4. упа̄диннаттикаван̣н̣ана̄

15. упа̄диннаттике анупа̄диннаанупа̄да̄нийам̣ дхаммам̣ пат̣ичча анупа̄диннаанупа̄да̄нийо дхаммо уппаджджати на̄дхипатипаччайа̄ти етена сайам̣ адхипатибхӯтатта̄ авирахита̄рамман̣а̄дхипатӣсупи адхипати дувидхенапи адхипатипаччайена уппаджджатӣти на ваттаббо, айаметасса сабха̄воти дассети.

72. упа̄диннупа̄да̄нийо кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро упа̄диннупа̄да̄нийасса ка̄йасса а̄ха̄рапаччайена паччайоти еттха каммаджа̄нам̣ рӯпа̄нам̣ аббхантарагата̄ оджа̄ тассева каммаджака̄йасса рӯпаджӣвитиндрийам̣ вийа кат̣атта̄рӯпа̄нам̣ анупа̄ланупаттхамбханавасена паччайо, на джанакавасена̄ти айаматтхо ат̣т̣хакатха̄йам̣ вутто. етасмим̣ пана аттхе сати упа̄диннупа̄да̄нийо ча анупа̄диннаанупа̄да̄нийо ча дхамма̄ упа̄диннупа̄да̄нийасса дхаммасса аттхипаччайена паччайо паччха̄джа̄тиндрийанти еттха ‘‘а̄ха̄ра’’нтипи ваттаббам̣, йади ча каммаджа̄ оджа̄ сакала̄парӯпа̄намева а̄ха̄рапаччайо хоти, евам̣ сати ‘‘упа̄диннупа̄да̄нийо кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро анупа̄диннупа̄да̄нийасса ка̄йасса а̄ха̄рапаччайена паччайо’’ти на ваттаббам̣ сийа̄, вуттан̃чидам̣, тампи анаджджхохат̣а̄йа сасанта̄нагата̄йа упа̄динноджа̄йа анупа̄диннупа̄да̄нийасса ка̄йасса а̄ха̄рапаччайам̣ сандха̄йа вуттам̣. еван̃ча сати ‘‘упа̄диннупа̄да̄нийо ча анупа̄диннаанупа̄да̄нийо ча дхамма̄ анупа̄диннупа̄да̄нийасса дхаммасса аттхипаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.4.85) айампи пан̃хо паччха̄джа̄та̄ха̄равасена уддхаритаббо сийа̄, тасма̄ аджджхохат̣асса упа̄динна̄ха̄расса локуттараккхан̣е абха̄вато думӯлакесу пат̣хамапан̃хе ‘‘а̄ха̄ра’’нти на вуттам̣. дутийапан̃хо ча на уддхат̣о, на итарасса упа̄динна̄ха̄расса ка̄мабхаве асамбхава̄бха̄ватоти аджджхохат̣амева ман̣д̣ӯка̄дисарӣрагатам̣ упа̄динна̄ха̄рам̣ сандха̄йа ‘‘упа̄диннупа̄да̄нийо кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро упа̄диннупа̄да̄нийасса ча анупа̄диннупа̄да̄нийасса ча ка̄йасса а̄ха̄рапаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.4.74) ваданта̄нам̣ ва̄до балаватаро. на хи аджджхохат̣аматта̄ва ман̣д̣ӯка̄дайо куччхивиттхатам̣ на каронти, на ча балам̣ на упаджа̄йанти, на ча рӯпависесо на вин̃н̃а̄йатӣти.

‘‘анупа̄диннаанупа̄да̄нийо дхаммо упа̄диннупа̄да̄нийасса ча анупа̄диннаанупа̄да̄нийасса ча дхаммасса аттхипаччайена паччайо сахаджа̄там̣ паччха̄джа̄та’’нти (пат̣т̣ха̄. 1.4.83) евама̄дӣхи идха вуттехи екамӯлакадукатика̄васа̄напан̃хависсаджджанехи ‘‘кусало дхаммо кусаласса ча абйа̄катасса ча дхаммасса аттхипаччайена паччайо сахаджа̄та’’нтиа̄дина̄ идха дутийадука̄васа̄не вийа виссаджджанам̣ лаббхатӣти вин̃н̃а̄йати. сукха̄вабодханаттхам̣ пана таттха сахаджа̄тавасенева виссаджджанам̣ катам̣. паччанӣйе пана сахаджа̄тассева апат̣иккхепе ла̄бхато, пат̣иккхепе ча ала̄бхато сахаджа̄тапаччайавасенева екамӯлакадука̄васа̄на̄ таттха уддхат̣а̄, идха панетехи виссаджджанехи еко дхаммо сахаджа̄та̄дӣсу аттхипаччайависесесу анекехипи анекесам̣ дхамма̄нам̣ еко аттхипаччайо хотӣти дасситам̣ хоти. еко хи дхаммо екасса дхаммасса екенева аттхипаччайависесена аттхипаччайо хоти, еко анекесам̣ екенапи анекехипи, татха̄ анеко екасса, анеко анекесам̣ сама̄натте паччайуппаннадхамма̄нам̣, аттхипаччайависесесу пана пан̃часу сахаджа̄там̣ пуреджа̄тенева саха аттхипаччайо хоти, анан̃н̃адхамматте паччха̄джа̄тена ча, на на̄на̄дхамматте.

йади сийа̄, ‘‘упа̄диннупа̄да̄нийо ча анупа̄диннаанупа̄да̄нийо ча дхамма̄ упа̄диннупа̄да̄нийасса дхаммасса аттхипаччайена паччайо паччха̄джа̄там̣ индрийа’’нти еттха ‘‘сахаджа̄та’’нтипи ваттаббам̣ сийа̄. каммаджа̄нан̃хи бхӯта̄нам̣ сахаджа̄та̄нам̣ паччха̄джа̄та̄нан̃ча локуттара̄нам̣ екаккхан̣е лаббхама̄на̄нампи еко аттхипаччайабха̄во наттхи сахаджа̄тапаччха̄джа̄та̄нам̣ на̄на̄дхамма̄нам̣ вируддхасабха̄ватта̄ти там̣ на вуттанти ведитаббам̣. еван̃ча катва̄ паччанӣйе ча ‘‘наиндрийе ба̄вӣса̄’’ти вуттам̣. ан̃н̃атха̄ хи индрийапат̣иккхепепи сахаджа̄тапаччха̄джа̄тавасена тасса пан̃хасса ла̄бхато ‘‘тевӣса̄’’ти ваттаббам̣ сийа̄ти. пуреджа̄там̣ сахаджа̄тенева саха аттхипаччайо хоти, на итарехи, тампи ваттху там̣сахитапуреджа̄тамева, на итарам̣. кусалаттике хи пан̃ха̄ва̄ре ‘‘навиппайуттапаччайа̄ аттхийа̄ пан̃ча̄’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.1.649) вуттам̣, санидассанаттике пана ‘‘виппайутте ба̄вӣса̄’’ти. йам̣ пана таттха аттхивибхан̇ге паччайуддха̄ре ча тимӯлакека̄васа̄нам̣ уддхат̣ам̣, там̣ ваттхусахитасса а̄рамман̣апуреджа̄тасса сахаджа̄тена, саха паччайабха̄ватоти паччха̄джа̄там̣ а̄ха̄риндрийехева, анан̃н̃адхамматте ча сахаджа̄тена ча, а̄ха̄ро паччха̄джа̄тиндрийехева, индрийам̣ паччха̄джа̄та̄ха̄рена̄ти еваметам̣ аттхипаччайавибха̄гам̣ саллаккхетва̄ ануломе паччанӣйа̄дӣсу ча лаббхама̄на̄ пан̃ха̄ уддхаритабба̄.

упа̄диннаттикаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.