2. паваттива̄раван̣н̣ана̄
50-205. паваттива̄ре ведана̄ккхандха̄димӯлака̄ни паччхименева саха йоджетва̄ тӣн̣и две екан̃ча йамака̄ни вутта̄ни, на пуримена. касма̄? амиссакака̄лабхедесу ва̄ресу аттхависеса̄бха̄вато. пуримасса хи паччхимена йоджитайамакамева паччхимасса пуримена йоджана̄йа пуччха̄нам̣ уппат̣ипа̄т̣ийа̄ вуччеййа, аттхе пана на кочи висесоти. пуччха̄виссаджджанесупи висесо наттхи, тена татха̄ йоджана̄ на ката̄ти. ка̄лабхеда̄ панеттха чха ева вутта̄. атӣтена паччуппанно, ана̄гатена паччуппанно, ана̄гатена̄тӣтоти ете пана тайо йатха̄дассита̄ миссакака̄лабхеда̄ ева тайо, на висум̣ виджджантӣти на гахита̄. таттха таттха хи пат̣иломапуччха̄хи атӣтена паччуппанна̄дайо ка̄лабхеда̄ дассита̄, тенева ча найена ‘‘йасса рӯпаккхандхо уппаджджиттха, тасса ведана̄ккхандхо уппаджджатӣ’’тиа̄ди сакка̄ йоджетум̣. тенева хи миссакака̄лабхедесу ча на паччхимапаччхимасса кхандхасса пуримапуримена йоджанам̣ катва̄ йамака̄ни вутта̄ни, амиссакака̄лабхедесу гахитанийа̄мена сукхаггахан̣аттхампи паччхимапаччхименева йоджетва̄ вутта̄нӣти.
имина̄йева ча лаккхан̣ена̄тиа̄дина̄ йена ка̄ран̣ена ‘‘пурепан̃хо’’ти ча ‘‘паччха̄пан̃хо’’ти ча на̄мам̣ вуттам̣, там̣ дассети. йасса хи сарӯпадассанена виссаджджанам̣ хоти, со парипӯретва̄ виссаджджетаббаттхасан̇ган̣ханато парипун̣н̣апан̃хо на̄ма. там̣виссаджджанасса пана пуримакот̣т̣ха̄сена садисаттхата̄йа пурепан̃хо, паччхимакот̣т̣ха̄сасадисаттхата̄йа ‘‘паччха̄пан̃хо’’ти ча на̄мам̣ вуттам̣. садисаттхата̄ ча саннит̣т̣ха̄насам̣сайападависесам̣ авича̄ретва̄ екена падена сан̇гахитасса кхандхасса уппа̄даниродхала̄бхаса̄ман̃н̃аматтена пурепан̃хе дат̣т̣хабба̄. саннит̣т̣ха̄нападасан̇гахитасса ва̄ кхандхасса анун̃н̃а̄тавасена пурепан̃хо вуттоти йуттам̣.
саннит̣т̣ха̄наттхассева пат̣иккхипанам̣ пат̣иккхепо, сам̣сайаттханива̄ран̣ам̣ пат̣иседхоти айам̣ пат̣иккхепапат̣иседха̄нам̣ висесо. па̄л̣ипадамева хутва̄ти пуччха̄па̄л̣ийа̄ ‘‘нуппаджджатӣ’’ти йам̣ падам̣ вуттам̣, на-ка̄равирахитам̣ тадева падам̣ хутва̄ти аттхо. таттха уппаттиниродхапат̣иседхасса пат̣иседханаттхам̣ па̄л̣игатийа̄ виссаджджанам̣ уппаттиниродха̄намева пат̣иседханаттхам̣ пат̣иседхена виссаджджанам̣ катанти ведитаббам̣.
чатуннам̣ пан̃ха̄нам̣ пан̃чаннан̃ча виссаджджана̄нам̣ саттавӣсатийа̄ т̣ха̄несу паккхепо тадекадесапаккхепавасена вуттоти ведитаббо. парипун̣н̣апан̃хо ева хи сарӯпадассанена ча виссаджджанам̣ саттавӣсатийа̄ т̣ха̄несу паккхипитаббанти.
ким̣ ну сакка̄ ито паранти ито па̄л̣иваваттха̄надассана̄дито ан̃н̃о ким̣ ну сакка̄ ка̄тунти ан̃н̃асса саккун̣еййасса абха̄вам̣ дассети.
‘‘суддха̄ва̄са̄нам̣ тесам̣ таттха рӯпаккхандхо ча нуппаджджиттха ведана̄ккхандхо ча нуппаджджиттха̄’’ти етена суддха̄ва̄сабхӯмӣсу екабхӯмийампи дутийа̄ упапатти наттхӣти н̃а̄питам̣ хоти. пат̣исандхито пабхути хи йа̄ва чути, та̄ва паваттакаммаджасанта̄нам̣ екаттена гахетва̄ тасса уппа̄даниродхавасена айам̣ десана̄ паватта̄. тасмин̃хи аббоччхинне кусала̄дӣнан̃ча паватти хоти, воччхинне ча аппаваттӣти тенева ча уппа̄даниродха̄ дассита̄, тасма̄ тасса екасаттасса пат̣исандхиуппа̄дато йа̄ва чутиниродхо, та̄ва атӣтата̄ наттхи, на ча тато пуббе таттха пат̣исандхивасена каммаджасанта̄нам̣ уппаннапуббанти кхандхадвайампи ‘‘нуппаджджиттха̄’’ти вуттам̣. касма̄ пана ета̄йа па̄л̣ийа̄ сакалепи суддха̄ва̄се дутийа̄ пат̣исандхи наттхӣти на вин̃н̃а̄йатӣти? уддхам̣сотапа̄л̣исаббха̄ва̄. двепи хи па̄л̣ийо сам̣сандетабба̄ти.
‘‘асан̃н̃асатта̄нам̣ тесам̣ таттха рӯпаккхандхо уппаджджиссатӣ’’ти еттха ‘‘йасса йаттха рӯпаккхандхо уппаджджиссатӣ’’ти етена саннит̣т̣ха̄нена висесита̄ асан̃н̃асатта̄пи сантӣти те ева гахетва̄ ‘‘асан̃н̃асатта̄на’’нти вуттам̣. тена йе саннит̣т̣ха̄нена ваджджита̄, те тато пан̃чавока̄рам̣ гантва̄ паринибба̄йиссанти, на тесам̣ пуна асан̃н̃е упапаттиппасан̇го аттхӣти те сандха̄йа̄ха – ‘‘паччхимабхавика̄нам̣ тесам̣ таттха рӯпаккхандхо ча нуппаджджиссати ведана̄ккхандхо ча нуппаджджиссатӣ’’ти (йама. 1.кхандхайамака.65). еттха ким̣ пан̃чавока̄ра̄дибха̄во вийа паччхимабхавопи кочи аттхи, йаттха тесамануппатти бхависсатӣти? наттхи пан̃чавока̄ра̄дибхавесвева йаттха ва̄ таттха ва̄ т̣хита̄нам̣ паччхимабхавика̄нам̣ ‘‘йасса йаттха рӯпаккхандхо нуппаджджиссатӣ’’ти етена саннит̣т̣ха̄нена сан̇гахитатта̄. тесам̣ таттха итара̄нуппаттибха̄ван̃ча ануджа̄нанто ‘‘ведана̄ккхандхо ча нуппаджджиссатӣ’’ти а̄ха̄ти.
‘‘суддха̄ва̄се париниббанта̄на’’нти идам̣ саппат̣исандхика̄нам̣ аппат̣исандхика̄нан̃ча суддха̄ва̄са̄нам̣ там̣там̣бхӯмийам̣ кхандхапаринибба̄навасена вуттанти ведитаббам̣. саббесан̃хи тесам̣ таттха ведана̄ккхандхо нуппаджджиттха̄ти. йатха̄ пана ‘‘нируджджхиссатӣ’’ти вачанам̣ паччуппаннепи уппа̄даккхан̣асаман̇гимхи паваттати, на евам̣ ‘‘уппаджджиттха̄’’ти вачанам̣ паччуппанне паваттати, атха кхо уппаджджитва̄ вигате атӣте ева, тасма̄ ‘‘париниббанта̄нам̣ нуппаджджиттха̄’’ти вуттам̣ уппаннасанта̄насса авигататта̄. ананта̄ локадха̄туйоти ока̄сасса апариччхиннатта̄ ока̄савасена вуччама̄на̄нам̣ уппа̄даниродха̄нампи париччхеда̄бха̄вато сам̣кин̣н̣ата̄ хотӣти ‘‘йаттха ведана̄ккхандхо уппаджджати, таттха сан̃н̃а̄ккхандхо нируджджхатӣти? а̄манта̄’’ти вуттам̣.
паваттива̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.