3. паччайава̄раван̣н̣ана̄
243. паччайа̄ти еттха пати айо паччайо. пати-саддо патит̣т̣хаттхам̣ дӣпети, айа-саддо гатим̣, патит̣т̣ха̄бхӯта̄ гати ниссайо паччайоти вуттам̣ хоти, тато паччайа̄, паччайакаран̣ато тада̄йаттабха̄вагаманато ва̄ти аттхо.
‘‘маха̄бхӯте паччайа̄ читтасамут̣т̣ха̄нам̣ рӯпа’’нти (пат̣т̣ха̄. 1.1.245) бхӯтупа̄да̄рӯпа̄ни саха сан̇ган̣хитва̄ вуттам̣. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана читтасамут̣т̣ха̄не ча маха̄бхӯте нисса̄йа читтасамут̣т̣ха̄нам̣ упа̄да̄рӯпанти сайам̣ ниссайо ахутва̄ ниссайе уппаджджама̄нена упа̄да̄рӯпена нидассанам̣ катанти дат̣т̣хаббам̣.
255. асан̃н̃а…пе… кат̣атта̄рӯпам̣ упа̄да̄рӯпанти еттха йо пат̣иччава̄ре сахаджа̄те каммаутуджа̄нам̣, камме ча еканта̄некантакаммаджа̄нам̣ васена аттхо вутто, со на̄дхиппето ева ‘‘кат̣атта̄рӯпа’’нти каммасамут̣т̣ха̄нарӯпассева саббасса ча гахитатта̄ти там̣ паха̄йа йатха̄гахитасса кат̣атта̄рӯпасса висесанавасена ‘‘упа̄да̄рӯпасан̇кха̄там̣ кат̣атта̄рӯпа’’нти аттхама̄ха. маха̄бхӯте пана пат̣ичча паччайа̄ ча маха̄бхӯта̄нам̣ уппатти на нива̄ретабба̄ти упа̄да̄рӯпаггахан̣ена кат̣атта̄рӯпаггахан̣ам̣ ависесетва̄ упа̄да̄рӯпа̄нам̣ ниваттетабба̄нам̣ аттхита̄йа кат̣атта̄рӯпаггахан̣енева упа̄да̄рӯпаггахан̣асса висесанам̣ дат̣т̣хаббам̣.
269-276. ‘‘абйа̄катена абйа̄катам̣, кусалам̣, акусала’’нти ваттаббе ‘‘абйа̄катена кусалам̣, акусалам̣, абйа̄ката’’нти, ‘‘кусалам̣ дхаммам̣ пат̣ичча кусало ча акусало ча дхамма̄ кусаласса̄ти ана̄маситва̄’’ти ча пуримапа̄т̣хе пама̄далекха̄ дат̣т̣хабба̄.
286-287. нахетупаччайа̄ напуреджа̄те двети еттха ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘а̄руппе пана ахетукамохасса ахетукакирийасса ча васена двети вутта̄, навиппайутте двети а̄руппе ахетука̄кусалакирийавасена̄’’ти вуттам̣, там̣ лаббхама̄несу екадесена нидассанавасена вуттанти дат̣т̣хаббам̣. а̄руппе пана ахетукамохасса ахетукакирийа̄йа ахетукапат̣исандхийа̄ екаччасса ча рӯпасса васена две вутта̄ти, навиппайутте двети а̄руппе ахетука̄кусалакирийа̄екаччарӯпа̄нам̣ васена̄ти вуттанти. ‘‘нонаттхиновигатесу еканти саббарӯпасса васена̄’’ти вуттам̣, нахетумӯлакатта̄ имасса найасса хетупаччайам̣ лабхантам̣ на лаббхатӣти ‘‘екаччасса рӯпасса васена̄’’ти бхавитаббам̣. чаккха̄дидхаммавасена пана читтасамут̣т̣ха̄на̄дикот̣т̣ха̄савасена ва̄ саббам̣ лаббхатӣти ‘‘саббарӯпасса̄’’ти вуттам̣ сийа̄.
289-296. а̄гата̄на̄гатанти пан̃хавасена вуттам̣, лаббхама̄на̄лаббхама̄нанти а̄гате ча пан̃хе лаббхама̄на̄лаббхама̄надхаммавасена.
паччайава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.