па̄читтийакан̣д̣о

1. муса̄ва̄давагго

1. муса̄ва̄дасиккха̄падаван̣н̣ана̄

па̄читтийесу муса̄ва̄даваггасса пат̣хаме сампаджа̄намуса̄ва̄дети пуббепи джа̄нитва̄ вачанаккхан̣епи джа̄нантассева муса̄ва̄дабхан̣ане. бхан̣анан̃ча на̄ма идха абхӯтасса ва̄ бхӯтатам̣, бхӯтасса ва̄ абхӯтатам̣ катва̄ ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ вин̃н̃а̄панаппайого, нимиттаттхе четам̣ бхуммавачанам̣. тасма̄ йо сампаджа̄намуса̄ва̄дам̣ вадати, тасса там̣нимиттам̣ там̣хету таппаччайа̄ па̄читтийам̣ хотӣти еваметтха ан̃н̃есу ча ӣдисесу аттхо ведитаббо.

са̄ваттхийам̣ хаттхакам̣ сакйапуттам̣ а̄раббха аваджа̄нитва̄ пат̣иджа̄нана̄диваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, уттаримануссадхамма̄рочанаттхам̣ муса̄ бхан̣антасса па̄ра̄джикам̣, амӯлакена па̄ра̄джикена ануддхам̣санаттхам̣ сан̇гха̄дисесо, сан̇гха̄дисесена ануддхам̣санаттхам̣ па̄читтийам̣, а̄ча̄равипаттийа̄ ануддхам̣санаттхам̣ дуккат̣ам̣, ‘‘йо те виха̄ре васӣ’’тиа̄дина̄ (па̄ра̄. 220) парийа̄йена уттаримануссадхамма̄рочанаттхам̣ пат̣ивиджа̄нантасса муса̄ бхан̣ите тхуллаччайам̣, аппат̣ивиджа̄нантасса дуккат̣ам̣, кевалам̣ муса̄ бхан̣антасса идха па̄читтийам̣. анупадха̄ретва̄ сахаса̄ бхан̣антасса, ‘‘ан̃н̃ам̣ бхан̣исса̄мӣ’’ти ан̃н̃ам̣ бхан̣антасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. висам̣ва̄данапуреккха̄рата̄, висам̣ва̄даначиттена йаматтхам̣ ваттука̄мо, тасса пуггаласса вин̃н̃а̄панапайого ча̄ти има̄неттха две ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄нӣти.

муса̄ва̄дасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. омасава̄дасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дутийе омасава̄дети овиджджханавачане, джа̄тина̄маготтакаммасиппаа̄ба̄дхалин̇гакилесаа̄паттиаккосесу бхӯтена ва̄ абхӯтена ва̄ йена кеначи па̄ра̄джикам̣ а̄паннам̣ ва̄ ана̄паннам̣ ва̄ йам̣кин̃чи бхиккхум̣ йа̄йа ка̄йачи ва̄ча̄йа ва̄ хаттхамудда̄йа ва̄ анан̃н̃а̄падесена аккосанавачане па̄читтийанти аттхо.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха омасанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, техийева дасахи аккосаваттхӯхи ‘‘санти идхекачче чан̣д̣а̄ла̄’’тиа̄дина̄ (па̄чи. 26) найена ан̃н̃а̄падесам̣ катва̄ аккосантасса, ‘‘чороси ган̣т̣хибхедакосӣ’’тиа̄дӣхи па̄л̣имуттакападехи аккосантасса, йатха̄ татха̄ ва̄ анупасампаннам̣ аккосантасса ча дуккат̣ам̣. идха бхиккхунӣпи анупасампаннасан̇кхйам̣ гаччхати. анаккоситука̄масса кевалам̣ давакамйата̄йа вадато саббаттха дуббха̄ситам̣. аттхадхаммаануса̄санипуреккха̄ра̄нам̣, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. йам̣ аккосати, тасса упасампанната̄, анан̃н̃а̄падесена джа̄тиа̄дӣхи аккосанам̣, ‘‘мам̣ аккосатӣ’’ти джа̄нана̄, аттхапуреккха̄рата̄дӣнам̣ абха̄воти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, ведана̄ пана идха дуккха̄ти.

омасава̄дасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. песун̃н̃асиккха̄падаван̣н̣ана̄

татийе бхиккхупесун̃н̃ети бхиккхусса песун̃н̃е, джа̄тиа̄дӣхи аккосаваттхӯхи бхиккхӯ аккосантасса бхиккхуно сутва̄ вачанам̣ бхиккхуно пийакамйата̄йа ва̄ бхеда̄дхиппа̄йена ва̄ йо аккуддхо, тасса бхиккхусса ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ упасам̣хат̣е тасмим̣ песун̃н̃акаран̣авачане па̄читтийанти аттхо.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха песун̃н̃аупасам̣харан̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, вуттанайенева ан̃н̃а̄падесена аккосантасса вачанӯпасам̣ха̄ре ва̄ па̄л̣имуттакааккосӯпасам̣ха̄ре ва̄ анупасампаннасса ча упасам̣ха̄ре дуккат̣ам̣. идха̄пи бхиккхунӣ анупасампаннат̣т̣ха̄не т̣хита̄. на пийакамйата̄йа, на бхеда̄дхиппа̄йена кевалам̣ па̄пагарахита̄йа вадантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. джа̄тиа̄дӣхи анан̃н̃а̄падесена аккосантасса бхиккхуно сутва̄ вачанам̣ бхиккхусса упасам̣харан̣ам̣, пийакамйата̄бхеда̄дхиппа̄йесу ан̃н̃атарата̄, тасса виджа̄нана̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄нева̄ти.

песун̃н̃асиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. падасодхаммасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чатуттхе падасо дхаммам̣ ва̄чеййа̄ти сан̇гӣтиттайам̣ ана̄рул̣хампи ра̄джова̄датиккхиндрийачатупариваттананандопанандакулумпасуттамаггакатха̄дидхамман̃ча сан̇гӣтиттайама̄рул̣хам̣ типит̣акадхамман̃ча падам̣ падам̣ ва̄чеййа, пада̄нупадаанваккхараанубйан̃джанесу екекам̣ кот̣т̣ха̄санти аттхо. па̄читтийанти етесу пада̄дӣсу бхиккхун̃ча бхиккхунин̃ча т̣хапетва̄ йам̣кан̃чи кот̣т̣ха̄сам̣ авасесапуггалехи саддхим̣ екато бхан̣антасса пада̄диган̣ана̄йа па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха падасо дхаммава̄чанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣. упасампанне анупасампаннасан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. анупасампаннена саддхим̣ екато уддесаггахан̣е, саджджха̄йакаран̣е, тасса сантике уддесаггахан̣е, йебхуййена пагун̣агантхам̣ бхан̣антасса, оса̄рентасса ча кхалитат̣т̣ха̄не ‘‘евам̣ бхан̣а̄хӣ’’ти вачане ча екато бхан̣антасса̄пи, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. анупасампанната̄, вутталаккхан̣ам̣ дхаммам̣ падасо ва̄чаната̄, екато оса̄панан̃ча̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. падасодхаммасамут̣т̣ха̄нам̣, кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

падасодхаммасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. пат̣хамасахасеййасиккха̄падаван̣н̣ана̄

пан̃чаме анупасампаннена̄ти бхиккхум̣ т̣хапетва̄ антамасо па̄ра̄джикаваттхубхӯтена тираччха̄нагатена̄пи. уттаридираттатираттанти двиннам̣ ва̄ тин̣н̣ам̣ ва̄ раттӣнам̣ упари. сахасеййанти саббаччханнапариччханне йебхуййена чханнапариччханне ва̄ сена̄сане пубба̄парийена ва̄ екаккхан̣ена ва̄ екато нипаджджанам̣. каппеййа̄ти видахеййа сампа̄деййа. таттха чхаданам̣ ана̄хачча дийад̣д̣хахаттхуббедхена па̄ка̄ра̄дина̄ париччхиннампи саббапариччханнамиччева ведитаббам̣, тасма̄ имина̄ лаккхан̣ена саманна̄гато сачепи саттабхӯмико па̄са̄до екӯпача̄ро хоти, сатагаббхам̣ ва̄ чатуса̄лам̣, йо таттха ва̄ ан̃н̃аттха ва̄ та̄дисе тена ва̄ ан̃н̃ена ва̄ анупасампаннена саха тиссо раттийо сайитва̄ чатуттхадивасе аттхан̇гате сӯрийе анупасампанне нипанне габбхадва̄рам̣ пидха̄йа ва̄ апидха̄йа ва̄ нипаджджати, пат̣хаманипанно ва̄ тасмим̣ нипаджджанте на вут̣т̣ха̄ти, тасса убхиннам̣ ут̣т̣хахитва̄ нипаджджанаппайогаган̣ана̄йа анупасампаннаган̣ана̄йа ча па̄читтийам̣. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана самантапа̄са̄дика̄йам̣ (па̄чи. ат̣т̣ха. 51) саббаппака̄рато вутто.

а̄л̣авийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха анупасампаннена сахасеййаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘уттаридираттатиратта’’нти айаметтха анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, упасампанне анупасампаннасан̃н̃ино вематикасса ва̄ упаддхаччханнапариччханна̄дӣсу ча дуккат̣ам̣. ӯнакадираттатираттам̣ васантасса, татийа̄йа раттийа̄ пура̄рун̣а̄ никкхамитва̄ пуна васантасса, саббаччханнасабба̄париччханна̄дӣсу васантасса, итарасмим̣ нисинне нипаджджантасса, нипанне ва̄ нисӣдантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. па̄читтийаваттхукасена̄санам̣, таттха анупасампаннена саха нипаджджанам̣, чатуттхадивасе сӯрийаттхан̇гамананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄нева̄ти.

пат̣хамасахасеййасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. дутийасахасеййасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чхат̣т̣хе ма̄туга̄мена̄ти антамасо тадахуджа̄та̄йапи манусситтхийа̄. диссама̄нарӯпа̄ пана йаккхипетийо пан̣д̣ако метхунаваттхубхӯта̄ ча тираччха̄ниттхийо идха дуккат̣аваттхука̄ хонти.

са̄ваттхийам̣ а̄йасмантам̣ ануруддхаттхерам̣ а̄раббха ма̄туга̄мена сахасеййаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесам̣ анантарасиккха̄паде вуттанайенева ведитаббам̣ ан̃н̃атра раттипариччхеда̄, татра хи чатуттхадивасе а̄патти, идха пана пат̣хамадивасепӣти.

дутийасахасеййасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. дхаммадесана̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄

саттаме уттаричхаппан̃чава̄ча̄хӣтиеттха еко га̄тха̄па̄до ека̄ ва̄ча̄ти евам̣ саббаттха ва̄ча̄пама̄н̣ам̣ ведитаббам̣. дхаммам̣ десеййа̄ти падасодхаммасиккха̄паде вутталаккхан̣ам̣ дхаммам̣ ва̄ ат̣т̣хакатха̄дхаммам̣ ва̄ бха̄сеййа. ан̃н̃атра вин̃н̃уна̄ пурисавиггахена̄ти вина̄ вин̃н̃уна̄ пурисена. мануссавиггахам̣ гахетва̄ т̣хитена пана йаккхена ва̄ петена ва̄ тираччха̄нена ва̄ саддхим̣ т̣хита̄йапи дхаммам̣ десетум̣ на ват̣т̣ати. па̄читтийанти дутийа̄нийате вутталаккхан̣ена мануссена вина̄ вин̃н̃уманусситтхийа̄ чханнам̣ ва̄ча̄нам̣ упари пада̄дивасена дхаммам̣ десентасса пада̄диган̣ана̄йа, бахӯнам̣ десайато ма̄туга̄маган̣ана̄йа ча па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ уда̄йиттхерам̣ а̄раббха ма̄туга̄масса дхаммадесана̄ваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра вин̃н̃уна̄’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, ама̄туга̄ме ма̄туга̄масан̃н̃ино вематикасса ва̄ йаккхипетипан̣д̣акамануссавиггахатираччха̄ниттхӣнам̣ десентасса ча дуккат̣ам̣. чхахи ва̄ча̄хи, тато ва̄ орам̣ десентасса, вутталаккхан̣е ва̄ пурисе сати, сайам̣ ва̄ ут̣т̣ха̄йа, пуна нисӣдитва̄ ма̄туга̄масса ва̄ ут̣т̣хахитва̄ пуна нисиннасса, ан̃н̃асса ва̄ ма̄туга̄масса десайато, ‘‘дӣгханика̄йо на̄ма бханте киматтхийо’’ти евам̣ пана пут̣т̣хе саббампи дӣгханика̄йам̣ десентасса, ан̃н̃ассаттха̄йа вуччама̄нам̣ ма̄туга̄ме сун̣анте, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. вутталаккхан̣асса дхаммасса чханнам̣ ва̄ча̄нам̣ упари десана̄, вутталаккхан̣о ма̄туга̄мо, ирийа̄патхапариватта̄бха̄во, каппийака̄ракасса̄бха̄во, апан̃ха̄виссаджджана̄ти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни падасодхаммасадиса̄нева, кевалам̣ идха кирийа̄кирийам̣ хотӣти.

дхаммадесана̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. бхӯта̄рочанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ат̣т̣хаме уттаримануссадхамманти чатуттхапа̄ра̄джике вутталаккхан̣ам̣ уттариманусса̄нам̣ джха̄йӣнан̃чева арийа̄нан̃ча дхаммам̣. бхӯтасмим̣ па̄читтийанти аттани джха̄на̄дидхамме сати там̣ бхиккхун̃ча бхиккхунин̃ча т̣хапетва̄ ан̃н̃асса а̄рочайато па̄читтийам̣.

веса̄лийам̣ ваггумуда̄тӣрийе бхиккхӯ а̄раббха тесам̣ бхӯта̄рочанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, ниппарийа̄йена аттани виджджама̄нам̣ джха̄на̄дидхаммам̣ а̄рочентасса саче йасса а̄рочети, со анантарамева ‘‘айам̣ джха̄нала̄бхӣ’’ти ва̄ ‘‘арийо’’ти ва̄ йена кеначи а̄ка̄рена таматтхам̣ джа̄на̄ти, па̄читтийам̣. но че джа̄на̄ти, дуккат̣ам̣. парийа̄йена а̄рочитам̣ пана джа̄на̄ту ва̄, ма̄ ва̄, дуккат̣амева. татха̄рӯпе ка̄ран̣е сати упасампаннасса а̄рочайато, а̄дикаммикасса ча ана̄патти. йасма̄ пана арийа̄нам̣ умматтака̄дибха̄во наттхи, джха̄нала̄бхино пана тасмим̣ сати джха̄на̄ париха̄йанти, тасма̄ те идха на гахита̄. уттаримануссадхаммасса бхӯтата̄, анупасампаннасса а̄рочанам̣, тан̇кхан̣авиджа̄нана̄, анан̃н̃а̄падесоти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. бхӯта̄рочанасамут̣т̣ха̄нам̣, кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, кусала̄бйа̄катачиттехи двичиттам̣, сукхамаджджхаттаведана̄хи двиведананти.

бхӯта̄рочанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. дут̣т̣хулла̄рочанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

наваме бхиккхусса̄ти па̄ра̄джикам̣ анаджджха̄паннасса. дут̣т̣хулланти кин̃ча̄пи двиннам̣ а̄паттиккхандха̄наметам̣ адхивачанам̣, идха пана сан̇гха̄дисесамева адхиппетам̣. ан̃н̃атра бхиккхусаммутийа̄ти йам̣ сан̇гхо абхин̣ха̄паттикасса бхиккхуно а̄йатим̣ сам̣вараттха̄йа а̄паттӣнан̃ча кула̄нан̃ча парийантам̣ катва̄ ва̄ акатва̄ ва̄ тиккхаттум̣ апалокетва̄ катикам̣ кароти, там̣ т̣хапетва̄, айатха̄катика̄йа ‘‘айам̣ асучим̣ мочетва̄ сан̇гха̄дисесам̣ а̄панно’’тиа̄дина̄ найена ваттхуна̄ саддхим̣ а̄паттим̣ гхат̣етва̄ а̄рочентасса па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха дут̣т̣хулла̄паттиа̄рочанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, адут̣т̣хулла̄йа дут̣т̣хулласан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣, авасесе чха а̄паттиккхандхе, анупасампаннасса пуримапан̃часиккха̄падавӣтиккамасан̇кха̄там̣ дут̣т̣хуллам̣ ва̄ итарам̣ адут̣т̣хуллам̣ ва̄ аджджха̄ча̄рам̣ а̄рочентасса̄пи дуккат̣амева. ваттхуматтам̣ ва̄ а̄паттиматтам̣ ва̄ а̄рочентасса, бхиккхусаммутипариччхедам̣ анатиккамитва̄ а̄рочентасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. вутталаккхан̣асса бхиккхуно саваттхуко сан̇гха̄дисесо, анупасампаннасса а̄рочанам̣, бхиккхусаммутийа̄ абха̄воти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, ведана̄ пана идха дуккха̄йева̄ти.

дут̣т̣хулла̄рочанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. патхавӣкхан̣анасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дасаме патхавинти дувидха̄ патхавӣ джа̄тапатхавӣ аджа̄тапатхавӣти. таттха джа̄тапатхавӣ суддхамиссапун̃джавасена тивидха̄, таттха суддхапатхавӣ на̄ма пакатийа̄ суддхапам̣су ва̄ суддхаматтика̄ ва̄. миссапатхавӣ на̄ма йаттха пам̣суто ва̄ маттика̄то ва̄ па̄са̄н̣асаккхаракатхаламарумбава̄лука̄су ан̃н̃атарасса татийабха̄го хоти. пун̃джапатхавӣ на̄ма ‘‘атирекача̄тума̄сам̣ оват̣т̣хо пам̣супун̃джо ва̄ маттика̄пун̃джо ва̄’’ти (па̄чи. 86) вуттам̣, вутталаккхан̣ена пана миссакапун̃джопи пит̣т̣хипа̄са̄н̣е т̣хитасукхумараджампи ча деве пхуса̄йанте саким̣ тинтам̣ чатума̄саччайена тинтока̄со пун̃джапатхависан̇кхамева гаччхати. тивидха̄пи чеса̄ патхавӣ уддханапаттапачана̄дивасена ва̄ йатха̄ татха̄ ва̄ адад̣д̣ха̄ ‘джа̄тапатхавӣ’ти вуччати, дад̣д̣ха̄ пана вуттаппама̄н̣ато адхикатарапа̄са̄н̣а̄димисса̄ ва̄ аджа̄тапатхавӣ на̄ма хоти, ко пана ва̄до суддхапа̄са̄н̣а̄дибхеда̄йа. таттха йа̄ ‘джа̄тапатхавӣ’ти вутта̄, айам̣ акаппийапатхавӣ. йо бхиккху там̣ еварӯпам̣ патхавим̣ сайам̣ кхан̣ати, кхан̣анабхеданавилекханапачана̄дӣхи викопети, тасса пайогаган̣ана̄йа па̄читтийам̣. йо пана кхан̣а̄пети, вуттанайенева викопа̄пети, тасса ‘‘имам̣ падеса’’нти ва̄ ‘‘имам̣ патхави’’нти ва̄ евам̣ нийаметва̄ ‘‘кхан̣а, бхинда̄’’тиа̄дина̄ найена а̄н̣а̄пентасса а̄н̣аттийа̄ дуккат̣ам̣, саким̣ а̄н̣атте дивасампи кхан̣анте а̄н̣а̄пакасса екамева па̄читтийам̣, саче итаро пунаппунам̣ а̄н̣а̄пети, ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа па̄читтийам̣.

а̄л̣авийам̣ а̄л̣аваке бхиккхӯ а̄раббха патхавикхан̣анаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, патхавийа̄ вематикасса, апатхавийа̄ патхависан̃н̃ино чева вематикасса ча дуккат̣ам̣. ока̄сам̣ анийаметва̄ ‘‘поккхаран̣им̣ кхан̣а, а̄ва̄т̣ам̣ кхан̣а, кандам̣ кхан̣а̄’’тиа̄дӣни бхан̣антасса, а̄тапена сусситва̄ пхалитакаддамам̣ ва̄ гокан̣т̣акам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄ патхавийа̄ асамбаддхам̣ бхиджджитва̄ патитанадитат̣ам̣ ва̄ махантампи нан̇галаччхиннаматтика̄пин̣д̣антиевама̄дӣни саббан̃ча аджа̄тапатхавим̣ викопентасса, ‘‘имасса тхамбхасса а̄ва̄т̣ам̣ джа̄на, маттикам̣ дехи, маттикам̣ а̄хара, пам̣суна̄ ме аттхо, маттикам̣ каппийам̣ карохӣ’’ти бхан̣антасса, асан̃чичча руккха̄дипават̣т̣анена бхиндантасса, асатийа̄ па̄дан̇гут̣т̣хака̄дӣхи вилекхантасса, джа̄тапатхавибха̄вам̣ ва̄, ‘‘кхан̣а̄ми ва̄ аха’’нти аджа̄нантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. джа̄тапатхавӣ, патхависан̃н̃ита̄, кхан̣анакхан̣а̄пана̄нам̣ ан̃н̃атаранти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана пан̣н̣аттиваджджам̣, тичиттам̣, тиведананти.

патхавӣкхан̣анасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

муса̄ва̄давагго пат̣хамо.

2. бхӯтага̄мавагго

1. бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄

бхӯтага̄маваггасса пат̣хаме бхӯтага̄мапа̄табйата̄йа̄ти еттха бхаванти ахесун̃ча̄ти бхӯта̄, джа̄йанти вад̣д̣ханти джа̄та̄ вад̣д̣хита̄ ча̄ти аттхо. га̄моти ра̄си, бхӯта̄нам̣ га̄мо, бхӯта̄ ева ва̄ га̄моти бхӯтага̄мо, патит̣т̣хитахаритатин̣аруккха̄дӣнаметам̣ адхивачанам̣. па̄табйасса бха̄во па̄табйата̄, чхеданабхедана̄дӣхи йатха̄ручи парибхун̃джитаббата̄ти аттхо, тассам̣ бхӯтага̄мапа̄табйата̄йа, нимиттаттхе четам̣ бхуммавачанам̣, бхӯтага̄мапа̄табйата̄хету бхӯтага̄масса чхедана̄дипаччайа̄ па̄читтийанти аттхо. тасма̄ йо бхиккху патхавиудакапа̄ка̄ра̄дӣсу йаттхакаттхачи джа̄там̣ асуккхам̣ антамасо атисукхуматин̣ампи са̄сапабӣджакасева̄лампи уддхаран̣аччхеданавиджджхана̄дӣхи викопети ва̄ патхавикхан̣ане вуттанайена викопа̄пети ва̄ па̄читтийам̣ а̄паджджати.

а̄л̣авийам̣ а̄л̣аваке бхиккхӯ а̄раббха руккхачхинданаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, бхӯтага̄мато вийоджитамӯлабӣджакхандхабӣджапхалубӣджааггабӣджабӣджабӣджа̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ бха̄джанагатам̣ ва̄ ра̄сикатам̣ ва̄ бхӯмийам̣ ропитампи никкхантамӯламаттам̣ ва̄ никкхантаан̇кураматтам̣ ва̄ сачеписса видаттхиматта̄ паттават̣т̣и ниггаччхати, аниккханте ва̄ мӯле никкханте ва̄ мӯле йа̄ва ан̇куро харито на хоти, та̄ва там̣ викопентасса дуккат̣ам̣, татха̄ бхӯтага̄мабӣджага̄ме вематикасса, абхӯтага̄мабӣджага̄ме бхӯтага̄мабӣджага̄масан̃н̃ино чева вематикасса ча. убхайаттха пана ататха̄сан̃н̃исса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти, асан̃чичча асатийа̄ аджа̄нитва̄ ва̄ викопентасса, ‘имам̣ руккха’нти евам̣ анийаметва̄ ‘‘руккхам̣ чхинда, валлим̣ чхинда̄’’тиа̄дӣни бхан̣антасса, ‘‘имам̣ пуппхам̣ ва̄ пхалам̣ ва̄ джа̄на, имам̣ дехи, имам̣ а̄хара, имина̄ ме аттхо, имам̣ каппийам̣ карохӣ’’ти бхан̣антасса ча ана̄патти. евам̣ каппийавачанена бхӯтага̄мато вийоджитам̣ пана бӣджаджа̄там̣ пуна пи ‘‘каппийам̣ карохӣ’’ти ка̄ретва̄ва парибхун̃джитаббам̣. еван̃хисса бӣджага̄мапаримочанампи катам̣ хоти.

каппийам̣ каронтена пана аггина̄ ва̄ накхена ва̄ саттхена ва̄ каттаббам̣, аггина̄ каронтена ча йена кеначи аггина̄ екадесе пхусантена ‘каппийа’нти ватва̄ва ка̄таббам̣. саттхена каронтена йасса кассачи тикхин̣асаттхасса антамасо сӯчинакхаччхедана̄дӣнампи тун̣д̣ена ва̄ дха̄ра̄йа ва̄ ведхам̣ ва̄ чхедам̣ ва̄ дассентена татхева ка̄таббам̣. накхена каронтена т̣хапетва̄ гомахим̣са̄дӣнам̣ кхуре йена кеначи апӯтина̄ манусса̄нам̣ ва̄ тираччха̄на̄нам̣ ва̄ накхена антамасо чхиндитва̄ а̄хат̣ена̄пи саттхе вуттанайенева ка̄таббам̣. таттха сачепи бӣджа̄нам̣ паббатаматто ра̄си, руккхасахассам̣ ва̄ чхиндитва̄ ека̄баддхам̣, уччхӯнам̣ ва̄ маха̄бха̄ро бандхитва̄ т̣хапито хоти, екасмим̣ бӣдже ва̄ руккхаса̄кха̄йа ва̄ уччхумхи ва̄ каппийе кате саббам̣ катам̣ хоти. уччхум̣ ‘‘каппийам̣ карисса̄мӣ’’ти техи саддхим̣ баддхам̣ да̄рукам̣ виджджхати, ват̣т̣атийева. саче пана йа̄йа валлийа̄ бха̄ро баддхо, там̣ виджджхати, на ват̣т̣ати. маричапакка̄дӣхи миссетва̄ бхаттам̣ а̄харанти, ‘‘каппийам̣ карохӣ’’ти вутте сачепи бхаттаситтхе виджджхати, ват̣т̣атийева, тилатан̣д̣улесупи есева найо. йа̄гуйа̄ паккхитта̄ни пана ека̄баддха̄ни хутва̄ на сантит̣т̣ханти, таттха екекам̣ виджджхитва̄ва ка̄таббам̣. капит̣т̣хапхала̄дӣнам̣ анто мин̃джам̣ кат̣а̄хам̣ мун̃читва̄ сан̃чарати, бхинда̄петва̄ каппийам̣ ка̄ретаббам̣. ека̄баддха̄ че, кат̣а̄хепи ка̄тум̣ ват̣т̣ати. йам̣ пана пхалам̣ тарун̣ам̣ хоти абӣджам̣ йан̃ча ниббаттабӣджам̣ бӣджам̣ апанетва̄ парибхун̃джитаббам̣, таттха каппийакаран̣акиччам̣ наттхи. бхӯтага̄мо, бхӯтага̄масан̃н̃ита̄, викопанам̣ ва̄ викопа̄панам̣ ва̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни патхавикхан̣анасадиса̄нева̄ти.

бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. ан̃н̃ава̄дакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дутийе йаматтхам̣ сан̇гхамаджджхе винайадхаро пуччхати, тато ан̃н̃ам̣ вадатӣти ан̃н̃ава̄дако, ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣ассетам̣ на̄мам̣. вихесатӣти вихесако, тун̣хӣбха̄вассетам̣ на̄мам̣, тасмим̣ ан̃н̃ава̄даке вихесаке. па̄читтийанти ваттхудвайе па̄читтийадвайам̣ вуттам̣. тасма̄ йо бхиккху са̄васесам̣ а̄паттим̣ а̄панно сан̇гхамаджджхе ануйун̃джийама̄но там̣ на катхетука̄мо ан̃н̃ена вачанена ан̃н̃ам̣ чха̄денто татха̄ татха̄ виккхипати, йо ча тун̣хӣбха̄вена вихесети, тесам̣ йам̣ бхагавата̄ ан̃н̃ава̄дакакамман̃чева вихесакакамман̃ча анун̃н̃а̄там̣, тасмим̣ сан̇гхена кате пуна татха̄ каронта̄нам̣ па̄читтийам̣.

косамбийам̣ чханнаттхерам̣ а̄раббха ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, дхаммакамме тикапа̄читтийам̣, адхаммакамме тикадуккат̣ам̣, ана̄ропите пана ан̃н̃ава̄даке ва̄ вихесаке ва̄ татха̄ каронтасса дуккат̣амева. а̄паттим̣ а̄паннабха̄вам̣ ва̄ аджа̄нантасса ‘‘ким̣ тумхе бхан̣атха̄’’ти пуччхато, гелан̃н̃ена ва̄, ‘‘сан̇гхасса бхан̣д̣ана̄дӣни ва̄ бхависсанти, адхаммена ва̄ ваггена ва̄ накамма̄рахасса ва̄ каммам̣ кариссантӣ’’ти имина̄ адхиппа̄йена на катхентасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. дхаммакаммена а̄ропитата̄, а̄паттийа̄ ва̄ ваттхуна̄ ва̄ ануйун̃джийама̄ната̄, чха̄детука̄мата̄йа ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣ам̣ ва̄ тун̣хӣбха̄во ва̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана сийа̄ кирийам̣, сийа̄ акирийам̣, дуккхаведанан̃ча хотӣти.

ан̃н̃ава̄дакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. уджджха̄панакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

татийе йена вачанена уджджха̄пенти ‘‘чханда̄йа иттханна̄мо идам̣ на̄ма каротӣ’’тиа̄дӣни ваданта̄ упасампаннам̣ сан̇гхена самматам̣ сена̄санапан̃н̃а̄пака̄дибхедам̣ тасса айасака̄ма̄ хутва̄ бхиккхӯхи аваджа̄на̄пенти, аван̃н̃а̄йа олока̄пенти, ла̄макато ва̄ чинта̄пенти, там̣ вачанам̣ уджджха̄панакам̣. йена ча татхева ваданта̄ кхиййанти, саббаттха тасса аван̣н̣ам̣ пака̄сенти, там̣ кхиййанакам̣, тасмим̣ уджджха̄панаке кхиййанаке. па̄читтийанти ваттхудвайе па̄читтийадвайам̣ вуттам̣. тасма̄ йо самматасса бхиккхуно айасака̄мата̄йа упасампаннасса ваданто уджджха̄пети ва̄ кхиййати ва̄, тасса па̄читтийам̣ хоти.

ра̄джагахе меттийабхӯмаджаке бхиккхӯ а̄раббха уджджха̄панакхиййанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, йам̣ тасса упасампаннасса саммутикаммам̣ катам̣, тасмим̣ дхаммакамме тикапа̄читтийам̣, адхаммакамме тикадуккат̣ам̣, анупасампаннасса пана сантике татха̄ бхан̣антасса, асамматасса ча аван̣н̣ам̣ йасса кассачи сантике бхан̣антасса, анупасампаннасса пана самматасса ва̄ асамматасса ва̄ аван̣н̣ам̣ йасса кассачидева сантике бхан̣антасса ча дуккат̣амева. пакатийа̄ва чханда̄дивасена каронтам̣ уджджха̄пентасса ва̄ кхиййантасса ва̄, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. дхаммакаммена самматата̄, упасампанната̄, агатигамана̄бха̄во, тасса аван̣н̣ака̄мата̄, йасса сантике вадати, тасса упасампанната̄, уджджха̄панам̣ ва̄ кхиййанам̣ ва̄ти има̄неттха чха ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана дуккхаведанамева̄ти.

уджджха̄панакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чатуттхе сан̇гхиканти сан̇гхасса сантакам̣. ман̃ча̄дӣсу йокочи ман̃часан̇кхепена като саббопи ман̃чойева, пӣт̣хепи есева найо. йена кеначи пана чол̣ена ва̄ каппийачаммена ва̄ чхавим̣ катва̄ т̣хапетва̄ мануссаломам̣ та̄лӣсапаттан̃ча йехи кехичи ломапан̣н̣атин̣ава̄качол̣ехи пӯретва̄ катасена̄санам̣ бхисӣти вуччати. таттха нисӣдитумпи нипаджджитумпи ват̣т̣ати, пама̄н̣апариччхедопи четтха наттхи. коччхам̣ пана ва̄каусӣрамун̃джапаббаджа̄дӣнам̣ ан̃н̃атарамайам̣ анто сам̣веллитва̄ баддхам̣ хет̣т̣ха̄ ча упари ча виттхатам̣ пан̣авасан̣т̣ха̄нам̣ маджджхе сӣхачамма̄дипариккхиттам̣ хоти, акаппийачаммам̣ на̄меттха наттхи. сена̄санан̃хи сован̣н̣амайампи ват̣т̣ати. аджджхока̄сети еттха йе авассикасан̇кета̄ васса̄нама̄са̄ти евам̣ асан̃н̃ита̄ ат̣т̣ха ма̄са̄, те т̣хапетва̄ итаресу чатӯсу ма̄сесу сачепи дево на вассати. татха̄пи пакатиаджджхока̄се ча овассакаман̣д̣апе ча сантхаритум̣ на ват̣т̣ати. йаттха пана хеманте вассати, таттха апарепи чатта̄ро ма̄се на ват̣т̣ати. гимхе пана саббаттха вигатавала̄хакам̣ висуддхам̣ набхам̣ хоти, тасма̄ тада̄ кеначидева каран̣ӣйена гаччхати, ват̣т̣ати. ка̄ка̄дӣнам̣ нибаддхава̄саруккхамӯле пана када̄чипи на ват̣т̣ати. ити йаттха ча йада̄ ча сантхаритум̣ на ват̣т̣ати, там̣ саббамидха аджджхока̄сасан̇кхамева гатанти ведитаббам̣.

сантхаритва̄ти татха̄рӯпе т̣ха̄не аттано ва̄ парасса ва̄ аттха̄йа сантхаритва̄. ан̃н̃ассаттха̄йа сантхатампи хи йа̄ва со таттха на нисӣдати, ‘гаччха тва’нти ва̄ на бхан̣ати, та̄ва сантха̄ракассева бха̄ро. сантхара̄петва̄ти анупасампаннена сантхара̄петва̄. етадева хи тасса палибодхо хоти, упасампаннена сантхатам̣ сантха̄ракассева бха̄ро, тан̃ча кхо йа̄ва а̄н̣а̄пако таттха на нисӣдати, ‘гаччха тва’нти ва̄ на бхан̣ати. йасмин̃хи аттана̄ сантхара̄пите ва̄ пакатисантхате ва̄ упасампанно нисӣдати, саббам̣ там̣ нисиннассева бха̄ро, тасма̄ сантхара̄питантвева сан̇кхам̣ гаччхати. там̣ паккаманто нева уддхареййа, на уддхара̄пеййа̄ти аттана̄ ва̄ уддхаритва̄ патирӯпе т̣ха̄не на т̣хапеййа, парена ва̄ татха̄ на ка̄ра̄пеййа. ана̄пуччхам̣ ва̄ гаччхеййа̄ти йо бхиккху ва̄ са̄ман̣еро ва̄ а̄ра̄мико ва̄ ладжджӣ хоти, аттано палибодхам̣ вийа ман̃н̃ати, татха̄рӯпам̣ ана̄пуччхитва̄ там̣ сена̄санам̣ тасса аниййа̄тетва̄ нирапеккхо гаччхати, тха̄мамаджджхимасса пурисасса лед̣д̣упа̄там̣ атиккамеййа, тасса екена па̄дена лед̣д̣упа̄та̄тиккаме дуккат̣ам̣, дутийапа̄да̄тиккаме па̄читтийам̣. бходжанаса̄ла̄йа т̣хито пана ‘‘асукасмим̣ на̄ма дива̄виха̄рат̣т̣ха̄не пан̃н̃апетва̄ гаччха̄хӣ’’ти песетва̄ тато никкхамитва̄ ан̃н̃аттха гаччханто па̄дуддха̄рена ка̄ретаббо.

са̄ваттхийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха сантхатам̣ ануддхаритва̄ ана̄пуччхам̣ паккаманаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, пуггалике тикадуккат̣ам̣, чимиликам̣ ва̄ уттараттхаран̣ам̣ ва̄ бхӯматтхаран̣ам̣ ва̄ тат̣т̣икам̣ ва̄ чаммаккхан̣д̣ам̣ ва̄ па̄дапун̃чханам̣ ва̄ пхалакапӣт̣хам̣ ва̄ йам̣ ва̄ панан̃н̃ам̣ кан̃чи да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ антамасо патта̄дха̄ракампи вутталаккхан̣е аджджхока̄се т̣хапетва̄ гаччхантасса дуккат̣амева. а̄ран̃н̃акена пана асати ановассаке саббам̣ руккхе лаггетва̄пи йатха̄ ва̄ упачика̄хи на кхаджджати, евам̣ катва̄пи гантум̣ ват̣т̣ати. аббхока̄сикена пана чӣваракут̣икам̣ катва̄пи раккхитаббам̣. аттано сантаке, висса̄сикапуггалике, уддхаран̣а̄дӣни катва̄ гамане, ота̄пентасса, ‘‘а̄гантва̄ уддхарисса̄мӣ’’ти гаччхато, вуд̣д̣хатара̄ ут̣т̣ха̄пенти, амануссо таттха нисӣдати, кочи иссаро ган̣ха̄ти, сӣха̄дайо там̣ т̣ха̄нам̣ а̄гантва̄ тит̣т̣ханти, евам̣ сена̄санам̣ палибуддхам̣ хоти, татха̄ палибуддхе ва̄ сена̄сане, джӣвитабрахмачарийантара̄йакара̄су а̄пада̄су ва̄ гаччхантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. ман̃ча̄дӣнам̣ сан̇гхиката̄, вутталаккхан̣е десе сантхаран̣ам̣ ва̄ сантхара̄панам̣ ва̄, апалибуддхата̄, а̄пада̄йа абха̄во, нирапеккхата̄, лед̣д̣упа̄та̄тиккамоти има̄неттха чха ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄нева, идам̣ пана кирийа̄кирийанти.

пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. дутийасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄

пан̃чаме виха̄рети габбхе ва̄ ан̃н̃атарасмим̣ ва̄ саббапариччханне вуттасена̄сане. сеййанти сеййа̄ на̄ма бхисӣ чимилика̄ уттараттхаран̣ам̣ бхӯматтхаран̣ам̣ тат̣т̣ика̄ чаммаккхан̣д̣о нисӣданам̣ паччаттхаран̣ам̣ тин̣асантха̄ро пан̣н̣асантха̄роти вуттам̣. таттха чимилика̄ на̄ма парикаммаката̄йа бхӯмийа̄ ван̣н̣а̄нураккхан̣аттхам̣ ката̄. уттараттхаран̣ам̣ на̄ма ман̃чапӣт̣ха̄дӣнам̣ упари аттхаритаббайуттакам̣ паччаттхаран̣ам̣. бхӯматтхаран̣ам̣ на̄ма чимилика̄йа сати тасса̄ упари, асати суддхабхӯмийам̣ аттхаритабба̄ кат̣аса̄рака̄ди викати. тат̣т̣ика̄ на̄ма та̄лапан̣н̣а̄дӣхи кататат̣т̣ика̄. чаммаккхан̣д̣о на̄ма йам̣кин̃чи чаммам̣, сӣхачамма̄дӣнан̃хи парихаран̣ейева париккхепо, сена̄санапарибхоге пана акаппийачаммам̣ на̄ма наттхи. паччаттхаран̣ам̣ на̄ма па̄ва̄ро коджавоти еттакамева, сесам̣ па̄кат̣амева. ити има̄су дасасу сеййа̄су екампи сеййам̣ аттано вассаггена гахетва̄ вутталаккхан̣е виха̄ре сантхаритва̄ ва̄ сантхара̄петва̄ ва̄ йо бхиккху дисам̣гамико йатха̄ т̣хапитам̣ упачика̄хи на кхаджджати, татха̄ т̣хапанавасена нева уддхареййа, на уддхара̄пеййа, пуримасиккха̄паде вуттанайена ана̄пуччхам̣ ва̄ гаччхеййа, тасса париккхиттасса а̄ра̄масса париккхепам̣, апариккхиттасса упача̄рам̣ атиккамантасса пат̣хамапа̄де дуккат̣ам̣, дутийапа̄де па̄читтийам̣. йаттха пана упачика̄сан̇ка̄ наттхи, тато ана̄пуччха̄пи гантум̣ ват̣т̣ати, а̄пуччханам̣ пана ваттам̣.

са̄ваттхийам̣ саттарасаваггийе бхиккхӯ а̄раббха сан̇гхике виха̄ре сеййам̣ сантхаритва̄ ануддхаритва̄ ана̄пуччха̄ паккаманаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, пуггалике тикадуккат̣ам̣, вутталаккхан̣асса пана виха̄расса упача̄ре бахи а̄санне упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йа ва̄ апариччханнаман̣д̣апе ва̄ париччханне ва̄пи бахӯнам̣ саннипа̄табхӯте руккхамӯле ва̄ сантхаритва̄ ва̄ сантхара̄петва̄ ва̄, ман̃чапӣт̣хан̃ча виха̄ре ва̄ вуттаппака̄ре виха̄рӯпача̄ре ва̄ сантхаритва̄ ва̄ сантхара̄петва̄ ва̄ уддхаран̣а̄дӣни акатва̄ гаччхантасса дуккат̣амева. аттано сантаке, висса̄сикапуггалике, уддхаран̣а̄дӣни катва̄, пуриманайенева палибуддхам̣ чхад̣д̣етва̄ гамане, йо ча ‘‘аджджева а̄гантва̄ пат̣иджаггисса̄мӣ’’ти евам̣ са̄пеккхо надипа̄рам̣ ва̄ га̄мантарам̣ ва̄ гантва̄ йаттхасса гаманачиттам̣ уппаннам̣, таттхева т̣хито кан̃чи песетва̄ ва̄ а̄пуччхати, надипӯрара̄джачора̄дӣсу ва̄ кеначи палибуддхо на саккоти пачча̄гантум̣, тасса ча, а̄пада̄су ча, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. вутталаккхан̣асеййа̄, тасса̄ сан̇гхиката̄, вутталаккхан̣е виха̄ре сантхаран̣ам̣ ва̄ сантхара̄панам̣ ва̄, апалибуддхата̄, а̄пада̄йа абха̄во, анапеккхасса диса̄паккаманам̣, упача̄расӣма̄тиккамоти има̄неттха сатта ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни анантарасиккха̄паде вуттанайа̄нева̄ти.

дутийасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. анупакхаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чхат̣т̣хе джа̄нанти ‘‘анут̣т̣ха̄панӣйо айа’’нти джа̄нанто, теневасса падабха̄джане ‘‘вуд̣д̣хо’ти джа̄на̄ти, ‘гила̄но’ти джа̄на̄ти, ‘сан̇гхена динно’ти джа̄на̄тӣ’’ти (па̄чи. 121) вуттам̣. вуд̣д̣хо хи аттано вуд̣д̣хата̄йа анут̣т̣ха̄панӣйо, гила̄но гила̄ната̄йа, сан̇гхо пана бхан̣д̣а̄га̄рикасса ва̄ дхаммакатхикавинайадхараган̣ава̄чака̄чарийа̄нам̣ ва̄ бахӯпака̄ратам̣ гун̣ависит̣т̣хатан̃ча саллаккхетва̄ дхувава̄саттха̄йа виха̄рам̣ саллаккхетва̄ самманнитва̄ дети, тасма̄ йасса сан̇гхена динно, сопи анут̣т̣ха̄панӣйо. пуббупагатанти пуббам̣ упагатам̣. анупакхаджджа̄ти ман̃чапӣт̣ха̄нам̣ ва̄ тасса ва̄ бхиккхуно пависантасса ва̄ никкхамантасса ва̄ упача̄рам̣ анупависитва̄. таттха ман̃чапӣт̣ха̄нам̣ та̄ва махаллаке виха̄ре саманта̄ дийад̣д̣хо хаттхо упача̄ро, кхуддаке йато пахоти, тато дийад̣д̣хо хаттхо, тасса пана пависантасса па̄дадхованапа̄са̄н̣ато йа̄ва ман̃чапӣт̣хам̣, никкхамантасса ман̃чапӣт̣хато йа̄ва пасса̄ват̣т̣ха̄нам̣, та̄ва упача̄ро. сеййам̣ каппеййа̄ти тасса самба̄дхам̣ каттука̄мата̄йа тасмим̣ упача̄ре дасасу сеййа̄су екампи сантхарантасса ва̄ сантхара̄пентасса ва̄ дуккат̣ам̣, таттха нисӣдантасса ва̄ нипаджджантасса ва̄ па̄читтийам̣, двепи каронтасса две па̄читтийа̄ни, пунаппунам̣ каронтасса пайогаган̣ана̄йа па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха анупакхаджджа сеййакаппанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, пуггалике тикадуккат̣ам̣, вуттӯпача̄рато ва̄ бахи, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄дике ва̄, виха̄расса упача̄ре ва̄, сантхаран̣асантхара̄панесупи нисаджджасайанесупи дуккат̣амева. аттано ва̄, висса̄сикасса ва̄ сантаке пана виха̄ре сантхарантасса, йо ча гила̄но ва̄ сӣтун̣хапӣл̣ито ва̄ пависати, тасса ча, а̄пада̄су ча, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. сан̇гхикавиха̄рата̄, анут̣т̣ха̄панӣйабха̄ваджа̄нанам̣, самба̄дхетука̄мата̄, упача̄ре нисӣданам̣ ва̄ нипаджджанам̣ ва̄ти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамапа̄ра̄джикасадиса̄нева, идам̣ пана дуккхаведанамева̄ти.

анупакхаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. никкад̣д̣ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄

саттаме купитоти куддхо. анаттаманоти атут̣т̣хачитто. никкад̣д̣хеййа ва̄ никкад̣д̣ха̄пеййа ва̄ па̄читтийанти еттха йе анекабхӯмака̄ па̄са̄да̄, анекакот̣т̣хака̄ни ва̄ чатусса̄ла̄ни, та̄дисесу сена̄санесу гахетва̄ антара̄ ат̣т̣хапетва̄ екенева пайогена атикка̄ментасса екам̣ па̄читтийам̣, т̣хапетва̄ т̣хапетва̄ на̄на̄пайогехи атикка̄ментасса два̄раган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни, хаттхена ана̄маситва̄ ‘никкхама̄’ти ватва̄ ва̄ча̄йа никкад̣д̣хантасса̄пи есева найо. никкад̣д̣ха̄пентасса пана ‘никкад̣д̣ха̄’ти а̄н̣аттаматте дуккат̣ам̣, саким̣ а̄н̣атте пана тасмим̣ бахукепи два̄ре никкхаманте итарасса екамева па̄читтийам̣. саче пана ‘‘еттака̄ни два̄ра̄ни никкад̣д̣ха̄хӣ’’ти ва̄, ‘‘йа̄ва маха̄два̄рам̣, та̄ва никкад̣д̣ха̄хӣ’’ти ва̄ евам̣ нийаметва̄ а̄н̣атто хоти, два̄раган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха бхиккхум̣ сан̇гхика̄ виха̄ра̄ никкад̣д̣ханаваттхусмим̣

пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, пуггалике тикадуккат̣ам̣, тасса париккха̄раниккад̣д̣хане, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄дика̄ виха̄рӯпача̄ра̄ тасса ва̄ тасса париккха̄расса ва̄ никкад̣д̣хане, анупасампаннасса пана анупасампаннапариккха̄расса ва̄ виха̄ра̄ ва̄ виха̄рӯпача̄ра̄ ва̄ никкад̣д̣хане никкад̣д̣ха̄пане ча дуккат̣амева. тан̃ча кхо асамбаддхесу париккха̄ресу париккха̄раган̣ана̄йа ведитаббам̣. аттано ва̄, висса̄сикасса ва̄ сантака̄ виха̄ра̄ никкад̣д̣хане, сакаласан̇гха̄ра̄матопи бхан̣д̣анака̄ракасса ва̄ тасса париккха̄расса ва̄ никкад̣д̣хане никкад̣д̣ха̄пане ва̄, аттано васанат̣т̣ха̄нато аладжджисса, умматтакасса, на самма̄ваттанта̄нам̣ антева̄сикасаавиха̄рика̄нам̣, тесам̣ париккха̄расса ва̄ никкад̣д̣хане ча, сайам̣ умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. сан̇гхикавиха̄ро, упасампаннасса бхан̣д̣анака̄ракабха̄ва̄дивинимуттата̄, копена никкад̣д̣ханам̣ ва̄ никкад̣д̣ха̄панам̣ ва̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана дуккхаведананти.

никкад̣д̣ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. веха̄сакут̣исиккха̄падаван̣н̣ана̄

ат̣т̣хаме упаривеха̄сакут̣ийа̄ти упари аччханнатала̄йа двибхӯмикакут̣ийа̄ ва̄ тибхӯмикакут̣ийа̄ ва̄, падабха̄джане пана идха адхиппетам̣ кут̣им̣ дассетум̣ ‘‘маджджхимасса пурисасса асӣсагхат̣т̣а̄’’ти (па̄чи. 131) вуттам̣. а̄хаччапа̄даканти ан̇ге виджджхитва̄ павеситапа̄дакам̣. абхинисӣдеййа̄ти абхибхавитва̄ аджджхоттхаритва̄ нисӣдеййа, бхумматтхе ва̄ етам̣ упайогавачанам̣, ман̃че ва̄ пӣт̣хе ва̄ нисӣдеййа ва̄ нипаджджеййа ва̄ти аттхо. абхӣти идам̣ пана падасобхан̣аттхе упасаггаматтамева, тасма̄ йо бхиккху вутталаккхан̣а̄йа веха̄сакут̣ийа̄ саббантимена париччхедена йа̄ва пама̄н̣амаджджхимасса пурисасса саббасо хет̣т̣хима̄хи тула̄хи сӣсам̣ на гхат̣т̣ети, еттакам̣ учча̄йа тула̄нам̣ упари т̣хапите а̄хаччапа̄даке ман̃че ва̄ пӣт̣хе ва̄ нисӣдати ва̄ нипаджджати ва̄, тасса анупакхаджджасиккха̄паде вуттанайена пайогаган̣ана̄йа па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха упаривеха̄сакут̣ийа̄ а̄хаччапа̄дакам̣ ман̃чам̣ пӣт̣хам̣ сахаса̄ абхинисӣданаабхинипаджджанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, пуггалике тикадуккат̣ам̣, аттано ва̄, висса̄сикасса ва̄ сантаке виха̄ре, авеха̄сакут̣ийа̄, сӣсагхат̣т̣а̄йа, йасса ва̄ хет̣т̣ха̄ даббасамбха̄ра̄дӣнам̣ никкхиттатта̄ апарибхогам̣ хоти, упариталам̣ ва̄ падарасан̃читам̣ судха̄дипарикаммакатам̣ ва̄, таттха а̄хаччапа̄даке нисӣдантасса, йо че тасмим̣ веха̄сат̣т̣хепи а̄хаччапа̄даке т̣хито кин̃чи ган̣ха̄ти ва̄ лаггати ва̄, йасса ча пат̣а̄н̣ӣ динна̄ хоти, па̄дасӣса̄нам̣ упари а̄н̣ӣ павесита̄, таттха нисӣдантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. сан̇гхико виха̄ро, асӣсагхат̣т̣а̄ веха̄сакут̣и, хет̣т̣ха̄ сапарибхогам̣, апат̣а̄н̣идинне а̄хаччапа̄даке нисӣданам̣ ва̄ нипаджджанам̣ ва̄ти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄нӣти.

веха̄сакут̣исиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. махаллакавиха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄

наваме махаллаканти сасса̄микам̣. виха̄ранти уллитта̄валлиттам̣. йа̄ва два̄ракоса̄тиеттха два̄ракосо на̄ма уккат̣т̣хапариччхедена пит̣т̣хасан̇гха̄т̣асса са̄манта̄ ад̣д̣хатеййахаттхо падесо. аггал̣ат̣т̣хапана̄йа̄ти сакава̄т̣акасса два̄рабандхасса ниччалабха̄ваттха̄йа. кава̄т̣ан̃хи лахупариваттакам̣ виваран̣ака̄ле бхиттим̣ а̄ханати, пидаханака̄ле два̄рабандхам̣. тена а̄ханена бхитти кампати, тато маттика̄ чалати, чалитва̄ ситхила̄ ва̄ хоти патати ва̄, тена̄ха бхагава̄ ‘‘йа̄ва два̄ракоса̄ аггал̣ат̣т̣хапана̄йа̄’’ти. таттха кин̃ча̄пи ‘‘идам̣ на̄ма каттабба’’нти нева ма̄тика̄йам̣, на падабха̄джане вуттам̣, ат̣т̣хуппаттийам̣ пана ‘‘пунаппунам̣ чха̄да̄песи, пунаппунам̣ лепа̄песӣ’’ти (па̄чи. 134) адхика̄рато йа̄ва два̄ракоса̄ аггал̣ат̣т̣хапана̄йа пунаппунам̣ лимпитаббо ва̄ лепа̄петаббо ва̄ти еваматтхо дат̣т̣хаббо. а̄локасандхипарикамма̄йа̄тиеттха а̄локасандхӣти ва̄тапа̄накава̄т̣ака̄ вуччанти. те виваран̣ака̄ле видаттхиматтампи атирекампи бхиттиппадесам̣ пахаранти, упача̄ро панеттха саббадиса̄су лаббхати, тасма̄ саббадиса̄су кава̄т̣авиттха̄раппама̄н̣о ока̄со а̄локасандхипарикамматтха̄йа лимпитаббо ва̄ лепа̄петаббо ва̄ти айаметтха адхиппа̄йо.

евам̣ лепакамме йам̣ каттаббам̣, там̣ дассетва̄ ида̄ни чхадане каттаббам̣ дассетум̣ дваттиччхаданасса̄тиа̄дима̄ха. таттха дваттиччхаданасса парийа̄йанти чхаданасса дваттипарийа̄йам̣, парийа̄йам̣ вуччати париккхепо, париккхепадвайам̣ ва̄ париккхепаттайам̣ ва̄ адхит̣т̣ха̄таббанти аттхо. аппахарите т̣хитена̄ти ахарите т̣хитена. хаританти четтха саттадхан̃н̃а̄дибхедам̣ пуббан̣н̣ам̣, муггама̄сатилакулаттхаала̄букумбхан̣д̣а̄дибхедан̃ча апаран̣н̣ам̣ адхиппетам̣. йам̣ тасмим̣ кхетте вуттам̣ на та̄ва сампаджджати, вассе пана патите сампаджджиссати, тампи харитасан̇кхамева гаччхати. тасма̄ тасмим̣ т̣хатва̄ адхит̣т̣хаханто дуккат̣ам̣ а̄паджджати. аппахарите т̣хатва̄ адхит̣т̣хахантасса̄пи айам̣ париччхедо, пит̣т̣хивам̣сасса ва̄ кӯт̣а̄га̄ратхӯпика̄йа ва̄ пассе нисинно пурисо чхаданамукхават̣т̣иантена олокенто йасмим̣ бхӯмибха̄ге т̣хитам̣ бхиккхум̣ пассати, йасмин̃ча т̣хито там̣ упари нисиннакам̣ татхева уллокенто пассати, тасмим̣ т̣ха̄таббам̣, тасса анто ахаритепи т̣ха̄тум̣ на лабхати. тато че уттарӣти маггена чха̄дийама̄не тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣, парийа̄йена чха̄дийама̄не тин̣н̣ам̣ парийа̄йа̄нам̣ упари ит̣т̣хакасила̄судха̄хи чха̄дийама̄не ит̣т̣хакасила̄судха̄пин̣д̣аган̣ана̄йа, тин̣апан̣н̣ехи чха̄дийама̄не пан̣н̣аган̣ана̄йа чева тин̣амут̣т̣хиган̣ана̄йа ча па̄читтийам̣.

косамбийам̣ чханнаттхерам̣ а̄раббха пунаппунам̣ чха̄да̄паналепа̄панаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, ӯнадваттипарийа̄йе атирекасан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. сетаван̣н̣а̄дикаран̣е, дваттипарийа̄йе ва̄ ӯнакадваттипарийа̄йе ва̄, лен̣агуха̄тин̣акут̣ика̄дӣсу, ан̃н̃ассаттха̄йа, аттано дханена ка̄рентасса, ва̄са̄га̄рам̣ т̣хапетва̄ сеса̄ни адхит̣т̣хахантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. махаллакавиха̄рата̄, аттано ва̄са̄га̄рата̄, уттари адхит̣т̣ха̄нанти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни сан̃чаритте вуттанайа̄нева̄ти.

махаллакавиха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дасаме джа̄нам̣ саппа̄н̣аканти ‘‘саппа̄н̣акам̣ ета’’нти дисва̄ ва̄ сутва̄ ва̄ йена кеначи а̄ка̄рена джа̄нанто. син̃чеййа ва̄ син̃ча̄пеййа ва̄ти тена удакена сайам̣ ва̄ син̃чеййа, ан̃н̃ам̣ ва̄ а̄н̣а̄петва̄ син̃ча̄пеййа. таттха дха̄рам̣ авиччхиндитва̄ син̃чантасса екасмим̣ гхат̣е ека̄ва а̄патти, виччхиндантасса пайогаган̣ана̄йа а̄паттийо. ма̄тикам̣ памукхам̣ кароти, дивасампи сандату, ека̄ва а̄патти. таттха таттха бандхитва̄ ан̃н̃ато нентасса пайогаган̣ана̄йа а̄паттийо. бахукампи тин̣апан̣н̣аса̄кха̄дим̣ екаппайогена удаке паккхипантасса ека̄ва а̄патти, екекам̣ паккхипантасса пайогаган̣ана̄йа а̄паттийо. идан̃ча йам̣ евам̣ паккхипийама̄не парийа̄да̄нам̣ гаччхати, а̄вилам̣ ва̄ хоти, йатха̄ па̄н̣ака̄ маранти, та̄дисам̣ сандха̄йа вуттам̣, на маха̄удакам̣. син̃ча̄пане а̄н̣аттийа̄ дуккат̣ам̣, ека̄н̣аттийа̄ бахукампи син̃чату, а̄н̣а̄пакасса екамева па̄читтийам̣.

а̄л̣авийам̣ а̄л̣аваке бхиккхӯ а̄раббха син̃чанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, аппа̄н̣аке саппа̄н̣акасан̃н̃ино, убхосу вематикасса дуккат̣ам̣. аппа̄н̣акасан̃н̃ино, асан̃чичча ассатийа̄ ва̄ син̃чантасса, аджа̄нантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. удакасса саппа̄н̣аката̄, ‘‘син̃чанена па̄н̣ака̄ мариссантӣ’’ти джа̄нанам̣, тан̃ча удакам̣ та̄дисамева, вина̄ вадхакачетана̄йа йена кеначи каран̣ӣйена тин̣а̄дӣнам̣ син̃чананти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана пан̣н̣аттиваджджам̣, тичиттам̣, тиведананти.

саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

бхӯтага̄мавагго дутийо.

3. ова̄давагго

1. ова̄дасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ова̄даваггасса пат̣хаме асамматоти йа̄ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатасса бхиккхуно бхагавата̄ н̃аттичатуттхена каммена (па̄чи. 146) бхиккхунова̄дакасаммути анун̃н̃а̄та̄, та̄йа асаммато. овадеййа̄ти бхиккхунисан̇гхам̣ ва̄ самбахула̄ ва̄ екам̣ бхиккхуним̣ ва̄ ‘‘вассасатӯпасампанна̄йа бхиккхунийа̄ тадахупасампаннасса бхиккхуно абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣ ка̄табба’’нти а̄дике (чӯл̣ава. 403) ат̣т̣ха гарудхамме ова̄давасена оса̄ренто овадеййа. па̄читтийанти ова̄дапарийоса̄не па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха оваданаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, ан̃н̃ена ва̄ дхаммена бхиккхунӣсу упасампаннаматтам̣ ва̄ овадато дуккат̣ам̣. самматасса̄пи тан̃че саммутикаммам̣ адхаммакаммам̣ хоти, тасмим̣ адхаммакамме адхаммакаммасан̃н̃ино вагге бхиккхунисан̇гхе овадато тикапа̄читтийам̣, татха̄ вематикасса дхаммакаммасан̃н̃ино ча̄ти нава па̄читтийа̄ни, самаггепи бхиккхунисан̇гхена ва̄ти адхаммакаммавасена ат̣т̣ха̄раса. саче пана там̣ дхаммакаммам̣ хоти, ‘‘дхаммакамме дхаммакаммасан̃н̃ӣ самаггам̣ бхиккхунисан̇гхам̣ самаггасан̃н̃ӣ овадатӣ’’ти (па̄чи. 151) идам̣ аваса̄нападам̣ т̣хапетва̄ тенева найена саттараса дуккат̣а̄ни, ‘‘самаггамха̄ййа̄’’ти ча вутте ан̃н̃ам̣ дхаммам̣, ‘‘ваггамха̄ййа̄’’ти ча вутте ат̣т̣ха гарудхамме бхан̣антасса, ова̄дан̃ча аниййа̄тетва̄ ан̃н̃ам̣ дхаммам̣ бхан̣антасса дуккат̣амева. йо пана дхаммакамме дхаммакаммасан̃н̃ӣ самаггам̣ бхиккхунисан̇гхам̣ самаггасан̃н̃ӣ овадати, гарудхаммапа̄л̣им̣ уддесам̣ дети, парипуччхам̣ дети, ‘‘оса̄рехи аййа̄’’ти вуччама̄но оса̄рети, пан̃хам̣ пут̣т̣хо катхети, бхиккхунӣнам̣ сун̣ама̄на̄нам̣ ан̃н̃ассаттха̄йа бхан̣ати, сиккхама̄на̄йа ва̄ са̄ман̣ерийа̄ ва̄ бхан̣ати, тасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. асамматата̄, бхиккхунийа̄ парипун̣н̣ӯпасампанната̄, ова̄давасена ат̣т̣хагарудхаммабхан̣ананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни падасодхаммасадиса̄нева̄ти.

ова̄дасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. аттхан̇гатасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дутийе овадеййа̄ти ат̣т̣хагарудхаммехи ва̄ ан̃н̃ена ва̄ дхаммена овадантасса самматасса̄пи па̄читтийамева.

са̄ваттхийам̣ а̄йасмантам̣ чӯл̣апантхакам̣ а̄раббха аттхан̇гате сӯрийе оваданаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, сӯрийе аттхан̇гате аттхан̇гатасан̃н̃ино вематикасса ва̄, екатоупасампаннам̣ овадантасса ча дуккат̣ам̣. пуримасиккха̄паде вийа уддеса̄динайена ана̄патти. аттхан̇гатасӯрийата̄, парипун̣н̣ӯпасампанната̄, овадананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни падасодхаммасадиса̄нева̄ти.

аттхан̇гатасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. бхиккхунупассайасиккха̄падаван̣н̣ана̄

татийе бхиккхунупассайанти бхиккхунийа̄ екараттам̣ васанат̣т̣ха̄нампи. овадеййа̄ти идха гарудхаммехи овадантассева па̄читтийам̣. саче пана асаммато хоти, две па̄читтийа̄ни. саче пана сӯрийепи аттхан̇гате овадати, тӣн̣и хонти. самматасса пана раттим̣ овадантассапи две ева хонти. саммататта̄ хи бхиккхусса гарудхаммова̄дамӯлакам̣ па̄читтийам̣ наттхи. гила̄на̄ти на саккоти ова̄да̄йа ва̄ сам̣ва̄са̄йа ва̄ гантум̣.

саккесу чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха бхиккхунупассайам̣ упасан̇камитва̄ оваданаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, анупасампанна̄йа упасампаннасан̃н̃ино вематикасса ва̄, екатоупасампаннам̣ йена кеначи, итарам̣ ан̃н̃ена дхаммена овадантасса ча дуккат̣ам̣. самайе, анупасампанна̄йа, пуримасиккха̄паде вийа уддеса̄динайена ча ана̄патти. упассайӯпагаманам̣, парипун̣н̣ӯпасампанната̄, самайа̄бха̄во, гарудхаммехи овадананти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄ни, идам̣ пана кирийам̣ хотӣти.

бхиккхунупассайасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. а̄мисасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чатуттхе а̄мисахетӯти чӣвара̄дӣнам̣ ан̃н̃атарахету. бхиккхӯти саммата̄ бхиккхӯ идха̄дхиппета̄. па̄читтийанти еварӯпе бхиккхӯ аван̣н̣ака̄мата̄йа евам̣ бхан̣антасса па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха ‘‘а̄мисахету овадантӣ’’ти бхан̣анаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, дхаммакамме тикапа̄читтийам̣, адхаммакамме тикадуккат̣ам̣, асамматам̣ упасампаннан̃ча, анупасампаннан̃ча самматам̣ ва̄ асамматам̣ ва̄ евам̣ бхан̣антасса дуккат̣амева. таттха йо бхиккху ка̄ле саммутим̣ лабхитва̄ са̄ман̣ерабхӯмийам̣ сан̣т̣хито, айам̣ саммато на̄ма анупасампанно. пакатийа̄ чӣвара̄дихету овадантам̣ пана евам̣ бхан̣антасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. упасампанната̄, дхаммена ладдхасаммутита̄, ана̄мисантарата̄, аван̣н̣ака̄мата̄йа евам̣ бхан̣ананти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана дуккхаведанамева̄ти.

а̄мисасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. чӣварада̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄

пан̃чаме са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха чӣварада̄наваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесакатха̄магго панеттха чӣвараппат̣иггахан̣асиккха̄паде вуттанайенева ведитаббо. татра хи бхиккху пат̣игга̄хако, идха бхиккхунӣ, айам̣ висесо, сесам̣ та̄дисамева̄ти.

чӣварада̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. чӣварасиббанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чхат̣т̣хе чӣваранти нива̄санапа̄рупанупагам̣. сиббеййа ва̄ сибба̄пеййа̄ ва̄ти еттха сайам̣ сиббантасса сӯчим̣ павесетва̄ павесетва̄ нӣхаран̣е па̄читтийам̣, сатаккхаттумпи виджджхитва̄ саким̣ нӣхарантасса екамева па̄читтийам̣. ‘сибба̄’ти вутто пана сачепи саббам̣ сӯчикаммам̣ нит̣т̣ха̄пети, а̄н̣а̄пакасса екамева па̄читтийам̣. атха ‘‘йам̣ еттха чӣваре каттаббам̣, саббам̣ там̣ тава бха̄ро’’ти вутто нит̣т̣ха̄пети, тасса а̄ра̄патхе а̄ра̄патхе па̄читтийам̣. а̄н̣а̄пакасса екава̄ча̄йа самбахула̄нипи, пунаппунам̣ а̄н̣аттийам̣ пана ваттаббамева наттхи.

са̄ваттхийам̣ уда̄йиттхерам̣ а̄раббха чӣварасиббанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, н̃а̄тика̄йа ан̃н̃а̄тикасан̃н̃ино ва̄ вематикасса ва̄, екатоупасампанна̄йа сиббантасса ча дуккат̣ам̣. ан̃н̃ам̣ тхавика̄дипариккха̄рам̣ сиббантасса, н̃а̄тика̄йа, сиккхама̄наса̄ман̣ерӣнан̃ча чӣварампи сиббантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ сантаката̄, нива̄санапа̄рупанупагата̄, вутталаккхан̣ам̣ сиббанам̣ ва̄ сибба̄панам̣ ва̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни сан̃чариттасадиса̄нева̄ти.

чӣварасиббанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. сам̣видха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄

саттаме сам̣видха̄йа̄ти сам̣видахитва̄, гаманака̄ле сан̇кетам̣ катва̄ти аттхо. екаддха̄намагганти екам̣ аддха̄насан̇кха̄там̣ маггам̣, екато ва̄ аддха̄намаггам̣. саттхагаманӣйоти саттхена саддхим̣ гантаббо, сесам̣ утта̄нападаттхамева. айам̣ панеттха виниччхайо – акаппийабхӯмийам̣ сам̣видахантасса сам̣видаханапаччайа̄ та̄ва дуккат̣ам̣. таттха т̣хапетва̄ бхиккхунупассайам̣ антара̄ра̄мам̣ а̄санаса̄лам̣ титтхийасеййан̃ча сеса̄ акаппийабхӯми, таттха т̣хатва̄ сам̣видахантасса̄ти аттхо. сам̣видахитва̄ пана ‘‘аджджа ва̄ све ва̄’’ти нийамитам̣ ка̄лам̣ висан̇кетам̣ акатва̄, два̄рависан̇кетам̣ пана маггависан̇кетам̣ ва̄ катва̄пи бхиккхунийа̄ саддхим̣ гаччхантасса йа̄ва а̄саннасса̄пи ан̃н̃асса га̄масса ‘‘айам̣ имасса упача̄ро’’ти мануссехи т̣хапитам̣ упача̄рам̣ на оккамати, та̄ва ана̄патти. там̣ оккамантасса пана пат̣хамапа̄де дуккат̣ам̣, дутийапа̄де па̄читтийам̣, ити га̄мӯпача̄роккаманаган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни. аддхайоджана̄тиккаме пана га̄ме асати аддхайоджанаган̣ана̄йа па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха екаддха̄намаггаппат̣ипаджджанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, асам̣видахите сам̣видахитасан̃н̃ино вематикасса ва̄, йо ча бхиккхунийа̄ асам̣видахантийа̄ кевалам̣ аттана̄ва сам̣видахати, тасса дуккат̣ам̣. самайе сам̣видахитва̄пи гаччхантасса, аттана̄ асам̣видахантасса, висан̇кетена ва̄, а̄пада̄су гаччхантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. двиннампи сам̣видахитва̄ маггаппат̣ипатти, ависан̇кетата̄, самайа̄бха̄во, ана̄пада̄, га̄мантароккаманам̣ ва̄ аддхайоджана̄тиккамо ва̄ти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни. екатоупасампанна̄дӣхи пана саддхим̣ ма̄туга̄масиккха̄падена а̄патти, аддха̄насамут̣т̣ха̄нам̣, кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

сам̣видха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. на̄ва̄бхируханасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ат̣т̣хаме сам̣видха̄йа̄ти кӣл̣а̄пуреккха̄ро сам̣видахитва̄, абхируханака̄ле сан̇кетам̣ катва̄ти аттхо. уддхам̣га̄мининти кӣл̣а̄васена уддхам̣ надийа̄ пат̣исотам̣ гаччхантим̣. адхога̄мининти татхева адхо анусотам̣ гаччхантим̣. йам̣ пана титтхаппат̣ипа̄данаттхам̣ уддхам̣ ва̄ адхо ва̄ харанти, еттха ана̄патти. ан̃н̃атра тирийам̣ таран̣а̄йа̄ти упайогаттхе ниссаккавачанам̣, йа̄ тирийам̣ таран̣а̄, там̣ т̣хапетва̄ти аттхо. па̄читтийанти сага̄макатӣрапассена гаманака̄ле га̄мантараган̣ана̄йа, ага̄макатӣрапассена ва̄ йоджанавиттхата̄йа надийа̄ маджджхена ва̄ гаманака̄ле аддхайоджанаган̣ана̄йа па̄читтийам̣, самудде пана йатха̄сукхам̣ гантум̣ ват̣т̣ати.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха на̄ва̄бхируханаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра тирийам̣ таран̣а̄йа̄’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, сесам̣ анантарасиккха̄паде вуттанайенева ведитаббанти.

на̄ва̄бхируханасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. парипа̄читасиккха̄падаван̣н̣ана̄

наваме бхиккхунипарипа̄читанти бхиккхунийа̄ парипа̄читам̣, нева тасса на̄ттано н̃а̄такаппава̄рита̄нам̣ гихӣнам̣ сантике бхиккхусса гун̣ам̣ пака̄сетва̄ ‘‘детха аййасса, каротха аййасса̄’’ти евам̣ ниппха̄дитам̣ ладдхаббам̣ катанти аттхо. пуббе гихисама̄рамбха̄ти еттха сама̄рамбхоти сама̄раддхам̣, пат̣ийа̄дитассетам̣ на̄мам̣. гихӣнам̣ сама̄рамбхо гихисама̄рамбхо, бхиккхунийа̄ парипа̄чанато пуббе пат̣хаматарам̣йева йам̣ бхиккхӯнам̣ аттха̄йа гихӣнам̣ пат̣ийа̄дитабхаттам̣, н̃а̄такаппава̄рита̄нам̣ ва̄ сантакам̣, там̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ джа̄нам̣ бхун̃джантасса па̄читтийанти аттхо. тан̃ча кхо аджджхохаран̣аган̣ана̄йа, пат̣иггахан̣е панасса дуккат̣ам̣.

ра̄джагахе девадаттам̣ а̄раббха бхиккхунипарипа̄читапин̣д̣апа̄табхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра пуббе гихисама̄рамбха̄’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, екатоупасампанна̄йа парипа̄читам̣ бхун̃джантасса, апарипа̄чите парипа̄читасан̃н̃ино, убхайаттха вематикасса ча дуккат̣ам̣. убхайаттха апарипа̄читасан̃н̃ино, гихисама̄рамбхе, сиккхама̄наса̄ман̣ера̄дӣхи парипа̄чите, пан̃ча бходжана̄ни т̣хапетва̄ авасесе, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. бхиккхунийа̄ парипа̄читата̄, парипа̄читабха̄ваджа̄нанам̣, гихисама̄рамбха̄бха̄во, одана̄дӣнам̣ ан̃н̃атарата̄, тасса аджджхохаран̣анти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамапа̄ра̄джикасааса̄ни, идам̣ пана пан̣н̣аттиваджджам̣, тичиттам̣, тиведананти.

парипа̄читасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. рахонисаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дасаме саббопи катха̄магго дутийаанийате вуттанайенева ведитаббо. идан̃хи сиккха̄падам̣ дутийаанийатена ча упари упанандасса чатуттхасиккха̄падена ча екапариччхедам̣, ат̣т̣хуппаттивасена пана висум̣ пан̃н̃аттанти.

рахонисаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ова̄давагго татийо.

4. бходжанавагго

1. а̄васатхасиккха̄падаван̣н̣ана̄

бходжанаваггасса пат̣хаме агила̄нена̄ти аддхайоджанампи гантум̣ саматтхена. екоти екадивасико. а̄васатхапин̣д̣оти ‘‘имесам̣ ва̄ еттака̄нам̣ ва̄’’ти екам̣ па̄сан̣д̣ам̣ ва̄, ‘‘еттакамева̄’’ти евам̣ бхаттам̣ ва̄ анодисса са̄ла̄дӣсу йаттха каттхачи пун̃н̃ака̄мехи пан̃н̃аттам̣ бходжанам̣. бхун̃джитабботи екакулена ва̄ на̄на̄кулехи ва̄ екато хутва̄ екасмим̣ ва̄ т̣ха̄не, на̄на̄т̣ха̄несу ва̄ ‘‘аджджа екасмим̣, све екасми’’нти евам̣ анийатат̣т̣ха̄не ва̄ пан̃н̃атто екасмим̣ т̣ха̄не екадивасамева бхун̃джитаббо. тато че уттарӣти дутийадивасато пат̣т̣ха̄йа тасмим̣ ва̄ т̣ха̄не ан̃н̃асмим̣ ва̄ т̣ха̄не тесам̣ сантакасса пат̣иггахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха ануваситва̄ а̄васатхапин̣д̣абхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘агила̄нена̄’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, гила̄насса агила̄насан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. гила̄насса гила̄насан̃н̃ино, йо ча саким̣ бхун̃джати, гаччханто ва̄ антара̄магге екадивасам̣, гатат̣т̣ха̄не екадивасам̣, пачча̄гантопи антара̄магге екадивасам̣, а̄гатат̣т̣ха̄не екадивасам̣, гамисса̄мӣ’ти ча бхун̃джитва̄ никкханто кеначи упаддавена ниваттитва̄ кхемабха̄вам̣ н̃атва̄ гаччханто пуна екадивасам̣ бхун̃джати, йасса ва̄ са̄мика̄ нимантетва̄ денти, йо ва̄ бхиккхӯнам̣йева уддисса пан̃н̃аттам̣, на йа̄вадаттхам̣ пан̃н̃аттам̣, т̣хапетва̄ ва̄ пан̃ча бходжана̄ни ан̃н̃ам̣ бхун̃джати, тасса ча, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. а̄васатхапин̣д̣ата̄, агила̄ната̄, ануваситва̄ парибходжананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасиккха̄падасадиса̄нӣти.

а̄васатхасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. ган̣абходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дутийе ган̣абходжанети ган̣асса бходжане. идха ча ган̣оти чатта̄ро ва̄ татуттари ва̄ бхиккхӯ, тесам̣ нимантанато ва̄ вин̃н̃аттито ва̄ ладдхе одана̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарабходжанети аттхо. таттха̄йам̣ виниччхайо – саче хи кочи чатта̄ро бхиккхӯ упасан̇камитва̄ йена кеначи вевачанена ва̄ бха̄сантарена ва̄ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ на̄мам̣ гахетва̄ ‘‘оданена нимантеми, оданам̣ ме ган̣хатха̄’’тиа̄дина̄ найена нимантети, те че евам̣ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ нимантита̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ гантва̄ екато ган̣ханти, паччха̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ бхун̃джанти, ган̣абходжанам̣ хоти. пат̣иггахан̣амева хеттха пама̄н̣ам̣. саче одана̄дӣнам̣ на̄мам̣ гахетва̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ вин̃н̃а̄петва̄ ча гантва̄ ча екато ган̣ханти, евампи ган̣абходжанамева. тасса дувидхасса̄пи евам̣ пат̣иггахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре па̄читтийам̣. гила̄насамайа̄дӣсу йада̄ па̄да̄нампи пхалитатта̄ на сакка̄ пин̣д̣а̄йа чаритум̣, айам̣ гила̄насамайо. аттхатакатхина̄нам̣ пан̃ча ма̄са̄, итаресам̣ каттикама̄соти айам̣ чӣварада̄насамайо. йада̄ йо чӣваре карийама̄не кин̃чидева чӣваре каттаббам̣ каммам̣ кароти, айам̣ чӣварака̄расамайо. йада̄ аддхайоджанампи гантука̄мо ва̄ хоти гаччхати ва̄ гато ва̄, айам̣ аддха̄нагаманасамайо. на̄ва̄бхируханасамайепи есева найо. йада̄ гочарага̄ме чатта̄ро бхиккхӯ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ на йа̄пенти, айам̣ маха̄самайо. йада̄ йокочи паббаджито бхаттена нимантети, айам̣ саман̣абхаттасамайо, етесу самайесу бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати.

ра̄джагахе девадаттам̣ а̄раббха вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти айаметтха саттавидха̄ анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, наган̣абходжане ган̣абходжанасан̃н̃исса вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. наган̣абходжанасан̃н̃исса пана, йе ча две тайо екато ган̣ханти, бахӯнам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ екато бхун̃джанта̄нам̣, ниччабхаттика̄дӣсу, пан̃ча бходжана̄ни т̣хапетва̄ саббаттха, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. ган̣абходжаната̄, самайа̄бха̄во, аджджхохаран̣анти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄нева̄ти.

ган̣абходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. парампарабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

татийе парампарабходжанети ган̣абходжане вуттанайенева пан̃чахи бходжанехи нимантитасса йена йена пат̣хамам̣ нимантито, тасса тасса бходжанато уппат̣ипа̄т̣ийа̄ ва̄ авикаппетва̄ ва̄ парасса парасса бходжане. тасма̄ йо бхиккху пан̃часу сахадхаммикесу ан̃н̃атарасса ‘‘майхам̣ бхаттапачча̄сам̣ туйхам̣ даммӣ’’ти ва̄ ‘‘викаппемӣ’’ти ва̄ евам̣ саммукха̄ ва̄ ‘‘иттханна̄масса даммӣ’’ти (па̄чи. 226) ва̄ ‘‘викаппемӣ’’ти ва̄ евам̣ параммукха̄ва̄ пат̣хаманимантанам̣ авикаппетва̄ паччха̄ нимантитакуле ладдхабхиккхато екаситтхампи аджджхохарати, па̄читтийам̣. самайа̄ вуттанайа̄ ева.

веса̄лийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха ан̃н̃атра нимантитабходжанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти айаметтха тивидха̄ анупан̃н̃атти, парива̄ре пана викаппанампи гахетва̄ ‘‘чатассо анупан̃н̃аттийо’’ти (пари. 86) вуттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, напарампарабходжане парампарабходжанасан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. напарампарабходжанасан̃н̃исса пана, йо ча самайе ва̄ викаппетва̄ ва̄ екасам̣сат̣т̣ха̄ни ва̄ две тӣн̣и нимантана̄ни екато ва̄ катва̄ бхун̃джати, нимантанаппат̣ипа̄т̣ийа̄ бхун̃джати, сакалена га̄мена ва̄ пӯгена ва̄ нимантито тесу йаттхакаттхачи бхун̃джати, нимантийама̄но ва̄ ‘‘бхиккхам̣ гахесса̄мӣ’’ти вадати, тасса, ниччабхаттика̄дӣсу, пан̃ча бходжана̄ни т̣хапетва̄ саббаттха, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. парампарабходжаната̄, самайа̄бха̄во, аджджхохаран̣анти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄нева, идам̣ пана кирийа̄кирийанти.

парампарабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. ка̄н̣ама̄та̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄

чатуттхе пӯвехӣти пахен̣акаттха̄йа пат̣ийаттехи атирасакамодакасаккхалика̄дӣхи йехи кехичи кхаджджакехи. мантхехӣти па̄тхеййаттха̄йа пат̣ийаттехи йехи кехичи саттутилатан̣д̣ула̄дӣхи. дваттипаттапӯра̄ти мукхават̣т̣ийа̄ хет̣т̣хималекхам̣ анатикканта̄ две ва̄ тайо ва̄ паттапӯра̄. тато че уттарӣти сачепи татийам̣ паттам̣ тхӯпӣкатам̣ ган̣ха̄ти, мукхават̣т̣ийа̄ хет̣т̣хималекхато упарит̣т̣хитапӯваган̣ана̄йа па̄читтийам̣. дваттипаттапӯре пат̣иггахетва̄ти еттха йена две гахита̄ хонти, тена бахи бхиккхум̣ дисва̄ ‘‘еттха майа̄ две паттапӯра̄ гахита̄, твам̣ екам̣ ган̣хеййа̄сӣ’’ти ваттаббам̣, тена̄пи ан̃н̃ам̣ пасситва̄ ‘‘пат̣хамам̣ а̄гатена две паттапӯра̄ гахита̄, майа̄ еко гахито, твам̣ ма̄ ган̣хӣ’’ти ваттаббам̣. йена пат̣хамам̣ еко гахито, тасса̄пи парампара̄рочане есева найо. йена пана сайамева тайо гахита̄, тена ан̃н̃ам̣ дисва̄ ‘‘ма̄ кхо твам̣ еттха пат̣игган̣хӣти ваттаббам̣, авадантасса дуккат̣ам̣, там̣ сутва̄ ган̣хантасса̄пи дуккат̣амева. тато нӣхаритва̄ бхиккхӯхи саддхим̣ сам̣вибхаджитаббанти ладдхат̣т̣ха̄нато сабба̄саннам̣ а̄санаса̄лам̣ ва̄ виха̄рам̣ ва̄ йаттха ва̄ пана нибаддхам̣ пат̣иккамати, таттха гантва̄ екам̣ паттапӯрам̣ аттано т̣хапетва̄ сесам̣ бхиккхусан̇гхасса да̄таббам̣. йатха̄миттам̣ пана да̄тум̣ на лаббхати. йена еко гахито, на тена кин̃чи ака̄ма̄ да̄таббам̣, йатха̄ручи ка̄таббам̣.

са̄ваттхийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха на маттам̣ джа̄нитва̄ пат̣иггахан̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, ӯнакадваттипаттапӯре атирекасан̃н̃исса вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. ӯнакасан̃н̃исса пана, на пахен̣акаттха̄йа на па̄тхеййаттха̄йа ва̄ пат̣ийаттам̣, тадаттха̄йа пат̣ийаттасесакам̣ ва̄, гамане ва̄ пат̣иппассаддхе, н̃а̄такаппава̄рита̄нам̣ ва̄ дента̄нам̣, аттано дханена ган̣хантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. вутталаккхан̣апӯвамантхата̄, асесаката̄, аппат̣иппассаддхагаманата̄, анан̃н̃а̄така̄дита̄, атирекаппат̣иггахан̣анти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни, самут̣т̣ха̄на̄дӣни сан̃чариттасадиса̄нева̄ти.

ка̄н̣ама̄та̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄

пан̃чаме бхутта̄вӣти бхуттава̄, йена пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ са̄сапаматтампи аджджхохаритам̣, со евам̣ вуччати. пава̄ритоти ‘‘асанам̣ пан̃н̃а̄йати, бходжанам̣ пан̃н̃а̄йати, хаттхапа̄се т̣хито абхихарати, пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йатӣ’’ти (па̄чи. 239) евам̣ па̄л̣ийам̣ вуттапан̃чан̇гавасена катаппава̄ран̣о, катаппат̣иккхепоти аттхо. таттха йасма̄ ‘‘асанам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти имина̄ виппакатабходжано ‘пава̄рито’ти вутто. йо ча виппакатабходжано, тена кин̃чи бхуттам̣, кин̃чи абхуттам̣, йан̃ча бхуттам̣, там̣ сандха̄йа ‘бхутта̄вӣ’типи сан̇кхам̣ гаччхати. тасма̄ ‘бхутта̄вӣ’тивачанена висум̣ кин̃чи аттхасиддхим̣ на пасса̄ма, ‘‘дираттатиратта’’нтиа̄дӣсу (па̄чи. 52) пана диратта̄дивачанам̣ вийа пава̄ритападасса парива̄рабха̄вена бйан̃джанасилит̣т̣хата̄йа четам̣ вуттанти ведитаббам̣.

пава̄ран̣ан̇гесу пана асанам̣ пан̃н̃а̄йатӣти виппакатабходжанам̣ диссати, там̣ бхун̃джама̄но чеса пуггало хотӣти аттхо. бходжанам̣ пан̃н̃а̄йатӣти пава̄ран̣аппахонакам̣ бходжанам̣ диссати, одана̄дӣнам̣ че ан̃н̃атарам̣ пат̣иккхипитаббам̣ бходжанам̣ хотӣти аттхо. хаттхапа̄се т̣хитоти пава̄ран̣аппахонакам̣ че бходжанам̣ ган̣хитва̄ да̄йако ад̣д̣хатеййахаттхаппама̄н̣е ока̄се т̣хито хотӣти аттхо. абхихаратӣти со че да̄йако тасса там̣ бходжанам̣ ка̄йена абхисам̣харатӣти аттхо. пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йатӣти пат̣иккхепо диссати, там̣ че абхихат̣ам̣ со бхиккху ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ пат̣иккхипатӣти аттхо. евам̣ пан̃чаннам̣ ан̇га̄нам̣ васена пава̄рито хоти.

татра̄йам̣ виниччхайо – ‘асана’нтиа̄дӣсу та̄ва йан̃ча асна̄ти, йан̃ча бходжанам̣ хаттхапа̄се т̣хитена абхихат̣ам̣ пат̣иккхипати, там̣ одано кумма̄со сатту маччхо мам̣санти имесам̣ ан̃н̃атарамева ведитаббам̣. таттха одано на̄ма са̄ли вӣхи йаво годхумо кан̇гу варако кудрӯсакоти имесам̣ саттаннам̣ дхан̃н̃а̄нам̣ тан̣д̣уле гахетва̄ ‘‘бхаттам̣ пача̄ма̄’’ти ва̄ ‘‘йа̄гум̣ пача̄ма̄’’ти ва̄ йам̣кин̃чи сандха̄йа пачанту, саче ун̣хам̣ ва̄ сӣталам̣ ва̄ бхун̃джанта̄нам̣ бходжанака̄ле гахитагахитат̣т̣ха̄не одхи пан̃н̃а̄йати, одано хоти, пава̄ран̣ам̣ джанети. йо пана па̄йа̄со ва̄ амбилайа̄гу ва̄ уддханато ота̄ритаматта̄ аббхун̣ха̄ сакка̄ хоти а̄виджджхитва̄ пивитум̣, са̄ йасса хаттхена гахитока̄сепи одхи на пан̃н̃а̄йати, пава̄ран̣ам̣ на джанети. саче пана усума̄йа вигата̄йа гханабха̄вам̣ гаччхати, одхим̣ дассети, пуна пава̄ран̣ам̣ джанети, пуббе танукабха̄во на раккхати. сачепи бахӯ пан̣н̣апхалакал̣ӣре паккхипитва̄ мут̣т̣химатта̄пи тан̣д̣ула̄ паккхитта̄ хонти, бходжанака̄ле че одхи пан̃н̃а̄йати, пава̄ран̣ам̣ джанети. айа̄гуке нимантане ‘‘йа̄гум̣ дасса̄ма̄’’ти бхатте удакакан̃джикакхӣра̄дӣни а̄киритва̄ ‘‘йа̄гум̣ ган̣хатха̄’’ти денти, кин̃ча̄пи танука̄ хоти, пава̄ран̣ам̣ джанетийева. саче пана паккутхитесу удака̄дӣсу паккхипитва̄ пачитва̄ денти, йа̄гусан̇гахамева гаччхати. саче йа̄гуйа̄пи са̄сапаматтампи маччхамам̣саккхан̣д̣ам̣ ва̄ нха̄ру ва̄ паккхиттам̣ хоти, пава̄ран̣ам̣ джанети. т̣хапетва̄ са̄нулома̄нам̣ вуттадхан̃н̃а̄нам̣ тан̣д̣уле ан̃н̃ехи вел̣утан̣д̣ула̄дӣхи ва̄ кандамӯлапхалехи ва̄ йехи кехичи катабхаттам̣ пава̄ран̣ам̣ на джанети. кумма̄со на̄ма йавехи като. ан̃н̃ехи пана мугга̄дӣхи катакумма̄со пава̄ран̣ам̣ на джанети. сатту на̄ма сатта дхан̃н̃а̄ни бхаджджитва̄ като. антамасо кхарапа̄кабхаджджита̄нам̣ вӣхӣнам̣ тан̣д̣уле кот̣т̣етва̄ катачун̣н̣ампи кун̣д̣акампи саттусан̇гахамева гаччхати. самапа̄кабхаджджита̄нам̣ пана а̄тапасуккха̄нам̣ кун̣д̣акам̣ ва̄, йе кечи тан̣д̣ула̄ ва̄ ла̄джа̄ ва̄, ла̄джехи катабхаттасаттуа̄дӣни ва̄ на пава̄ренти. маччхамам̣сесу саче йа̄гум̣ пивантасса йа̄гуситтхаматта̄нева две маччхаккхан̣д̣а̄ни ва̄ мам̣саккхан̣д̣а̄ни ва̄ екабха̄джане ва̄ на̄на̄бха̄джане ва̄ денти, та̄ни че акха̄данто ан̃н̃ам̣ пава̄ран̣аппахонакам̣ йам̣кин̃чи пат̣иккхипати, на пава̄рети. тато екам̣ кха̄дитам̣, екам̣ хаттхе ва̄ патте ва̄ хоти, саче ан̃н̃ам̣ пат̣иккхипати пава̄рети. двепи кха̄дита̄ни хонти, мукхе са̄сапаматтампи авасит̣т̣хам̣ наттхи, сачепи ан̃н̃ам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. йо пана акаппийамам̣сам̣ куладӯсанаведжджакаммауттаримануссадхамма̄рочанаса̄дитарӯпийа̄дӣхи ниббаттам̣ акаппийабходжанан̃ча ан̃н̃ам̣ каппийам̣ ва̄ акаппийам̣ ва̄ кха̄данто пат̣иккхипати, на пава̄рети.