7. маха̄сал̣а̄йатаникасуттаван̣н̣ана̄

428. маханта̄ни сал̣а̄йатана̄ни адхикичча паваттатта̄ маха̄сал̣а̄йатаникам̣, махантата̄ ча тесам̣ махантам̣ локасаннива̄сам̣ абхибйа̄петва̄ т̣хитатта̄ айонисо гайхама̄на̄нам̣ махато анаттха̄йа сам̣ваттанато, йонисо гайхама̄на̄нам̣ махато аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттанато ча дат̣т̣хабба̄. джотаканти бодхакам̣.

429. сикха̄ппатта̄йа випассана̄йа джа̄нанампи йатха̄бхӯтаджа̄нанамева маггена джа̄нанасса а̄саннака̄ран̣абха̄ватоти а̄ха – ‘‘сахавипассанена маггена аджа̄нанто’’ти. вуд̣д̣хим̣ гаччхантӣти паччайасамодха̄нена бхавайонигатит̣хитисатта̄ва̄сапа̄л̣ийа̄ апара̄парам̣ паривуддхим̣ гаччханти. евам̣бхӯта̄ пагун̣абха̄вама̄па̄дита̄ саматхавипассана̄дхамма̄ вийа сут̣т̣хутарам̣ васӣбха̄вам̣ па̄пита̄ джха̄на̄бхин̃н̃а̄ вийа ча васӣбхӯта̄ хутва̄ упарӯпари брӯхентӣти а̄ха – ‘‘васӣбха̄вам̣ гаччхантӣ’’ти. татха̄ хи те када̄чи бхавапаттхана̄йа ануппа̄дита̄йапи аппахӣнабха̄веневасса̄ тит̣т̣ханти. акусала̄ дхамма̄ва йебхуййена дассана̄йатанена вина̄садассанато паваттанти паривад̣д̣ханти ча. пан̃чадва̄рикадаратха̄ти пан̃чадва̄рикаджаванасахагата̄ акусаладаратха̄. евам̣ манодва̄рикадаратха̄ ведитабба̄. санта̄па̄ти даратхехи балаванто сампайуттадхамма̄нам̣ ниссайасса ча санта̄панакара̄. парил̣а̄ха̄ти татопи балаватара̄ тесам̣йева паридаханакара̄.

430. пан̃чадва̄рикасукхам̣, на ка̄йаппаса̄дасаннисситасукхамева. манодва̄рикасукханти манодва̄рикачиттасаннисситасукхам̣, на йам̣ кин̃чи четасикасукхам̣ тасса ка̄йикасукхаггахан̣енева гахитатта̄. пан̃чадва̄рикаджаванена сама̄паджджанам̣ ва̄ вут̣т̣ха̄нам̣ ва̄ наттхӣти идам̣ манодва̄рикаджаванена тасса самбхавам̣ дассетум̣, маггасса васена вуттам̣, на пана таппасан̇гасан̇ка̄ниваттанаттхам̣. вин̃н̃аттиматтампи джанетум̣ асаматтхам̣ сама̄паджджанасса катхам̣ паччайо хоти, буддха̄нам̣ пана бхагаванта̄нам̣ хотӣти че? татха̄пи тасса а̄саннат̣т̣ха̄не пан̃чадва̄рикачиттаппаваттийа̄ асамбхаво ева та̄дисасса пубба̄бхогасса тасмим̣ ка̄ле асамбхавато. етенева йа̄ кесан̃чи арийадхамме аковида̄нам̣ гхат̣асабха̄ва̄дӣсу буддхитулйака̄рита̄паттичодана̄; са̄ пат̣иккхитта̄ти дат̣т̣хабба̄ там̣там̣пурима̄бхогавасена тена тена пан̃чадва̄рика̄бхинийатамановин̃н̃а̄н̣асса парато паваттама̄намановин̃н̃а̄н̣ена тасмим̣ тасмим̣ аттхе ван̣н̣асан̣т̣ха̄на̄дивисесасса виниччхинитаббато. уппаннаматтакамева хотӣти пан̃чадва̄рикаджаванам̣ та̄дисам̣ кин̃чи аттханиччхайакиччам̣ ка̄тум̣ на саккоти, кевалам̣ уппаннаматтамева хоти. айанти ‘‘а̄дӣнава̄нупассино’’тиа̄дина̄ вутта̄.

431. кусалачитта…пе… бхӯтасса̄ти вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄сахагатакусалачиттасса сампайуттачетосукхасаман̇гӣбхӯтасса. пуббасуддхика̄ти маггуппаттито, випассана̄рамбхатопи ва̄ пуббева суддха̄. тена̄ха – ‘‘а̄дито пат̣т̣ха̄йа парисуддха̄ва хонтӣ’’ти. саббаттхакака̄ра̄пакан̇га̄нӣти сӣлависодханасса читтасама̄дха̄насса випассана̄бхийогасса маггена паха̄таббакилесапаха̄насса̄ти саббассапи маггасамбха̄ракиччасса ка̄ра̄пакан̇га̄ни. ат̣т̣хан̇гико ва̄ти пат̣хамаджджха̄нико ва̄ ат̣т̣хан̇гико, дутийаджджха̄нико ва̄ саттан̇гико хоти.

имамева суттападесам̣ гахетва̄ти, ‘‘йа̄ татха̄бхӯтасса дит̣т̣хӣ’’тиа̄дина̄ самма̄дит̣т̣хиа̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣йева тасмим̣ т̣ха̄не гахитатта̄ локуттарамагго пан̃чан̇гикоти вадати. соти татха̄ ваданто витан̣д̣ава̄дӣ. анантаравачаненева̄ти, ‘‘йа̄ татха̄бхӯтасса дит̣т̣хӣ’’тиа̄дивачанасса, ‘‘евамасса̄йа’’нтиа̄дина̄ анантаравачанена. пат̣иседхитабботи пат̣иккхипитаббо. ‘‘арийо ат̣т̣хан̇гико магго’’ти хи идам̣ вачанам̣ арийамаггасса пан̃чан̇гикабха̄вам̣ уджукамева пат̣иккхипати. йади евам̣ ‘‘йа̄ татха̄бхӯтасса дит̣т̣хӣ’’тиа̄дина̄ таттха пан̃чаннам̣ ева ан̇га̄нам̣ гахан̣ам̣ киматтхийанти а̄ха ‘‘уттари ча̄’’тиа̄ди. самма̄ва̄чам̣ бха̄вети арийамаггасаман̇гӣ. тена̄ха ‘‘миччха̄ва̄чам̣ паджахатӣ’’ти. йасмин̃хи кхан̣е самма̄ва̄ча̄ бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччхати, тасмим̣йева миччха̄ва̄ча̄ паджахӣйатӣти. сахева виратийа̄ пӯренти самуччхедавиратийа̄ вина̄ дуккхапарин̃н̃а̄дӣнам̣ асамбхавато. а̄дито пат̣т̣ха̄йа парисуддха̄нева ват̣т̣анти парисуддхе сӣле патит̣т̣хитассева бха̄вана̄йа иджджханато. йатха̄вуттаматтхам̣ гантхантаренапи саматтхетум̣, ‘‘субхаддасуттепи ча̄’’тиа̄ди вуттам̣. анекесу суттасатесу ат̣т̣хан̇гикова магго а̄гато, на пан̃чан̇гикоти адхиппа̄йо.

самма̄сати маггаккхан̣е ка̄йа̄нупассана̄дичатукиччаса̄дхика̄ хотӣти там̣ чатуббидхам̣ катва̄ дассенто, ‘‘маггасампайутта̄ва чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄’’ти а̄ха. на чатумаггасампайуттата̄васена. еса найо саммаппадха̄на̄дӣсупи. ан̃н̃аман̃н̃а̄нативаттама̄на̄ йуганаддха̄ йутта̄ вийа арийамаггайуганаддха̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пат̣ибаддха̄ти йуганаддха̄. тена̄ха – ‘‘екаккхан̣икайуганандха̄’’ти арийамаггаккхан̣е ева хи саматхавипассана̄ екаккхан̣ика̄ хутва̄ самадхурам̣ ваттанти. тенева̄ха ‘‘ете хӣ’’тиа̄ди. ан̃н̃асмим̣ кхан̣е сама̄патти, ан̃н̃асмим̣ випассана̄ти идам̣ тесам̣ таттха таттха киччато адхикабха̄вам̣ сандха̄йа вуттам̣, на ан̃н̃атха̄. на хи пан̃н̃а̄рахита̄ сама̄патти, сама̄дхирахита̄ ча випассана̄ аттхи. арийамагге пана екаккхан̣ика̄ самадхурата̄йа екарасабха̄вена̄ти аттхо. пхалавимуттӣти арахаттапхалавимутти. сесам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ сувин̃н̃еййамева.

маха̄сал̣а̄йатаникасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.