1. катхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ниссаггийакан̣д̣е тин̣н̣ам̣ катхинасиккха̄пада̄нам̣, вассикаса̄т̣икааччекачӣвараса̄сан̇касиккха̄пада̄нан̃ча екадесана̄йа татха̄кин̣н̣а̄паттиккхандха̄ва ведитабба̄ –

катхинам̣ йасса чатта̄ро, сахаджа̄ самайадвайам̣;

чханнам̣ сиккха̄пада̄нан̃ча, екадесавиниччхайо.

таттха катхинанти ‘‘сан̇гхасса анумодана̄йа, ган̣асса анумодана̄йа, пуггаласса аттха̄ра̄ сан̇гхасса аттхатам̣ хоти катхина’’нти (пари. 414) вачанато тесам̣йева анумодана̄дидхамма̄нам̣ сан̇гахо катхинам̣ на̄ма. йатха̄ха ‘‘катхинам̣ джа̄нитаббанти тесан̃н̃ева дхамма̄нам̣ сан̇гахо самава̄йо на̄мам̣ на̄макамма’’нтиа̄ди (пари. 412). тасма̄ катхинанти идам̣ бахӯсу дхаммесу на̄маматтам̣, на параматтхато еко дхаммо. ко панасса аттха̄роти? тадекадесова кхӣрасса дха̄ра̄ вийа. йатха̄ ча̄ха ‘‘аттха̄ро екена дхаммена сан̇гахито вачӣбхедена̄’’ти. сахаджа̄ на̄ма ат̣т̣ха ма̄тика̄, две палибодха̄, пан̃ча̄нисам̣са̄ти име паннараса дхамма̄. самайадвайам̣ на̄ма катхинаттха̄расамайо, чӣварасамайо ча̄ти. таттха катхинаттха̄расамайо васса̄насса паччхимо ма̄со. чӣварасамайо на̄ма анаттхате катхине айам̣ каттикама̄со, аттхате чатта̄ро хемантика̄ ча̄ти пан̃ча ма̄са̄.

таттха ат̣т̣ха ма̄тика̄ на̄ма паккаманантика̄дайо. та̄ сабба̄пи аттха̄рена екато уппаджджанти на̄ма. таббха̄вабха̄вита̄йа аттха̄ре сати уддха̄ро самбхавати. таттха катхинаттха̄рена екуппа̄да̄ еканиродха̄ антаруббха̄ро сахуббха̄ро, авасеса̄ катхинуббха̄ра̄ екуппа̄да̄, на̄на̄ниродха̄ ча. таттха еканиродха̄ти аттха̄рена саха ниродха̄, антаруббха̄расахуббха̄ра̄нам̣ уддха̄ра̄бха̄во екаккхан̣е хотӣти аттхо. сеса̄ на̄на̄ нируджджханти на̄ма. тесу хи уддха̄рабха̄вам̣ паттесупи аттха̄ро тит̣т̣хати ева̄ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ аттхавибха̄вана̄. саче аттхате катхине бхиккхусмим̣ са̄пеккхе тамха̄ а̄ва̄са̄ паккаманте сан̇гхо антаруббха̄рам̣ кароти, тасса бхиккхуно пат̣хамамева мӯла̄ва̄се нит̣т̣хитачӣварапалибодха̄бха̄вепи сати антаруббха̄ре палибодхо чхиджджати сатипи са̄пеккхата̄йа саусса̄хатта̄. имина̄ парийа̄йена паккаманантико катхинуддха̄ро аттха̄рена екуппа̄до на̄на̄ниродхо хоти. татха̄ антаруббха̄ре сати сун̣антасса̄пи йа̄ва чӣваранит̣т̣ха̄нам̣ на гаччхати, та̄ва париха̄расамбхавато нит̣т̣ха̄нантико. йа̄ва саннит̣т̣ха̄нам̣ на гаччхати, та̄ва париха̄расамбхавато саннит̣т̣ха̄нантико. йа̄ва на нассати, та̄ва париха̄расамбхавато на̄санантико. йа̄ва на сун̣а̄ти, та̄ва париха̄расамбхавато саванантико. йа̄ва чӣвара̄са̄ на чхиджджати, та̄ва париха̄расамбхавато а̄са̄ваччхедико. йа̄ва сӣмам̣ на̄тиккамати, та̄ва париха̄расамбхавато сӣма̄тиккантико. аттха̄рена екуппа̄до на̄на̄ниродхо хотӣти ведитаббо.

таттха антаруббха̄расахуббха̄ра̄ две антосӣма̄йам̣ ева самбхаванти, на бахисӣма̄йам̣. паккаманасаванасӣма̄тиккантика̄ бахисӣма̄йамева самбхаванти, на антосӣма̄йам̣. нит̣т̣ха̄насааа̄т̣т̣ха̄на̄са̄ваччхедика̄ антосӣма̄йан̃чева бахисӣма̄йан̃ча. антаруббха̄ро сан̇гха̄йатто, паккамананит̣т̣ха̄насаннит̣т̣ха̄насӣма̄тиккантика̄ пуггала̄дхӣна̄, сеса̄ тадубхайавипарӣта̄.

таттха ‘‘нит̣т̣хитачӣварасми’’нти имина̄ чӣварапалибодха̄бха̄вамева дӣпети. на а̄ва̄сапалибодха̄бха̄вам̣. ‘‘уббхатасмим̣ катхине’’ти имина̄ убхайапалибодха̄бха̄вам̣ дӣпети, тасма̄ убхайапалибодха̄бха̄вадӣпанаттхам̣ тадева ваттаббанти че? на, висесатта̄. катхам̣? ка̄ман̃четам̣ тасма̄ ‘‘уббхатасмим̣ катхине’’ти кесан̃чи катхинуддха̄ра̄нам̣ на̄на̄ниродхатта̄, сан̇гхапуггала̄дхӣна̄надхӣнатта̄ ча антобахиубхайасӣма̄су нийама̄нийамато ча уббхатасмим̣ катхине сан̇гхасса, на пуггаласса уббхатам̣ хоти, татха̄пи ‘‘уббхатасмим̣ катхине’’ти идам̣ са̄ман̃н̃авачанам̣. тасма̄ ‘‘нит̣т̣хитачӣварасми’’нти имина̄ нийамети.

ким̣ вуттам̣ хоти – сан̇гхасса антаруббха̄рена уббхатасмим̣ катхине аччхинначӣварапалибодхо бахисӣма̄гато паччха̄ гантва̄ аттано сӣма̄гато анит̣т̣хитачӣваро а̄нисам̣сам̣ лабхати ева̄ти катва̄ ‘‘нит̣т̣хитачӣварасми’’нти вуттанти ведитаббам̣. таттха а̄ва̄сапалибодхо на̄ма васати ва̄ тасмим̣ а̄ва̄се, са̄пеккхо ва̄ паккамати. чӣварапалибодхо на̄ма чӣварам̣ акатам̣ виппакатам̣, чӣвара̄са̄нупаччхинна̄, таббипарӣтена апалибодхо ведитаббо. таттха анаттхатакатхина̄нам̣ чӣварака̄ласамайе нийамато чатта̄ро а̄нисам̣са̄ лаббханти, асама̄да̄нача̄ро анийамато. тена са̄сан̇касиккха̄падам̣ вуттам̣. катхам̣ чатта̄ро нийата̄ти че? ‘‘чӣварака̄ласамайо на̄ма анаттхате катхине васса̄насса паччхимо ма̄со’’ти (па̄ра̄. 649) вачанато анаттхатакатхина̄нам̣ тасмим̣ ма̄се йа̄вадаттхачӣварам̣ сиддхам̣, татха̄ татийакатхинасиккха̄паде (па̄ра̄. 497 а̄дайо) ака̄лачӣварам̣ на̄ма пит̣т̣хисамайато пат̣т̣ха̄йа там̣ пат̣иггахетва̄ сан̇гхато лабхитаббам̣ че, йа̄ва чӣварака̄ласамайам̣ никкхипитва̄ бха̄джетва̄ гахетаббам̣. пуггаликам̣ че, васса̄насса чхат̣т̣хапаккхасса пан̃чамито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва чӣварака̄ласамайам̣ анадхит̣т̣хитам̣ авикаппитам̣ ват̣т̣ати аччекачӣварасиккха̄падена анун̃н̃а̄татта̄, на тато парам̣. тада̄ уппанначӣварасса пат̣исиддхатта̄ пат̣хамакатхинена. таттха ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттанайо сан̇гхикам̣ сандха̄йа, татха̄ пора̄н̣аган̣т̣хипаде ча̄ти ведитаббам̣.

пат̣хамакатхине (па̄ра̄. 459 а̄дайо) пат̣хамапан̃н̃аттийа̄, ависесена ва̄ ека̄дасаме дивасе а̄патти. васса̄насса хи антонива̄ран̣аттхам̣ ат̣т̣хакатха̄йа ‘‘нит̣т̣хитачӣварасмим̣ бхиккхуна̄ уббхатасмим̣ катхине’’ти (па̄ра̄. 462 а̄дайо) вуттам̣. есева найо дутийе, татийе ча. тена чӣварака̄лато пуре ва̄ анто ва̄ уппаннам̣ чӣварака̄лато уддхам̣ екадивасампи париха̄рам̣ на лабхати. йади лабхеййа, аччекачӣварасиккха̄падавиродхо. ‘‘йа̄ва чӣварака̄ласамайам̣ никкхипитаббам̣, тато че уттари никкхипеййа, ниссаггийа’’нти (па̄ра̄. 648) хи таттха вуттам̣. васса̄ва̄сикабха̄вена сан̇гхато ладдхам̣ вут̣т̣хавассатта̄ аттано сантакабхӯтам̣ аччекачӣварам̣ чӣварака̄ласамайам̣ атикка̄майато ева а̄патти, на аччекачӣварака̄лам̣ атикка̄майато а̄паттӣти. ‘‘анаттхате катхине ека̄дасама̄се уппанна’’нти (па̄ра̄. 500) вачанато йо ча таттха чӣваруппа̄до, со ча несам̣ бхависсатӣти сиддхам̣, ана̄мантача̄раган̣абходжанасиккха̄паде ‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти (па̄чи. 222 а̄дайо) вуттатта̄ сесадвайам̣ сиддхамева. тасма̄ ‘‘ка̄лепи а̄дисса диннам̣, етам̣ ака̄лачӣвара’’нти (па̄ра̄. 500) вачанато а̄дисса динначӣварам̣ париха̄рам̣ на лабхати.

апаракаттика̄йамева ва̄ уббхатасмим̣ катхине лабхати, евам̣ ‘‘уббхатасмим̣ катхине’’ти вуттатта̄ти че? на ваттаббам̣. чха т̣ха̄на̄ни хи са̄пеккхата̄йа вутта̄ни. дут̣т̣хадосадвайе адхикаран̣ачатуттхам̣, пат̣хама̄нийате сотасса рахо, татийакатхине а̄дисса диннам̣ чӣварам̣, аччекачӣварасиккха̄паде ‘‘сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипитабба’’нти падам̣, дут̣т̣хулла̄рочанаппат̣иччха̄данадвайе адхикаран̣ам̣, па̄ра̄джикавачанан̃ча, тӣсу катхинасиккха̄падесу ‘‘ат̣т̣ханнам̣ ма̄тика̄нам̣ ан̃н̃атара̄йа̄’’ти вачананти. таттха а̄дисса диннам̣ чӣварам̣ сан̇гхикам̣ бха̄джитаббачӣварам̣ сандха̄йа вуттам̣, на пуггаликам̣. сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипитаббанти васса̄ва̄сикачӣварам̣ сандха̄йа вуттам̣. авут̣т̣хавассена паччха̄ да̄таббатта̄ сан̃н̃а̄н̣ам̣ ка̄таббам̣, на н̃а̄типпава̄ритато ладдхам̣ пуггаликам̣ сандха̄йа. тасма̄ дувидхам̣ аччекачӣварам̣ сан̇гхе ниннам̣, пуггале ниннан̃ча̄ти сиддхам̣. таттха сан̇гхе парин̣атам̣ аччекачӣварам̣ вассӯпана̄йикадивасато пат̣т̣ха̄йа, пит̣т̣хисамайато пат̣т̣ха̄йа ва̄ йа̄ва пава̄ран̣а̄ никкхипитум̣ ват̣т̣ати ева сан̇гхикатта̄, пуггаликампи ‘‘вассам̣вут̣т̣хака̄ле ган̣хатха̄’’ти диннатта̄. та̄дисан̃хи йа̄ва вассам̣вут̣т̣хо на хоти, та̄ва тассева да̄йакасса сантакам̣ хоти. еттако висесахету.

‘‘аначчекачӣваре аначчекачӣварасан̃н̃ӣ чӣварака̄ласамайам̣ атикка̄мети, ана̄паттӣ’’ти вачанато аччекачӣваракассева со апара̄дхо. йена ‘‘виродхо’’ти вачанам̣ дассеййа̄ти на винайе висесахету парийеситаббо. буддхависайатта̄ пама̄н̣анти че? на, йади евам̣ еттха аттано сантакабхӯтампи аччекачӣварам̣ сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипитаббамева, на адхит̣т̣ха̄таббам̣ на викаппетаббам̣ на виссаджджетаббам̣. тато ‘‘ана̄патти, антосамайе адхит̣т̣хети викаппети виссаджджетӣ’’тиа̄дивачанавиродхо (па̄ра̄. 651) адхива̄сетаббо сийа̄. татха̄ ‘‘васса̄насса паччхиме ма̄се катхинуддха̄ре кате тасмим̣ ма̄се аттхате катхине катхинуддха̄радивасам̣ атикка̄мети, ниссаггийам̣ хотӣ’’ти вачанато ниссаггийам̣ хотӣти айампи аттхавиродхо адхива̄сетаббо сийа̄. тасмин̃ча ‘‘аначчекачӣваре ана̄паттӣ’’ти вуттам̣, тан̃ча анадхит̣т̣хитам̣ авикаппитамева̄ти еттако висесахету. атирекачӣваран̃четам̣ пат̣хамасиккха̄падена̄патти, итарам̣ че ана̄паттийева̄ти имасса аттхасса айам̣ бхагавато висесахету. татха̄ атирекадаса̄ха̄на̄гата̄йева каттикапун̣н̣ама̄йа сан̇гхасса васса̄ва̄сикаттхам̣ аччекачӣварам̣ вийа дадама̄нам̣ на гахетаббам̣, даса̄ха̄на̄гата̄йа ева гахетаббанти еттако висесахету. тато ат̣т̣хакатха̄найавиродхо ча адхива̄сетаббо сийа̄. таттха ‘‘адхит̣т̣хитато пат̣т̣ха̄йа уппаннам̣ аччекачӣварам̣ на хотӣ’’ти ватва̄ ан̃н̃атха̄ найо дассито. пора̄н̣аган̣т̣хипаде со ча найо сан̇гхикам̣ упа̄да̄йа вуттатта̄ на вируджджхатӣти нева со ча пат̣иккхитто. йатха̄ аначчекачӣварам̣ чхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа уппаннам̣ атирекадаса̄ха̄на̄гата̄йапи пат̣иггахетаббам̣, пат̣иггахетва̄ чӣварака̄ласамайам̣ атикка̄майатопи ана̄паттӣти айампи найо адхива̄сетаббо сийа̄. тато пат̣хамакатхинавиродхо. даса̄ха̄на̄гата̄йа ева пат̣иггахетаббам̣, пат̣иггахетва̄ чӣварака̄ласамайам̣ атикка̄майато ана̄паттӣти че, там̣ две даса̄хе лабхатӣти еттако висесахету.

антара̄ ана̄паттиккхеттачӣварака̄лаппавит̣т̣хатта̄ адхит̣т̣хахитва̄ паччуддхат̣ам̣ вийа там̣ пунапи даса̄хе лабхатӣти че? на, ка̄лаппавесо адхит̣т̣ха̄нам̣ вийа хотӣти че? на, ‘‘вассикаса̄т̣икам̣ васса̄нам̣ ча̄тума̄сам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣, тато парам̣ викаппету’’нти вачанавиродхам̣ катва̄, тато парам̣ даса̄хам̣ авикаппентасса̄пи ана̄патти сийа̄. апича йам̣ вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘вассикаса̄т̣ика̄ антовассе ладдха̄ чева нит̣т̣хита̄ ча, антодаса̄хе адхит̣т̣ха̄табба̄, даса̄ха̄тиккаме нит̣т̣хита̄, тадахева адхит̣т̣ха̄табба̄, даса̄хе аппахонте чӣварака̄лам̣ на̄тикка̄метабба̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.630). тена а̄паттито на муччеййа. ка̄лаппавесо хи адхит̣т̣ха̄напарийа̄йо на джа̄тоти. етта̄вата̄ йатха̄вутто аттхавикаппо па̄л̣инайенева патит̣т̣ха̄пито хоти.

апичеттха йам̣ вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘даса̄хе аппахонте чӣварака̄лам̣ на̄тикка̄метабба̄’’ти, таттхапи чӣварака̄ле уппаннам̣, даса̄хе аппахонте часса каран̣ам̣ наттхи, там̣ аччекачӣварам̣ ака̄лачӣварамива чӣварака̄лам̣ на̄тикка̄метаббанти сиддхаметам̣. па̄л̣ито ча тан̃че антока̄ле уппаджджати, даса̄хе аппахонтепи уппаджджати, евам̣ уппаннам̣ аччекачӣварам̣ аччекачӣварамева на хоти. на хи там̣ ка̄лависесавасена аччекачӣварасан̇кхам̣ гаччхати. вуттан̃хетам̣ ‘‘аччекачӣварам̣ на̄ма сена̄йа ва̄ гантука̄мо хоти, пава̄сам̣ ва̄ гантука̄мо хоти, гила̄но ва̄ хоти, габбхинӣ ва̄ хоти, ассаддхасса ва̄ саддха̄ уппанна̄ хоти…пе… ‘васса̄ва̄сикам̣ дасса̄мӣ’ти евам̣ а̄рочитам̣, етам̣ аччекачӣварам̣ на̄ма̄’’ти (па̄ра̄. 649). тасма̄ йатха̄ там̣ чӣварам̣ на̄тикка̄метаббам̣, татха̄ аначчекачӣварампӣти сиддхам̣ хоти. тена вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘даса̄хе аппахонте чӣварака̄лам̣ на̄тикка̄метабба̄’’ти. апича йади евам̣ там̣ аччекачӣварасиккха̄падамева аччекачӣварам̣ чӣварака̄лам̣ на̄тикка̄метаббанти имасса пана аттхависесасса дассанаттхам̣ бхагавата̄ пан̃н̃аттам̣.

маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана там̣ евам̣ вуттам̣ – ка̄ман̃чедам̣ ‘‘даса̄хапарамам̣ атирекачӣварам̣ дха̄ретабба’’нти имина̄ сиддхам̣, ат̣т̣хуппаттивасена пана апуббам̣ вийа аттхам̣ дассетва̄ сиккха̄падам̣ т̣хапитанти аттхависесадӣпанапайоджанато. тасма̄ там̣ тасса аттхависесадассанаттхам̣ вуттанти сиддхамева. тасма̄пи ведитаббамева йам̣ кин̃чи чӣварам̣ чӣварака̄ласамайам̣ на̄тикка̄метаббанти. апича йам̣ вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘чхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа пана уппаннам̣ аначчекачӣварампи паччуддха̄ретва̄ т̣хапитачӣварампи етам̣ париха̄рам̣ лабхатӣ’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.646-649). тена ‘‘аначчекачӣваре аначчекачӣварасан̃н̃ӣ чӣварака̄ласамайам̣ атикка̄мети, ана̄паттӣ’’ти (па̄ра̄. 650) имина̄пи аначчекачӣварасса̄пи аччекачӣварапариха̄рала̄бхам̣ дӣпетӣти.

етта̄вата̄ йатха̄вутто дутийо аттхавикаппо па̄л̣инайена, ат̣т̣хакатха̄найена ча патит̣т̣ха̄пито хоти. евам̣ та̄ва пакин̣н̣ака̄йа адхикатха̄ парато па̄т̣хато виттха̄рита̄ хотӣти апакин̣н̣акам̣.

чӣварапалибодхо, а̄ва̄сапалибодхо ча̄ти две палибодха̄. тесу екапалибодхепи сати ана̄мантача̄ра̄диа̄нисам̣сам̣ лабхати, там̣ идха наттхӣти дассетум̣ ‘‘нит̣т̣хитачӣварасмим̣ бхиккхуна̄ уббхатасмим̣ катхине’’ти вуттам̣. тасма̄ ева ‘‘аттхатакатхинасса хи бхиккхуно’’тиа̄ди вуттам̣. катхинаттха̄ра̄рахасса̄ти еттха ‘‘ат̣т̣хахи ан̇гехи саманна̄гато пуггало бхаббо катхинам̣ аттхаритум̣ – пуббакаран̣ам̣ джа̄на̄ти, паччуддха̄рам̣ джа̄на̄ти, адхит̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти, аттха̄рам̣ джа̄на̄ти, ма̄тикам̣ джа̄на̄ти, палибодхам̣ джа̄на̄ти, уддха̄рам̣ джа̄на̄ти, а̄нисам̣сам̣ джа̄на̄тӣ’’ти (пари. 409) вачанато имехи ат̣т̣хахи ан̇гехи саманна̄гато пуггало катхинаттха̄ра̄рахо на̄ма. пуббакаран̣ам̣ на̄ма дхованавича̄ран̣аччхеданасиббанараджанакаппакаран̣ам̣.

‘‘чӣварам̣ на̄ма кхома’’нтиа̄дина̄ па̄л̣ивасена джа̄тин̃ча пама̄н̣ан̃ча дассетва̄ ида̄ни атирекачӣварам̣ дассетум̣ ‘‘йам̣ пана вуттам̣ адхит̣т̣хитавикаппитесӯ’’тиа̄ди вуттам̣. т̣хапитат̣т̣ха̄нам̣ саллаккхетва̄’’ти вуттепи йасмим̣ т̣ха̄не йам̣ т̣хапитам̣, тасмим̣ там̣ паччха̄ хоту ва̄, ма̄ ва̄, адхит̣т̣ха̄нам̣ рухатева. пуре паччха̄ т̣хапанат̣т̣ха̄нам̣ на пама̄н̣ам̣.

антимаваттхум̣ аджджха̄паннасса бхиккхубха̄вапаричча̄гавасена сетаваттханива̄санам̣ ва̄ ка̄са̄вачаджанам̣ ва̄ хӣна̄йа̄ваттанам̣.

ека̄дасаме арун̣уггаманети антимам̣ т̣хапетва̄ тато пуриматарасминти аттхо ведитаббо. таттха антимам̣ на̄ма апаракаттика̄йа пат̣хама̄рун̣уггаманам̣. тан̃хи ка̄латта̄ ниссаггийам̣ на кароти. идха ‘‘нит̣т̣хитачӣварасмим̣ бхиккхуна̄’’ти каран̣авачанам̣ нида̄на̄напеккхам̣ нида̄не каран̣а̄бха̄вато. тасма̄ ева ‘‘даса̄хапарама’’нти айаметтха анупан̃н̃аттӣти вуттам̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тичӣварам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ на викаппету’’нтиа̄ди (маха̄ва. 358) вачанато ча идха ‘‘викаппетӣ’’ти ависесена вуттавачанам̣ вируддхам̣ вийа диссати, на ча вируддхам̣ татха̄гата̄ бха̄санти, тасма̄ евамасса аттхо ведитаббо – тичӣварам̣ тичӣварасан̇кхепена париха̄рато адхит̣т̣ха̄тумева ануджа̄на̄ми, на викаппетум̣. вассикаса̄т̣икам̣ пана чатума̄сато парам̣ викаппетумева, на адхит̣т̣ха̄тунти. еван̃ча пана сати йо тичӣваре екена чӣварена виппаваситука̄мо хоти, тасса тичӣвара̄дхит̣т̣ха̄нам̣ паччуддхаритва̄ виппава̄сасукхаттхам̣ викаппана̄йа ока̄со динно хоти, даса̄ха̄тиккаме ча ана̄паттӣти. етена упа̄йена саббаттха викаппана̄йа апат̣исиддхабха̄во ведитабботи ликхитам̣.

имасса пана сиккха̄падасса айам̣ сан̇кхепавиниччхайо – анаттхате катхине хеманта̄нам̣ пат̣хамадивасато пат̣т̣ха̄йа, аттхате катхине гимха̄нам̣ пат̣хамадивасато пат̣т̣ха̄йа уппанначӣварам̣ сандха̄йа ‘‘нит̣т̣хитачӣварасми’’нтиа̄ди вуттам̣. еттха̄ха – ‘‘раджакехи дхова̄петва̄ сетакам̣ ка̄ра̄пентасса̄пи адхит̣т̣ха̄нам̣ адхит̣т̣ха̄намева̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.465) вачанато араджитепи адхит̣т̣ха̄нам̣ рухатӣти. тена сӯчикаммам̣ катва̄ раджитва̄ каппабиндум̣ датва̄ адхит̣т̣ха̄таббанти нийамо ка̄таббо, на ка̄табботи? каттаббова. патто вийа адхит̣т̣хито йатха̄ пуна сетабха̄вам̣ ва̄ тамбабха̄вам̣ ва̄ патто адхит̣т̣ха̄нам̣ на виджахати, на ча пана та̄дисо йам̣ адхит̣т̣ха̄нам̣ упагаччхати, еваметам̣ дат̣т̣хаббанти. ‘‘све катхинам̣ уддхариссатӣ’’ти ладдхачӣварам̣ саче аджджева на адхит̣т̣ха̄ти, арун̣уггамане ева ниссаггийам̣ хоти. касма̄? ‘‘нит̣т̣хитачӣварасми’’нтиа̄дина̄ (па̄ра̄. 462-463;) сиккха̄падасса вуттатта̄. катхинаббхантаре даса̄хато уттарипи париха̄рам̣ лабхати, катхинато пана паччха̄ екадивасампи на лабхати. йатха̄ ким̣ – йатха̄ аттхатакатхино сан̇гхо тичӣварам̣ аттхатадивасато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва уббха̄ра̄ а̄нисам̣сам̣ лабхати, на тато парам̣, евам̣ аттхатадивасато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва уббха̄ра̄ лабхати, уддхате пана катхине екадивасампи на лабхати. еттха̄ха – уббхатадивасато пат̣т̣ха̄йа пуна даса̄хам̣ лабхатӣти? на, касма̄? ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, даса̄хапарамам̣ атирекачӣварам̣ дха̄рету’’нти вачанато. катхинаббхантарепи ека̄дасе арун̣уггамане ниссаггийанти а̄паннам̣. там̣ пана атиппасан̇гам̣ нива̄ретум̣ ‘‘нит̣т̣хитачӣварасми’’нтиа̄ди вуттам̣, на катхинадиваса̄ни адиваса̄нӣти дӣпанаттхам̣. айаматтхо таттха таттха а̄вибхависсати. атха ва̄ вассикаса̄т̣ика̄ анатириттаппама̄н̣а̄ на̄мам̣ гахетва̄ вуттанайенева чатта̄ро вассике ма̄се адхит̣т̣ха̄табба̄, тато парам̣ паччуддхаритва̄ викаппетабба̄ти вуттам̣. еттха ‘‘паччуддхаритва̄’’ти вачане упосатхадивасе ева паччуддхаритва̄ викаппетва̄ т̣хапитам̣ хоти, тато парам̣ хемантасса пат̣хамадивасато пат̣т̣ха̄йа паччуддхаран̣а̄бха̄ва̄. евам̣ катхинаббхантаре уппанначӣварампи ведитаббанти ликхитам̣.

катхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.