2. удоситасиккха̄падаван̣н̣ана̄

‘‘аттхатакатхинасса пан̃ча ма̄се баддхасӣма̄йам̣ йаттха каттхачи чӣварам̣ никкхипитва̄ паккамантасса ана̄паттӣ’’ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. ‘‘абаддхасӣма̄йапи ват̣т̣атӣ’’ти идам̣ абаддхасӣма̄йам̣ катхинаттха̄ран̃ча а̄ран̃н̃акасиккха̄падан̃ча са̄дхетӣти ликхитам̣. ида̄ни –

‘‘чхиннам̣ дхутан̇гам̣ са̄сан̇ка-саммато сантаруттарам̣;

ачӣварасса̄на̄патти, паччуддха̄ра̄дисиддхито’’ти. (ваджира. т̣ӣ. па̄ра̄джика 479) –

идам̣ пакин̣н̣акам̣ ведитаббам̣.

татра̄йам̣ чодана̄пуббан̇гамавиниччхайо – кечи ‘‘дигун̣ам̣ сан̇гха̄т̣и’’нти (маха̄ва. 348) вачанато ‘‘екаччика̄ сан̇гха̄т̣и на̄дхит̣т̣ха̄табба̄. саче адхит̣т̣ха̄ти, на рухатӣ’’ти ватва̄ упасампада̄пеккха̄нампи дигун̣ам̣йева сан̇гха̄т̣им̣ датва̄ упасампа̄денти, те имина̄ сутталесена сан̃н̃а̄петабба̄. бхагавата̄ хи ‘‘чхиннакам̣ сан̇гха̄т̣им̣, чхиннакам̣ уттара̄сан̇гам̣, чхиннакам̣ антарава̄сака’’нти пат̣хамам̣ анун̃н̃а̄там̣. тато ‘‘ан̃н̃атарасса бхиккхуно тичӣваре карийама̄не саббам̣ чхиннакам̣ наппахоти. две чхиннака̄ни екам̣ ачхиннакам̣ наппахоти, две ачхиннака̄ни екам̣ чхиннакам̣ наппахотӣ’’ти имасмим̣ ваттхусмим̣ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, анва̄дхикампи а̄ропету’’нти (маха̄ва. 360) анун̃н̃а̄там̣, тасма̄ екаччика̄пи сан̇гха̄т̣и ват̣т̣атӣти сиддхам̣. йа̄ чхиджджама̄на̄пи наппахоти, тасса̄ куто дигун̣ата̄ти? ат̣т̣хакатха̄йамписса вуттам̣ ‘‘анва̄дхикампи а̄ропетунти а̄гантукапаттампи да̄тум̣, идам̣ пана аппахонаке а̄ропетаббам̣. саче пахоти, а̄гантукапаттам̣ на ват̣т̣ати, чхиндитаббамева̄’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 360). катхинам̣ пана чхиннакамева ват̣т̣ати, а̄вен̣икалаккхан̣атта̄, ‘‘чхиннакам̣ дигун̣ам̣ наппахотӣ’’ти вачана̄бха̄вато ча̄ти саннит̣т̣ха̄наметтха гантаббанти.

дхутан̇ганти анупасампанна̄нам̣ течӣварикадхутан̇га̄бха̄вато тичӣваренева течӣварикоти, тесам̣ адхит̣т̣ха̄на̄бха̄вато ‘‘адхит̣т̣хитенева̄’’ти ваттаббам̣ хотӯти че? на, дхутан̇габхедена виродхаппасан̇гато. чатуттхачӣвараса̄дийанена хи дхутан̇габхедо, на тичӣваравиппава̄сена, на̄пи атирекачӣвараса̄дийанена, на̄пи атирекачӣварадха̄ран̣ена. йасма̄ пана бхиккхӯнам̣ ева бхагавата̄ адхит̣т̣ха̄навасена нава чӣвара̄ни анун̃н̃а̄та̄ни, джа̄тивасена ча вутта̄ни, на евам̣ анупасампанна̄нам̣, тасма̄ несам̣ чӣваранийама̄бха̄ва̄ на там̣ дхутан̇гам̣ анун̃н̃а̄там̣ гахат̣т̣ха̄нам̣ вийа. тасма̄ тасса сама̄да̄навидха̄не авачанато ча саннит̣т̣ха̄наметтха гантаббанти.

са̄сан̇касамматоти кан̇кха̄витаран̣ийам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. са̄сан̇касиккха̄падаван̣н̣ана̄) са̄сан̇касиккха̄паде висум̣ ан̇га̄ни на вутта̄ни, ‘‘сесаметтха чӣвараваггасса дутийасиккха̄паде вуттанайенева ведитабба’’нти вуттам̣, на ча панетам̣ вуттам̣. таттха раттивиппава̄со чатуттхаман̇гам̣, идха чха̄раттавиппава̄со, айаметтха висесоти. тасма̄ ан̇гаса̄ман̃н̃ато ча саммутиса̄ман̃н̃ато ча са̄сан̇касиккха̄падамевиданти идам̣ ниппадесам̣, там̣ саппадесам̣ ма̄сапараматта̄. таттха бахига̄мепи га̄масӣмам̣ оккамитва̄ васитва̄ паккамантасса ана̄патти, идха на татха̄. идха анантаре анантаре арун̣уггамане ниссаггийам̣, таттха саттамети айам̣ имесам̣ двиннам̣ висесо. ан̇га̄ни пана чӣвараниккхепанан̇гасампаттито випарийа̄йена, идха вуттанайена ча сиддхатта̄ на вутта̄ни. та̄ни ка̄мам̣ на вутта̄ни, татха̄пи чатуттхаман̇гам̣ висеситаббам̣, на пана висеситам̣. ким̣ ка̄ран̣ам̣? идха вуттаниссаджджанаккамена ниссаджджитва̄ а̄паттидесанато, таттха̄панна̄паттивимоккхадӣпанаттхам̣. сам̣ваччхаравиппавуттхампи раттивиппавуттхамева, пагева чха̄раттавиппавуттхам̣. евам̣ сантепи таттха йатха̄вуттаан̇гасампаттийа̄ сати таттха вуттанайенева ниссаджджитаббам̣. хеманте, гимхе ва̄ ниссаджджати че? идха вуттанайена̄пи ниссаджджитум̣ ват̣т̣атӣти н̃а̄панаттхам̣ чатуттхаман̇гам̣ на висеситанти но таккоти а̄чарийо. ма̄са̄тиккантам̣, даса̄ха̄тиккантампи чӣварам̣ ‘‘даса̄ха̄тикканта’’нти ватва̄ ниссат̣т̣хамева, на ӯнама̄сам̣ хутва̄ ‘‘даса̄ха̄тикканта’’нти ватва̄, ма̄са̄тикканта’’нти ватва̄ти еке. татха̄пи саче пачча̄са̄чӣварам̣ хоти, ниссаггийам̣. ‘‘даса̄ха̄тикканта’’нти ватва̄ мӯлачӣварам̣ пана ‘‘ма̄са̄тикканта’’нти ватва̄ ниссаджджитаббам̣.

‘‘сантаруттара’’нти ва̄ ‘‘сан̇гха̄т̣и’’нти ва̄ ‘‘чӣвара’’нти ва̄ ким̣ тичӣварам̣, уда̄ху ан̃н̃ампӣти? кин̃четтха – йади тичӣварамева пат̣исиддхам̣, парийа̄паннавасена аччхинначӣварааачханданадхова̄панавин̃н̃аттиа̄дивиродхо. атха ан̃н̃ампи ‘‘нит̣т̣хитачӣварасми’’нти евама̄дина̄ виродхоти? вуччате – на нийамато ведитаббам̣ йатха̄самбхавам̣ гахетаббато. татха̄ хи ‘‘чӣварам̣ никкхипитва̄ сантаруттарена джанападача̄рикам̣ паккамантӣ’’ти (па̄ра̄. 471) евама̄дӣсу тичӣварамева, ‘‘на, бхиккхаве, сантаруттарена га̄мо пависитаббо (маха̄ва. 362), сантаруттарапарамам̣ тато чӣварам̣ са̄дитабба’’нти (па̄ра̄. 523-524) евама̄дӣсу йам̣ кин̃чи, татха̄ ‘‘сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо да̄табба̄, нива̄санам̣ да̄таббам̣, сан̇гха̄т̣и да̄табба̄, ханда те, а̄вусо, сан̇гха̄т̣и, дехи ме пат̣а’’нти евама̄дӣсу. вуттан̃хетам̣ ‘‘саббан̃хи чӣварам̣ сан̇гхат̣итат̣т̣хена ‘сан̇гха̄т̣ӣ’ти вуччатӣ’’ти (па̄чи. ат̣т̣ха. 898). татха̄ ‘‘нит̣т̣хитачӣварасми’’нти еттха̄пӣти еке. антосамайе йа̄вадаттхам̣ чӣварам̣ анун̃н̃а̄там̣, там̣ саббам̣ карийама̄нам̣ када̄ нит̣т̣ха̄нам̣ гаччхиссати, тасма̄ тичӣварамева̄ти еке.

ачӣварасса̄на̄патти паччуддха̄ра̄дисиддхитоти ким̣ вуттам̣ хоти – удоситасиккха̄падасса ниппайоджанабха̄ваппасан̇гато тичӣваравиппава̄се течӣварасса а̄паттӣти еке. таттхетам̣ вуччати на хоти а̄патти паччуддха̄ра̄дисиддхито. ‘‘ана̄патти антоарун̣е паччуддхарати виссаджджетӣ’’ти (па̄ра̄. 496) хи вуттам̣. ан̃н̃атха̄ паччуддхарантасса, антоарун̣е виссаджджентасса ча йа̄ва ан̃н̃о на̄дхит̣т̣ха̄ти, та̄ва а̄паттим̣ а̄паджджати йатха̄вуттанайенева. ан̃н̃атха̄ саттаббхантарена виппава̄сасса̄ти виппава̄сато йатха̄рутам̣йева сати виппава̄се виппава̄сато, авиппава̄се сати авиппава̄сатоти.

удоситасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.