7. саппа̄н̣акавагго
1. сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄
па̄читтийанти антамасо ман̃чапӣт̣хам̣ содхенто ман̇гулабӣджакепи па̄н̣асан̃н̃ӣ никка̄рун̣иката̄йа там̣ бхинданто апанети (па̄чи. ат̣т̣ха. 382), па̄читтийам̣. тена̄ха ‘‘там̣ кхуддакампӣ’’тиа̄ди. упаккамамахантата̄йа акусалам̣ махантам̣ хотӣти бахуккхаттум̣ паваттаджаванехи ладдха̄севана̄йа саннит̣т̣ха̄пакачетана̄йа васена пайогасса махантатта̄ акусалам̣ махантам̣ хоти, маха̄са̄ваджджам̣ хотӣти адхиппа̄йо.
сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄
еттха ча пат̣ан̇гапа̄н̣ака̄нам̣ патанам̣ н̃атва̄пи суддхачиттата̄йа падӣпуджджалане вийа саппа̄н̣акабха̄вам̣ н̃атва̄пи удакасан̃н̃а̄йа парибхун̃джитаббато пан̣н̣аттиваджджата̄ ведитабба̄.
саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. уккот̣анасиккха̄падаван̣н̣ана̄
тасса тасса бхиккхуноти йена йена вӯпасамитам̣, тасса тасса бхиккхуно. ‘‘акатам̣ камма’’нтиа̄дӣни вадантоти ‘‘акатам̣ каммам̣, дуккат̣ам̣ каммам̣, пуна ка̄таббам̣ каммам̣, анихатам̣ дуннихатам̣ пуна ниханитабба’’нти (па̄чи. 394) ваданто. йатха̄т̣хитабха̄вена патит̣т̣ха̄тум̣ на дадеййа̄ти тесам̣ паватти а̄ка̄радассанаттхам̣ вуттам̣. тена̄ха ‘‘йам̣ пана дхаммена адхикаран̣ам̣ нихатам̣, там̣ сунихатамева̄’’ти.
уккот̣анасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. дут̣т̣хулласиккха̄падаван̣н̣ана̄
чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни аттхуддха̄равасена падабха̄джанийам̣ дассита̄нӣти а̄ха ‘‘дут̣т̣хулланти сан̇гха̄дисесам̣ адхиппета’’нти. йена кеначи упа̄йена̄ти ‘‘са̄мам̣ ва̄ джа̄на̄ти, ан̃н̃е ва̄ тасса а̄роченти, со ва̄ а̄рочетӣ’’ти (па̄чи. 399) вуттесу йена кеначи упа̄йена. па̄читтийам̣ дхурам̣ никкхиттаматтейева̄ти адхиппа̄йо. саче паччха̄пи а̄рочети, дхураниккхепане а̄паттито на муччати. тена̄ха ‘‘сачепӣ’’тиа̄ди. саман̣асатампи а̄паджджатийева̄ти саман̣асатампи сутва̄ йади чха̄дети, па̄читтийам̣ а̄паджджатийева̄ти аттхо. йенасса а̄рочитанти йена дутийена асса татийасса а̄рочитам̣. тассева̄ти тасса дутийассева. а̄рочетӣти пат̣иччха̄данаттхамева ‘‘ма̄ кассачи а̄рочесӣ’’ти вадати. кот̣ичхинна̄ хотӣти (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.399) йасма̄ пат̣иччха̄данапаччайа̄ а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ва дутийена татийасса а̄рочитам̣, тасма̄ таппаччайа̄ пуна тена а̄паджджитабба̄паттийа̄ абха̄вато а̄паттийа̄ кот̣и чхинна̄ на̄ма хоти.
а̄дипадети дут̣т̣хулла̄паттисан̃н̃ӣ, вематико, адут̣т̣хулла̄паттисан̃н̃ӣти имесу тӣсу ‘‘дут̣т̣хулла̄паттисан̃н̃ӣ пат̣иччха̄детӣ’’ти (па̄чи. 400) имасмим̣ пат̣хамападе. итаресу двӣсӯти ‘‘вематико пат̣иччха̄дети, адут̣т̣хулла̄паттисан̃н̃ӣ пат̣иччха̄детӣ’’ти имесу падесу. адут̣т̣хулла̄йа̄ти авасесапан̃ча̄паттиккхандхе. анупасампаннасса дут̣т̣хулле ва̄ адут̣т̣хулле ва̄ аджджха̄ча̄рети анупасампаннасса пуримапан̃часиккха̄падавӣтиккамасан̇кха̄те дут̣т̣хулле ва̄ итарасмим̣ адут̣т̣хулле ва̄ аджджха̄ча̄ре. йам̣ пана самантапа̄са̄дика̄йам̣ ‘‘анупасампаннасса суккависат̣т̣хи ча ка̄йасам̣сагго ча̄ти айам̣ дут̣т̣хуллааджджха̄ча̄ро на̄ма̄’’ти (па̄чи. ат̣т̣ха. 400) вуттам̣, там̣ дут̣т̣хулла̄рочанасиккха̄падат̣т̣хакатха̄йа (па̄чи. ат̣т̣ха. 78 а̄дайо) на самети, на ча̄пи евам̣ ваттум̣ йуджджати ‘‘а̄рочане анупасампаннасса дут̣т̣хуллам̣ ан̃н̃атха̄ адхиппетам̣, пат̣иччха̄дане ан̃н̃атха̄’’ти (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 400) висесака̄ран̣асса̄нупалаббханато, тасма̄ там̣ упапариккхитаббам̣.
дут̣т̣хулласиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. ӯнавӣсативассасиккха̄падаван̣н̣ана̄
габбхавӣсопи хи ‘‘парипун̣н̣авӣсо’’ твева сан̇кхам̣ гаччхатӣти а̄ха ‘‘пат̣исандхиггахан̣ато пат̣т̣ха̄йа̄’’тиа̄ди. таттха пат̣исандхиггахан̣ато пат̣т̣ха̄йа̄ти йам̣ ма̄тукуччхисмим̣ пат̣хамам̣ читтам̣ уппаннам̣ пат̣хамам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ па̄тубхӯтам̣, там̣ а̄дим̣ катва̄. соти йо пуггало ӯнавӣсативассо упасампа̄дито, со пуггало. ан̃н̃ам̣ упасампа̄детӣти упаджджха̄йо ва̄ каммава̄ча̄чарийо ва̄ хутва̄ ан̃н̃ам̣ пуггалам̣ упасампа̄дети. танти ӯнавӣсативассам̣ пуггалам̣. сӣмам̣ ва̄ самманнатӣти навам̣ сӣмам̣ бандхати.
ӯнавӣсативассасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. тхеййасаттхасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ра̄джа̄нам̣ ва̄ ван̃четва̄ти ра̄джа̄нам̣ тхенетва̄ ран̃н̃о сантакам̣ кин̃чи гахетва̄, ‘‘ида̄ни тасса на дасса̄ма̄’’ти маггаппат̣ипанна̄ акатакамма̄ чева катакамма̄ ча чора̄ти вуттам̣ хоти. еса найо сун̇кам̣ парихаритука̄ма̄ти еттха̄пи.
ка̄лависан̇кетена̄ти ка̄ласса висан̇кетена, дивасависан̇кетена̄ти вуттам̣ хоти. маггависан̇кетена, пана ат̣авивисан̇кетена ва̄ гаччхато а̄паттийева.
тхеййасаттхасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. сам̣видха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
ма̄туга̄мена̄ти иттхийа̄. екатоупасампанна̄, пана сиккхама̄на̄, са̄ман̣ерӣ ча̄ти има̄ тиссопи идха сан̇гахам̣ гаччханти. има̄сам̣ пана тиссаннам̣ самайо раккхати. айамета̄сам̣, ма̄туга̄масса ча висесоти ведитаббам̣.
сам̣видха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. арит̣т̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄
там̣там̣сампаттийа̄ (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.417) вибандханавасена саттасанта̄насса антаре вемаджджхе ети а̄гаччхатӣти антара̄йо, дит̣т̣хадхаммика̄дианаттхо, анатиккаманаттхена тасмим̣ антара̄йе нийутта̄, антара̄йам̣ ва̄ пхалам̣ араханти, антара̄йасса ва̄ каран̣асӣла̄ти антара̄йика̄. тена̄ха ‘‘саггамоккха̄нам̣ антара̄йам̣ каронтӣти антара̄йика̄’’ти (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.234). те каммакилесавипа̄каупава̄дапан̃н̃аттивӣтиккамавасена пан̃чавидха̄ти еттха ча пан̃ча̄нантарийакаммам̣ каммантара̄йикам̣ на̄ма, татха̄ бхиккхунидӯсакакаммам̣. там̣ пана моккхассева антара̄йам̣ кароти, на саггасса. нийатамиччха̄дит̣т̣хидхамма̄ килесантара̄йика̄ на̄ма. пан̣д̣акатираччха̄нагатаубхатобйан̃джанака̄нам̣ пат̣исандхидхамма̄ випа̄кантара̄йика̄ на̄ма. арийӯпава̄да̄ упава̄дантара̄йика̄ на̄ма. те пана йа̄ва арийе на кхама̄пенти, та̄вадева, на тато парам̣. сан̃чичча а̄панна̄ а̄паттийо пан̃н̃аттивӣтиккамантара̄йика̄ на̄ма. та̄пи йа̄ва бхиккхубха̄вам̣ ва̄ пат̣иджа̄на̄ти, на вут̣т̣ха̄ти ва̄ на десети ва̄, та̄вадева, на тато парам̣.
татра̄йам̣ (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.234; па̄чи. ат̣т̣ха. 417) арит̣т̣хо бхиккху бахуссуто дхаммакатхико сесантара̄йике джа̄на̄ти, винайе пана аковидатта̄ пан̣н̣аттивӣтиккамантара̄йике на джа̄на̄ти, тасма̄ рахогато евам̣ чинтеси ‘‘име а̄га̄рика̄ пан̃ча ка̄магун̣е парибхун̃джанта̄ сота̄панна̄пи сакада̄га̄минопи ана̄га̄минопи хонти, бхиккхӯпи мана̄пика̄ни чаккхувин̃н̃еййа̄ни рӯпа̄ни пассанти…пе… ка̄йавин̃н̃еййе пхот̣т̣хаббе пхусанти, мудука̄ни аттхаран̣апа̄вуран̣а̄дӣни парибхун̃джанти, етам̣ саббам̣ ват̣т̣ати. касма̄? иттхирӯпа̄…пе… иттхипхот̣т̣хабба̄ ева на ват̣т̣анти, етепи ват̣т̣антӣ’’ти евам̣ расена расам̣ сам̣сандитва̄ саччхандара̄гапарибхоган̃ча ниччхандара̄гапарибхоган̃ча екам̣ катва̄ тхӯлава̄кехи саддхим̣ атисукхумасуттам̣ гхат̣енто вийа, са̄сапена саддхим̣ синерум̣ упасам̣харанто вийа ча па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппа̄детва̄ ‘‘ким̣ бхагавата̄ маха̄самуддам̣ бандхантена вийа махата̄ усса̄хена пат̣хамапа̄ра̄джикам̣ пан̃н̃аттам̣, наттхи еттха досо’’ти саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ена саддхим̣ пат̣ивируджджханто бхаббапуггала̄нам̣ а̄сам̣ чхинданто джинасса а̄н̣а̄чакке паха̄рамада̄си. тена̄ха ‘‘тесӯ’’тиа̄ди.
таттха тесӯти йатха̄вуттесу антара̄йесу. ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ти еттха ат̣т̣хикан̇калам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.417) на̄ма урат̣т̣хи ва̄ пит̣т̣хикан̣т̣акам̣ ва̄ сӣсат̣т̣хи ва̄. тан̃хи ниммам̣сатта̄ ‘‘кан̇кала’’нти вуччати. вигатамам̣са̄йа хи ат̣т̣хисан̇кхалика̄йа екат̣т̣химхи ва̄ кан̇каласаддо нирул̣хо, там̣садиса̄ ка̄ма̄ аппасса̄дат̣т̣хена̄ти аттхо. а̄дисаддена ‘‘мам̣сапесӯпама̄ ка̄ма̄, тин̣уккӯпама̄ ка̄ма̄, ан̇га̄рака̄сӯпама̄ ка̄ма̄, супинакӯпама̄ ка̄ма̄, йа̄читакӯпама̄ ка̄ма̄, руккхапхалӯпама̄ ка̄ма̄, асисӯнӯпама̄ ка̄ма̄, саттисӯлӯпама̄ ка̄ма̄, саппасирӯпама̄ ка̄ма̄’’ти (ма. ни. 1.234, 236; 2.43-48; па̄чи. 417; чӯл̣ава. 65) етесам̣ гахан̣ам̣.
таттха мам̣сапесӯпама̄ ка̄ма̄ (па̄чи. ат̣т̣ха. 417) бахуса̄дха̄ран̣ат̣т̣хена. тин̣уккӯпама̄ ка̄ма̄ анудаханат̣т̣хена. ан̇га̄рака̄сӯпама̄ ка̄ма̄ маха̄бхита̄панат̣т̣хена. супинакӯпама̄ ка̄ма̄ иттарапаччупат̣т̣ха̄нат̣т̣хена. йа̄читакӯпама̄ ка̄ма̄ та̄вака̄ликат̣т̣хена. руккхапхалӯпама̄ ка̄ма̄ саббан̇гапаччан̇гапалибхан̃джанат̣т̣хена. асисӯнӯпама̄ адхикут̣т̣анат̣т̣хена. саттисӯлӯпама̄ винивиджджханат̣т̣хена. саппасирӯпама̄ са̄сан̇касаппат̣ибхайат̣т̣хена.
татхева̄ти ‘‘ма̄ а̄йасма̄’’тиа̄дӣхи. итаресанти со сан̇гхамаджджхам̣ а̄кад̣д̣хитва̄ йехи ‘‘ма̄ а̄йасма̄’’тиа̄дина̄ вутто, таттха техи ан̃н̃есам̣ сута̄нам̣ бхиккхӯнам̣. н̃аттичатуттхена каммена̄ти ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, иттханна̄масса бхиккхуно еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппанна’’нтиа̄дина̄ (па̄чи. 420) падабха̄джанийам̣ вуттена н̃аттичатуттхена каммена.
арит̣т̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. уккхиттасамбхогасиккха̄падаван̣н̣ана̄
аката̄нудхаммена̄ти уккхипитва̄ аноса̄ритена. тена̄ха ‘‘анудхаммо вуччатӣ’’тиа̄ди. еттха анудхаммоти оса̄ран̣а̄ вуччатӣти самбандхо. уккхепанӣйакаммасса̄нурӯпо, паччха̄ каттаббо ва̄ дхаммоти анудхаммо. ануломаваттам̣ дисва̄ти ‘‘на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо’’тиа̄дикам̣ (чӯл̣ава. 70) ат̣т̣ха̄расавидхам̣ ваттам̣ дисва̄, етесу ат̣т̣ха̄расасу ануломаваттесу ваттантам̣ дисва̄ти адхиппа̄йо. а̄мисасамбхогам̣ ва̄ дхаммасамбхогам̣ ва̄ти еттха йам̣ кин̃чи а̄мисасса да̄нам̣, пат̣иггахан̣ан̃ча а̄мисасамбхого. дхаммасса уддисанам̣, уддиса̄панан̃ча дхаммасамбхого. сам̣васеййа̄ти ‘‘упосатхам̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ сан̇гхакаммам̣ ва̄’’ти (па̄чи. 425) евам̣ падабха̄джанийам̣ вуттам̣ тивидхам̣ сам̣ва̄сам̣ кареййа. йасма̄ панеттха упосатхапава̄ран̣а̄пи сан̇гхехийева ка̄таббатта̄ сан̇гхакамма̄нийева хонти, тасма̄ ‘‘упосатха̄дикам̣ сан̇гхакаммам̣ кареййа̄’’ти вуттам̣. пайоге пайогети да̄не да̄не, гахан̣е гахан̣е ча̄ти аттхо.
пан̣н̣аттим̣ аджа̄нантена арахата̄пи кирийа̄бйа̄катачиттена а̄паджджитаббатта̄ ‘‘тичитта’’нти вуттам̣.
уккхиттасамбхогасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. кан̣т̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄
пирети (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.428) нипа̄тападам̣ самбодхане ваттама̄нам̣ парасаддена сама̄наттхам̣ вадантӣти а̄ха ‘‘пара ама̄мака̄’’ти, амха̄кам̣ анаджджхаттикабхӯта̄ти аттхо. пирети ва̄ ‘‘парато’’ти имина̄ сама̄наттхам̣ нипа̄тападам̣, тасма̄ чара пирети парато гаччха, ма̄ идха тит̣т̣ха̄ти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо.
кан̣т̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
саппа̄н̣акавагго саттамо.