1. тит̣ха̄насуттаван̣н̣ана̄

21. татийасса пат̣хаме амама̄ти ваттха̄бхаран̣апа̄набходжана̄дӣсупи маматтавирахита̄. апариггаха̄ти иттхипариггахена апариггаха̄. тесам̣ кира ‘‘айам̣ майхам̣ бхарийа̄’’ти маматтам̣ на хоти, ма̄тарам̣ ва̄ бхагиним̣ ва̄ дисва̄ чхандара̄го на уппаджджати. дхаммата̄сиддхасса сӣласса а̄нубха̄вена путте дит̣т̣хаматте ева ма̄тутханато тхан̃н̃ам̣ паггхарати, тена сан̃н̃а̄н̣ена несам̣ ма̄тари путтасса ма̄тусан̃н̃а̄, ма̄ту ча путте путтасан̃н̃а̄ паччупат̣т̣хита̄ти кечи.

апичеттха (са̄раттха. т̣ӣ. 1.1 веран̃джакан̣д̣аван̣н̣ана̄) уттаракурука̄нам̣ пун̃н̃а̄нубха̄васиддхо айампи висесо ведитаббо. таттха кира тесу тесу падесесу гхананичитапаттасан̃чханнаса̄кха̄паса̄кха̄ кӯт̣а̄га̄расама̄ манорама̄ руккха̄ тесам̣ манусса̄нам̣ нивесанакиччам̣ са̄дхенти. йаттха сукхам̣ нивасанти, ан̃н̃епи таттха руккха̄ суджа̄та̄ саббада̄пи пуппхитагга̄ тит̣т̣ханти. джала̄сайа̄пи викаситакамалакувалайапун̣д̣арӣкасогандхика̄дипуппхасан̃чханна̄ саббака̄лам̣ парамасугандхам̣ самантато пава̄йанта̄ тит̣т̣ханти. сарӣрампи тесам̣ атидӣгха̄дидосарахитам̣ а̄рохапарин̣а̄хасампаннам̣ джара̄йа анабхибхӯтатта̄ валитапалита̄дидосавирахитам̣ йа̄вата̄йукам̣ апариккхӣн̣аджавабалапараккамасобхамева хутва̄ тит̣т̣хати. анут̣т̣ха̄напхалӯпаджӣвита̄йа на ча несам̣ касиван̣иджджа̄дивасена а̄ха̄рапарийет̣т̣хивасена дуккхам̣ аттхи, тато ева на да̄сада̄сикаммакара̄дипариггахо аттхи, на ча таттха сӣтун̣хад̣ам̣самакасава̄та̄тапасарӣсапава̄л̣а̄дипариссайо аттхи. йатха̄ на̄меттха гимха̄нам̣ паччхиме ма̄се паччӯсавела̄йам̣ самасӣтун̣хо уту хоти, евамева саббака̄лам̣ таттха самасӣтун̣хова уту хоти, на ча несам̣ кочи упагха̄то вихеса̄ ва̄ уппаджджати. акат̣т̣хапа̄кимева са̄лим̣ акан̣ам̣ атхусам̣ суддхам̣ сугандхам̣ тан̣д̣улаппхалам̣ парибхун̃джанти. там̣ бхун̃джанта̄нам̣ несам̣ кут̣т̣хам̣, ган̣д̣о, кила̄со, сосо, ка̄со, са̄со, апама̄ро, джароти евама̄дико на кочи рого уппаджджати, на ча те кхуджджа̄ ва̄ ва̄мана̄ ва̄ ка̄н̣а̄ ва̄ кун̣ӣ ва̄ кхан̃джа̄ ва̄ паккхахата̄ ва̄ викалан̇га̄ ва̄ викалиндрийа̄ ва̄ хонти.

иттхийопи таттха на̄тидӣгха̄, на̄тирасса̄, на̄тикиса̄, на̄титхӯла̄, на̄тика̄л̣а̄, наччода̄та̄, собхаггаппаттарӯпа̄ хонти. татха̄ хи дӣгхан̇гулӣ, тамбанакха̄, аламбатхана̄, танумаджджха̄, пун̣н̣ачандамукхӣ, виса̄лаккхӣ, мудугатта̄, сахиторӯ, ода̄таданта̄, гамбхӣрана̄бхӣ, тануджан̇гха̄, дӣгханӣлавеллитакесӣ, путхуласуссон̣ӣ, на̄тилома̄, на̄лома̄, субхага̄, утусукхасампхасса̄, сан̣ха̄, сакхила̄, сукхасамбха̄са̄, на̄на̄бхаран̣авибхӯсита̄ вичаранти. саббада̄пи сол̣асавассуддесика̄ вийа хонти, пуриса̄ ча пан̃чавӣсативассуддесика̄ вийа. на путтада̄ресу раджджанти. айам̣ таттха дхаммата̄.

сатта̄хикамева ча таттха иттхипуриса̄ ка̄маратийа̄ вихаранти. тато вӣтара̄га̄ вийа йатха̄сакам̣ гаччханти, на таттха идха вийа габбхоккантимӯлакам̣, габбхапарихаран̣амӯлакам̣, виджа̄йанамӯлакам̣ ва̄ дуккхам̣ хоти. раттакан̃чукато кан̃чанапат̣има̄ вийа да̄рака̄ ма̄тукуччхито амаккхита̄ ева семха̄дина̄ сукхенева никкхаманти. айам̣ таттха дхаммата̄.

ма̄та̄ пана путтам̣ ва̄ дхӣтарам̣ ва̄ виджа̄йитва̄ те вичаран̣акаппадесе т̣хапетва̄ анапеккха̄ йатха̄ручи гаччхати. тесам̣ таттха сайита̄нам̣ йе пассанти пуриса̄ ва̄ иттхийо ва̄, те аттано ан̇гулийо упана̄менти. тесам̣ каммабалена тато кхӣрам̣ паваттати, тена те да̄рака̄ йа̄пенти. евам̣ пана вад̣д̣хента̄ катипайадивасехева ладдхабала̄ хутва̄ да̄рика̄ иттхийо упагаччханти, да̄рака̄ пурисе. каппаруккхато ева ча тесам̣ таттха ваттха̄бхаран̣а̄ни ниппхаджджанти. на̄на̄вира̄гаван̣н̣авичитта̄ни хи сукхума̄ни мудусукхасампхасса̄ни ваттха̄ни таттха таттха каппаруккхесу оламбанта̄ни тит̣т̣ханти. на̄на̄видхарасмиджа̄ласамуджджалавивидхаван̣н̣аратанавинаддха̄ни анекавидхама̄ла̄каммалата̄каммабхиттикаммавичитта̄ни сӣсӯпагагӣвӯпагахаттхӯпагакат̣ӯпагапа̄дӯпага̄ни сован̣н̣амайа̄ни а̄бхаран̣а̄ни каппаруккхато оламбанти. татха̄ вӣн̣а̄мудин̇гапан̣авасаммата̄л̣асан̇кхавам̣савета̄л̣апарива̄динӣваллакӣпабхутика̄ тӯрийабхан̣д̣а̄пи тато тато оламбанти. таттха бахӯ пхаларуккха̄ кумбхаматта̄ни пхала̄ни пхаланти мадхурараса̄ни, йа̄ни парибхун̃джитва̄ те сатта̄хампи кхуппипа̄са̄хи на ба̄дхӣйанти.

наджджопи таттха сувисуддхаджала̄ суппатиттха̄ раман̣ӣйа̄ акаддама̄ ва̄лукатала̄ на̄тисӣта̄ наччун̣ха̄ сурабхигандхӣхи джаладжапуппхехи сан̃чханна̄ саббака̄лам̣ сурабхӣ ва̄йантийо санданти, на таттха кан̣т̣акика̄ каккхал̣агаччхалата̄ хонти, акан̣т̣ака̄ пуппхапхаласампанна̄ ева хонти, чанданана̄гаруккха̄ сайамева расам̣ паггхаранти, наха̄йитука̄ма̄ ча надититтхе екаджджхам̣ ваттха̄бхаран̣а̄ни т̣хапетва̄ надим̣ отаритва̄ нхатва̄ уттин̣н̣уттин̣н̣а̄ упарит̣т̣химам̣ упарит̣т̣химам̣ ваттха̄бхаран̣ам̣ ган̣ханти, на тесам̣ евам̣ хоти ‘‘идам̣ мама, идам̣ парасса̄’’ти. тато ева на тесам̣ кочи виггахо ва̄ вива̄до ва̄. сатта̄хика̄ ева ча несам̣ ка̄маратикӣл̣а̄ хоти, тато вӣтара̄га̄ вийа вичаранти. йаттха ча руккхе сайитука̄ма̄ хонти, таттхева сайанам̣ упалаббхати. мате ча сатте дисва̄ на роданти на сочанти. тан̃ча ман̣д̣айитва̄ никкхипанти. та̄вадева ча несам̣ татха̄рӯпа̄ сакун̣а̄ упагантва̄ матам̣ дӣпантарам̣ ненти, тасма̄ суса̄нам̣ ва̄ асучит̣т̣ха̄нам̣ ва̄ таттха наттхи, на ча тато мата̄ нирайам̣ ва̄ тираччха̄найоним̣ ва̄ петтивисайам̣ ва̄ упападжджанти. дхаммата̄сиддхасса пан̃часӣласса а̄нубха̄вена те девалоке ниббаттантӣти ваданти. вассасахассамева ча несам̣ саббака̄лам̣ а̄йуппама̄н̣ам̣, саббаметам̣ тесам̣ пан̃часӣлам̣ вийа дхаммата̄сиддхамева̄ти.

тит̣ха̄насуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.