2. абхидхаммабха̄джанӣйаван̣н̣ана̄
206-214. ‘‘парин̃н̃еййабха̄варахите екантапаха̄таббе’’ти касма̄ вуттам̣, нану тан̣ха̄йапи чаккха̄дӣнам̣ вийа тан̣ха̄ваттхута̄вачанена парин̃н̃еййата̄ вутта̄. йатха̄ха ‘‘рӯпатан̣ха̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣, еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисатӣ’’тиа̄ди (дӣ. ни. 2.400; ма. ни. 1.133; вибха. 203). таппат̣ибаддхасам̣килесаппаха̄навасена саматиккамитаббата̄ хи парин̃н̃еййата̄. екантапаха̄таббата̄ ча на тан̣ха̄йа ева, атха кхо авасеса̄нам̣ сам̣килесадхамма̄нампи. татха̄ хи тесам̣ саббасо аччантаппаха̄йика̄ дассанабха̄вана̄ти? саччаметам̣, татха̄пи йатха̄ ‘‘дуккхам̣ арийасаччам̣ парин̃н̃еййа’’нти (сам̣. ни. 5.1099) тан̣ха̄вадждже упа̄да̄наккхандхапан̃чаке парин̃н̃еййабха̄во нирул̣хо, на татха̄ тан̣ха̄йа, тан̣ха̄йа пана ‘‘йа̄йам̣ тан̣ха̄ понобхавика̄’’тиа̄дина̄ (вибха. 203; дӣ. ни. 2.400; ма. ни. 1.91, 460; сам̣. ни. 5.1081; маха̄ва. 14; пат̣и. ма. 1.34) самудайабха̄во вийа са̄тисайам̣ паха̄таббабха̄во нирул̣хоти дассетум̣ ‘‘парин̃н̃еййабха̄варахите екантаппаха̄таббе’’ти вуттам̣. йасса асан̇гахито падесо аттхи, со саппадесо, екадесоти аттхо. таттха̄ти арийасаччасадде. самудайоти самудайаттхо. ‘‘ниппадесато самудайам̣ дассету’’нти самудайассеветтха гахан̣е ка̄ран̣ам̣ дассетум̣ ‘‘дуккханиродха̄ пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха дуккханиродха̄ти дуккхам̣, ниродхо ча. арийасаччадесана̄йанти арийасаччадесана̄йампи саччадесана̄йам̣ вийа. дхамматоти десетаббадхаммато ниппадеса̄ ева. ‘‘авасеса̄ ча килеса̄’’тиа̄дина̄ десана̄бхедо ева хи таттха висесо. тена̄ха ‘‘на хи тато ан̃н̃о’’тиа̄ди. апуббо наттхӣти дхаммато апуббо наттхӣти аттхо. тасса̄ти самудайасса. саббаттха тӣсупи ва̄ресӯти ат̣т̣хан̇гикапан̃чан̇гикасаббасан̇га̄хикабхедесу маха̄ва̄ресу, тадантогадхесу ча пан̃часу кот̣т̣ха̄сесу. апуббасса̄ти ‘‘авасеса̄ ча килеса̄’’тиа̄дина̄ тан̣ха̄йа апуббасса. авасит̣т̣хакилеса̄дӣнан̃хи самудайата̄вачанам̣ идха апуббадассанам̣. тасса йадипи дутийататийава̄ресу висесо наттхи, пан̃часу пана кот̣т̣ха̄сесу упарӯпари апуббам̣ дасситанти катва̄ евам̣ вуттам̣. тан̃хи самудайависесадассанам̣, итарам̣ пана маггависесадассанам̣. тасса ча дхаммато апубба̄бха̄во дасситойева. йади евам̣ дутийа̄дикот̣т̣ха̄сесу, пат̣хамакот̣т̣ха̄сепи ва̄ касма̄ тан̣ха̄ гахита̄ти а̄ха ‘‘апуббасамудайадассанаттха̄йапи хӣ’’тиа̄ди. кевала̄йа̄ти тадан̃н̃акилеса̄динирапеккха̄йа. десана̄васена на вуттоти на дхаммавасена̄ти адхиппа̄йо. тасма̄ дуккха̄дӣни таттха арийасаччадесана̄йам̣ саппадеса̄ни дассита̄ни хонти парийа̄йена̄ти дат̣т̣хаббам̣. абхидхаммадесана̄ пана ниппарийа̄йакатха̄ти катва̄ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘ниппадесато самудайам̣ дассетум̣’’иччева вуттам̣. паччайасан̇кха̄танти паччайа̄бхиматам̣ паччайабхӯтам̣, паччайакот̣т̣ха̄сам̣ ва̄.
тесанти кусаладхамма̄нам̣. паччайа̄нам̣ паха̄навасена̄ти хетуниродхена пхаланиродхам̣ дассети, таппат̣ибаддхакилесаппаха̄нена ва̄ кусала̄нам̣ паха̄нам̣ вуттам̣. йатха̄ ‘‘дхамма̄пи во, бхиккхаве, паха̄табба̄’’ти (ма. ни. 1.240). ити парийа̄йато кусала̄нам̣ паха̄нам̣ вуттам̣, на ниппарийа̄йато тадабха̄ватоти а̄ха ‘‘на хи кусала̄ паха̄табба̄’’ти. йатха̄ ча кусаладхаммесу, абйа̄катадхаммесупи есева найо. ниродханти асан̇кхатадха̄тум̣. аппаваттибха̄воти йо ниродхасса нибба̄насса тан̣ха̄диаппаваттихетубха̄во, там̣ паха̄нанти вуттанти аттхо.
ка̄йакамма̄дисуддхийа̄ти пуббабха̄гака̄йакаммавачӣкаммаа̄джӣвасуддхийа̄ дӯратарӯпаниссайатам̣ арийамаггасса дассетӣти самбандхо. пан̃чан̇гикам̣…пе… паваттатам̣ дӣпети, на пана арийамаггасса пан̃чан̇гикатта̄ти адхиппа̄йо. н̃а̄паканидассананти н̃а̄пакабха̄ванидассанам̣, етена ‘‘вачанато’’ти идам̣ хетуаттхе ниссаккавачананти дассети. вачанатоти ва̄ ӣдисасса вачанасса саббха̄вато. пат̣ипада̄йа екадесопи пат̣ипада̄ ева̄ти аттхо. ниддит̣т̣хо дхаммасан̇га̄хакехи сан̇га̄йанавасена.
джха̄нехи десана̄павесо ‘‘локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄ветӣ’’ти (дха. са. 277) джха̄насӣсена десана̄ва. татха̄ бха̄вана̄павесо. па̄л̣игамананти па̄л̣ипаватти па̄т̣хадесана̄. йатха̄виджджама̄надхаммавасена̄ти тасмим̣ читтуппа̄де лаббхама̄навитакка̄дидхаммавасена.
абхидхаммабха̄джанӣйаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.