10. сан̇кха̄рупапаттисуттаван̣н̣ана̄

160. сан̇кха̄рупапаттинти випа̄каккхандхасан̃н̃ита̄нам̣ сан̇кха̄ра̄нам̣ уппаттим̣, ниббаттинти аттхо. йасма̄ авадха̄ран̣ам̣ етасмим̣ паде иччхитаббанти, ‘‘сан̇кха̄ра̄нам̣йева упапатти’’нти ватва̄ тена ниваттитам̣ дассенто, ‘‘на саттасса̄’’ти а̄ха. тена сатто джӣво уппаджджатӣти миччха̄ва̄дам̣ пат̣иккхипати. евам̣ уппаджджанакадхаммавасена уппаттим̣ дассетва̄ ида̄ни уппаттиджанакадхаммавасенапи там̣ дассетум̣, ‘‘пун̃н̃а̄бхисан̇кха̄рена ва̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха ка̄месу пун̃н̃а̄бхисан̇кха̄ренапи упапатти хоти, са̄ пана имасмим̣ сутте гахита̄ти. пун̃н̃а̄бхисан̇кха̄рена ва̄ти ва̄-саддо авуттаттха̄пеккхан̣авикаппаттхо, авуттаттха̄пеккха̄йа пана на а̄гато ‘‘а̄нен̃джа̄бхисан̇кха̄рена̄’’ти. атха ва̄ упапатти а̄гата̄, евам̣ киччам̣ а̄гатам̣, а̄нен̃джа̄бхисан̇кха̄ро панеттха сарӯпена ана̄гатопи пун̃н̃а̄бхисан̇кха̄раггахан̣енева гахитоти дат̣т̣хаббам̣. кечи пана ‘‘пун̃н̃а̄нен̃джа̄бхисан̇кха̄рена̄’’ти пат̣ханти. бхавӯпагаккхандха̄нанти сугатибхавӯпага̄нам̣ упа̄да̄наккхандха̄нам̣.

161. локика̄ ват̣т̣анти каммават̣т̣асса гахан̣ато. бхавӯпапаттихетубхӯта̄ окаппанӣйасаддха̄ чатупа̄рисуддхисӣлам̣ та̄дисам̣ буддхавачанаба̄хусаччам̣ а̄мисапаричча̄го каммассаката̄н̃а̄н̣ам̣ каммапхаладит̣т̣хи ча име саддха̄дайо ведитабба̄. т̣хапетӣти пан̣идаханавасена т̣хапети. пан̣идахатӣти хи айаметтха аттхо. патит̣т̣ха̄петӣти таттха суппатит̣т̣хитам̣ катва̄ т̣хапети. сахапаттхана̄йа̄ти, ‘‘ахо вата̄хам̣…пе… упападжджеййа’’нти евам̣ паваттапаттхана̄йа саха. саддха̄дайова̄ти йатха̄вутта̄ саддха̄дайо ева пан̃ча дхамма̄ упапаттийа̄ сан̇кхаран̣ат̣т̣хена сан̇кха̄ра̄, тасма̄ ева ан̃н̃ехи висит̣т̣хабхавӯпахаран̣ат̣т̣хена виха̄ра̄ на̄ма̄ти. тасмим̣ т̣ха̄нети тасмим̣ упапаттит̣т̣ха̄не.

пан̃чадхамма̄ва там̣саман̇гӣпуггало упапаттим̣ маггати гавесати етена̄ти магго. пат̣ипаджджати ета̄йа̄ти пат̣ипада̄. четана̄ панеттха суддхасан̇кха̄рата̄йа саддха̄диггахан̣енева гахита̄, тасма̄ авадха̄ран̣ам̣ катам̣. упапаттипакаппанавасенева паваттийа̄ паттхана̄гахан̣енева тасса̄ гахан̣анти кечи. читтакарайуттагатиниббаттанадхаммавасена авадха̄ран̣асса кататта̄. четана̄ хи на̄ма каммам̣, тасса̄ упапаттиниббаттане ваттаббамева наттхи, тасса̄ пана киччакаран̣а̄ саддха̄дайо паттхана̄ ча̄ти име дхамма̄ сахака̄рино бхавӯпапаттийа̄ нийа̄мака̄ хонтӣти татрӯпапаттийа̄ паваттантӣти тесам̣ магга̄дибха̄во вутто. тена̄ха ‘‘йасса хӣ’’тиа̄ди. тена саддха̄ паттхана̄ ча̄ти убхайе дхамма̄ сахита̄ хутва̄ каммам̣ висесента̄ гатим̣ нийаментӣти дассети, пат̣исандхиггахан̣ам̣ анийатам̣ кеваласса каммасса васена̄ти адхиппа̄йо. ка̄ман̃четтха ‘‘каммам̣ катва̄’’ти вуттам̣, камма̄йӯханато пана пагева паттханам̣ т̣хапетумпи ват̣т̣атийева. каммам̣ катва̄ти четтха ‘‘та̄петва̄ бхун̃джати, бхутва̄ сайатӣ’’тиа̄дӣсу вийа на ка̄ланийамо, каммам̣ катва̄ йада̄ када̄чи паттханам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти ча идам̣ ча̄риттадассанам̣ вийа вуттам̣. йатха̄ хи бхавапаттхана̄ йа̄ва маггена на самуччхиджджати, та̄ва ануппанна̄бхинавакатӯпачитасса каммасса паччайо хотийева. пуна татха̄ висесапаччайо, йатха̄ нийаметва̄ уппа̄дита̄. тена вуттам̣ – ‘‘йасса пан̃ча дхамма̄ аттхи, на паттхана̄ тасса гати анибаддха̄’’ти.

165. саббасова̄ти ‘‘идам̣ ка̄л̣акам̣ са̄мам̣ сетам̣ харитам̣ ман̣д̣алам̣ апариман̣д̣алам̣ чатурам̣сам̣ парипун̣н̣ам̣ кхуддакам̣ маханта’’нтиа̄дина̄ саббасова па̄кат̣ам̣ хоти.

167. сундароти ка̄л̣ака̄дидосарахитата̄йа собхано. а̄карасампанно сампаннаа̄каруппаттийа̄. дхована̄дӣхӣти дхованата̄панамаджджана̄дӣхи.

168. локадха̄тӯнам̣ сатасахассам̣ аттано васе ваттанато сатасахассо. тасса пана таттха обха̄сакаран̣ам̣ па̄кат̣анти а̄ха ‘‘а̄локапхаран̣абрахма̄’’ти. айамева найо хет̣т̣ха̄ ‘‘сахассо брахма̄’’тиа̄дӣсупи. никкхена катанти никкхапарима̄н̣ена джамбонадена катам̣. никкхам̣ пана вӣсатисуван̣н̣анти кечи. пан̃чавӣсатисуван̣н̣анти апаре. суван̣н̣ам̣ на̄ма чатудхаран̣анти ваданти. гхат̣т̣анамаджджанаккхамам̣ на хоти париттабха̄вато. атирекена̄ти пан̃часуван̣н̣аатирекена никкхаппама̄н̣ам̣ асампаттена. ван̣н̣авантам̣ пана на хоти авипулата̄йа ул̣а̄рам̣ хутва̄ анупат̣т̣ха̄нато. аван̣н̣авантата̄йа ева пхарусадха̄тукам̣ кха̄йати. та̄сӯти та̄су бхӯмӣсу, йаттха са̄кха̄ вад̣д̣хитва̄ т̣хита̄. тети суван̣н̣ан̇кура̄. пачитва̄ти та̄петва̄. сампахат̣т̣ханти самуджджалӣкатанти а̄ха – ‘‘дхотагхат̣т̣итапамаджджита’’нти, тамбаматтикалепам̣ катва̄ дхотан̃чева па̄са̄н̣а̄дина̄ гхат̣т̣итан̃ча ел̣акалома̄дина̄ памаджджитан̃ча̄ти аттхо.

етадева̄ти а̄локам̣ вад̣д̣хетва̄ еттха а̄локапхаран̣амева. атха ва̄ йам̣ диббачаккхупхаран̣ам̣, а̄локапхаран̣ампи етадева. йаттакан̃хи т̣ха̄нам̣ йогӣ касин̣а̄локена пхарати; таттакам̣ т̣ха̄нам̣ диббачаккхун̃а̄н̣ам̣ пхусатӣти диббачаккхупхаран̣е дассите а̄локапхаран̣ам̣ дасситамева̄ти аттхо. саббаттха̄ти саббасмим̣ ‘‘пхаритва̄’’ти а̄гатат̣т̣ха̄не. авина̄сентена̄ти асамбхиннена.

касин̣апхаран̣ам̣ вийа̄ти касин̣обха̄сена пхаран̣ам̣ вийа диссати упат̣т̣ха̄ти, ман̣ипабха̄пхаран̣асса вийа брахмалоке дха̄тупхаран̣асса дасситатта̄ти адхиппа̄йо. сарӣрапабха̄ пана никкхапабха̄садиса̄ти, ‘‘никкхопамме сарӣрапхаран̣ам̣ вийа диссатӣ’’ти вуттам̣. ат̣т̣хакатха̄ на̄ма наттхӣти па̄л̣ипадасса аттхаван̣н̣ана̄йа на̄ма ниччхита̄йа бхавитаббам̣, авиниччхита̄йа пана наттхи вийа̄ти акатханам̣ на̄ма ат̣т̣хакатха̄йа ана̄чин̣н̣анти тасса ва̄дам̣ пат̣иккхипитва̄. йатха̄ хи ваттаббам̣, татха̄ аватва̄ ‘‘вийа̄’’ти вачанам̣ киматтхийанти адхиппа̄йо. буддха̄нам̣ бйа̄маппабха̄ бйа̄маппадесе саббака̄лам̣ адхит̣т̣ха̄ти вийа тасса брахмуно сарӣрапхаран̣ам̣ сарӣра̄бха̄йа паттхаран̣ам̣ саббака̄ликам̣. чатта̄рима̄ни итара̄ни пхаран̣а̄ни авина̄сетва̄ ан̃н̃аман̃н̃амабхиндитва̄ катхетаббам̣. пхаран̣ападассева вевачанам̣ ‘‘адхимуччаненева пхаран̣а’’нти. паттхаратӣти йатха̄вуттам̣ пхаран̣авасена паттхарати. джа̄на̄тӣти адхимуччанавасена джа̄на̄ти.

169. а̄дайоти а̄ди-саддена субхе сан̇ган̣ха̄ти. а̄бха̄ти дутийаджджха̄набхӯмике деве екаджджхам̣ гахетва̄ са̄дха̄ран̣ато вуттам̣. тато субха̄ти татийаджджха̄набхӯмике. тена̄ха – ‘‘па̄т̣ийекка̄ дева̄ наттхӣ’’тиа̄ди. са̄дха̄ран̣ато ката̄йапи паттхана̄йа джха̄нан̇гам̣ париттам̣ бха̄витан̃че, паритта̄бхесу упапатти хоти, маджджхиман̃че, аппама̄н̣а̄бхесу, пан̣ӣтан̃че, а̄бхассаресу упапатти хотӣти дат̣т̣хаббам̣. субха̄ти еттха̄пи есева найо. хет̣т̣ха̄ вуттанайенева сувин̃н̃еййоти а̄ха – ‘‘вехаппхала̄дива̄ра̄ па̄кат̣а̄йева̄’’ти.

ка̄ма̄вачаресу ниббаттатӯтиа̄дина̄ саддха̄дӣнам̣ аджджха̄навипассана̄нам̣ катхам̣ тададхит̣т̣ха̄нам̣ хотӣти а̄сан̇кати. итаро саддха̄дӣнам̣ аджджха̄насабха̄ваттепи джха̄навипассана̄нам̣ адхит̣т̣ха̄нам̣ ниссайапаччайа̄дивасена саппаччайатта̄ брахмалокӯпапаттим̣ нибба̄нан̃ча а̄вахантӣти дассенто, ‘‘име пан̃ча дхамма̄’’тиа̄дима̄ха. таттха сӣланти самбха̄расӣлам̣. ана̄га̄мӣ самуччхиннаорамбха̄гийасам̣йоджано сама̄но саче саббасо упапаттийо атиккамитум̣ на саккоти, арийабхӯмӣсу ева ниббаттати йатхӯпачитаджха̄накаммуна̄ти а̄ха – ‘‘ана̄га̄ми…пе… ниббаттатӣ’’ти. упаримагганти аггамаггам̣ бха̄ветва̄. а̄саваккхайанти саббасо а̄сава̄нам̣ кхайам̣ паха̄нам̣ па̄пун̣а̄ти. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

сан̇кха̄рупапаттисуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.

нит̣т̣хита̄ ча анупадаваггаван̣н̣ана̄.