11. кодханасуттаван̣н̣ана̄

64. ека̄дасаме сапаттакаран̣а̄ти ва̄ сапаттехи ка̄табба̄. кодхананти куджджханасӣлам̣. кодханойанти куджджхано айам̣. айанти ча нипа̄таматтам̣. кодхапаретоти кодхена анугато, пара̄бхибхӯто ва̄. дуббан̣н̣ова хотӣти пакатийа̄ ван̣н̣ава̄пи алан̇катаппат̣ийаттопи мукхавика̄ра̄дивасена вирӯпо ева хоти. етарахи а̄йатин̃ча̄ти кодха̄бхибхӯтасса екантамидам̣ пхаланти дӣпетум̣ ‘‘дуббан̣н̣ова̄’’ти авадха̄ран̣ам̣ катва̄ пуна ‘‘кодха̄бхибхӯто’’ти вуттам̣.

айасабха̄ванти акиттимабха̄вам̣. аттано паресан̃ча анаттхам̣ джанетӣти анаттхаджанано. антаратоти аббхантарато, читтато ва̄. там̣ джано на̄вабуджджхатӣти кодхасан̇кха̄там̣ антарато аббхантаре аттано читтейева джа̄там̣ анаттхаджананачиттаппакопана̄дибхайам̣ бхайахетум̣ айам̣ ба̄ламаха̄джано на джа̄на̄ти. йанти йаттха. бхумматтхе хи етам̣ паччаттавачанам̣. йасмим̣ ка̄ле кодхо сахате нарам̣, андхатамам̣ тада̄ хотӣти самбандхо. йанти ва̄ ка̄ран̣авачанам̣, йасма̄ кодхо уппаджджама̄но нарам̣ сахате абхибхавати, тасма̄ андхатамам̣ тада̄ хоти, йада̄ куддхоти аттхо йам̣-там̣-садда̄нам̣ екантасамбандхабха̄вато. атха ва̄ йанти кирийа̄пара̄масанам̣. сахатети йадетам̣ кодхасса саханам̣ абхибхаванам̣, етам̣ андхатамам̣ бхавананти аттхо. атха ва̄ йам̣ нарам̣ кодхо сахате абхибхавати, тасса андхатамам̣ тада̄ хоти. тато ча куддхо аттхам̣ на джа̄на̄ти, куддхо дхаммам̣ на пассатӣти.

бхӯнам̣ вуччати вуддхи, тасса хананам̣ гха̄то етесанти бхӯнахачча̄ни. тена̄ха ‘‘хатавуддхӣнӣ’’ти. дама-саддена вуттамеваттхам̣ вибха̄ветум̣ пан̃н̃а̄вӣрийена дит̣т̣хийа̄ти вуттанти дассенто ‘‘катарена дамена̄’’тиа̄дима̄ха. анекаттхо хи дама-саддо. ‘‘саччена данто дамаса̄ упето, ведантагӯ вуситабрахмачарийо’’ти (сам̣. ни. 1.195; су. ни. 467) еттха хи индрийасам̣варо дамоти вутто ‘‘маначчхат̣т̣ха̄ни индрийа̄ни даметӣ’’ти катва̄. ‘‘йади сачча̄ дама̄ ча̄га̄, кхантйа̄ бхиййодха виджджатӣ’’ти (сам̣. ни. 1.246; су. ни. 191) еттха пан̃н̃а̄ дамо ‘‘сам̣килесам̣ дамети паджахатӣ’’ти катва̄. ‘‘да̄нена дамена сам̣йамена саччаваджджена аттхи пун̃н̃ам̣, аттхи пун̃н̃асса а̄гамо’’ти (сам̣. ни. 4.365) еттха упосатхакаммам̣ дамо ‘‘упавасанавасена ка̄йакамма̄дӣни даметӣ’’ти катва̄. ‘‘саккхиссаси кхо твам̣, пун̣н̣а, имина̄ дамӯпасамена саманна̄гато суна̄парантасмим̣ джанападантаре вихариту’’нти (ма. ни. 3.396; сам̣. ни. 4.88) еттха адхива̄санаккханти дамо ‘‘кодхӯпана̄хамаккха̄дике дамети винодетӣ’’ти катва̄. ‘‘на ма̄нака̄масса дамо идхаттхи, на монаматтхи асама̄хитасса̄’’ти (сам̣. ни. 1.9) еттха абхисамбоджджхан̇га̄дико сама̄дхипаккхико дхаммо дамо ‘‘даммати читтам̣ етена̄’’ти катва̄. идха̄пи ‘‘там̣ дамена самуччхинде, пан̃н̃а̄вӣрийена дит̣т̣хийа̄’’ти вачанато дама-саддена пан̃н̃а̄вӣрийадит̣т̣хийо вутта̄.

кодханасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

абйа̄катаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.