̣ ка̄йо идам̣ читтам̣ вийа хотӯ’’ти ка̄йасама̄нагатикатта̄дхит̣т̣ха̄нена. катхам̣ пана ка̄йо дандхаппаваттико лахупариваттена читтена сама̄нагатико хотӣти? на саббатха̄ сама̄нагатико. йатхева хи ка̄йавасена читтавипарин̣а̄мане читтам̣ саббатха̄ ка̄йена сама̄нагатикам̣ хоти. на хи тада̄ читтам̣ сабха̄васиддхена аттано кхан̣ена аваттитва̄ дандхавуттикасса рӯпадхаммасса кхан̣ена ваттитум̣ саккоти, ‘‘идам̣ читтам̣ айам̣ ка̄йо вийа хотӯ’’ти пана̄дхит̣т̣ха̄нена дандхагатикасса ка̄йасса ануваттанато йа̄ва иччхитат̣т̣ха̄наппатти хоти, та̄ва ка̄йагатиануломенева хутва̄ санта̄навасена паваттама̄нам̣ читтам̣ ка̄йагатийа̄ парин̣а̄митам̣ на̄ма хоти, евам̣ ‘‘айам̣ ка̄йо идам̣ читтам̣ вийа хотӯ’’ти адхит̣т̣ха̄нена пагева сукхалахусан̃н̃а̄йа сампа̄дитатта̄ абха̄витиддхипа̄да̄нам̣ вийа дандхам̣ аваттитва̄ йатха̄ лахукатипайачиттава̄рехева иччхитат̣т̣ха̄наппати хоти, евам̣ паваттарӯпата̄ вин̃н̃а̄йатӣти.

адхиппа̄йа̄нурӯпамева тасса бхагавато тхомана̄йа кататта̄. идам̣ на̄ма аттхаджа̄там̣ бхагава̄ пуччхиссатӣти пуббе майа̄ авидитам̣ апассам̣. а̄сайаджа̄нанаттханти ‘‘евам̣ бйа̄каронтена саттху аджджха̄сайо гахито хотӣ’’ти евам̣ саттху аджджха̄сайаджа̄нанаттхам̣. дутийам̣ пан̃хам̣ пуччханто бхагава̄ пат̣хамам̣ пан̃хам̣ анумоди дутийам̣ пан̃хам̣ пуччхантенева пат̣хамапан̃хависсаджджанасса сампат̣иччхитабха̄вато.

етам̣ ахосӣти етам̣ паривитакканам̣ ахоси. асса̄ти кал̣а̄ракхаттийасса бхиккхуно. дхамме дахатӣти дхаммадха̄ту, са̄вакапа̄рамӣн̃а̄н̣ам̣, са̄вакависайе дхамме дахати йа̄тха̄вато аджите катва̄ т̣хапетӣти аттхо. тена̄ха ‘‘дхаммадха̄тӯ’’тиа̄ди. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣агатикамева висайе. гочарадхаммети гочарабхӯте н̃еййадхамме.

кал̣а̄расуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.