4. падат̣т̣ха̄наха̄расампа̄та̄диван̣н̣ана̄

66. йасма̄ ва̄ сам̣килесато раккхитачиттасса тӣн̣и сучарита̄ни па̄рипӯрим̣ гаччханти, тасма̄ раккхитачиттасса̄ти еттха йа̄йам̣ раккхитачиттата̄, са̄ ка̄йасучарита̄дӣнам̣ тин̣н̣ам̣ сучарита̄нам̣ падат̣т̣ха̄нанти еваметтха аттхо ведитаббо. атта̄дхӣнанти аттапара̄дхӣнам̣.

тато ева̄ти ка̄ран̣аггахан̣ена пхаласса гахитатта̄ ева.

68. таттха итисаддоти ‘‘парипа̄лӣйатӣ’’ти итисаддо.

73-4. па̄л̣ийам̣ пан̃чиндрийа̄ни тӣхи кхандхехи сан̇гахита̄нӣти еттха саддха̄вӣрийасатиндрийехи па̄тимоккха̄ди тивидхам̣ сӣлам̣ гахитам̣ содхетаббатта̄. тесанти техи сӣлаккхандхо сан̇гахито. сама̄дхипан̃н̃индрийехи сама̄дхипан̃н̃а̄ккхандха̄ гахита̄ти па̄кат̣ойаматтхо, татха̄ сесампӣти а̄ха ‘‘ито паресу…пе… вуттанайамева̄’’ти.

76. хетухетусамуппаннапаччайапаччайуппаннасан̇кха̄тасса̄ти еттха хетупаччайавибха̄го хет̣т̣ха̄ вуттойева.

падат̣т̣ха̄наха̄расампа̄та̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

миссакаха̄расампа̄таван̣н̣ана̄

ида̄ни йасма̄ суттесу ха̄ра̄нам̣ йоджана̄найадассанатта̄ ха̄расампа̄тадесана̄ ха̄равибхан̇гадесана̄ вийа на ха̄расарӯпаматтадассанатта̄, тасма̄ пет̣акопадесе а̄гатанайа̄нуса̄рена апарехи випарийа̄йехи ха̄расампа̄тайоджана̄видхим̣ дассенто ‘‘апича̄’’тиа̄дима̄ха. таттха виджджа̄виджджа̄йа кусала̄кусалачиттаппаваттийа̄ алобха̄досалобхадоса̄пи парампарабха̄вена паваттанти нида̄набха̄ватоти дассенто ‘‘чха дхамма̄…пе… мӯла̄нӣ’’ти а̄ха. йатха̄ ча нида̄набха̄вена пуббан̇гамата̄, евам̣ аттано васеваттанена̄пи пуббан̇гамата̄ лаббхатева̄ти вуттам̣ ‘‘са̄дхипатика̄нам̣ адхипати, саббачиттуппа̄да̄нам̣ индрийа̄нӣ’’ти. алобхасса̄ти алобхайуттасса читтуппа̄дасса. неккхаммаччхандена̄ти кусалаччхандена. неккхаммасаддо паббаджджа̄дӣсу нирул̣хо. вуттан̃хи –

‘‘паббаджджа̄ пат̣хамам̣ джха̄нам̣, нибба̄нан̃ча випассана̄;

саббепи кусала̄ дхамма̄, ‘неккхамма’нти павуччаре’’ти. (итиву. ат̣т̣ха. 109; дӣ. ни. т̣ӣ. 2.359; а. ни. т̣ӣ. 2.2.66) –

тесу идха кусала̄ дхамма̄ адхиппета̄. тена вуттам̣ ‘‘кусалаччхандена̄’’ти. неккхаммаччхандена упаниссайабхӯтена, на адхипатибхӯтена. идам̣ вуттам̣ хоти – алобхаппадха̄но че читтуппа̄до хоти, неккхаммаччхандена упаниссайабхӯтена мано тасса пуббан̇гамо хоти. сесапададвайепи есева найо.

йадаггена тесам̣ дхамма̄нам̣ мано пуббан̇гамам̣, тадаггена тесам̣ джет̣т̣хам̣, падха̄нан̃ча̄ти вуттам̣ ‘‘маносет̣т̣ха̄ти мано тесам̣ дхамма̄на’’нтиа̄ди. маномайата̄ манена ката̄дибха̄во, со ча манасса тесам̣ сахаджа̄та̄дина̄ паччайабха̄во ева̄ти вуттам̣ ‘‘маномайа̄ти…пе… паччайо’’ти. те пана̄ти еттха пана-саддо висесаттхадӣпако, тенетам̣ дассети – йадипи тесам̣ дхамма̄нам̣ чханда̄дайопи паччайа̄ ева, индрийа̄дипаччайена пана сависесам̣ паччайабхӯтасса манассева васенева вуттам̣ ‘‘маномайа̄’’ти. таттха чхандасамуда̄нӣта̄ти йатха̄вуттанеккхамма̄дичхандена самма̄ уддхамуддхам̣ нӣта̄, тато самуда̄гата̄ти аттхо. тато ева неккхаммавитакка̄дито самуппаннатта̄ ана̄виласан̇каппасамут̣т̣ха̄на̄. таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄тусампхассена саха̄дхит̣т̣ха̄нато пхассасамодха̄на̄. ‘‘пхут̣т̣хо, бхиккхаве, ведети, пхут̣т̣хо сан̃джа̄на̄ти, пхут̣т̣хо чететӣ’’ти (сам̣. ни. 4.93) хи вуттам̣. идам̣ манокамманти ка̄йан̇гава̄чан̇гачопанам̣ акатва̄ саддха̄саманна̄гатена пасаннена манаса̄ паваттам̣ идам̣ кусалам̣ манокаммам̣. там̣ пана анабхиджджха̄сахагатам̣, абйа̄па̄дасахагатам̣, самма̄дит̣т̣хисахагатанти тивидхам̣ хоти.

бха̄сатӣти ависам̣ва̄дана̄дина̄ ва̄чан̇гачопана̄васена паваттентийа̄ вачӣвин̃н̃аттийа̄ са̄дхетаббам̣ са̄дхетӣти аттхо, тена ка̄йадва̄рато паваттакусалавачӣкаммампи сан̇гахитам̣ хоти. татха̄ хи ваккхати ‘‘вачӣвин̃н̃аттивиппха̄рато, татха̄ са̄дийанато ча бха̄сатӣ’’ти. саббампи вачӣкаммам̣ сачча̄дивасена чатуббидхам̣. каротӣти аттано, паресан̃ча хита̄хита̄ни ка̄ран̣а̄ка̄ран̣ехи ка̄йан̇гачопана̄васена паваттентийа̄ ка̄йавин̃н̃аттийа̄ са̄дхетаббам̣ са̄дхетӣти аттхо, тена вачӣдва̄рато паваттакусалака̄йакаммампи сан̇гахитам̣ хоти. татха̄ ча ваккхати ‘‘ка̄йавин̃н̃аттивиппха̄рато, татха̄ са̄дийанато ча каротӣ’’ти (нетти. ат̣т̣ха. 76 миссакаха̄расампа̄таван̣н̣ана̄). каммапатхавасена гайхама̄не па̄н̣а̄типа̄та̄дивасена там̣ тивидхам̣ хоти. тена̄ха ‘‘ити дасакусалакаммапатха̄дассита̄’’ти. дасапун̃н̃акирийаваттхувасена̄пи га̄тха̄йа аттхо йуджджати. татха̄ хи ваккхати ‘‘со пасанначитто’’тиа̄ди. бха̄сати ва̄ кароти ва̄ кевалам̣ манаса̄ паваттатӣти анийаматтхо ва̄-саддо. татха̄ чева сам̣ван̣н̣итам̣.

дасавидхасса кусалакаммасса̄ти дасавидхасса кусалакаммапатхакаммасса, ваккхама̄нанайена ва̄ дасапун̃н̃акирийаваттхусан̇кха̄тасса кусалакаммасса. нану таттха да̄на̄димайам̣ тивидхамева пун̃н̃акирийаваттху вуттанти? саччам̣, там̣ пана итаресам̣ тадантогадхатта̄.

‘‘сукхаманветӣ’’ти сан̇кхепена вуттам̣ сукха̄нугамам̣ виттха̄рена дассенто ‘‘идхассу пурисо’’тиа̄дима̄ха. таттха евам̣ сантанти евам̣ бхӯтам̣, аппахӣна̄нусайо хутва̄ сукхаведанӣйапхассасамбхӯтанти аттхо.

таттха ‘‘йам̣ мано’’тиа̄дина̄ га̄тха̄ттхавасена чатусаччам̣ ниддха̄рети. а̄дито ваваттха̄питесу кхандха̄дӣсу кхандхамукхена сачча̄нам̣ катхитатта̄ сатта̄нам̣ бхиннаручибха̄вато на̄на̄найехи випассана̄бхӯмикосаллаттхам̣, пубба̄парасамбандхадассанаттхан̃ча евам̣ вуттам̣ ‘‘евам̣…пе… ниддха̄ретабба̄нӣ’’ти. саччамукхена асса̄да̄дике ниддха̄ретва̄ десана̄ха̄расампа̄там̣ йоджетум̣ ‘‘таттха самудайена̄’’тиа̄дима̄ха, там̣ вуттанайамева. йан̃хеттха ан̃н̃ампи аттхато на вибхаттам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄, утта̄наттхатта̄ ча̄ти ведитаббам̣.

мананалаккхан̣ети мананалаккхан̣ахету. ‘‘мананалаккхан̣ена̄’’ти ва̄ па̄т̣хо. ӣха̄бха̄вато бйа̄па̄ра̄бха̄вато. йена паса̄дена саманна̄гататта̄ мано ‘‘пасанно’’ти вутто, тасса паса̄дасса киччам̣ мане а̄ропетва̄ а̄ха ‘‘ака̄лусийато, а̄рамман̣асса окаппанато ча пасаннена̄’’ти. татха̄ са̄дийанатоти ва̄ча̄йа ваттаббам̣ аватва̄ва пхассаса̄дийанато ануджа̄нато. дутийе татха̄ са̄дийанатоти ка̄йена ка̄таббам̣ йатха̄ катам̣ хоти, татха̄ ва̄ча̄йа сам̣видха̄нато. татха̄ пасутатта̄ти йатха̄ сукхаманвети, татха̄ упачитатта̄ ева̄ти аттхо. татоти тато ка̄ран̣а̄, манаса̄ пасаннена, бха̄санена, каран̣ена ча хетуна̄ти вуттам̣ хоти. анан̃н̃аттха̄ти етасмим̣ пана аттхе. татоти тато ева. йо хи пасаннамано тена йам̣ бха̄санам̣, каран̣ан̃ча, тато ева нам̣ сукхаманветӣти вуттам̣ хоти. са̄табха̄ватоти са̄таведана̄бха̄вато. ит̣т̣хабха̄ватоти мана̄пабха̄вато. каммато випа̄куппаттипхалада̄насаматтхабха̄вена каммасса ниббаттатта̄ випа̄кассева аниббаттатта̄ти а̄ха ‘‘катӯ…пе… анветӣти вутта’’нти ка̄ран̣а̄йатта вуттитоти катабха̄вахетукатта̄ каммасса̄ти адхиппа̄йо. асан̇кантитоти йасмим̣ санта̄не каммам̣ ниббаттам̣, тадан̃н̃асанта̄на̄ сан̇каманато.

а̄дхипаччайогатоти сахаджа̄та̄дхипативасена а̄дхипаччайуттатта̄. сахаджа̄тадхамма̄нан̃хи там̣сампайуттасса манасса васена пуббан̇гамата̄ идха̄дхиппета̄. тато ева̄ти а̄дхипаччайогато ева. манасса̄ти упайогаттхе са̄мивачанам̣. тесам̣ дхамма̄нанти самбандхо. кусалабха̄во йуджджати паса̄дасса йонисоманасика̄рахетукатта̄. нану вибхаджджабйа̄каран̣есу тесам̣ са̄вака̄нам̣ саддха̄ уппаджджатӣти? на̄йам̣ саддха̄, тада̄ка̄ра̄ пана акусала̄ дхамма̄ татха̄ вуччантӣти ведитаббам̣. татха̄ хи ваккхати ‘‘на̄йам̣ паса̄до’’тиа̄ди (нетти. ат̣т̣ха. 76 миссакаха̄расампа̄таван̣н̣ана̄). сукхам̣ анветӣти йуджджати каммасса пхалада̄не саматтхабха̄вато. йатха̄ хи катам̣ каммам̣ пхалада̄насаматтхам̣ хоти, татха̄ катам̣ упачитанти вуччатӣти.

манопавича̄ра̄ идха неккхаммасита̄ соманассӯпавича̄ра̄, упеккхӯпавича̄ра̄ ча ведитабба̄ кусала̄дхика̄ратта̄. те пана йасма̄ читтам̣ нисса̄йева паваттанти, на̄нисса̄йа, тасма̄ вуттам̣ ‘‘мано манопавича̄ра̄нам̣ падат̣т̣ха̄на’’нти. кусалапаккхасса падат̣т̣ха̄нанти еттха кусало та̄ва пхассо кусаласса ведана̄ккхандхасса сан̃н̃а̄ккхандхасса сан̇кха̄раккхандхасса сахаджа̄та̄дина̄ паччайо хоти. ‘‘пхут̣т̣хо, бхиккхаве, ведети, пхут̣т̣хо сан̃джа̄на̄ти, пхут̣т̣хо чететӣ’’ти (сам̣. ни. 4.93) вуттам̣. евам̣ ведана̄дӣнампи ведитаббам̣. саддха̄дӣнампи паччайабха̄ве ваттаббамева наттхи. саббасса̄ти чатубхӯмакасса. ка̄ма̄вачара̄ хи кусала̄ дхамма̄ йатха̄рахам̣ чатубхӯмакасса̄пи кусаласса паччайа̄ хонти, евам̣ итарабхӯмака̄пи.

‘‘пасаннена манаса̄ бха̄сатӣ’’ти вуттатта̄ висесато самма̄ва̄ча̄паччайам̣ бха̄санам̣ идха̄дхиппетанти вуттам̣ ‘‘бха̄сатӣти самма̄ва̄ча̄’’ти. таттха̄йамадхиппа̄йо ‘‘бха̄сатӣти йамидам̣ падам̣, имина̄ самма̄ва̄ча̄ гахита̄ хотӣ’’ти. каротӣти самма̄каммантоти еттха̄пи есева найо. супарисуддхе ка̄йавачӣкамме т̣хитасса а̄джӣвапа̄рисуддхи, на итарасса̄ти вуттам̣ ‘‘те самма̄а̄джӣвасса падат̣т̣ха̄на’’нти. таттха тети самма̄ва̄ча̄камманта̄. йасма̄ пана а̄джӣват̣т̣хамаке сӣле патит̣т̣хитасса уппанна̄нуппанна̄нам̣ акусаладхамма̄нам̣ паха̄на̄нуппа̄дана̄ни, ануппаннуппанна̄нам̣ кусаладхамма̄нам̣ уппа̄данапа̄рипӯрийа̄ ча самбхаванти, татха̄ самма̄ва̄йа̄ме т̣хитассева ка̄йа̄дӣсу субхасан̃н̃а̄дивиддхам̣синӣ самма̄сати самбхавати, тасма̄ вуттам̣ ‘‘самма̄а̄джӣво…пе…падат̣т̣ха̄на’’нти. джет̣т̣хакасӣлам̣ па̄тимоккхасам̣варо, саддха̄са̄дхано ча соти а̄ха ‘‘там̣ сӣласса падат̣т̣ха̄на’’нти.

тесанти ка̄йавачӣкамма̄нам̣. каммапаччайата̄йа̄ти кусалакаммахетуката̄йа.

падаттхо ча вуттанайена̄ти ‘‘мананато а̄рамман̣авиджа̄нанато’’тиа̄дина̄.

айам̣ а̄ват̣т̣оти айам̣ сабха̄гависабха̄гадхамма̄ват̣т̣анавасена а̄ват̣т̣о. еттха хи кусаламӯласамматтамагга̄диниддха̄ран̣а̄ сабха̄гадхамма̄ват̣т̣ана̄. авиджджа̄бхаватан̣ха̄нам̣ ниддха̄ран̣а̄ висабха̄гадхамма̄ват̣т̣ана̄.

вибхаттиха̄ре падат̣т̣ха̄набхӯмивибха̄га̄ вуттанайа̄, сувин̃н̃еййа̄ ча̄ти дхаммавибха̄гамева дассенто ‘‘найида’’нтиа̄дима̄ха. таттха ‘‘найидам̣ йатха̄рутавасена гахетабба’’нти суттасса неййаттхатам̣ ватва̄ ‘‘йохӣ’’тиа̄дина̄ там̣ виварати. ‘‘дуккхамева анветӣ’’ти касма̄ вуттам̣, нану йаттха каттхачи хитесита̄ кусаламева̄ти? найидамӣдисам̣ сандха̄йа вуттам̣, адхаммам̣ пана дхаммоти, дхамман̃ча пана адхаммоти дӣпанена локасса сабба̄наттхабӣджабхӯтесу сакалахитасукхупа̄йапат̣иккхепакесу титтхакаресу асантагун̣асамбха̄ванавасена паваттамиччха̄дхимоккхам̣ сандха̄йа вуттам̣. йо хи локе аппаматтакампи пун̃н̃ам̣ ка̄тука̄мам̣ па̄пикам̣ дит̣т̣хим̣ нисса̄йа пат̣иба̄хати, сопи га̄райхо, киман̇гам̣ пана арийавинайе самма̄пат̣ипаттим̣ пат̣иба̄хантесӯти дуккхапхала̄ва таттха самбха̄вана̄пасам̣са̄ пайирупа̄сана̄. татха̄ хи вуттам̣ – ‘‘на кхо ахам̣, могхапуриса, арахаттасса маччхара̄йа̄ми, апича туйхеветам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣…пе… дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа сам̣ваттатӣ’’ти (дӣ. ни. 3.7), ‘‘йо ниндийам̣ пасам̣сати (су. ни. 663; сам̣. ни. 1.180, 181; а. ни. 4.3; нетти. 92), саббасса̄пи анаттхасса мӯлам̣ ба̄лӯпасевана̄’’ти ча.

идан̃хи суттанти ‘‘манопуббан̇гама̄…пе…пада’’нти (дха. па. 1, 2) пат̣хамам̣ га̄тхам̣ сандха̄йа вадати. етасса̄ти сам̣ван̣н̣ийама̄насуттасса.

киччапан̃н̃аттӣти адхипатипаччайасан̇кха̄тасса киччасса пан̃н̃а̄панам̣. падха̄напан̃н̃аттӣти падха̄набха̄васса пан̃н̃а̄пана̄. сахаджа̄тапан̃н̃аттӣти тесам̣ дхамма̄нам̣ манаса̄ сахабха̄вапан̃н̃а̄пана̄.

маха̄бхӯта̄тӣти итисаддо а̄диаттхо, тена маха̄бхӯта̄вина̄бха̄вӣ саббо рӯпадхаммо сан̇гайхати.

‘‘манопуббан̇гама̄’’ти сама̄сападе ‘‘мано’’ти падам̣ тадавайаваматтанти а̄ха ‘‘нева падасуддхӣ’’ти. тенева̄ха ‘‘манопуббан̇гама̄ти падасуддхӣ’’ти. ‘‘чха̄йа̄ва анапа̄йинӣ’’ти идам̣ сукха̄нугамасса уда̄харан̣аматтам̣, на йатха̄дхиппетаттхапарисама̄панам̣. ‘‘сукхаманветӣ’’ти пана йатха̄дхиппетаттхапарисама̄пананти вуттам̣ ‘‘падасуддхи чева а̄рамбхасуддхи ча̄’’ти.

екаттата̄ти манопуббан̇гама̄диса̄ман̃н̃ам̣ сандха̄йа вадати. евам̣ сесесупи. вематтата̄ ‘‘манопуббан̇гама̄’’тиа̄дина̄ са̄ман̃н̃ато вуттадхамме паса̄до дха̄ран̣а̄йа ниваттетва̄ пасаннасан̇кха̄те висесе ават̣т̣ха̄панато. сесесупи есева найо. паса̄до синехасабха̄во, ассаддхийам̣ вийа лӯкхасабха̄вам̣ досам̣ винодетӣти а̄ха ‘‘бйа̄па̄давиккхамбханато’’ти. бахиддха̄ти саддхеййаваттхум̣ сандха̄йа̄ха. окаппанатоти а̄рамман̣ам̣ анупависитва̄ анупаккхандитва̄ саддаханато.

деййадхамма̄дайоти еттха а̄дисаддена сам̣вегахироттаппакасин̣аман̣д̣ала̄дайо сан̇гайханти. ит̣т̣ха̄рамман̣а̄дайоти а̄дисаддена ит̣т̣хамаджджхатта̄рамман̣а̄, два̄радхамма̄, манасика̄роти евама̄дӣнам̣ сан̇гахо дат̣т̣хаббо. татха̄ пхассоти йатха̄ ведана̄дӣнам̣ ит̣т̣ха̄рамман̣а̄дайо паччайо, евам̣ пхассопӣти паччайата̄са̄ман̃н̃амева упасам̣харати татха̄-саддо. ведана̄дӣнанти хи ведана̄дайо тайо кхандха̄ гахита̄. вин̃н̃а̄н̣асса ведана̄дайоти на̄марӯпам̣ сандха̄йа вадати.

‘‘сӣламайасса адосо падат̣т̣ха̄на’’нти вуттам̣ кхантипадха̄натта̄ сӣласса. адхит̣т̣ха̄тӣти ануйун̃джати уппа̄дети. соти евам̣ кусалачиттам̣ бха̄венто. ‘‘ануппанна̄на’’нтиа̄дина̄ бха̄вана̄паха̄насама̄ропана̄ни дассенто ниббедхабха̄гийавасена га̄тха̄йа аттхам̣ вичинитва̄ сама̄ропети, евампи сакка̄ йоджетунти ва̄сана̄бха̄гийавасена падат̣т̣ха̄наниддесе уда̄харӣйати.

евам̣ ‘‘манопуббан̇гама̄ дхамма̄’’ти га̄тха̄йа васена ха̄расампа̄тайоджана̄видхим̣ дассетва̄ ида̄ни га̄тха̄нтарена дассетум̣ ‘‘татха̄ дадато пун̃н̃а’’нтиа̄дима̄ха. таттха бха̄вана̄майанти пан̃н̃а̄бха̄вана̄майам̣.

‘‘алобхо кусаламӯла’’нтиа̄ди да̄на̄дӣнам̣ алобха̄дипадха̄натта̄ вуттам̣, саббаттха ча ‘‘вутта’’нти падам̣ а̄нетва̄ йоджетаббам̣. тесанти ра̄га̄дӣнам̣. ниссаран̣анти ча паринибба̄намева сандха̄йа вадати.

паричча̄гасӣло алобхаджджха̄сайо ка̄месу а̄дӣнавадасса̄вӣ саммадева сӣлам̣ парипӯретӣти а̄ха ‘‘дадато…пе… падат̣т̣ха̄на’’нти. идха ол̣а̄рика̄ на̄ма килеса̄ вӣтиккама̄ваттха̄нам̣, таппаха̄нам̣ тадан̇гаппаха̄нена ведитаббам̣. маджджхима̄нанти парийут̣т̣ха̄на̄ваттха̄нам̣. сукхума̄нанти анусайа̄ваттха̄нам̣. ката̄вӣбхӯми нти кхӣн̣а̄савабхӯмим̣.

дадатоти маггасахагатена алобхена садевакасса локасса абхайада̄нам̣ дадато. пун̃н̃анти локуттаракусалам̣. сам̣йаматоти маггапарийа̄паннехи самма̄ва̄ча̄камманта̄джӣвехи дит̣т̣хекат̣т̣ха̄дисам̣килесато маггасам̣йамена сам̣йамантасса. веранти па̄н̣а̄типа̄та̄дипа̄пам̣. кусалоти маггасамма̄дит̣т̣хийа̄ кусало вичаккхан̣о. джаха̄ти па̄паканти техи техи маггехи там̣ там̣ паха̄таббам̣ па̄падхаммам̣ одхисо джаха̄ти самуччхиндати. тена̄ха ‘‘магго вутто’’ти.

‘‘дадато’’тиа̄дина̄ пуббе авибха̄гена кусаламӯла̄ни уддхат̣а̄нӣти ида̄ни вибха̄гена та̄ни уддхаранто ‘‘локийакусаламӯла’’нтиа̄дима̄ха.

путхуджджанабхӯми секкхабхӯми дассита̄ паха̄насса виппакатабха̄вадӣпанато. асеккхабхӯми дассита̄ анупа̄да̄паринибба̄надӣпанато.

саггага̄минӣ пат̣ипада̄ пуббабха̄гаппат̣ипатти.

пун̃н̃е катхите пун̃н̃апхалампи катхитамева хотӣти вуттам̣ ‘‘дадато…пе… десанама̄ха̄’’ти. саччакаммат̣т̣ха̄нена вина̄ сам̣килесаппаха̄нам̣ наттхӣти дассенто а̄ха ‘‘кусало…пе… десанама̄ха̄’’ти.

верасаддо адинна̄да̄на̄дипа̄падхаммесупи нирул̣хоти вуттам̣ ‘‘евам̣ сабба̄нипи сиккха̄пада̄ни виттха̄ретабба̄нӣ’’ти. двепи вимуттийо секкха̄секкхавимуттийо, саупа̄дисесаанупа̄дисесавимуттийо ча. татха̄ хи ваккхати ‘‘ниббутоти две нибба̄надха̄туйо’’тиа̄ди (нетти. ат̣т̣ха. 76).

ка̄ран̣ӯпача̄рена, ка̄ран̣аггахан̣ена ва̄ пхалам̣ гахитанти а̄ха ‘‘две сугатийо’’тиа̄ди. ват̣т̣авиват̣т̣асампаттийо имисса̄ десана̄йа пхалам̣, тасса да̄нам̣ сӣлам̣ бха̄вана̄ упа̄йо, ‘‘сампаттидвайам̣ иччхантена да̄на̄дӣсу аппаматтена бхавитабба’’нти айаметтха бхагавато а̄н̣аттӣти имаматтхам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘пхала̄дӣни йатха̄рахам̣ ведитабба̄нӣ’’ти.

вичайоти вичайаха̄расампа̄то, со вуччатӣти аттхо. еса найо ито паресупи. ‘‘тивидхампи да̄намайа’’нтиа̄дина̄ падаттхавичайам̣ дассети, тена асса̄да̄дайо, итаре ча вичайаха̄рападаттха̄ аттхато вичита̄ ева хонтӣти. рӯпа̄диа̄рамман̣асса паричча̄го вуттоти самбандхо. сабботи сакало анавасесато киччасса вуттатта̄.

да̄на̄бхиратасса ча̄га̄дхит̣т̣ха̄нам̣ па̄рипӯрим̣ гаччхатӣти вуттам̣ ‘‘дадато…пе… падат̣т̣ха̄на’’нти. виратисачче, вачӣсачче ча тит̣т̣хато сачча̄дхит̣т̣ха̄нам̣ па̄рипӯрим̣ гаччхатӣти вуттам̣ ‘‘сам̣йама…пе… падат̣т̣ха̄на’’нти. косаллайогато ча па̄паппаха̄нато ча пан̃н̃а̄па̄рипӯрим̣ гаччхатӣти вуттам̣ ‘‘кусало…пе… падат̣т̣ха̄на’’нти. анавасесара̄га̄дӣсу пахӣнесу упасамо упат̣т̣хито на̄ма хотӣти вуттам̣ ‘‘ра̄га…пе… падат̣т̣ха̄на’’нти.

кусалоти пуггала̄дхит̣т̣ха̄нена косалласамма̄дит̣т̣хи вутта̄ти а̄ха ‘‘кусало…пе… магган̇га̄дибха̄вена екалаккхан̣атта̄’’ти. а̄дисаддена бодхипаккхийабха̄ва̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. кхепетаббабха̄вена̄ти паха̄таббабха̄вена.

авератанти асапаттатам̣. кусаладхаммехӣти анаваджджадхаммехи, пхаланибба̄нехӣти адхиппа̄йо. да̄насса махаппхалата̄, сӣла̄дигун̣ехи саттху ануттарадаккхин̣еййабха̄во, анупа̄да̄паринибба̄нанти имесам̣ паччавеккхан̣а̄ имасса да̄насса нида̄нанти айаматтхо па̄л̣ийам̣ нирул̣хова. ниббачананида̄насандхайо сувин̃н̃еййа̄ва̄ти а̄ха ‘‘ниббачананида̄насандхайо ваттабба̄’’ти.

пат̣ипаккханиддесена самудайоти десанаттхам̣ пат̣ипаккханиддесанена ниддха̄рито айам̣ маччхарийа̄дисам̣килесапаккхико самудайо. алобхена…пе… да̄на̄дӣхӣти йехи алобха̄дӣхи да̄на̄дайо дхамма̄ самбхаванти, та̄ни да̄на̄диггахан̣енева гахита̄нӣти кусаламӯла̄ни ниддха̄рети ‘‘има̄ни тӣн̣и кусала̄нӣ’’ти. тесанти кусаламӯла̄нам̣.

бхайахету дети пан̣н̣а̄ка̄ра̄дивасена. ра̄гахету дети сабха̄гаваттхусса. а̄мисакин̃чиккхахету дети лан̃джа̄дивасена. анукампанто ва̄ карун̣а̄кхетте. апачайама̄но гун̣акхетте, упака̄ракхетте ва̄. бхайӯпаратоти бхайена орато. тена татха̄рӯпена сам̣йамена верам̣ на чийатева. евам̣ саббасса акусаласса па̄пако випа̄коти йоджана̄.

‘‘дадато’’тиа̄дина̄ йатха̄ да̄напат̣иккхепена париваттанам̣ дасситам̣, евам̣ паха̄напат̣иккхепенапи париваттанам̣ дассетаббанти вуттам̣ ‘‘акусало пана на джаха̄тӣ’’ти.

каммапхалам̣ саддаханто да̄накирийа̄йам̣ падаханто йена видхина̄ да̄нам̣ да̄таббам̣, таттха сатим̣ упат̣т̣хапенто читтам̣ сама̄даханто самма̄дит̣т̣хим̣ пураккхаронто да̄не самма̄пат̣ипанно хотӣти а̄ха ‘‘да̄нам̣ на̄ма…пе… хотӣ’’ти.

бха̄вана̄паха̄насама̄ропана̄ни па̄л̣ийам̣ сарӯпато вин̃н̃а̄йантӣти падат̣т̣ха̄навевачанасама̄ропана̄ни дассетум̣ ‘‘там̣ сӣласса падат̣т̣ха̄на’’нтиа̄ди вуттам̣, там̣ сувин̃н̃еййам̣. ан̃н̃ан̃ча йадеттха аттхато на вибхаттам̣, там̣ вуттанайатта̄, утта̄наттхатта̄ ча̄ти ведитаббам̣.

ха̄расампа̄тава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.