6. маха̄дхаммасама̄да̄насуттаван̣н̣ана̄

473. евам̣ ида̄ни вуччама̄на̄ка̄ро ка̄мо ка̄манам̣ иччха̄ етесанти евам̣ка̄ма̄. евам̣ чхандо чханданам̣ рочанам̣ аджджха̄сайо етесанти евам̣чханда̄. абхимукхам̣, абхинивисса ва̄ пака̄рехи ети упагаччхатӣти адхиппа̄йо, ладдхи. са̄ хи ладдхаббаваттхум̣ абхимукхам̣ ‘‘евамета’’нти абхинивисантӣ тена тена пака̄рена упагаччхати, хаттхагатам̣ катва̄ тит̣т̣хати на виссаджджети. евам̣ вуччама̄на̄ка̄ро адхиппа̄йо етесанти евам̣адхиппа̄йа̄. бхагава̄ мӯлам̣ ка̄ран̣ам̣ етесам̣ йа̄тха̄вато адхигама̄йа̄ти бхагавам̣мӯлака̄. тена̄ха ‘‘бхагавантан̃хи нисса̄йа майам̣ име дхамме а̄джа̄на̄ма пат̣ивиджджха̄ма̄’’ти. амха̄кам̣дхамма̄ти техи аттана̄ адхигантаббата̄йа вуттам̣. севитабба̄нан̃хи йа̄тха̄вато адхигаман̃а̄н̣а̄ни адхигаччханакасамбандхӣни, та̄ни ча самма̄самбуддхамӯлака̄ни анан̃н̃ависайатта̄. тена̄ха ‘‘пуббе кассапасамбуддхена̄’’тиа̄ди. бхагава̄ нета̄ тесанти бхагавам̣неттика̄. нета̄ти севитаббадхамме винеййасанта̄нам̣ па̄пета̄. винета̄ти асевитаббадхамме винеййасанта̄нато апанета̄. тадан̇гавинайа̄дивасена ва̄ винета̄. анунета̄ти име дхамма̄ севитабба̄, име на севитабба̄ти убхайасампа̄пана̄панайанаттхам̣ пан̃н̃апета̄. тена̄ха ‘‘йатха̄сабха̄вато’’тиа̄ди.

пат̣исаранти еттха̄ти пат̣исаран̣ам̣, бхагава̄ пат̣исаран̣ам̣ етесанти бхагавам̣пат̣исаран̣а̄. пат̣исарати сабха̄васампат̣иведхавасена паччекамупагаччхатӣти ва̄ пат̣исаран̣ам̣, бхагава̄ пат̣исаран̣ам̣ етесанти бхагавам̣пат̣исаран̣а̄. пат̣иведхавасена̄ти пат̣ивиджджхитаббата̄васена. асатипи мукхе аттхато евам̣ ваданто вийа хотӣти а̄ха ‘‘пхассо а̄гаччхати, ахам̣ бхагава̄ ким̣ на̄мо’’ти. пат̣ибха̄тӯти еттха пат̣и-садда̄пеккха̄йа ‘‘бхагаванта’’нти упайогавачанам̣, аттхо пана са̄мивачанавасенева ведитабботи дассенто а̄ха ‘‘бхагавато’’ти пат̣ибха̄тӯти ча бхагавато бха̄го хоту. бхагавато хи еса бха̄го, йадидам̣ дхаммасса десана̄, амха̄кам̣ пана бха̄го савананти адхиппа̄йо. кечи пана пат̣ибха̄тӯти падиссатӯти аттхам̣ ваданти, н̃а̄н̣ена диссату, десӣйатӯти ва̄ аттхо. упат̣т̣ха̄тӯти ча н̃а̄н̣асса паччупат̣т̣ха̄ту.

474. ниссайитаббети аттано санта̄не уппа̄данавасена апассайитаббе. татийачатуттхадхаммасама̄да̄на̄ни хи апасса̄йа сатта̄нам̣ етарахи а̄йатин̃ча сампаттийо абхивад̣д̣ханти. бхаджитаббети тассева вевачанам̣. севитаббети ва̄ саппурисупассайасаддхаммассаванайонисоманасика̄ре сандха̄йа̄ха. бхаджитаббети таппаччайе да̄на̄дипун̃н̃адхамме.

475. уппат̣ипа̄т̣иа̄ка̄рена̄ти пат̣хамам̣ сам̣килесадхамме дассетва̄ паччха̄ вода̄надхаммадассанам̣ саттху десана̄пат̣ипа̄т̣и, йатха̄ – ‘‘ва̄мам̣ мун̃ча, даккхин̣ам̣ ган̣ха̄’’ти (дха. са. ат̣т̣ха. 498; висуддхи. маха̄т̣ӣ. 1.14), татха̄ уппат̣ипа̄т̣ипака̄рена, са̄ ча кхо пуримесу двӣсу дхаммасама̄да̄несу, паччхимесу пана пат̣ипа̄т̣ийа̄ва ма̄тика̄ пат̣т̣хапита̄. йатха̄дхаммарасенева̄ти паха̄таббапаха̄йакадхамма̄нам̣ йатха̄сабха̄венева. сабха̄во хи йа̄тха̄вато раситаббато джа̄нитаббато ‘‘расо’’ти вуччати. пат̣хамам̣ паха̄таббадхамме дассетва̄ таданантарам̣ ‘‘име дхамма̄ етехи пахӣйантӣ’’ти паха̄йакадхаммадассанам̣ десана̄нупуббӣ. гахан̣ам̣ а̄дийанам̣ аттано санта̄не уппа̄данам̣.

478. вадхадан̣д̣а̄дӣхи бхӣтасса упасан̇камане, миччха̄ чаритва̄ татха̄ апагамане ча пубба̄парачетана̄нам̣ васена миччха̄ча̄ро дуккхаведано хоти, татха̄ исса̄нинда̄дӣхи упаддутасса апарачетана̄васена, евам̣ абхиджджха̄миччха̄дит̣т̣хӣсупи йатха̄рахам̣ ведитаббам̣. тиссаннампи четана̄нанти пубба̄парасаннит̣т̣ха̄пакачетана̄нам̣. адинна̄да̄нам̣ муса̄ва̄до писун̣ава̄ча̄ сампхаппала̄поти имесам̣ чатуннам̣ саннит̣т̣ха̄пакачетана̄нам̣ сукхасампайутта̄ ва̄ упеккха̄сампайутта̄ ва̄ти айам̣ найо идха адхикататта̄ на уддхат̣о. доманассамева четтха дуккханти идам̣ пуббабха̄га̄парабха̄гачетана̄пи четтха а̄санна̄ доманассасахагата̄ ева хонтӣти катва̄ вуттам̣. ана̄санна̄ пана сандха̄йа ‘‘парийет̣т̣хим̣ ва̄ а̄паджджантасса̄’’тиа̄ди вуттам̣. тенева миччха̄ча̄ра̄бхиджджха̄миччха̄дит̣т̣хӣнам̣ пуббабха̄га̄парабха̄гачетана̄ а̄санна̄ саннит̣т̣ха̄пакачетана̄гатика̄ва̄ти дасситам̣ хотӣти дат̣т̣хаббам̣. парийет̣т̣хинти миччха̄ча̄ра̄дӣсу вӣтиккамитаббаваттхума̄ла̄гандха̄дипарийесанам̣. па̄н̣а̄типа̄та̄дӣсу ма̄ретаббаваттхуа̄вудха̄дипарийесанам̣ а̄паджджантасса. акиччхенапи тесам̣ парийесанам̣ самбхаватӣти ‘‘ват̣т̣атийева̄’’ти са̄сан̇кам̣ вадати.

479. сукхаведана̄ хонтӣти сукхаведана̄пи хонтӣти адхиппа̄йо. та̄сам̣ четана̄нам̣ асукхаведаната̄пи лаббхатӣти ‘‘сукхаведана̄пи хонтийева̄’’ти са̄сан̇кавачанам̣. соманассамева четтха сукханти идам̣ пуббабха̄га̄парабха̄гачетана̄пи соманассасахагата̄ ева хонтӣти катва̄ вуттам̣. тан̃ча кхо миччха̄ча̄раваджджа̄нам̣ чханнам̣ васена. миччха̄ча̄расса пана пубба̄парабха̄гасса васена ‘‘ка̄йикам̣ сукхампи ват̣т̣атийева̄ти са̄сан̇кавачанам̣.

480. досаджапарил̣а̄хавасенасса сийа̄ ка̄йикампи дуккханти адхиппа̄йена ‘‘со ган̣хантопи дуккхито’’ти вуттам̣. четодуккхамева ва̄ сандха̄йа тасса апара̄паруппаттидассанаттхам̣ ‘‘дуккхито доманассито’’ти вуттам̣.

481. дасасупи падесӯти дасасупи кот̣т̣ха̄сесу, ва̄кйесу ва̄. упеккха̄сампайуттата̄пи самбхаватӣти ‘‘сукхасампайутта̄ хонтийева̄’’ти идха са̄сан̇кавачанам̣. па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивиратасса ка̄йопи сийа̄ вигатадаратхапарил̣а̄хоти па̄н̣а̄типа̄та̄вераман̣иа̄дипаччайа̄ ка̄йикапат̣исам̣ведана̄пи самбхаватӣти саха̄пи сукхена̄ти еттха ка̄йийасукхампи ват̣т̣атийева.

482. титтака̄ла̄бӯти упабхуттасса умма̄да̄дипа̄панена куччхитатиттакарасо ала̄бу. на руччиссати анит̣т̣харасата̄йа анит̣т̣хапхалата̄йа ча.

483. расам̣ детӣти расам̣ дассети вибха̄вети.

484. пӯтимуттанти пӯтисабха̄вамуттам̣. тарун̣анти дха̄ра̄васена нипатантам̣ хутва̄ ун̣хам̣. тенасса упаримуттатама̄ха. муттан̃хи пасса̄вамаггато муччама̄нам̣ ка̄йусма̄васена ун̣хам̣ хоти.

485. йам̣ бхагандарасам̣сат̣т̣хам̣ лохитам̣ паккхандатӣти бхагандарабйа̄дхисахита̄йа лохитапаккхандата̄йа васена йам̣ лохитам̣ виссавати. питтасам̣сат̣т̣хам̣ лохитам̣ паккхандатӣти а̄нетва̄ самбандхо.

486. уббиддхети дӯре. аббхамахика̄диупаккилесавигамена хи а̄ка̄сам̣ уттун̇гам̣ вийа дӯрам̣ вийа ча кха̄йати. тена̄ха ‘‘дӯрӣбхӯте’’ти. тамам̣йева тамагатам̣ ‘‘гӯтхагатам̣ муттагата’’нти (ма. ни. 2.119; а. ни. 9.11) йатха̄. бха̄сате ча тапате ча вирочате ча идам̣ чатуттхам̣ дхаммасама̄да̄нам̣ вибхаджантена кусалакаммапатхасса вибхаджитва̄ дасситатта̄.

сан̇гараруккхо кандама̄дасапова. сарабхан̃н̃авасена̄ти аттхам̣ авибхаджитва̄ падасо сарабхан̃н̃авасена. оса̄рентасса̄ти учча̄рентасса. саддети оса̄ран̣асадде. адхигатависесам̣ ана̄рочетука̄ма̄ девата̄ таттхева антарадха̄йи. там̣ дивасанти саттха̄ра̄ деситадивасе. ити аттано висеса̄дхигаманимиттата̄йа айам̣ девата̄ имам̣ суттам̣ пийа̄йати. сесам̣ утта̄намева.

маха̄дхаммасама̄да̄насуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.