2. хетучатуккаван̣н̣ана̄

244. джа̄тиккхан̣аматте ева абха̄ватоти тато уддхам̣ бха̄ватоти аттхо. авигатапаччайанийама̄бха̄вато бхаве упа̄да̄нахетукаггахан̣ам̣ на катам̣, абха̄вато авигатапаччайасса джа̄тиа̄дӣсу бхавахетука̄диггахан̣ам̣ на катанти йоджетаббам̣. йатха̄ пана йа̄ва ваттху, та̄ва анупалаббхама̄насса вин̃н̃а̄н̣асса ваттху авигатапаччайо хоти вин̃н̃а̄н̣ато уддхам̣ паваттанакампи, евам̣ упа̄да̄нам̣ бхавасан̇гахита̄нам̣ джа̄тиа̄дӣнам̣, бхаво ча джа̄тийа̄ авигатапаччайо сийа̄. атха на сийа̄, сан̇кха̄раккхандхе джа̄тиа̄дӣнам̣ сан̇гахитатта̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ на̄масса, на̄ман̃ча атаккхан̣икасамбхава̄ чхат̣т̣ха̄йатанасса авигатапаччайо на сийа̄ти идха вийа таттха̄пи хетукаггахан̣ам̣ на каттаббам̣ сийа̄, тасма̄ йа̄ва упа̄да̄нам̣, та̄ва джа̄тиа̄дӣнам̣ анупалаббхо, джа̄тиккхан̣аматте ева бхавасса абха̄во ча ка̄ран̣анти на сакка̄ ка̄тум̣. сан̇кхаталаккхан̣а̄нам̣ пана джа̄тиа̄дӣнам̣ асабха̄вадхамма̄нам̣ бхавена сан̇гахитатта̄ асабха̄вадхаммасса ча параматтхато бхавантарасса абха̄вато хетуа̄дипаччайа̄ на сантӣти бхавасса упа̄да̄нам̣ на нийамена авигатапаччайо, бхаво пана джа̄тийа̄, джа̄ти джара̄маран̣асса нева авигатапаччайоти авигатапаччайанийама̄бха̄вато абха̄вато ча авигатапаччайасса бхава̄дӣсу хетукаггахан̣ам̣ на катанти йуттам̣.

нану евам̣ ‘‘на̄мам̣ вин̃н̃а̄н̣ахетукам̣ чхат̣т̣ха̄йатанам̣ на̄махетука’’нти вачанам̣ на ваттаббам̣. на хи на̄масан̇гахита̄нам̣ джа̄тиа̄дӣнам̣ авигатапаччайо ан̃н̃асса авигатапаччайабха̄во ча аттхи асабха̄вадхамматта̄ти? на, тесам̣ на̄мена асан̇гахитатта̄. наманакиччапариччхиннан̃хи на̄мам̣, тан̃ча киччам̣ сабха̄вадхамма̄намева хотӣти сабха̄вадхаммабхӯта̄ ева тайо кхандха̄ ‘‘на̄ма’’нти вутта̄, тасма̄ таттха хетукаггахан̣ам̣ йуттам̣, идха пана бхаватӣти бхаво, на ча джа̄тиа̄дӣни на бхаванти ‘‘бхавапаччайа̄ джа̄ти самбхавати, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣ самбхаватӣ’’ти йоджанато, тасма̄ сан̇кхаран̣ато сан̇кха̄ре вийа бхаванато бхаве джа̄тиа̄дӣни сан̇гахита̄нӣти нийама̄бха̄ва̄бха̄вехи йатха̄вуттехи хетукаггахан̣ам̣ на катанти.

кечи пана̄тиа̄дина̄ ревататтхераматам̣ вадати. арӯпаккхандха̄ хи идха бхавоти а̄гата̄. вуттан̃хи ‘‘таттха катамо упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, т̣хапетва̄ упа̄да̄нам̣ ведана̄ккхандхо…пе… вин̃н̃а̄н̣аккхандхо’’ти (вибха. 249).

‘‘ваттаббападеса̄бха̄вато’’ти вуттам̣, сатипи пана падесе упа̄да̄нам̣ вийа сабха̄ва̄ни джа̄тиа̄дӣни на хонтӣти т̣хапетаббасса бха̄вантарасса абха̄вато ева т̣хапанам̣ на ка̄таббанти йуттам̣. джа̄йама̄на̄нам̣ пана джа̄ти, джа̄та̄нан̃ча джара̄маран̣анти ‘‘бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’нти (вибха. 225) вуттам̣. йатха̄ пана ‘‘на̄мапаччайа̄ пхассоти таттха катамам̣ на̄мам̣? т̣хапетва̄ пхассам̣ ведана̄ккхандхо…пе… вин̃н̃а̄н̣аккхандхо. идам̣ вуччати на̄ма’’нти (вибха. 259), ‘‘на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатананти аттхи на̄мам̣ аттхи рӯпам̣. таттха катамам̣ на̄мам̣? ведана̄ккхандхо сан̃н̃а̄ккхандхо сан̇кха̄раккхандхо. идам̣ вуччати на̄мам̣. таттха катамам̣ рӯпам̣? чатта̄ро маха̄бхӯта̄ йан̃ча рӯпам̣ нисса̄йа манодха̄ту мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту ваттати, идам̣ вуччати рӯпа’’нти (вибха. 261) ча йам̣ на̄марӯпан̃ча пхассасса сал̣а̄йатанасса паччайо, тасса ваттаббападесо ниддит̣т̣хо, евам̣ йо бхаво джа̄тийа̄ паччайо, тассапи т̣хапетаббагахетаббависесе сати на сакка̄ ваттаббападесо наттхӣти ваттунти.

хетучатуккаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.