9. каммаппат̣иба̄ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄
наваме дхаммика̄нам̣ камма̄нанти дхаммена винайена саттхуса̄санена ката̄нам̣ апалоканакаммам̣ н̃аттикаммам̣ н̃аттидутийакаммам̣ н̃аттичатуттхакамманти имесам̣ чатуннам̣ камма̄нам̣. татра̄йам̣ сан̇кхепато каммавиниччхайо – татра апалоканакаммам̣ на̄ма самаггасса сан̇гхасса ануматийа̄ там̣ там̣ ваттхум̣ киттетва̄ ‘‘руччати сан̇гхасса̄’’ти тиккхаттум̣ са̄ветва̄ каттаббам̣ каммам̣ вуччати. самаггассева пана сан̇гхасса ануматийа̄ ека̄йа н̃аттийа̄ каттаббам̣ каммам̣ н̃аттикаммам̣ на̄ма. ека̄йа н̃аттийа̄ чева анусса̄вана̄йа ча каттаббам̣ каммам̣ н̃аттидутийакаммам̣ на̄ма. ека̄йа пана н̃аттийа̄ тӣхи ча анусса̄вана̄хи каттаббам̣ каммам̣ н̃аттичатуттхакаммам̣ на̄ма.
тесу апалоканакаммам̣ (пари. 496; пари. ат̣т̣ха. 495-496) пан̃ча т̣ха̄на̄ни гаччхати оса̄ран̣ам̣ нисса̄ран̣ам̣ бхан̣д̣укаммам̣ брахмадан̣д̣ам̣ каммалаккхан̣анти. таттха кан̣т̣акаса̄ман̣ерасса на̄сана̄ вийа нисса̄ран̣а̄, та̄дисам̣йева самма̄ваттантам̣ дисва̄ павесана̄ ‘оса̄ран̣а̄’ти ведитабба̄. паббаджджа̄пеккхасса кесаччхедана̄пуччханам̣ бхан̣д̣укаммам̣ (маха̄ва. 98) на̄ма. мукхарасса бхиккхуно бхиккхӯ дуруттавачанехи гхат̣т̣ентасса ‘‘иттханна̄мо бхиккху мукхаро бхиккхӯ дуруттавачанехи гхат̣т̣енто вихарати, со бхиккху йам̣ иччхеййа, там̣ вадеййа, бхиккхӯхи иттханна̄мо бхиккху нева ваттаббо, на ова̄да̄нуса̄саним̣ каттаббо, на овадитаббо’’ти ‘‘сан̇гхам̣, бханте, пуччха̄ми ‘иттханна̄масса бхиккхуно брахмадан̣д̣асса да̄нам̣ руччати сан̇гхасса̄’ти, дутийампи пуччха̄ми, татийампи пуччха̄ми ‘иттханна̄масса, бханте, бхиккхуно брахмадан̣д̣асса да̄нам̣ руччати сан̇гхасса̄’’’ти евам̣ каттаббам̣ каммам̣ брахмадан̣д̣ам̣ (чӯл̣ава. 445) на̄ма. йам̣ пана бхагавата̄ бхиккхунӣнам̣ ӯрум̣ виваритва̄ дассана̄диваттхӯсу ‘‘авандийо со, бхиккхаве, бхиккху бхиккхунисан̇гхена ка̄таббо’’ти (чӯл̣ава. 411) евам̣ авандийакаммам̣ анун̃н̃а̄там̣, йам̣ бхиккхунӣхи ‘‘аййе, асуко на̄ма аййо бхиккхунӣнам̣ аппаса̄данӣйам̣ дассети, етасса аййасса авандийакаран̣ам̣ ‘руччати бхиккхунисан̇гхасса̄’’’ти евам̣ упассайе нисинна̄хева бхиккхунӣхи каттаббам̣, еварӯпам̣ каммам̣ йасма̄ тасса каммам̣йева лаккхан̣ам̣ на оса̄ран̣а̄дӣни, тасма̄ каммалаккхан̣анти вуччати. идан̃ча каммалаккхан̣ам̣ на̄ма бхиккхунимӯлакам̣ пан̃н̃аттам̣, апича бхиккхӯнампи лаббхати, тасма̄ бхиккхӯхипи аччхинначӣварака̄дӣнам̣ чӣвара̄дӣни ва̄ дентехи, парибхун̃джитабба̄ни апанетабба̄нипи ваттхӯни парибхун̃джантехи ва̄, апанентехи ва̄, татха̄рӯпам̣ ва̄ дхаммикам̣ катикам̣ каронтехи тиккхаттум̣ са̄ветва̄ апалоканакаммам̣ ка̄таббам̣, саббан̃хетам̣ каммалаккхан̣амева пависати, ити апалоканакаммам̣ пан̃ча т̣ха̄на̄ни гаччхати.
н̃аттикаммам̣ пана нава т̣ха̄на̄ни гаччхати оса̄ран̣ам̣ нисса̄ран̣ам̣ упосатхам̣ пава̄ран̣ам̣ саммутим̣ да̄нам̣ пат̣иггахам̣ паччуккад̣д̣ханам̣ каммалаккхан̣анти. таттха ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, иттханна̄мо иттханна̄масса а̄йасмато упасампада̄пеккхо, анусит̣т̣хо со майа̄, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, иттханна̄мо а̄гаччхеййа, ‘а̄гаччха̄хӣ’ти ваттаббо’’ти (маха̄ва. 126) евам̣ упасампада̄пеккхасса оса̄ран̣а̄ оса̄ран̣а̄ на̄ма. ‘‘сун̣анту ме а̄йасманта̄, айам̣ иттханна̄мо бхиккху дхаммакатхико, имасса нева суттам̣ а̄гаччхати, но суттавибхан̇го, со аттхам̣ асаллаккхетва̄ бйан̃джаначчха̄йа̄йа аттхам̣ пат̣иба̄хати, йада̄йасманта̄нам̣ паттакаллам̣, иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄петва̄ авасеса̄ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеййа̄ма̄’’ти евам̣ уббха̄хикавиниччхайе (чӯл̣ава. 233) дхаммакатхикасса бхиккхуно нисса̄ран̣а̄ нисса̄ран̣а̄ на̄ма. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, аджджупосатхо…пе… упосатхам̣ кареййа̄’’ти евам̣ упосатхакаммавасена т̣хапита̄ н̃атти упосатхо на̄ма. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, аджджа пава̄ран̣а̄ паннарасӣ, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо пава̄реййа̄’’ти (маха̄ва. 210) евам̣ пава̄ран̣а̄каммавасена т̣хапита̄ н̃атти пава̄ран̣а̄ на̄ма. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, иттханна̄мо иттханна̄масса упасампада̄пеккхо, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, ахам̣ иттханна̄мам̣ ануса̄сеййа’’нти, ‘‘йади сан̇гхасса паттакаллам̣, иттханна̄мо иттханна̄мам̣ ануса̄сеййа̄’’ти (маха̄ва. 126) евам̣ атта̄нам̣ ва̄ парам̣ ва̄ самманнитум̣ т̣хапита̄ н̃атти саммути на̄ма. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, имам̣ чӣварам̣ иттханна̄масса бхиккхуно ниссаггийам̣ сан̇гхасса ниссат̣т̣хам̣, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо имам̣ чӣварам̣ иттханна̄масса бхиккхуно дадеййа̄’’ти (па̄ра̄. 464) евам̣ ниссат̣т̣хачӣварапатта̄дӣнам̣ да̄нам̣ да̄нам̣ на̄ма. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, айам̣ иттханна̄мо бхиккху а̄паттим̣ сарати виварати утта̄ним̣ кароти десети, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, ахам̣ иттханна̄масса бхиккхуно а̄паттим̣ пат̣игган̣хеййа’’нти, тена ваттаббо ‘пассасӣ’ти, ‘а̄ма, пасса̄мӣ’ти, ‘‘а̄йатим̣ сам̣вареййа̄сӣ’’ти (чӯл̣ава. 239) евам̣ а̄паттиппат̣иггахо пат̣иггахо на̄ма. ‘‘сун̣анту ме а̄йасманта̄ а̄ва̄сика̄, йада̄йасманта̄нам̣ паттакаллам̣, ида̄ни упосатхам̣ кареййа̄ма, па̄тимоккхам̣ уддисеййа̄ма, а̄гаме ка̄ле пава̄реййа̄ма̄’’ти (маха̄ва. 240) евам̣ катаппава̄ран̣аппаччуккад̣д̣хана̄ паччуккад̣д̣хана̄ на̄ма. тин̣аватта̄ракасаматхе (чӯл̣ава. 212) саббасан̇га̄хикан̃атти, екекасмим̣ паккхе екека̄ н̃атти ча̄ти тиссопи н̃аттийо каммалаккхан̣ам̣ на̄ма. ити н̃аттикаммам̣ нава т̣ха̄на̄ни гаччхати.
н̃аттидутийакаммам̣ сатта т̣ха̄на̄ни гаччхати оса̄ран̣ам̣ нисса̄ран̣ам̣ саммутим̣ да̄нам̣ уддха̄рам̣ десанам̣ каммалаккхан̣анти. таттха бхиккхӯнам̣ ала̄бха̄йа парисаккана̄дикехи ат̣т̣хахи ан̇гехи саманна̄гатасса упа̄сакасса сан̇гхена асамбхогакаран̣аттхам̣ паттаниккуджджанавасена нисса̄ран̣а̄ нисса̄ран̣а̄ на̄ма. тассева самма̄ваттантасса паттуккуджджанавасена оса̄ран̣а̄ ча ведитабба̄, са̄ кхуддакаккхандхаке вад̣д̣халиччхавиваттхусмим̣ (чӯл̣ава. 265-266) вутта̄. сӣма̄саммути тичӣварена авиппава̄сасаммутисантхатасаммутибхаттуддесакасена̄санагга̄ха̄пакабхан̣д̣а̄га̄рикачӣвараппат̣игга̄хакайа̄губха̄джакапхалабха̄джакакхаджджабха̄джакааппаматтакависсаджджакаса̄т̣ийагга̄хапакапаттагга̄ха̄пакаа̄ра̄микапесакаса̄ман̣ерапесакасаммутӣти ета̄сам̣ саммутӣнам̣ васена саммути ведитабба̄. катхиначӣвараматакачӣварада̄навасена да̄нам̣ ведитаббам̣. катхинуддха̄равасена уддха̄ро ведитаббо. кут̣иваттхувиха̄раваттхудесана̄васена десана̄ ведитабба̄. йа̄ пана тин̣аваттха̄ракасаматхе (чӯл̣ава. 212 а̄дайо) екасмим̣ паккхе ека̄, екасмим̣ паккхе ека̄ти две н̃аттидутийакаммава̄ча̄ вутта̄, йа̄ ча моха̄ропана̄дӣсу каммава̄ча̄ (па̄чи. 446) вутта̄, та̄сам̣ васена каммалаккхан̣ам̣ ведитаббам̣, ити н̃аттидутийакаммам̣ сатта т̣ха̄на̄ни гаччхати.
н̃аттичатуттхакаммампи саттева т̣ха̄на̄ни гаччхати оса̄ран̣ам̣ нисса̄ран̣ам̣ саммутим̣ да̄нам̣ ниггахам̣ саманубха̄санам̣ каммалаккхан̣анти. таттха таджджанӣйакамма̄дӣнам̣ (чӯл̣ава. 1 а̄дайо) саттаннам̣ камма̄нам̣ васена нисса̄ран̣а̄, тесам̣йева камма̄нам̣ пат̣иппассамбханавасена оса̄ран̣а̄ ча ведитабба̄, бхиккхунова̄дакасаммутивасена (па̄чи. 146-147) саммути, парива̄сада̄на(чаӯл̣ава. 102) ма̄наттада̄навасена (чӯл̣ава. 105) да̄нам̣, мӯла̄йапат̣икассанавасена (чӯл̣ава. 110) ниггахо, уккхитта̄нуваттика̄, ат̣т̣ха йа̄вататийака̄, арит̣т̣хо (па̄чи. 417), чан̣д̣ака̄л̣ӣ (па̄чи. 709) ча̄ти име те йа̄вататийака̄ти има̄сам̣ ека̄дасаннам̣ саманубха̄сана̄нам̣ васена саманубха̄сана̄, упасампада̄каммааббха̄накаммавасена каммалаккхан̣ам̣ ведитаббам̣. ити н̃аттичатуттхакаммам̣ сатта т̣ха̄на̄ни гаччхати.
имесу пана чатӯсу каммесу апалоканакаммам̣ апалокетва̄ва ка̄таббам̣, н̃аттикамма̄дивасена на ка̄таббам̣. н̃аттикаммампи екам̣ н̃аттим̣ т̣хапетва̄ва ка̄таббам̣, апалоканакамма̄дивасена на ка̄таббам̣. н̃аттидутийакаммам̣ пана апалокетва̄ ка̄таббампи аттхи ака̄таббампи, таттха сӣма̄саммути сӣма̄самӯхананам̣ (маха̄ва. 139-140, 144 а̄дайо) катхиначӣварада̄нам̣ катхинуддха̄ро кут̣иваттхудесана̄ виха̄раваттхудесана̄ти има̄ни чха камма̄ни гарука̄ни апалокетва̄ ка̄тум̣ на ват̣т̣анти, н̃аттидутийакаммава̄чам̣ са̄ветва̄ва ка̄табба̄ни. авасеса̄ тераса саммутийо сена̄санагга̄ха̄пакаматакачӣварада̄насаммутийо ча̄ти ета̄ни лахукамма̄ни апалокетва̄пи ка̄тум̣ ват̣т̣анти, н̃аттикамма̄дивасена пана на ка̄табба̄нева. н̃аттичатуттхакаммампи сакалаккхан̣енева ка̄таббам̣, на сесакаммавасена. евам̣ аттано аттано лаккхан̣енева ваттхун̃аттианусса̄вана̄сӣма̄париса̄сампаттийа̄ ката̄ни ета̄ни камма̄ни дхаммена винайена саттхуса̄санена кататта̄ дхаммо етесу аттхӣти дхаммика̄ни на̄ма хонти, ити етесам̣ дхаммика̄нам̣ камма̄нам̣ чхандам̣ датва̄ паччха̄ кхӣйанадхаммам̣ а̄паджджантасса ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха кхӣйанадхамма̄паджджанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, дхаммакамме вематикасса, адхаммакамме дхаммакаммасан̃н̃ино, вематикасса ча дуккат̣ам̣. адхаммакаммасан̃н̃исса, ‘‘адхаммена ва̄ ваггена ва̄ накамма̄рахасса ва̄ каммам̣ каронтӣ’’ти н̃атва̄ кхӣйантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. дхаммакаммата̄, дхаммакаммасан̃н̃ита̄, чхандам̣ датва̄ кхӣйананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄нева, идам̣ пана дуккхаведананти.
каммаппат̣иба̄ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.