8. маха̄тан̣ха̄сан̇кхайасуттаван̣н̣ана̄
396. ладдхиматтанти миччха̄га̄хаматтам̣, на дит̣т̣ха̄бхинивесо. сассатадит̣т̣хӣти ничча̄бхинивесо. соти арит̣т̣хо бхиккху. катхетва̄ самодха̄нентанти йоджана̄. самодха̄нентанти ча нигаментанти аттхо. таттха таттхева̄ти тесу тесу ева бхавесу нируджджханти, на бхавантарам̣ сан̇каманти. вин̃н̃а̄н̣ам̣ пана абхиннасабха̄вам̣ анан̃н̃анти адхиппа̄йо. идхалокатоти имасма̄ аттабха̄ва̄. паралоканти парабхавасан̃н̃итам̣ аттабха̄вам̣. сандха̄ватӣти ниччата̄йа кеначи асамбаддхам̣ вийа гаччхати. тена идхалокато паралокагаманама̄ха. сам̣саратӣти имина̄ паралокато идха̄гаманам̣. сандха̄ватӣти ва̄ бхавантарасан̇каманама̄ха. сам̣саратӣти таттха таттха апара̄парасан̃чаран̣ам̣.
‘‘паччайе сати бхаватӣ’’тиа̄дина̄ вин̃н̃а̄н̣асса анвайато бйатирекато ча пат̣иччасамуппаннабха̄вам̣ дассенто сассатабха̄вам̣ пат̣иккхипати. буддхена акатхитам̣ катхесӣти имина̄ ‘‘йам̣ абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена, там̣ бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпетӣ’’ти (чӯл̣ава. 352, 353) имасмим̣ бхедакараваттхусмим̣ сандиссатӣти дассети. джиначакке паха̄рам̣ детӣти ‘‘тадевидам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… анан̃н̃а’’нти ниччатам̣ пат̣иджа̄нанто – ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ аничча̄ (дха. па. 277), рӯпам̣, бхиккхаве, аничча’’нти (сам̣. ни. 3.93-94) ча а̄динайаппаватте саттху дхаммачакке кхӣлам̣ уппа̄денто паха̄рам̣ дети. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ена аниччанти дит̣т̣хам̣ паведитан̃ча вин̃н̃а̄н̣ам̣ ниччанти пат̣иджа̄нанто веса̄раджджан̃а̄н̣ам̣ пат̣иба̄хати. сотука̄мам̣ джананти арийадхамма̄дхигамасса екантаупа̄йабхӯтам̣ випассана̄маггам̣ сотука̄мам̣ джанам̣ ниччагга̄хапагган̣ханена висам̣ва̄дети. тато ева арийапатхе арийадхаммавӣтхийам̣ тасса̄ пат̣иккхипанена тирийам̣ нипатитва̄.
398. вин̃н̃а̄н̣асӣсена аттана̄ гахитам̣ атта̄нам̣ вибха̄венто ‘‘йва̄йам̣, бханте’’тиа̄дима̄ха. таттха вадо ведеййотиа̄дайо сассатадит̣т̣хийа̄ ева абхинивеса̄ка̄ра̄. вадатӣти вадо, вачӣкаммасса ка̄ракоти аттхо. имина̄ хи ка̄ракабха̄вупа̄йикасатта̄нам̣ хитасукха̄вабодханасаматтхатам̣ аттано дассети. ведийова ведеййо, джа̄на̄ти анубхавати ча̄ти аттхо. ӣдиса̄нан̃хи пада̄нам̣ бахула̄ каттуса̄дханатам̣ саддавидӯ ман̃н̃анти. ведайатӣти там̣ там̣ анубхавитаббам̣ анубхавати. тахим̣ тахинти тесу тесу бхавайонигатит̣хитисатта̄ва̄сасаттаника̄йесу.
399. там̣ ва̄дам̣ паггайха т̣хитатта̄ са̄тисса чхиннапаччайата̄ авирул̣хадхаммата̄ ча ведитабба̄. хет̣т̣ха̄ти алагаддасуттасам̣ван̣н̣анам̣ (ма. ни. ат̣т̣ха. 2.236-237) сандха̄йа̄ха. парато хет̣т̣ха̄ти вуттат̣т̣ха̄непи есева найо. па̄т̣ийекко анусандхӣти тӣхипи анусандхӣхи авомиссо висум̣йевеко анусандхи. нану ча̄йампи са̄тисса аджджха̄сайавасена паваттитатта̄ аджджха̄сайа̄нусандхийева̄ти? на, ниййа̄намукхена аппаваттатта̄. ниййа̄нан̃хи пураккхатва̄ пуччха̄дивасена паватта̄ итара̄ десана̄пуччха̄нусандхиа̄дайо. идха тадабха̄вато вуттам̣ ‘‘па̄т̣ийекко анусандхӣ’’ти. париса̄йа ладдхим̣ содхентоти йа̄дисӣ са̄тисса ладдхи, тадабха̄вадассанавасена париса̄йа ладдхим̣ содхенто, париса̄йа ладдхисодханенева са̄ти ган̣ато нисса̄рито на̄ма джа̄то.
400. йам̣ йадева̄ти идам̣ йадипи ависесато паччайадхаммаггахан̣ам̣, ‘‘вин̃н̃а̄н̣антвева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’ти пана вуттатта̄ там̣там̣вин̃н̃а̄н̣асса саман̃н̃а̄нимиттапаччайаджа̄там̣ гахитанти дат̣т̣хаббам̣. тена вуттам̣ па̄л̣ийам̣ – ‘‘чаккхувин̃н̃а̄н̣антвева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’тиа̄ди. атха ва̄ там̣там̣два̄ранийатам̣ итарампи саббам̣ тасса тасса вин̃н̃а̄н̣асса паччайаджа̄там̣ идха ‘‘йам̣ йадева̄’’ти гахитам̣, таттха пана йам̣ аса̄дха̄ран̣ам̣, тена саман̃н̃а̄ти ‘‘чаккхувин̃н̃а̄н̣антвева̄’’тиа̄ди вуттам̣. два̄расан̇кантийа̄ абха̄ванти вин̃н̃а̄н̣асса два̄рантарасан̇каманасса абха̄вам̣. сва̄йам̣ ол̣а̄риканайена мандабуддхӣнам̣ сукха̄вабодханаттхам̣ найадассанавасена вутто. на хи када̄чи паччуппаннам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вигаччхантам̣ анантаравин̃н̃а̄н̣ам̣ сан̇камати анантара̄дипаччайа̄ла̄бхе тасса ануппаджджанато.
евамева̄ти йатха̄ агги упа̄да̄нам̣ пат̣ичча джаланто анупа̄да̄но таттхева нибба̄йати, на каттхачи сан̇камати, евамева. ‘‘паччайавекаллена таттхева нируджджхатӣ’’ти касма̄ вуттам̣, на хеттха ануппа̄даниродхо иччхито та̄дисасса ниродхасса идха анадхиппетатта̄, атха кхо кхан̣аниродхо, со ча са̄бха̄викатта̄ на паччайавекаллахетуко? саччаметам̣, там̣там̣два̄рикасса пана вин̃н̃а̄н̣асса два̄рантарам̣ асан̇камитва̄ таттха таттхева нируджджханам̣ идха̄дхиппетам̣. йесан̃ча паччайа̄нам̣ васена два̄рантарикавин̃н̃а̄н̣ена бхавитаббам̣, тесам̣ тадабха̄вато паччайавекаллаггахан̣ам̣, тасма̄ паччайавекаллена на сота̄дӣни сан̇камитва̄ сотавин̃н̃а̄н̣антиа̄ди сан̇кхйам̣ гаччхатӣти йоджана̄. етена йам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ чаккхурӯпа̄дипаччайаса̄маггийа̄ васена чаккхувин̃н̃а̄н̣асан̇кхйам̣ гаччхати, таттха таттхева нируджджхати та̄вака̄ликабха̄вато, тасса пана сотасадда̄дипаччайа̄бха̄вато куто сотавин̃н̃а̄н̣а̄дисаман̃н̃а̄, евамаппаваттито тасса куто сан̇камоти дасситам̣ хоти. вин̃н̃а̄н̣аппаваттети вин̃н̃а̄н̣аппаваттийам̣. два̄расан̇кантиматтанти два̄рантарасан̇каманаматтампи на вада̄ми таттха таттхева бхиджджанато паччайасса уппа̄давантато сати ча уппа̄де авассам̣бха̄вӣ ниродхоти хутва̄ абха̄ват̣т̣хена аниччата̄ дӣпита̄ хотӣти.
401. ‘‘пат̣иччасамуппаннам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вуттам̣ майа̄, ан̃н̃атра паччайа̄ наттхи вин̃н̃а̄н̣асса самбхаво’’ти па̄л̣ийа̄ анвайато ча бйатирекато ча вин̃н̃а̄н̣асса сан̇кхатата̄ва дассита̄ти а̄ха ‘‘саппаччайабха̄вам̣ дассетва̄’’ти. хетупаччайехи джа̄там̣ ниббаттам̣ ‘‘бхӯта’’нти идха̄дхиппетам̣, там̣ аттхато пан̃чаккхандха̄ таббинимуттасса саппаччайасса абха̄вато, йан̃ча кхандхапан̃чакам̣ аттано тесан̃ча бхиккхӯнам̣, там̣ ‘‘бхӯтамида’’нти бхагава̄ авоча̄ти а̄ха ‘‘идам̣ кхандхапан̃чака’’нти. аттано пхалам̣ а̄харатӣти а̄ха̄ро, паччайо. самбхавати етасма̄ти самбхаво, а̄ха̄ро самбхаво етасса̄ти а̄ха̄расамбхавам̣. тена̄ха ‘‘паччайасамбхава’’нти. тасса паччайасса ниродха̄ти йена авиджджа̄дина̄ паччайена кхандхапан̃чакам̣ самбхавати, тасса паччайасса ануппа̄даниродха̄. кхан̣аниродхо пана ка̄ран̣анирапеккхо.
носсӯти сам̣сайаджотано нипа̄тоти а̄ха ‘‘бхӯтам̣ ну кхо идам̣, на ну кхо бхӯта’’нти. бхӯтамидам̣ носсӯти ча имина̄ кхандхапан̃чакамева ну кхо идам̣, уда̄ху аттаттанийанти евам̣джа̄тико сам̣сайана̄ка̄ро гахито. тада̄ха̄расамбхавам̣ носсӯти пана имина̄ сахетукам̣ ну кхо идам̣ бхӯтам̣, уда̄ху ахетуканти йатха̄ ахетукабха̄ва̄панно сам̣сайана̄ка̄ро гахито, евам̣ висамахетукабха̄ва̄паннопи сам̣сайана̄ка̄ро гахитоти дат̣т̣хаббам̣. висамахетунопи параматтхато бхӯтасса ахетукабха̄вато. висамахетува̄допи парехи парикаппитаматтата̄йа сабха̄ванийатийадиччха̄дива̄дехи сама̄найогаккхамоти. ниродхадхаммам̣ носсӯти имина̄ йатха̄ аниччам̣ ну кхо идам̣ бхӯтам̣, уда̄ху ниччанти аниччатам̣ пат̣ичча сам̣сайана̄ка̄ро гахито, евам̣ дуккхам̣ ну кхо, уда̄ху на дуккхам̣, анатта̄ ну кхо, уда̄ху на анатта̄типи сам̣сайана̄ка̄ро гахитойева̄ти дат̣т̣хаббам̣ аниччасса дуккхабха̄ва̄диавассам̣бха̄вато, ничче ча тадубхайа̄бха̄вато. йа̄тха̄васарасалаккхан̣атоти авипарӣтасарасато салаккхан̣ато ча, киччато чева сабха̄вато ча̄ти аттхо. випассана̄йа адхит̣т̣ха̄набхӯта̄пи пан̃н̃а̄ випассана̄ ева̄ти вуттам̣ ‘‘випассана̄пан̃н̃а̄йа̄’’ти. сарасатоти ча сабха̄вато. салаккхан̣атоти са̄ман̃н̃алаккхан̣ато. тена̄ха ‘‘випассана̄пан̃н̃а̄йа самма̄ пассантасса̄’’ти. вуттанайенева̄ти ‘‘йа̄тха̄васарасалаккхан̣ато’’ти вуттанайенева. йе йети тассам̣ париса̄йам̣ йе йе бхиккхӯ. саллаккхесунти саммадева упадха̄ресум̣.
техӣти техи бхиккхӯхи. таттха̄ти тиссам̣ випассана̄пан̃н̃а̄йам̣. ниттан̣хабха̄ванти тан̣ха̄бха̄вам̣ ‘‘етам̣ мама’’нти тан̣ха̄гга̄хасса пахӣнатам̣. етенапи бхагава̄ ‘‘ахам̣, бхиккхаве, дхаммесупи тан̣ха̄паха̄намева ван̣н̣еми, са̄ти пана могхапурисо аттабха̄вепи тан̣ха̄сам̣ваддханим̣ випарӣтадит̣т̣хим̣ паггайха тит̣т̣хатӣ’’ти са̄тим̣ нигган̣ха̄ти. сабха̄вадассанена̄ти дхамма̄нам̣ авипарӣтасабха̄вадассанена. паччайадассанена̄ти ка̄ран̣адассанена анавасесато хетуно паччайасса ча дассанена. аллӣйетха̄ти тан̣ха̄дит̣т̣хивасена ниссайетха. тена̄ха ‘‘тан̣ха̄дит̣т̣хӣхӣ’’ти. кела̄йетха̄ти парихаран̣акел̣ийа̄ парихареййа̄тха. тена̄ха ‘‘кӣл̣ама̄на̄ вихареййа̄тха̄’’ти. дханам̣ вийа иччханта̄ти дханам̣ вийа драбйам̣ вийа иччхам̣ тан̣хам̣ джанента̄. тена̄ха ‘‘гедхам̣ а̄паджджеййа̄тха̄’’ти. маматтам̣ уппа̄деййа̄тха̄ти ‘‘мамамида’’нти тан̣ха̄дит̣т̣хивасена абхинивесам̣ джанеййа̄тха. никантивасенапи гахан̣аттха̄йа но десито, тасса ва̄ сан̣хасукхумасса випассана̄дхаммасса гахан̣ам̣ на̄ма никантийа̄ ева сийа̄, на ол̣а̄рикатан̣ха̄йа̄ти вуттам̣ ‘‘никантивасена̄’’ти.
402. пат̣ичча етасма̄ пхалам̣ етӣти паччайо, саббо ка̄ран̣ависесоти а̄ха ‘‘кхандха̄нам̣ паччайам̣ дассенто’’ти. йа̄ва авиджджа̄ хи саббо несам̣ ка̄ран̣ависесо идха дассито. пуна а̄дито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва парийоса̄на̄, антато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва а̄дӣти ануломато пат̣иломато ча ват̣т̣авиват̣т̣адассанавасена на̄на̄найехи пат̣иччасамуппа̄до дассито, ниччагга̄хасса нимиттабхӯто килесопи идха наттхӣти дӣпети. тампи вуттаттхамева̄ти тампи ‘‘име ча, бхиккхаве, чатта̄ро а̄ха̄ра̄’’тиа̄ди йа̄ва ‘‘тан̣ха̄пабхава̄’’ти па̄л̣ипадам̣, та̄ва вуттаттхамева самма̄дит̣т̣хисуттаван̣н̣ана̄йам̣ (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.89). сесам̣ пат̣иччасамуппа̄дакатха̄бха̄вато висуддхимагге (висуддхи. 2.570) виттха̄рита̄ва̄ти имина̄ва сан̇гахитам̣.
404. имасмим̣ сати идам̣ хотӣтиа̄дӣсу йам̣ ваттаббам̣, там̣ параматтхадӣпанийам̣ уда̄нат̣т̣хакатха̄йам̣ (уда̄. ат̣т̣ха. 1) вуттанайенева ведитаббам̣.
407. пат̣идха̄вана̄ти пат̣исаран̣ам̣, пуббе аттано а̄гатам̣ атӣтам̣ аддха̄нам̣ уддисса тан̣ха̄дит̣т̣хивасена пат̣игамананти аттхо. нану вичикиччха̄васена па̄л̣ийам̣ пат̣идха̄вана̄ а̄гата̄ти? саччам̣ а̄гата̄, са̄ пана тан̣ха̄дит̣т̣хихетука̄ти ‘‘тан̣ха̄дит̣т̣хивасена̄’’ти вуттам̣. таттха̄ти тасмим̣ йатха̄дхигате н̃а̄н̣адассане.
ниччалабха̄ванти суппатит̣т̣хитабха̄вам̣, титтхийава̄дава̄техи акампийабха̄ван̃ча. гарӯти гаругун̣айутто. бха̄рико па̄са̄н̣аччхаттасадисо. ака̄ма̄ ануваттитабботи саддха̄маттакенева ануваттанама̄ха, на авеччаппаса̄дена. киччанти саттхукиччам̣. бра̄хман̣а̄нанти джа̄тимантабра̄хман̣а̄нам̣. ватасама̄да̄на̄нӣти магавата̄диватасама̄да̄на̄ни. дит̣т̣хикутӯхала̄нӣти там̣там̣дит̣т̣хигга̄хавасена ‘‘идам̣ саччам̣, идам̣ сачча’’нтиа̄дина̄ гахетаббакутӯхала̄ни. евам̣ ниссат̣т̣ха̄нӣти йатха̄ майа̄ тумха̄кам̣ ова̄до динно, евам̣ ниссат̣т̣ха̄ни вата̄дӣни там̣ атиккамитва̄ ким̣ ган̣хеййа̄тха. сайам̣ н̃а̄н̣ена н̃а̄танти паранеййатам̣ мун̃читва̄ аттано ева н̃а̄н̣ена йа̄тха̄вато н̃а̄там̣. евам̣бхӯтан̃ча сайам̣ паччаккхато дит̣т̣хам̣ на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘сайам̣ пан̃н̃а̄чаккхуна̄ дит̣т̣ха’’нти. сайам̣ вибха̄витанти техи бхиккхӯхи тасса аттхасса паччаттам̣ вибхӯтабха̄вам̣ а̄па̄дитам̣. упанӣта̄ти упаккамена дхаммадесана̄нуса̄рена нӣта̄. майа̄ти каттари каран̣авачанам̣. дхаммена̄ти ка̄ран̣ена. етам̣ вачананти етам̣ ‘‘сандит̣т̣хико’’тиа̄дивачанам̣.
408. там̣ саммохат̣т̣ха̄нам̣ асса локасса. самодха̄нена̄ти сама̄гамена. габбхати аттабха̄вабха̄вена ваттатӣти габбхо, калала̄диаваттхо дхаммапабандхо, таннисситатта̄ пана саттасанта̄но ‘‘габбхо’’ти вутто йатха̄ ‘‘ман̃ча̄ уккут̣т̣хим̣ каронтӣ’’ти. танниссайабха̄вато ма̄тукуччхи ‘‘габбхо’’ти ведитаббо, габбхо вийа̄ти ва̄. йатха̄ хи нива̄сат̣т̣ха̄ната̄йа сатта̄нам̣ оварако ‘‘габбхо’’ти вуччати, евам̣ габбхасеййака̄нам̣ йа̄ва абхиджа̄ти нива̄сат̣т̣ха̄ната̄йа ма̄тукуччхи ‘‘габбхо’’ти вуттоти.
йамекараттинти йассам̣ екараттийам̣. бхумматтхе хи идам̣ упайогавачанам̣, аччантасам̣йоге ва̄. пат̣хаманти саббапат̣хамам̣ пат̣исандхиккхан̣е. габбхети ма̄тукуччхийам̣. ма̄н̣авоти сатто. йебхуййена сатта̄ раттийам̣ пат̣исандхим̣ ган̣хантӣти раттиггахан̣ам̣. аббхут̣т̣хитова̄ти ут̣т̣хитааббхо вийа, абхимукхабха̄вена ва̄ ут̣т̣хито ева маран̣асса̄ти адхиппа̄йо. со йа̄тӣти со ма̄н̣аво йа̄ти пат̣хамаккхан̣ато пат̣т̣ха̄йа гаччхатева. са гаччхам̣ на ниваттатӣти со евам̣ гаччханто кхан̣аматтампи на ниваттати, ан̃н̃адаттху маран̣амева упагаччхатӣти га̄тха̄йа аттхо.
утусамайам̣ сандха̄йа вуттам̣, на локасаман̃н̃а̄тараджасса лагганадивасаматтам̣. ида̄ни вуттамеваттхам̣ па̄кат̣атарам̣ ка̄тум̣ ‘‘ма̄туга̄масса кира йасми’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха̄ти тасмим̣ габбха̄сайе. сан̣т̣хахитва̄ти ниббаттитва̄. бхиджджитва̄ти аггахитагаббха̄ ева бхинна̄ хутва̄. айан̃хи тасса̄ сабха̄во. ваттху суддхам̣ хотӣти паггхариталохитатта̄ ана̄майатта̄ ча габбха̄сайо суддхо хоти. суддхаваттхутта̄ тато парам̣ катипайадиваса̄ни кхеттамева хоти габбхасан̣т̣хаханасса париттасса лохиталесасса виджджама̄натта̄. самбхавасса пана катхам̣ саббха̄воти а̄ха ‘‘тасмим̣ самайе’’тиа̄ди. иттхисанта̄непи суккадха̄ту лаббхатева. тена̄ха ‘‘ан̇гапара̄масаненапи да̄рако ниббаттатийева̄’’ти. йатха̄ па̄рика̄йа на̄бхипара̄масанена са̄масса бодхисаттасса, дит̣т̣хаман̇галика̄йа на̄бхипара̄масанена ман̣д̣абйасса ниббатти. гандхабботи гандханато уппаджджанагатийа̄ нимиттупат̣т̣ха̄панена сӯчанато гандхоти ладдхана̄мена бхавага̄микаммуна̄ аббати паваттатӣти гандхаббо, таттха уппаджджанакасатто. тена̄ха ‘‘татрӯпагасатто’’ти. каммайантайантитоти татрӯпапаттиа̄вахена каммасан̇кха̄тена пелланакайантена татхатта̄йа пеллито упанӣто. махантена джӣвитасам̣сайена̄ти виджа̄йанапариккилесена ‘‘джӣвисса̄ми кхо, на ну кхо джӣвисса̄ми ахам̣ ва̄, путто ва̄ ме’’ти евам̣ паваттена джӣвитасам̣сайена випулена гарутарена сам̣сайена. там̣ т̣ха̄нанти тханаппадесама̄ха. кӣл̣анти тена̄ти кӣл̣анам̣, кӣл̣анамева кӣл̣анакам̣.
409. са̄раджджатӣти са̄раттачитто хоти. бйа̄паджджатӣти бйа̄панначитто хоти. ка̄йе кеса̄дидваттим̣са̄сучисамуда̄йе там̣сабха̄ва̄рамман̣а̄ сати ка̄йасати. анупат̣т̣хапетва̄ти ануппа̄детва̄, йатха̄сабха̄вато ка̄йам̣ анупадха̄ретва̄ти аттхо. париттачетасоти килесехи парито кхан̣д̣итачитто. тена̄ха ‘‘акусалачитто’’ти. ете акусаладхамма̄. нируджджхантӣти ниродхам̣ патта̄ хонти. тан̣ха̄васена абхинандатӣти саппӣтикатан̣ха̄васена абхимукхам̣ хутва̄ нандати. абхивадатӣти тан̣ха̄васена там̣ там̣ а̄рамман̣ам̣ абхинивисса вадати. аджджхоса̄йа̄ти анан̃н̃аса̄дха̄ран̣ам̣ вийа а̄рамман̣ам̣ тан̣ха̄васена анупависитва̄. тена̄ха ‘‘гилитва̄ паринит̣т̣хапетва̄’’ти. дуккхам̣ катхам̣ абхинандатӣти еттха дуккхахетукам̣ абхинанданто дуккхам̣ абхинандати на̄ма̄ти дат̣т̣хаббам̣. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана йа̄вата̄ йасса дуккхе дит̣т̣хитан̣ха̄ абхинандана̄ аппахӣна̄, та̄вата̄йам̣ дуккхам̣ абхинандати на̄ма̄ти дассетум̣ ‘‘ахам̣ дуккхито мама дуккханти ган̣ханто абхинандати на̄ма̄’’ти вуттам̣. тена га̄хадвайахетука̄ таттха абхинандана̄ти дассети. пуна екава̄ранти пунапи екава̄рам̣. пхалахетусандхихетупхаласандхивасена двисандхӣ. ‘‘габбхасса̄вакканти хотӣ’’тиа̄дина̄ аттхато сарӯпато ча етарахи пхаласан̇кхепасса. сарӯпенева ча итарадвайасса деситатта̄ а̄ха ‘‘тисан̇кхепа’’нти.
410-414. саматхайа̄никасса бхиккхуно ведана̄мукхена сан̇кхепенева йа̄ва арахатта̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ идха катхитанти а̄ха ‘‘сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ дха̄ретха̄’’ти. ‘‘имам̣ тан̣ха̄сан̇кхайавимутти’’нти ча бхагава̄ йатха̄деситам̣ десанам̣ авоча̄ти вуттам̣ ‘‘имам̣…пе… вимуттидесана’’нти. йади евам̣ катхам̣ десана̄ вимуттӣти а̄ха ‘‘десана̄ хи…пе… вимуттӣти вутта̄’’ти. йасса̄ тан̣ха̄йа васена са̄ти бхиккху сассатагга̄хамаха̄сан̇гха̄т̣апат̣имукко, са̄ саббабуддха̄нам̣ десана̄ хаттха̄валамбама̄непи дуруггха̄т̣ийа̄ джа̄та̄ти а̄ха ‘‘маха̄тан̣ха̄джа̄латан̣ха̄сан̇гха̄т̣апат̣имукка’’нти. маха̄тан̣ха̄джа̄лети маханте тан̣ха̄джат̣е. тан̣ха̄сан̇гха̄т̣ети тан̣ха̄йа сан̇гха̄т̣е. татха̄бхӯто ча тасса аббхантаре като на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘анупавит̣т̣хо антогадхо’’ти. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.
маха̄тан̣ха̄сан̇кхайасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.