9. ратанавагго

1. антепурасиккха̄падаван̣н̣ана̄

аниккхантара̄джаке аниггатаратанакети еттха ‘‘сайанигхаре’’ти па̄т̣хасесо дат̣т̣хабботи а̄ха ‘‘аниккханто ра̄джа̄ ито’’тиа̄ди. таттха итоти сайанигхарато. сайанигхарети сайанӣйагхаре. йаттха ран̃н̃о сайанам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти, антамасо са̄н̣ипа̄ка̄рапариккхиттампи, тасминти вуттам̣ хоти. ратиджананат̣т̣хена ратанам̣, хаттхиа̄ди. идха пана иттхиратанам̣ адхиппетанти а̄ха ‘‘ратанам̣ вуччати махесӣ’’ти.

убхосӯти ра̄джамахесӣсу. кирийа̄кирийанти еттха индакхӣла̄тиккамо кирийам̣, аппат̣исам̣видитам̣ акирийанти дат̣т̣хаббам̣.

антепурасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. ратанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

мутта̄дидасавидханти ‘‘мутта̄ ман̣и вел̣урийо сан̇кхо сила̄ пава̄л̣ам̣ раджатам̣ джа̄тарӯпам̣ лохитан̇ко маса̄рагалла’’нти (па̄чи. 506) дасавидхам̣ ратанам̣. аджджха̄васатхети гехе. тена̄ха ‘‘париккхиттасса̄’’тиа̄ди, париккхиттасса а̄васатхасса̄ти аттхо. а̄васатхоти четтха антога̄ме нивит̣т̣хагехам̣ адхиппетам̣. а̄ра̄ме нивит̣т̣хагехам̣ пана аджджха̄ра̄маггахан̣енева гахитам̣. ‘‘а̄васатхоти четтха антоа̄ра̄ме ва̄ хоту, ан̃н̃аттха ва̄, аттано васанат̣т̣ха̄нам̣ вуччатӣ’’ти (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.506) кечи. саббесампи аттха̄йа дуккат̣амева̄ти аттано ва̄ тесам̣ сан̇гха̄дӣнам̣ ва̄ аттха̄йа угган̣хантасса ва̄ угган̣ха̄пентасса ва̄ дуккат̣амева. саче пана ма̄та̄питӯнам̣ сантакам̣ авассам̣ пат̣иса̄метаббам̣ каппийабхан̣д̣ам̣ хоти, аттано аттха̄йа гахетва̄ пат̣иса̄метаббанти а̄ха ‘‘та̄дисам̣ пана̄’’тиа̄ди. та̄дисанти йам̣ ма̄та̄питӯнам̣ сантакам̣ авассам̣ пат̣иса̄метаббам̣ каппийабхан̣д̣ам̣, та̄дисам̣. чханденапи бхайенапӣти вад̣д̣хакиа̄дӣсу чханденапи, ра̄джаваллабхесу бхайенапи.

та̄дисе т̣ха̄нети маха̄виха̄расадисасса маха̄ра̄масса па̄ка̄рапариккхитте паривен̣е. сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ти ‘‘еттака̄ каха̄пан̣а̄’’тиа̄дина̄ рӯпена ва̄ лан̃чхана̄динимиттена ва̄ сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄, саллаккхетва̄ти аттхо. патирӯпа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ хаттхети ладжджӣнам̣ куккуччака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ хаттхе. лоладжа̄тика̄нан̃хи хаттхе т̣хапетум̣ на лаббхати. нева паккаматӣти нева тамха̄ а̄ва̄са̄ паккамати. ‘‘тха̄варам̣ сена̄санам̣ ва̄’’тиа̄дина̄ аттано чӣвара̄димӯлам̣ на ка̄таббанти (па̄чи. ат̣т̣ха. 506) дассети. там̣ дассетва̄ти йам̣ тха̄варасена̄сана̄ди катам̣, там̣ упа̄сака тава сантакена идам̣ на̄ма катанти евам̣ дассетва̄. сама̄дапетва̄ти ан̃н̃ам̣ сама̄дапетва̄, ‘‘уддисса арийа̄ тит̣т̣ханти, еса̄ арийа̄на йа̄чана̄’’ти вуттанайена йа̄читва̄ти аттхо.

анун̃н̃а̄тат̣т̣ха̄нети аджджха̄ра̄мааджджха̄васатхе. а̄ма̄санти а̄маситаббан̃чева пат̣иса̄метаббан̃ча ваттха̄ди.

ратанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. вика̄лага̄маппавесанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ча̄риттети ча̄риттасиккха̄паде. упача̄ранти дутийалед̣д̣упа̄там̣. ан̃н̃ам̣ га̄мам̣ гаччханта̄нам̣ пуна а̄пуччханакиччам̣ наттхӣти усса̄хам̣ аппат̣иппассамбхетва̄ ан̃н̃ам̣ га̄мам̣ гаччханта̄нам̣ га̄масатампи хоту, пуна а̄пуччханакиччам̣ наттхӣти аттхо. тена̄ха ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди. усса̄ханти га̄маппависанусса̄хам̣. антара̄ра̄ма̄дӣсу (па̄чи. ат̣т̣ха. 515) на кевалам̣ ана̄пуччха̄ гаччхантассева, ка̄йабандханам̣ абандхитва̄ сан̇гха̄т̣им̣ апа̄рупитва̄ гаччхантасса̄пи ана̄патти. а̄пада̄сӯти сӣхо ва̄ бйаггхо ва̄ а̄гаччхати, мегхо ва̄ ут̣т̣хети, ан̃н̃о ва̄ кочи упаддаво уппаджджати, ана̄патти. еварӯпа̄су а̄пада̄су бахига̄мато антога̄мам̣ пависитум̣ ват̣т̣ати.

вика̄лага̄маппавесанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. сӯчигхарасиккха̄падаван̣н̣ана̄

там̣ асса аттхӣти (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.517) пат̣хамам̣ бхиндитва̄ паччха̄ десетаббатта̄ там̣ бхеданакам̣ асса па̄читтийасса аттхӣти.

аран̣икети аран̣идхануке. видхети ведхаке. ва̄сиджат̣ети ва̄сидан̣д̣аке ча.

сӯчигхарасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. ман̃чапӣт̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ат̣т̣хан̇гулапа̄даканти бха̄ванапум̣саканиддесо. ‘‘чхеданакам̣ бхеданакасадисамева̄’’ти имина̄ ‘‘чхеданамева чхеданакам̣, там̣ асса аттхӣти чхеданака’’нти имаматтхам̣ атидисати.

йатха̄ пама̄н̣амева упари диссати, евам̣ никхан̣итва̄ ва̄ти саче пана на чхиндитука̄мо хоти, йатха̄ пама̄н̣амева упари диссати, евам̣ бхӯмийам̣ никхан̣итва̄ ва̄. ат̣т̣акам̣ ва̄ бандхитва̄ти уккхипитва̄ тула̄сан̇гха̄те т̣хапетва̄ ат̣т̣ам̣ катва̄.

ман̃чапӣт̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. тӯлонаддхасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чимиликам̣ паттхаритва̄ тӯлам̣ паккхипитва̄ти ман̃чапӣт̣ха̄нам̣ упари чимиликам̣ паттхаритва̄ тасса упари тӯлам̣ паккхипитва̄ти аттхо. упари чимилика̄йа̄ти упаримабха̄ге чимилика̄йа.

сӣсаппама̄н̣анти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 297; са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣авагга 3.297) йаттха галава̄т̣акато пат̣т̣ха̄йа саббасӣсам̣ упадаханти, там̣ сӣсаппама̄н̣ам̣. тан̃ча уккат̣т̣хапариччхедато тирийам̣ мут̣т̣хиратанам̣ хоти, дӣгхато двиратананти дассетум̣ ‘‘йасса виттха̄рато тӣсу кон̣есӯ’’тиа̄дима̄ха. двиннам̣ антарам̣ видаттхи чатуран̇гулам̣ хотӣти двиннам̣ кон̣а̄нам̣ антарам̣ минийама̄нам̣ видаттхи чева чатуран̇гулан̃ча хоти. маджджхе мут̣т̣хиратананти биббоханасса маджджхам̣ тирийато мут̣т̣хиратанаппама̄н̣ам̣ хоти. айан̃хи сӣсаппама̄н̣асса уккат̣т̣хапариччхедо. тато уддхам̣ на ват̣т̣ати, хет̣т̣ха̄ ват̣т̣ати. агила̄насса сӣсӯпадха̄нан̃ча па̄дӯпадха̄нан̃ча̄ти двайамева ват̣т̣ати. гила̄насса биббохана̄ни сантхаритва̄ упари паччаттхаран̣ам̣ датва̄ нипаджджитумпи ват̣т̣ати.

тӯлонаддхасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. нисӣданасиккха̄падаван̣н̣ана̄

саттамам̣ утта̄намева.

нисӣданасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. кан̣д̣уппат̣иччха̄дисиккха̄падаван̣н̣ана̄

адхона̄бхиуббхаджа̄н̣уман̣д̣аланти на̄бхийа̄ хет̣т̣ха̄ джа̄н̣уман̣д̣ала̄нам̣ упари. кан̣д̣упӣл̣акаасса̄ватхуллакаччха̄ба̄дха̄нанти еттха кан̣д̣ӯти каччху. пӣл̣ака̄ти лохитатун̣д̣ика̄ сукхумапӣл̣ака̄. асса̄воти арисабхагандаламадхумеха̄нам̣ васена асучипаггхаран̣ам̣. тхуллакаччха̄ба̄дхоти маха̄пӣл̣ака̄ба̄дхо вуччати.

кан̣д̣уппат̣иччха̄дисиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9-10. вассикаса̄т̣иканандасиккха̄падаван̣н̣ана̄

навамам̣ дасаман̃ча утта̄намева.

вассикаса̄т̣иканандасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ратанавагго навамо.

ити кан̇кха̄витаран̣ийа̄ па̄тимоккхаван̣н̣ана̄йа

винайаттхаман̃джӯса̄йам̣ лӣнаттхаппака̄санийам̣

па̄читтийаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.