2. мол̣ийапхаггунасуттаван̣н̣ана̄
12. имасмим̣йева т̣ха̄нети ‘‘чатта̄роме бхиккху…пе… а̄ха̄ра̄’’ти евам̣ чатта̄ро а̄ха̄ре сарӯпато дассетва̄ ‘‘име кхо бхиккхаве…пе… ануггаха̄йа̄’’ти нигаманавасена дассите имасмим̣йева т̣ха̄не. десанам̣ нит̣т̣ха̄песи чатуа̄ха̄равибха̄гадӣпакам̣ десанам̣ уддесавасенева нит̣т̣ха̄песи, упари а̄ваджджетва̄ тун̣хӣ нисӣди. дит̣т̣хигатикоти аттадит̣т̣хивасена дит̣т̣хигатико. варагандхава̄ситанти сабха̄васиддхена чанданагандхена чева тадан̃н̃ана̄на̄гандхена ча парибха̄витатта̄ варагандхава̄ситам̣. ратаначан̇кот̣аварена̄ти ратанамайена уттамачан̇кот̣акена. десана̄нусандхим̣ гхат̣ентоти йатха̄десита̄йа десана̄йа анусандхим̣ гхат̣енто, йатха̄ упаридесана̄ ваддхеййа, евам̣ усса̄хам̣ каронто. вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄рам̣ а̄ха̄ретӣти тасса а̄ха̄ран̣акирийа̄йа вуттапуччха̄йа там̣ дит̣т̣хигатам̣ уппа̄т̣енто ‘‘йо етам̣…пе… бхун̃джати ва̄’’ти а̄ха.
вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄ре на̄ма иччхите тасса упабхун̃джакенапи бхавитаббам̣, со ‘‘ко ну кхо’’ти айам̣ пуччха̄йа адхиппа̄йо. утусамайети габбхавут̣т̣ха̄насамайе. со хи утусамайасса маттакасамайатта̄ татха̄ вутто. ‘‘удакена ан̣д̣а̄ни ма̄ нассантӯ’’ти маха̄самуддато никкхамитва̄. гиджджхапотака̄ вийа а̄ха̄расан̃четана̄йа та̄ни каччхапан̣д̣а̄ни маносан̃четана̄ха̄рена йа̄пентӣти айам̣ тасса тхерасса ладдхи. кин̃ча̄пи айам̣ ладдхӣти пхассаманосан̃четана̄ха̄ресу кин̃ча̄пи тхерасса йутта̄ айутта̄ ва̄ айам̣ ладдхи. имам̣ пан̃ханти ‘‘ко ну кхо, бханте, вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄рам̣ а̄ха̄ретӣ’’ти имам̣ пан̃хам̣ ета̄йа йатха̄вутта̄йа ладдхийа̄ на пана пуччхати, атха кхо саттупаладдхийа̄ пуччхатӣти адхиппа̄йо. соти дит̣т̣хигатико. на ниггахетаббо умматтакасадисатта̄ адхиппа̄йам̣ аджа̄нитва̄ пуччха̄йа кататта̄. тена̄ха ‘‘а̄ха̄ретӣти на̄хам̣ вада̄мӣ’’тиа̄ди.
тасмим̣ майа̄ евам̣ вуттети тасмим̣ вачане майа̄ ‘‘а̄ха̄ретӣ’’ти евам̣ вутте сати. айам̣ пан̃хоти ‘‘ко ну кхо, бханте, вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄рам̣ а̄ха̄ретӣ’’ти айам̣ пан̃хо йутто бхавеййа. евам̣ пуччхите пан̃хети саттупаладдхим̣ ана̄да̄йа ‘‘катамасса дхаммасса паччайо’’ти евам̣ дхаммапаваттавасенева пан̃хе пуччхите. тенева вин̃н̃а̄н̣ена̄ти тенева пат̣исандхивин̃н̃а̄н̣ена саха уппаннам̣ на̄ман̃ча рӯпан̃ча атӣтабхаве дит̣т̣хигатикасса васена а̄йатим̣ пунаббхава̄бхиниббаттӣти идха̄дхиппетам̣. на̄марӯпе джа̄те сатӣти на̄марӯпе ниббатте таппаччайабхӯтам̣ бхиндитва̄ сал̣а̄йатанам̣ хоти.
татра̄йам̣ паччайавибха̄го – на̄манти ведана̄дикхандхаттайам̣ идха̄дхиппетам̣, рӯпам̣ пана саттасантатипарийа̄паннам̣, нийамато чатта̄ри бхӯта̄ни чха ваттхӯни джӣвитиндрийам̣ а̄ха̄ро ча. таттха випа̄кана̄мам̣ пат̣исандхиккхан̣е хадайаваттхуно саха̄йо хутва̄ чхат̣т̣хасса мана̄йатанасса сахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайасампайуттавипа̄кааттхиавигатапаччайехи саттадха̄ паччайо хоти. кин̃чи панеттха хетупаччайена кин̃чи а̄ха̄рапаччайена̄ти евам̣ уккам̣са̄вакам̣со ведитаббо. итаресам̣ пана пан̃ча̄йатана̄нам̣ чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ саха̄йо хутва̄ сахаджа̄таниссайавипа̄кавиппайуттааттхиавигатавасена чхадха̄ паччайо хоти. кин̃чи панеттха хетупаччайена кин̃чи а̄ха̄рапаччайена̄ти саббам̣ пуримасадисам̣. паватте випа̄кана̄мам̣ випа̄касса чхат̣т̣ха̄йатанасса вуттанайена саттадха̄ паччайо хоти, авипа̄кам̣ пана авипа̄касса чхат̣т̣хасса тато випа̄капаччайам̣ апанетва̄ паччайо хоти. чаккха̄йатана̄дӣнам̣ пана паччуппаннам̣ чаккхупаса̄да̄диваттхукампи итарампи випа̄кана̄мам̣ паччха̄джа̄тавиппайуттааттхиавигатапаччайехи чатудха̄ паччайо хоти, татха̄ авипа̄кампи ведитаббам̣. рӯпато пана ваттхурӯпам̣ пат̣исандхийам̣ чхат̣т̣хасса сахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайавиппайуттааттхиавигатапаччайехи чхадха̄ паччайо хоти. чатта̄ри пана бхӯта̄ни чаккха̄йатана̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣ сахаджа̄таниссайааттхиавигатапаччайехи чатудха̄ паччайо хоти. рӯпаджӣвитам̣ аттхиавигатиндрийавасена тидха̄ паччайо хотӣти айан̃хеттха сан̇кхепо, виттха̄ро пана висуддхимаггато (висуддхи. 2.594) гахетаббо.
пан̃хасса ока̄сам̣ дентоти ‘‘ко ну кхо, бханте, пхусатӣ’’ти имасса дит̣т̣хигатикапан̃хасса ока̄сам̣ денто. тато вивечетука̄моти адхиппа̄йо. саббападесӯти дит̣т̣хигатикена бхагавата̄ ча вуттападесу. саттоти атта̄. со пана уччхедава̄динопи йа̄ва на уччхиджджати, та̄ва аттхева̄ти ладдхи, пагева сассатава̄дино. бхӯтоти виджджама̄но. ниппхаттоти ниппханно. на тасса да̄ни ниппха̄детаббам̣ кин̃чи аттхӣти ладдхи. идаппаччайа̄ иданти имасма̄ вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄рапаччайа̄ идам̣ на̄марӯпам̣. пуна идаппаччайа̄ иданти имасма̄ на̄марӯпапаччайа̄ идам̣ сал̣а̄йатананти евам̣ бахӯсу т̣ха̄несу бхагавата̄ катхитатта̄ йатха̄ паччайато ниббаттам̣ сан̇кха̄раматтамиданти сан̃н̃аттим̣ упагато. тена̄пӣти сан̃н̃аттупагатена̄пи. ека̄баддхам̣ катва̄ти йатха̄ пуччха̄йа авасаро на хоти, татха̄ ека̄баддхам̣ катва̄. десана̄рул̣ханти йато сал̣а̄йатанападато пат̣т̣ха̄йа ‘‘сал̣а̄йатанапаччайа̄ пхассо’’тиа̄дина̄ десана̄ пат̣иччасамуппа̄давӣтхим̣ а̄рул̣хамева. тамева̄ти сал̣а̄йатанападамева гахетва̄. виваджджентоти виват̣т̣енто. евама̄ха̄ти ‘‘чханнам̣твева̄’’тиа̄диа̄ка̄рена евам̣ десите, ‘‘винеййаджано пат̣ивиджджхатӣ’’ти евама̄ха. вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄ро а̄йатим̣ пунаббхава̄бхиниббаттийа̄ти евам̣ пуримабхавато а̄йатибхавасса паччайавасена мӯлака̄ран̣авасена ча деситатта̄ ‘‘вин̃н̃а̄н̣ана̄марӯпа̄нам̣ антаре еко сандхӣ’’ти вуттам̣. тадамина̄ вин̃н̃а̄н̣аггахан̣ена абхисан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣асса̄пи гахан̣ам̣ катанти дат̣т̣хаббам̣.
мол̣ийапхаггунасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.