7. чӯл̣атан̣ха̄сан̇кхайасуттаван̣н̣ана̄
390. татра̄ти тасмим̣ пубба̄ра̄мамига̄рама̄тупа̄са̄да̄нам̣ аттхавибха̄ване айам̣ ида̄ни вуччама̄на̄ анупуббӣ катха̄. ман̣ӣнанти еттха падумара̄гаман̣ӣнам̣ адхиппетатта̄ а̄ха ‘‘ан̃н̃ехи ча̄’’ти. тена инданӣла̄диман̣ӣнам̣ сан̇гахо дат̣т̣хаббо. нӣлапӣталохитода̄таман̃джит̣т̣хапабхассаракабараван̣н̣авасена саттаван̣н̣ехи.
тан̣ха̄ саббасо кхӣйанти еттха̄ти тан̣ха̄сан̇кхайо (а. ни. т̣ӣ. 3.7.61), тасмим̣. тан̣ха̄сан̇кхайети ча висайе идам̣ бхумманти а̄ха ‘‘там̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄’’ти. вимуттачиттата̄йа̄ти саббасам̣килесехи вимуттачиттата̄йа. апарабха̄гапат̣ипада̄ на̄ма арийасачча̄бхисамайо, са̄ са̄санача̄ригочара̄ паччаттам̣ ведитаббатоти а̄ха ‘‘пуббабха̄гаппат̣ипадам̣ сам̣кхиттена десетха̄ти пуччхатӣ’’ти. акуппадхаммата̄йа кхайавайасан̇кха̄там̣ антам̣ атӣта̄ти аччанта̄, со ева апариха̄насабха̄ватта̄ аччанта̄ нит̣т̣ха̄ етасса̄ти аччантанит̣т̣хо. тена̄ха ‘‘екантанит̣т̣хо сататанит̣т̣хоти аттхо’’ти. на хи пат̣ивиддхасса локуттарадхаммасса дассанам̣ куппанам̣ на̄ма аттхи. аччантамева чатӯхи йогехи кхемо етасса аттхӣти аччантайогаккхемӣ. маггабрахмачарийасса вуситатта̄, тасса ча апариха̄насабха̄ватта̄ аччантам̣ брахмача̄рӣти аччантабрахмача̄рӣ. тена̄ха ‘‘ниччабрахмача̄рӣти аттхо’’ти. парийоса̄нанти брахмачарийасса парийоса̄нам̣.
вега̄йатӣти турита̄йати. саллаккхесӣти чинтеси, аттана̄ йатха̄ сута̄йа саттху десана̄йа ануссаран̣авасена упадха̄реси. анугган̣хитва̄ва̄ти аттхавиниччхайавасена ануггахетва̄ ева. чхасу два̄ресу нийутта̄ти чхадва̄рика̄, техи.
пан̃чаккхандха̄ти пан̃чупа̄да̄наккхандха̄. сакка̄йасаббан̃хи сандха̄йа идха ‘‘саббе дхамма̄’’ти вуттам̣ випассана̄висайасса адхиппетатта̄, тасма̄ а̄йатанадха̄туйопи таггатика̄ ева дат̣т̣хабба̄. тена̄ха бхагава̄ ‘‘на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄’’ти. на йутта̄ абхинивеса̄йа ‘‘етам̣ мама, есо ме атта̄’’ти аджджхоса̄на̄йа. ‘‘аламева ниббиндитум̣ алам̣ вираджджиту’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 2.272; сам̣. ни. 2.124-125, 128, 134, 143) вийа алам̣-саддо йуттаттхопи хотӣти а̄ха ‘‘на йутта̄’’ти. сампаджджантӣти бхаванти. йадипи ‘‘татийа̄, чатуттхӣ’’ти идам̣ висуддхидвайам̣ абхин̃н̃а̄пан̃н̃а̄, тасса̄ пана саппаччайана̄марӯпадассанабха̄вато, сати ча паччайапариггахе саппаччайатта̄ (на̄марӯпасса аниччата̄, аниччам̣ дуккхам̣, дуккхан̃ча анатта̄ти аттхато) лаккхан̣аттайам̣ супа̄кат̣амева хотӣти а̄ха ‘‘аниччам̣ дуккхам̣ анатта̄ти н̃а̄тапарин̃н̃а̄йа абхиджа̄на̄тӣ’’ти. татхева тӣран̣апарин̃н̃а̄йа̄ти имина̄ аничча̄дибха̄вена на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄ти на̄марӯпасса упасам̣харати, на абхин̃н̃а̄пан̃н̃а̄нам̣ самбха̄радхамма̄нам̣. пурима̄йа хи аттхато а̄панналаккхан̣аттайам̣ ган̣ха̄ти салаккхан̣асаллаккхан̣апаратта̄ тасса̄, дутийа̄йа сарӯпато тасса̄ лаккхан̣аттайа̄ропанавасена саммасанабха̄вато. екачиттаккхан̣иката̄йа абхинипа̄таматтата̄йа ча аппаматтакампи. рӯпапариггахасса ол̣а̄рикабха̄вато арӯпапариггахам̣ дассети. дассенто ча ведана̄йа а̄саннабха̄вато, висесато сукхаса̄ра̄гита̄йа, бхавасса̄дагадхитама̄насата̄йа ча саккасса ведана̄васена ниббаттетва̄ дассети.
уппа̄давайат̣т̣хена̄ти удайаббайасабха̄вена уппаджджитва̄ нируджджханена. аничча̄ти аддху ва̄. аниччалаккхан̣ам̣ аниччата̄ удайавайата̄. тасма̄ти йасма̄ пан̃чаннам̣ кхандха̄нам̣ кхайато вайато дассанан̃а̄н̣ам̣ аничча̄нупассана̄, там̣саман̇гӣ ча пуггало аничча̄нупассӣ, тасма̄. кхайавира̄готи кхайасан̇кха̄то вира̄го сан̇кха̄ра̄нам̣ палуджджана̄. йам̣ а̄гамма саббасо сан̇кха̄рехи вираджджана̄ хоти, там̣ нибба̄нам̣ аччантавира̄го. ниродха̄нупассимхипӣти ниродха̄нупассипадепи. ‘‘есева найо’’ти абхидиситва̄ там̣ екадесена виваранто ‘‘ниродхопи хи…пе… дувидхойева̄’’ти а̄ха. сабба̄савасам̣варе вуттавоссаггова идха ‘‘пат̣иниссагго’’ти вуттоти дассенто ‘‘пат̣иниссагго вуччати воссагго’’тиа̄дима̄ха. паричча̄гавоссагго випассана̄. паккханданавасена аппанато паккханданавоссагго магго ан̃н̃асса тадабха̄вато. соти магго. а̄рамман̣атоти киччаса̄дханавасена а̄рамман̣акаран̣ато. еван̃хи маггато ан̃н̃есам̣ нибба̄на̄рамман̣а̄нам̣ паккханданавоссагга̄бха̄во сиддхо хоти. париччаджанена паккханданена ча̄ти двӣхипи ва̄ ка̄ран̣ехи. саббесам̣ кхандха̄нам̣ воссаджджанам̣ таппат̣ибаддхасам̣килесаппаха̄нена дат̣т̣хаббам̣. читтам̣ паккхандатӣти маггасампайуттам̣ читтам̣ сандха̄йа̄ха. убхайампетам̣ воссаджджанам̣. тадубхайасаман̇гӣти випассана̄саман̇гӣ маггасаман̇гӣ ча. ‘‘аничча̄нупассана̄йа ниччасан̃н̃ам̣ паджахатӣ’’тиа̄дивачанато (пат̣и. ма. 1.52) йатха̄ випассана̄йа килеса̄нам̣ паричча̄гапат̣иниссагго лаббхати, евам̣ а̄йатим̣ техи килесехи уппа̄детаббакхандха̄нампи паричча̄гапат̣иниссагго ваттаббо, паккханданапат̣иниссагго пана магге лаббхама̄на̄йа екантака̄ран̣абхӯта̄йа вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄йа васена ведитаббо, магге пана тадубхайампи н̃а̄йа̄гатамева ниппарийа̄йатова лаббхама̄натта̄. тена̄ха ‘‘тадубхайасаман̇гӣ пуггало’’тиа̄ди.
пуччхантасса аджджха̄сайавасена ‘‘на кин̃чи локе упа̄дийатӣ’’ти еттха ка̄мупа̄да̄навасена упа̄дийанам̣ пат̣иккхипӣйатӣти а̄ха ‘‘тан̣ха̄васена на упа̄дийатӣ’’ти. тан̣ха̄васена ва̄ асати упа̄дийане дит̣т̣хивасена упа̄дийанам̣ анавака̄самева̄ти ‘‘тан̣ха̄васена’’иччева вуттам̣. на пара̄масатӣти на̄дийати, дит̣т̣хипара̄ма̄савасена ва̄ ‘‘ничча’’нтиа̄дина̄ на пара̄масати. сам̣кхиттенева кхиппам̣ катхесӣти тасса аджджха̄сайавасена папан̃чам̣ акатва̄ катхеси.
391. абхисама̄гантва̄ти абхимукхан̃а̄н̣ена н̃еййам̣ сама̄гантва̄ йа̄тха̄вато видитва̄. тена̄ха ‘‘джа̄нитва̄’’ти. йатха̄парисавин̃н̃а̄пакатта̄ти йатха̄парисам̣ дхаммасампат̣игга̄хика̄йа махатийа̄, аппака̄йа ва̄ париса̄йа анурӯпамева вин̃н̃а̄панато. парийантам̣ на ниччхаратӣти на паваттати. ма̄ нираттхака̄ агама̄сӣти идам̣ дхаммата̄васена вуттам̣, на саттху аджджха̄сайавасена. екан̃хетам̣ саттху вачӣгхосасса ат̣т̣хасу ан̇гесу, йадидам̣ парисапарийантата̄. чхиддавиварока̄соти чхиддабхӯто, виварабхӯто ва̄ ока̄сопи наттхи, бхагавато садда̄саванака̄ран̣ам̣ вуттамева. тасма̄ти йатха̄вуттака̄ран̣ато.
пан̃ча ан̇га̄ни етасса̄ти пан̃чан̇гам̣, пан̃чан̇гам̣ ева пан̃чан̇гикам̣. махатӣа̄ди вӣн̣а̄висесопи а̄татамева̄ти ‘‘чаммапарийонаддхесӯ’’ти висеситам̣. екаталам̣ кумбхатхӯн̣ададдара̄ди. чаммапарийонаддхам̣ хутва̄ тантибаддхам̣ а̄татавитатам̣. тена̄ха ‘‘тантибаддхапан̣ава̄дӣ’’ти. гомукхӣа̄дӣнампи еттхева сан̇гахо дат̣т̣хаббо. вам̣са̄дӣти а̄ди-саддена сан̇кхасин̇га̄дӣнам̣ сан̇гахо. самма̄дӣти саммата̄л̣акам̣сата̄л̣асила̄сала̄ката̄л̣а̄ди. таттха саммата̄л̣ам̣ на̄ма дан̣д̣амайата̄л̣ам̣. кам̣сата̄л̣ам̣ лохамайам̣. сила̄йа айопаттена ча ва̄даната̄л̣ам̣ сила̄сала̄ката̄л̣ам̣. самаппитоти самма̄ аппито упето. тена̄ха ‘‘упагато’’ти. упат̣т̣ха̄навасена пан̃чахи тӯрийасатехи упето. евам̣бхӯто ча йасма̄ техи упат̣т̣хито саманна̄гато на̄ма хоти, тасма̄ вуттам̣ ‘‘саман̇гӣбхӯтоти тассева вевачана’’нти. парича̄ретӣти парито ча̄рети. ка̄ни пана ча̄рети, катхам̣ ва̄ ча̄ретӣти а̄ха ‘‘сампаттим̣…пе… ча̄ретӣ’’ти. таттха тато татоти тасмим̣ тасмим̣ ва̄дите таттха таттха ча ва̄дакаджане. апанетва̄ти ва̄дакаджане ниседхетва̄. тена̄ха ‘‘ниссадда̄ни ка̄ра̄петва̄’’ти. девача̄рикам̣ гаччхатийева девата̄нам̣ манусса̄нан̃ча анукампа̄йа. сва̄йаматтхо вима̄наваттхӯхи (ви. ва. 1) дӣпетаббо.
392. аппева сакена каран̣ӣйена̄ти ма̄риса, моггалла̄на, майам̣ сакена каран̣ӣйена аппева бахукичча̄пи на хома. апича дева̄нам̣йева̄ти апича кхо пана дева̄нам̣йева та̄ватим̣са̄нам̣ каран̣ӣйена висесато бахукичча̄ти аттхайоджана̄. бхуммат̣т̣хакадевата̄нампи кечи ат̣т̣а̄ саккена виниччхитабба̄ хонтӣти а̄ха ‘‘патхавито пат̣т̣ха̄йа̄’’ти. нийаментоти авадха̄ренто. там̣ пана каран̣ӣйам̣ сарӯпато дассетум̣ ‘‘дева̄нам̣ хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. та̄санти девадхӣтудевапуттапа̄дапарича̄рика̄нам̣. ман̣д̣анапаса̄дханака̄рика̄ти ман̣д̣анапаса̄дханасам̣видха̄йика̄. ат̣т̣акаран̣ам̣ наттхи сам̣сайассева абха̄вато.
йанти савануггахан̣а̄дивасена супаричитампи йам̣ аттхаджа̄там̣. на диссати, пан̃н̃а̄чаккхуно саббасо на пат̣ибха̄тӣти аттхо. кечӣти са̄расама̄са̄чарийа̄. соманассасам̣веганти соманассасамут̣т̣ха̄нам̣ сам̣вегам̣, на читтасанта̄сам̣.
самупабйӯл̣хоти йуджджханавасена сахапатито самога̄л̣хо. евам̣бхӯто ча йасма̄ самӯхавасена сампин̣д̣ито хоти, тасма̄ вуттам̣ ‘‘саннипатито ра̄сибхӯто’’ти. анантаре аттабха̄вети идам̣ дутийам̣ саккаттабха̄вам̣ тато анантара̄тӣтена саккаттабха̄вена саккаттабха̄васа̄ман̃н̃ато екамива катва̄ гахан̣авасена вуттам̣, ан̃н̃атха̄ ‘‘татийе аттабха̄ве’’ти ваттаббам̣ сийа̄. магхаттабха̄во хи ито татийоти. атха ва̄ йасмим̣ аттабха̄ве со дева̄сурасан̇га̄мо ахоси, тасса анантаратта̄ магхаттабха̄васса вуттам̣ ‘‘анантаре аттабха̄ве’’ти. сатта̄нам̣ хитесита̄йа ма̄та̄питуупат̣т̣ха̄на̄дина̄ чарийа̄хи бодхисаттачарийа̄ вийасса чарийа̄ ахоси. сатта ватапада̄нӣти сатта ватакот̣т̣ха̄се.
маха̄па̄нанти махантам̣ сура̄па̄нам̣. ган̣д̣апа̄нанти ган̣д̣асура̄па̄нам̣, адхиматтапа̄нанти аттхо. парихарама̄на̄ти парива̄рента̄. ведика̄па̄да̄ти синерусса парийанте ведика̄париккхепа̄. пан̃часу т̣ха̄несӯти пан̃часу парибхан̣д̣ат̣т̣ха̄несу на̄гасена̄дӣхи а̄раккхам̣ т̣хапеси.
393. ра̄ман̣еййаканти раман̣ӣйабха̄вам̣. маса̄рагаллаттхамбхети кабараман̣имайе тхамбхе. суван̣н̣а̄димайе гхат̣акети ‘‘раджататтхамбхесу суван̣н̣амайе, суван̣н̣аттхамбхесу раджатамайе’’тиа̄дина̄ суван̣н̣а̄димайе гхат̣аке ва̄л̣арӯпака̄ни ча. паба̄л̣хам̣ маттоти паматто. тена̄ха ‘‘ативийа матто’’ти. на̄т̣акапарива̄рена̄ти аччхара̄парива̄рена.
аччхарийаббхутанти пададвайенапи вимхайана̄ка̄рова вутто, тасма̄ сан̃джа̄там̣ аччхарийаббхутам̣ вимхайана̄ка̄ро етесанти сан̃джа̄тааччхарийааббхута̄, татха̄ паваттачиттуппа̄да̄. аччхарийаббхутахетука̄ сан̃джа̄та̄ тут̣т̣хи етесанти сан̃джа̄татут̣т̣хино. сам̣вигганти сан̃джа̄тасам̣вегам̣. сва̄йам̣ сам̣вего йасма̄ пурима̄ваттха̄йа читтасса чаланам̣ хоти, тасма̄ вуттам̣ ‘‘чалита’’нти.
394. тамам̣ винодитанти па̄т̣иха̄рийадассанена ‘‘ахо тхерасса иддха̄нубха̄во’’ти самма̄пат̣ипаттийам̣ сан̃джа̄табахума̄но, ӣдисам̣ на̄ма са̄санам̣ лабхитва̄пи майам̣ нираттхакена бхогамадена самматта̄ бхава̄ма̄ти йонисо манасика̄руппа̄данена саммохатамам̣ винодитам̣ видхамитам̣. етети маха̄тхеро сакко ча̄ти те двепи сама̄набрахмачарийата̄йа сабрахмача̄рино.
395. пан̃н̃а̄та̄нанти па̄кат̣а̄нам̣ ча̄тумаха̄ра̄джа-суйа̄ма-сантусита-параниммитавасаваттимаха̄брахма̄нам̣ ан̃н̃атаро, на йесам̣ кесан̃чӣти адхиппа̄йо. а̄раддхадхаммавасенева парийоса̄питатта̄ йатха̄нусандхина̄ва нит̣т̣хапеси.
чӯл̣атан̣ха̄сан̇кхайасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.