6. чхачхаккасуттаван̣н̣ана̄
420. а̄димхи калйа̄н̣анти а̄дикот̣т̣ха̄се калйа̄н̣ам̣ етасса̄ти ва̄ а̄дикалйа̄н̣о, там̣ а̄дикалйа̄н̣ам̣, а̄дикалйа̄н̣абха̄во ча досавигамена иччхитаббо. йан̃хи саббасо вигатадосам̣, там̣ парипун̣н̣агун̣амева хотӣти ‘‘ниддоса’’нти вуттам̣. катва̄ти ча падам̣, ‘‘калйа̄н̣ам̣ катва̄ бхаддакам̣ катва̄’’ти пуримапададвайенапи йоджетаббам̣. десана̄ка̄ро хи идха калйа̄н̣асаддена гахито. тенева̄ха – ‘‘десетаббадхаммасса калйа̄н̣ата̄ дассита̄ хотӣ’’ти, дутийе пана аттхавикаппе десетаббадхаммасса калйа̄н̣ата̄ мукхйенева катхита̄ итарасса аттха̄паттито. маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣анти еттха̄пи есева найо. айан̃ча десана̄йа тхомана̄ буддха̄нам̣ а̄чин̣н̣асама̄чин̣н̣а̄ва̄ти дассетум̣, ‘‘ити бхагава̄ арийавам̣са’’нтиа̄ди вуттам̣. дхаммаггахан̣ампи десана̄йа тхомана̄ ева̄ти ‘‘навахи падехӣ’’ти вуттам̣.
ведана̄ йа̄тха̄вато джа̄нанам̣, тан̃ча маггакиччам̣, тасса упа̄йо випассана̄тиа̄ха – ‘‘сахавипассанена маггена джа̄нитабба̄нӣ’’ти. парин̃н̃а̄бхисамайа̄дикиччена ниббаттийа̄ асаммохато ча пат̣ивиджджхитаббо. тебхӯмакачиттамева катхитам̣ саммасанат̣т̣ха̄насса адхиппетатта̄. еса найо дхамма̄йатана̄дӣсупи. дхамма̄йатанасса ва̄ а̄йатанабха̄вато бахиддха̄гахан̣ам̣, на саббасо анаджджхаттабха̄вато. випа̄каведана̄паччайа̄ джаванаккхан̣е уппаннатан̣ха̄ти чхаттим̣савипа̄каведанам̣ нисса̄йа евам̣ асса̄дентӣ анубхавеййанти акусаладжаванаккхан̣ато уппаннатан̣ха̄.
422. па̄т̣ийекко анусандхӣти йатха̄нусандхиа̄дӣнам̣ асамбхаватоти адхиппа̄йена вуттам̣. хет̣т̣ха̄ти вин̃н̃а̄н̣апхассаведана̄тан̣ха̄нам̣ паччайа̄йаттавуттита̄дассанена чаккха̄йатана̄дӣнам̣ рӯпа̄йатана̄дӣнан̃ча паччайа̄йаттавуттита̄ дӣпита̄ апаччайуппаннасса паччайа̄бха̄вато, йан̃ча паччайа̄йаттавуттикам̣, там̣ аниччам̣ уппа̄дасамбхавато, йаданиччам̣ там̣ дуккхам̣, йам̣ дуккхам̣ таданатта̄ти кхандхапан̃чаке ча чханнам̣ чхакка̄нам̣ васена гханавиниббхогакаран̣ена аттхато анатталаккхан̣ам̣ вибха̄витам̣. на сарӯпатоти сарӯпатопи там̣ вибха̄ветука̄мо тенева чхачхакка̄нам̣ васена гханавиниббхоганайена бйатирекато ча анвайато ча дассенто бхагава̄ – ‘‘чаккху атта̄ти йо вадеййа̄’’тиа̄дима̄ха̄ти йатха̄нусандхика̄ва десана̄ вибха̄вита̄. тена̄ха ‘‘хет̣т̣ха̄ катхита̄нам̣ хӣ’’тиа̄ди. хет̣т̣ха̄ пана чханнам̣ чхакка̄нам̣ васена виниббхогадассанаматтам̣, на анатталаккхан̣ам̣ вибха̄витам̣, идха пана сарӯпато анатталаккхан̣ам̣ вибха̄витанти адхиппа̄йена анусандхантарабха̄ваджотана̄. йадипи анаттабха̄во на̄ма чатӯсупи саччесу лаббхатева, саббепи хи дхамма̄ анатта̄, име панеттха двепи найа̄ саммасанавасена паватта̄ти вуттам̣ – ‘‘двиннам̣ сачча̄нам̣ анаттабха̄вадассанаттха’’нти. на упападжджатӣти упапаттисан̇кха̄тайуттийа̄ на саметӣти айаметтха аттхоти а̄ха ‘‘на йуджджатӣ’’ти. аттава̄дина̄ – ‘‘ниччо дхуво сассато’’ти абхимато, чаккхун̃ча уппа̄давантата̄йа аниччам̣, йам̣ паччайа̄йаттхавуттита̄, тасма̄ ‘‘чаккху атта̄ти йо вадеййа, там̣ на упападжджатӣ’’тиа̄ди. сакка̄йаваттху чаккху анатта̄ аниччабха̄вато сеййатха̄пи гхат̣о, чаккхум̣ аниччам̣ паччайа̄йаттавуттибха̄вато сеййатха̄пи гхат̣о, чаккху паччайа̄йаттавутти уппа̄да̄дисамбхавато сеййатха̄пи гхат̣о. вигаччхатӣти бхан̇гуппаттийа̄ сабха̄ва̄вигамена вигаччхати. тена̄ха ‘‘нируджджхатӣ’’ти.
424. йасма̄ килесават̣т̣амӯлакам̣ каммават̣т̣ам̣, каммават̣т̣амӯлакан̃ча випа̄кават̣т̣ам̣. килесуппатти ча тан̣ха̄дигга̄хапуббика̄, тасма̄ ‘‘тин̣н̣ам̣ ва̄ га̄ха̄нам̣ васена ват̣т̣ам̣ дассету’’нти а̄ха. йасма̄ пана тан̣ха̄паккхика̄ дхамма̄ самудайасаччам̣, чаккха̄дайо дуккхасаччам̣, тасма̄ вуттам̣ – ‘‘двиннам̣ сачча̄нам̣ васена ват̣т̣ам̣ дассету’’нти. тан̣ха̄ма̄надит̣т̣хигга̄ха̄ва ведитабба̄ сакка̄йага̄минипат̣ипада̄йа адхиппетатта̄. ‘‘етам̣ мама̄’’тиа̄дина̄ гахан̣амеветтха анупассана̄ти а̄ха – ‘‘га̄хаттайавасена пассатӣ’’ти.
тин̣н̣ам̣ га̄ха̄нам̣ пат̣ипаккхавасена̄ти тан̣ха̄дигга̄хапат̣ипаккхабхӯта̄нам̣ дуккха̄ничча̄натта̄нупассана̄нам̣ васена, та̄хи ва̄ тин̣н̣ам̣ га̄ха̄нам̣ пат̣ипаккхавасена винивет̣ханавасена ануппа̄данавасена̄ти аттхо. пат̣ипаккхавасена виват̣т̣ам̣ дассетунти йоджана̄. сакка̄йаниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ти еттха ниродхадхаммо сарӯпенева дасситоти а̄ха – ‘‘ниродхо…пе… дассету’’нти. пат̣иседхавачана̄нӣти пат̣иккхепавачана̄ни.
425. тан̣ха̄дӣнам̣ анупа̄дийанавачана̄ни тан̣ха̄дит̣т̣хивасенева вутта̄ни тан̣ха̄дит̣т̣хӣнам̣йева абхинандана̄дивасена паваттисаббха̄вато. аппахӣнаттхо анусайаттхоти а̄ха – ‘‘анусетӣти аппахӣно хотӣ’’ти арийамаггена хи аппахӣно тха̄магато ра̄га̄дикилесо анусайо ка̄ран̣ала̄бхе сати уппаджджана̄рахабха̄вато. йам̣ панеттха ваттаббам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ вуттамева. ват̣т̣адуккхакилесадуккхасса̄ти ват̣т̣адуккхасса чева килесадуккхасса ча. саупа̄дисесанибба̄нан̃хи килесадуккхасса антакаран̣ам̣, анупа̄дисесанибба̄нам̣ ват̣т̣адуккхасса.
426. тесанти анусайа̄нам̣. пат̣иккхепавасена̄ти паджаханавасена, аппаваттикаран̣авасена̄ти аттхо. авиджджам̣ паджахитва̄ти анавасесато авиджджам̣ аппаваттидхамматам̣ а̄па̄детва̄. ка̄мам̣ хет̣т̣химамагган̃а̄н̣ампи авиджджа̄паха̄йинӣ виджджа̄ ева, там̣ пана н̃а̄н̣ам̣ авиджджа̄йа анавасесаппаха̄йакам̣ на хоти, аггамагган̃а̄н̣е пана уппанне авиджджа̄йа лесопи на̄васиссатӣти тадева авиджджа̄йа паха̄йаканти а̄ха – ‘‘арахаттамаггавиджджам̣ уппа̄детва̄’’ти.
427. сайамева татха̄гате аттано буддха̄нубха̄вена десенте сат̣т̣хи бхиккхӯ арахаттам̣ патта̄ти аначчхарийаметам̣, атха ким̣ аччхарийанти а̄ха ‘‘има’’нтиа̄ди. катхентепӣти еттха итисаддо пака̄раттхо, имина̄ва пака̄рена̄ти аттхо. патта̄ ева̄ти сат̣т̣хи бхиккхӯ арахаттам̣ патта̄ ева̄ти йоджана̄. етампи аначчхарийам̣, саттху саммукха̄ са̄вака̄ самуда̄гама̄ маха̄бхин̃н̃а̄ пабхиннапат̣исамбхида̄ татха̄ татха̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десентӣти. тена̄ха – ‘‘маха̄бхин̃н̃аппатта̄ хи те са̄вака̄’’ти.
маха̄ман̣д̣апети лохапа̄са̄дасса пурато ева маха̄бхиккхусаннипа̄то джа̄тоти тесам̣ пахонакавасена кате махати са̄н̣иман̣д̣апети ваданти. тесупи т̣ха̄несӯти тесу йатха̄вуттамаха̄ман̣д̣апа̄дӣсу т̣ха̄несу. маха̄тхеро аттхӣти падам̣ а̄нетва̄ самбандхитаббам̣. деваттхерасса гун̣е сутва̄ пасаннама̄насо маха̄тхеро, татха̄пи ваттхасампаттийа̄ пасӣдитва̄ ‘‘твам̣ пана нха̄пехӣ’’ти а̄ха.
хет̣т̣ха̄па̄са̄дети ча калйа̄н̣ийамаха̄виха̄ре упосатха̄га̄ре хет̣т̣ха̄па̄са̄де екада̄ упарипа̄са̄де екада̄, катхесӣти. чӯл̣ана̄гасса татха̄ махатӣ париса̄ девата̄нубха̄вена абхин̃н̃а̄па̄данам̣ ахосӣти кечи. тхеро пана махиддхико ахоси, тасма̄ та̄ва махатим̣ парисам̣ абхин̃н̃а̄песӣти апаре.
тато татоти тассам̣ тассам̣ диса̄йам̣. екова̄ти екаччо ева, на бахусо, катипайа̄ва путхуджджана̄ ахесунти аттхо. сесам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ сувин̃н̃еййамева.
чхачхаккасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.