3. тан̣ха̄мӯлакасуттаван̣н̣ана̄
23. татийе (дӣ. ни. т̣ӣ. 2.103) есанатан̣ха̄ти бхога̄нам̣ парийесанавасена паватта̄ тан̣ха̄. еситатан̣ха̄ти парийит̣т̣хесу бхогесу уппаджджама̄натан̣ха̄. паритассанавасена парийесати ета̄йа̄ти парийесана̄, а̄сайато пайогато ча парийесана̄ татха̄паватто читтуппа̄до. тена̄ха ‘‘тан̣ха̄йа сати хотӣ’’ти. рӯпа̄диа̄рамман̣аппат̣ила̄бхоти саваттхука̄нам̣ рӯпа̄диа̄рамман̣а̄нам̣ гавесанавасена пат̣ила̄бхо. йам̣ пана апарийит̣т̣хам̣йева лаббхати, тампи аттхато парийесана̄йа ладдхамева на̄ма татха̄рӯпасса каммасса пуббекататта̄ ева лаббханато. тена̄ха ‘‘со хи парийесана̄йа сати хотӣ’’ти.
сукхавиниччхайанти сукхам̣ висесато ниччхинотӣти сукхавиниччхайо. сукхам̣ сабха̄вато самудайато аттхан̇гамато а̄дӣнавато ниссаран̣ато ча йа̄тха̄вато джа̄нитва̄ паваттан̃а̄н̣ам̣ва сукхавиниччхайам̣. джан̃н̃а̄ти джа̄неййа. ‘‘субхам̣ сукха’’нтиа̄дикам̣ а̄рамман̣е абхӯта̄ка̄рам̣ вивидхам̣ ниннабха̄вена чиноти а̄ропетӣти виниччхайо, асса̄да̄нупассана̄ тан̣ха̄. дит̣т̣хийа̄пи евамева виниччхайабха̄во ведитаббо. имасмим̣ пана сутте витаккойева а̄гатоти йоджана̄. имасмим̣ пана суттети саккапан̃хасутте (дӣ. ни. 2.358). таттха хи ‘‘чхандо кхо, дева̄наминда, витакканида̄но’’ти а̄гатам̣. идха̄ти имасмим̣ сутте. витаккенева виниччхинантӣти етена ‘‘виниччхинати етена̄ти виниччхайо’’ти виниччхайасаддасса каран̣аса̄дханама̄ха. еттакантиа̄ди виниччхайана̄ка̄радассанам̣.
чханданат̣т̣хена чхандо, евам̣ ран̃джанат̣т̣хена ра̄готи чхандара̄го. сва̄йам̣ ана̄севаната̄йа мандо хутва̄ паватто идха̄дхиппетоти а̄ха ‘‘дуббалара̄гасса̄дхивачана’’нти. аджджхоса̄нанти тан̣ха̄дит̣т̣хивасена абхинивесанам̣. ‘‘майхам̣ ида’’нти хи тан̣ха̄га̄хо йебхуййена аттагга̄хасанниссайова хоти. тена̄ха ‘‘ахам̣ мамантӣ’’ти. балавасаннит̣т̣ха̄нанти ча тесам̣ га̄ха̄нам̣ тхирабха̄ваппаттима̄ха. тан̣ха̄дит̣т̣хивасена париггахакаран̣анти ахам̣ маманти балавасаннит̣т̣ха̄навасена абхинивит̣т̣хасса аттаттанийагга̄хаваттхуно ан̃н̃а̄са̄дха̄ран̣ам̣ вийа катва̄ париггахетва̄ т̣ха̄нам̣, татха̄паватто лобхасахагатачиттуппа̄до. аттана̄ париггахитасса ваттхуно йасса васена парехи са̄дха̄ран̣абха̄васса асахама̄но хоти пуггало, со дхаммо асаханата̄. евам̣ вачанаттхам̣ ваданти нируттинайена. саддалаккхан̣ена пана йасса дхаммасса васена маччхарийайогато пуггало маччхаро, тасса бха̄во, каммам̣ ва̄ маччхарийам̣, маччхаро дхаммо. маччхарийасса балавабха̄вато а̄дарена раккхан̣ам̣ а̄раккхоти а̄ха ‘‘два̄ра…пе… сут̣т̣ху раккхан̣а’’нти.
аттано пхалам̣ каротӣти каран̣ам̣, йам̣ кин̃чи ка̄ран̣ам̣. адхикам̣ каран̣анти адхикаран̣ам̣, висесака̄ран̣ам̣. висесака̄ран̣ан̃ча бхога̄нам̣ а̄раккхадан̣д̣а̄да̄на̄дианаттхасамбхавасса̄ти вуттам̣ ‘‘а̄раккха̄дхикаран̣а’’нтиа̄ди. параниседханаттханти ма̄ран̣а̄дина̄ паресам̣ виба̄дханаттхам̣. а̄дийанти етена̄ти а̄да̄нам̣, дан̣д̣асса а̄да̄нам̣ дан̣д̣а̄да̄нам̣, дан̣д̣ам̣ а̄харитва̄ паравихет̣ханачиттуппа̄до. саттха̄да̄непи есева найо. хаттхапара̄ма̄са̄дивасена ка̄йена ка̄таббо калахо ка̄йакалахо. маммагхат̣т̣ана̄дивасена ва̄ча̄йа ка̄таббо калахо ва̄ча̄калахо. вируджджханавасена вирӯпам̣ ган̣ха̄ти етена̄ти виггахо. вируддхам̣ вадати етена̄ти вива̄до. ‘‘тувам̣ тува’’нти ага̄рававачанасахачаран̣ато тувам̣тувам̣. саббепи те татха̄паваттадосасахагата̄ читтуппа̄да̄ ведитабба̄. тена̄ха бхагава̄ ‘‘анеке па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ самбхавантӣ’’ти.
тан̣ха̄мӯлакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.