7. ачелакассапасуттаван̣н̣ана̄
17. лин̇гена ачелакоти паббаджиталин̇гена ачелако. тена ачелакачаран̣ена ачело, на ниччелата̄маттена̄ти дассети. на̄мена̄ти готтана̄мена кассапоти. десети паведети сам̣сайавигаманам̣ етена̄ти десо, ниччхайахетӯти а̄ха ‘‘кин̃чидева деса’’нтиа̄ди. со хи сам̣сайавигаманам̣ каротӣти ка̄ран̣ам̣. ока̄санти авасам̣санданападесам̣. тена̄ха ‘‘кхан̣ам̣ ка̄ла’’нти. антарагхарам̣ антонивесанам̣. антаре гхара̄ни етасса̄ти антарагхарам̣, антога̄мо. йада̄кан̇кхасӣти йам̣ а̄кан̇кхаси. ити бхагава̄ саббан̃н̃упава̄ран̣а̄йа пава̄рети. тена̄ха ‘‘йам̣ иччхасӣ’’ти. йада̄кан̇кхасӣти йам̣ а̄кан̇кхаси, кассапа, тиккхаттум̣ пат̣иккхипантопи пуччхаси, йам̣ а̄кан̇кхаси, тамева пуччха̄ти аттхо.
‘‘йа̄вататийам̣ пат̣иккхипӣ’’ти вуттатта̄ ‘‘татийампи кхо’’тиа̄дина̄ па̄т̣хена бхавитаббам̣. со пана найавасена сам̣кхиттоти дат̣т̣хаббо. йена ка̄ран̣ена бхагава̄ ачелакасса тиккхаттум̣ йа̄ча̄петва̄ часса пан̃хам̣ катхеси, там̣ дассетум̣ ‘‘касма̄ пана̄’’тиа̄дима̄ха. га̄раваджананаттхам̣ йа̄вататийам̣ пат̣иккхипи тан̃ча дхаммасса суссӯса̄йа. дхаммагарука̄ хи буддха̄ бхагаванто. сатта̄нам̣ н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ а̄гамайама̄но йа̄вататийам̣ йа̄ча̄петӣти вибхаттивипарин̣а̄мавасена са̄дха̄ран̣ато падам̣ йоджетва̄ пуна ‘‘еттакена ка̄лена̄’’ти кассапасса васена йоджетаббам̣.
ма̄ти пат̣иседхе нипа̄то. бхан̣ӣти пунавачанавасена кирийа̄падам̣ вадати. ма̄ евам̣ бхан̣и, катхесӣти аттхо. ‘‘ити бхагава̄ авоча̄’’ти пана сан̇гӣтика̄равачанам̣. сайам̣катам̣ дуккханти пурисасса уппаджджама̄надуккхам̣, тена катам̣ на̄ма тасса ка̄ран̣асса пуббе тенева каммасса упачитатта̄ти айам̣ найо анаваджджо. дит̣т̣хигатико пана пан̃чаккхандхавинимуттам̣ ниччам̣ ка̄ракаведакалаккхан̣ам̣ атта̄нам̣ парикаппетва̄ тасса васена ‘‘сайам̣катам̣ дуккха’’нти пуччхатӣти бхагава̄ ‘‘ма̄ хева’’нти авоча, тена̄ха ‘‘сайам̣катам̣ дуккханти ваттум̣ на ват̣т̣атӣ’’тиа̄ди. еттха ча йади ба̄хиракехи парикаппито атта̄ на̄ма кочи аттхи, со ча ниччо, тасса ниббика̄рата̄йа, пуримарӯпа̄виджаханато кассачи висеса̄дха̄насса ка̄тум̣ асаккун̣еййата̄йа ахитато ниваттанаттхам̣, хите ча ваттанаттхам̣ упадесо ча ниппайоджано сийа̄ аттава̄дино. катхам̣ ва̄ со упадесо паваттӣйати? вика̄ра̄бха̄вато. еван̃ча аттано аджат̣а̄ка̄сасса вийа да̄на̄дикирийа̄ хим̣са̄дикирийа̄ ча на самбхавати, татха̄ сукхасса дуккхасса ча анубхаванабандхо ева аттава̄дино на йуджджати каммабандха̄бха̄вато. джа̄тиа̄дӣнан̃ча асамбхавато куто вимоккхо. атха пана ‘‘дхаммаматтам̣ тасса уппаджджати чева винассати ча. йасса васена̄йам̣ кирийа̄воха̄ро’’ти вадеййа, евампи пуримарӯпа̄виджаханена ават̣т̣хитасса аттано дхаммаматтанти на сакка̄ самбха̄ветум̣. те ва̄ панасса дхамма̄ аваттха̄бхӯта̄, тато ан̃н̃е ва̄ сийум̣ анан̃н̃е ва̄. йади ан̃н̃е, на та̄хи тасса уппанна̄хипи кочи висесо аттхи. йо хи кароти пат̣исам̣ведети чавати упападжджати ча̄ти иччхитам̣, тасма̄ тадаттхо ева йатха̄вуттадосо. кин̃ча дхаммакаппана̄пи нираттхика̄ сийа̄. атха анан̃н̃е, уппа̄давина̄савантӣхи аваттха̄хи анан̃н̃асса аттано та̄сам̣ вийа уппа̄давина̄сасамбхавато куто ниччата̄вака̄со. та̄сампи ва̄ аттано вийа ниччата̄паттӣти бандхавимоккха̄нам̣ асамбхаво ева̄ти на йуджджатева̄йам̣ аттава̄до. тена̄ха ‘‘атта̄ на̄ма кочи дуккхасса ка̄рако наттхӣти дӣпетӣ’’ти. паратоти ‘‘парам̣катам̣ дуккха’’нтиа̄дике парасмим̣ тивидхепи найе. адхиччасамуппаннанти адхичча йадиччха̄йа кин̃чи ка̄ран̣ам̣ кассачи ва̄ пуббам̣ вина̄ самуппаннам̣. тена̄ха ‘‘ака̄ран̣ена йадиччха̄йа уппанна’’нти. касма̄ евама̄ха̄ти евам̣ ваккхама̄ноти адхиппа̄йо. асса̄ти ачеласса. айанти бхагавантам̣ сандха̄йа вадати. содхентоти сайам̣ висуддхам̣ катва̄ пуччхитаматтхам̣ ева аттано пуччха̄йа суддхим̣ дассенто. ладдхийа̄ ‘‘сайам̣катам̣ дуккха’’нти миччха̄гахан̣асса пат̣иседханаттха̄йа.
со каротӣти со каммам̣ кароти. со пат̣исам̣ведайатӣти ка̄ракаведака̄нам̣ анан̃н̃аттадассанапарам̣ етам̣, на пана каммакирийа̄пхала̄нам̣ пат̣исам̣ведана̄нам̣ сама̄нака̄лата̄дассанапарам̣. итӣти нидассанаттхе нипа̄то. кхоти авадха̄ран̣е. ‘‘со ева̄’’ти дассито. анийата̄деса̄ хи ете нипа̄та̄. а̄дитоти бхумматтхе ниссаккавачананти а̄ха ‘‘а̄димхийева̄’’ти. ‘‘сайам̣катам̣ дуккха’’нти ладдхийа̄ пагева ‘‘со кароти, со пат̣исам̣ведайатӣ’’ти сан̃н̃а̄читтавипалла̄са̄ бхаванти. сан̃н̃а̄випалла̄сато хи читтавипалла̄со, читтавипалла̄сато дит̣т̣хивипалла̄со, тена̄ха ‘‘евам̣ сати паччха̄ сайам̣катам̣ дуккханти айам̣ ладдхи хотӣ’’ти. евам̣ сати сан̃н̃а̄читтавипалла̄са̄нам̣ брӯхито миччха̄бхинивесо, йадидам̣ ‘‘сайам̣катам̣ дуккха’’нти ладдхи. тасма̄ пат̣иниссаджджетум̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатанти дассети. тена̄ха бхагава̄ ‘‘сайам̣катам̣…пе… етам̣ паретӣ’’ти. ват̣т̣адуккхам̣ адхиппетам̣ ависесато аттхӣти ча вуттатта̄. сассатам̣ сассатага̄хам̣ дӣпети паресам̣ пака̄сети, татха̄бхӯто ча сассатам̣ дал̣хагга̄хам̣ ган̣ха̄тӣти. тасса̄ти дит̣т̣хигатикасса. там̣ ‘‘сайам̣катам̣ дуккха’’нти евам̣ паваттам̣ випарӣтадассанам̣. етам̣ сассатаггахан̣ам̣. парети упети. тена̄ха ‘‘ка̄ракан̃ча…пе… аттхо’’ти. екамева ган̣хантанти сатипи ваттхубхеде айонисо уппаджджанена екамева катва̄ ган̣хантам̣.
идха ‘‘а̄димхийева̄’’ти паде. ‘‘парам̣катам̣ дуккха’’нти ладдхийа̄ пагева̄тиа̄дина̄ хеттха вуттанайа̄нуса̄рена аттхо ведитаббо. айан̃хеттха йоджана̄ – ‘‘парам̣катам̣ дуккха’’нти ладдхийа̄ пагева ан̃н̃о кароти, ан̃н̃о пат̣исам̣ведайатӣти сан̃н̃а̄читтавипалла̄са̄ бхавантӣти саббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайенева йоджетаббам̣. евам̣ сатӣти евам̣ мудуке уччхедавипалла̄се пат̣хамуппанне сати паччха̄ ‘‘парам̣катам̣ дуккха’’нти айам̣ ладдхи хотӣти самбандхо. ка̄ракоти каммасса ка̄рако. тена катанти каммака̄ракена катам̣. каммуна̄ хи пхаласса воха̄ро абхедопача̄ракатта̄. еванти дит̣т̣хисахагата̄ ведана̄ са̄тасабха̄ва̄ килесапарил̣а̄ха̄дина̄ сапариссайа̄ саупа̄йа̄са̄, евам̣. ‘‘пагева итаре’’ти вуттаведана̄йа абхитуннасса виддхасса. ‘‘вуттанайена йоджетабба’’нти ватва̄ там̣ йоджанам̣ дассенто ‘‘татра̄йа’’нтиа̄дима̄ха. уччхеданти сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣, вибхаванти аттхо. асато хи вина̄са̄самбхавато аттхибха̄ванибандхано уччхедо. йатха̄ хетупхалабха̄вена паваттама̄на̄нам̣ сабха̄вадхамма̄нам̣ сатипи екасанта̄напарийа̄панна̄нам̣ бхиннасантатипатитехи висесе хетупхала̄нам̣ параматтхато авина̄бха̄ватта̄ бхиннасанта̄напатита̄нам̣ вийа аччантабхедасаннит̣т̣ха̄нена на̄наттанайасса миччха̄гахан̣ам̣ уччхеда̄бхинивесасса ка̄ран̣ам̣. евам̣ хетупхалабхӯта̄нам̣ дхамма̄нам̣ виджджама̄непи сабха̄вабхеде екасантатипарийа̄панната̄йа екаттанайена аччанта̄бхедагахан̣ампи ка̄ран̣амева̄ти дассетум̣ ‘‘саттасса̄’’ти вуттам̣ па̄л̣ийам̣. санта̄навасена хи ваттама̄несу кхандхесу гханавиниббхога̄бха̄вена екаттагахан̣анибандхано саттагга̄хо, саттасса ча аттхибха̄вагга̄ханибандхано уччхедагга̄хо, йа̄ва̄йам̣ атта̄ на уччхиджджати, та̄ва̄йам̣ виджджатийева̄ти гахан̣ато нирудайавина̄со идха уччхедоти адхиппетоти ‘‘уччхеда’’нти вуттам̣. висесена на̄со вина̄со, абха̄во. со пана мам̣сачаккхупан̃н̃а̄чаккхӯнам̣ дассанапатха̄тиккамойева хотӣти вуттам̣ ‘‘адассана’’нти. адассане хи на̄сасаддо локе нирул̣хоти. сабха̄вавигамо сабха̄ва̄пагамо вибхаво. йо хи нирудайавина̄сена уччхиджджати, на со аттано сабха̄вена тит̣т̣хати.
ете тети ва̄ йе име тайа̄ ‘‘сайам̣катам̣ дуккха’’нти ча пут̣т̣хена майа̄ ‘‘со кароти, со пат̣исам̣ведайатӣ’’тиа̄дина̄, ‘‘ан̃н̃о кароти, ан̃н̃о пат̣исам̣ведайатӣ’’тиа̄дина̄ ча пат̣иккхитта̄ сассатуччхедасан̇кха̄та̄ анта̄, те убхо антети йоджана̄. атха ва̄ ете тети йаттха путхӯ ан̃н̃атиттхийа̄ анупачитан̃а̄н̣асамбха̄рата̄йа парамагамбхӣрам̣ сан̣хам̣ сукхумам̣ сун̃н̃атам̣ аппаджа̄нанта̄ сассатуччхеде нимугга̄ сӣсам̣ уккхипитум̣ на висаханти, ете те убхо анте анупагамма̄ти йоджана̄. десетӣти пат̣хамам̣ та̄ва анан̃н̃аса̄дха̄ран̣е пат̣ипаттидхамме н̃а̄н̣а̄нубха̄вена маджджхима̄йа пат̣ипада̄йа т̣хито, карун̣а̄нубха̄вена десана̄дхамме маджджхима̄йа пат̣ипада̄йа т̣хито дхаммам̣ десети. еттха хӣти хи-саддо хетуаттхо. йасма̄ ка̄ран̣ато…пе… ниддит̣т̣хо, тасма̄ маджджхима̄йа пат̣ипада̄йа т̣хито дхаммам̣ десетӣти йоджана̄. ка̄ран̣ато пхалам̣ дӣпитанти йоджана̄, абхидхеййа̄нурӯпан̃хи лин̇гавачана̄ни хонти. асса̄ти пхаласса. на кочи ка̄рако ва̄ ведако ва̄ ниддит̣т̣хо, ан̃н̃адаттху пат̣иккхитто хетупхаламаттата̄дассанато кевалам̣ дуккхаккхандхагахан̣атоти. етта̄вата̄ти ‘‘ете те, кассапа…пе… дуккхаккхандхасса ниродхо хотӣ’’ти еттакена та̄ва падена. сесапан̃ха̄ти ‘‘сайам̣катан̃ча парам̣катан̃ча дуккха’’нтиа̄дика̄ сеса̄ чатта̄ро пан̃ха̄. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘ким̣ ну кхо, бхо готама, наттхи дуккха’’нти пан̃хо па̄л̣ийам̣ сарӯпенева пат̣иккхиттоти на уддхато. пат̣иседхита̄ хонтӣти татийапан̃хо, та̄ва пат̣хамадутийапан̃хапат̣иккхепенева пат̣иккхитто, со хи пан̃хо висум̣ висум̣ пат̣иккхепена екаджджхам̣ пат̣иккхепена ча. тена̄ха ‘‘убхо…пе… пат̣иккхитто’’ти. еттха ча йасса атта̄ ка̄рако ведако ва̄ иччхито, тена випарин̣а̄мадхаммо атта̄ анун̃н̃а̄то хоти. татха̄ ча сати анупуббадхаммаппаваттийа̄ рӯпа̄дидхамма̄нам̣ вийа, сукха̄дидхамма̄нам̣ вийа часса паччайа̄йаттавуттита̄йа уппа̄давантата̄ а̄паджджати. уппа̄де ча сати авассам̣бха̄вӣ ниродхоти анавака̄са̄ ниччата̄ти. тасса ‘‘сайам̣ката’’нти пат̣хамапан̃хапат̣иккхепо паччха̄ че аттано нирул̣хасса самудайо хотӣти пуббе вийа анена бхавитаббам̣, пуббе вийа ва̄ паччха̄пи. сесапан̃ха̄ти татийапан̃ха̄дайо. татийапан̃хо пат̣иккхиттоти еван̃ча татийапан̃хо пат̣иккхитто ведитаббо – ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’тиа̄дина̄ сататам̣ самитам̣ паччайа̄йаттасса дӣпанена дуккхасса адхиччасамуппанната̄ пат̣иккхитта̄, тато ева тасса аджа̄нанан̃ча пат̣иккхиттам̣. тена̄ха бхагава̄ ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти (ма. ни. 3.126; сам̣. ни. 2.39-40; маха̄ва. 1; уда̄. 1).
йам̣ парива̄сам̣ сама̄дийитва̄ паривасатӣти йоджана̄. вачанасилит̣т̣хата̄васена̄ти ‘‘бхагавато сантике паббаджджам̣ лабхеййам̣ упасампада’’нти йа̄чантена тена вуттавачанасилит̣т̣хата̄васена. га̄маппавесана̄дӣнӣти а̄ди-саддена на̄тидива̄пат̣иккаманам̣, навесийа̄дигочарата̄, сабрахмача̄рӣнам̣ киччесу даккхата̄ди, уддеса̄дӣсу тиббаччхандата̄, титтхийа̄нам̣ аван̣н̣абхан̣ане аттаманата̄, буддха̄дӣнам̣ аван̣н̣абхан̣ане анаттаманата̄, титтхийа̄нам̣ ван̣н̣абхан̣ане анаттаманата̄, буддха̄дӣнам̣ ван̣н̣абхан̣ане аттаманата̄ти (маха̄ва. 87) имесам̣ сан̇гахо. ат̣т̣ха ватта̄нӣти има̄ни ат̣т̣ха титтхийаватта̄ни пӯрентена. еттха ча на̄тика̄лена га̄маппавесана̄ таттха висуддхака̄йавачӣсама̄ча̄рена пин̣д̣а̄йа чаритва̄ на̄тидива̄пат̣иккамананти идамекам̣ ваттам̣.
айаметтха па̄т̣хоти етасмим̣ кассапасутте айам̣ па̄т̣хо. ан̃н̃аттха̄ти сӣхана̄дасутта̄дӣсу (дӣ. ни. 1.402-403). гхам̣ситва̄ кот̣т̣етва̄ти йатха̄ суван̣н̣ам̣ нигхам̣ситва̄ адхикаран̣ийа̄ кот̣т̣етва̄ ниддосамева гайхати, евам̣ парива̄саваттачаран̣ена гхам̣ситва̄ суддхабха̄вавӣмам̣санена кот̣т̣етва̄ суддхо ева ан̃н̃атиттхийапуббо идха гайхати. тиббаччхандатанти са̄санам̣ анупависитва̄ брахмачарийава̄се тиббаччхандатам̣ дал̣хатара̄бхиручитам̣. ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄мантесӣти на̄маготтена апа̄кат̣ам̣ екам̣ бхиккхум̣ а̄н̣а̄песи ехибхиккхуупасампада̄йа упаниссайа̄бха̄вато. ган̣е нисӣдитва̄ти бхиккхӯ аттано сантике патта̄санавасена ган̣е нисӣдитва̄.
ачелакассапасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.