4. а̄савасуттаван̣н̣ана̄

58. чатуттхе сам̣варена̄ти сам̣варена хетубхӯтена ва̄. идха̄ти айам̣ идха-саддо сабба̄ка̄рато индийасам̣варасам̣вутасса пуггаласса санниссайабхӯтаса̄санапаридӣпано, ан̃н̃асса татха̄бха̄ваппат̣иседхано ва̄ти вуттам̣ ‘‘идха̄ти идхасмим̣ са̄сане’’ти. пат̣исан̇кха̄ти пат̣исан̇кха̄йа. сан̇кха̄-саддо н̃а̄н̣акот̣т̣ха̄сапан̃н̃аттиган̣ана̄дӣсу диссати ‘‘сан̇кха̄йекам̣ пат̣исеватӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 2.168) хи н̃а̄н̣е диссати. ‘‘папан̃часан̃н̃а̄сан̇кха̄ самуда̄чарантӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.202, 204) кот̣т̣ха̄се. ‘‘тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ сан̇кха̄ саман̃н̃а̄’’тиа̄дӣсу (дха. са. 1313-1315) пан̃н̃аттийам̣. ‘‘на сукарам̣ сан̇кха̄ту’’нтиа̄дӣсу (сам̣. ни. 2.128) ган̣ана̄йа. идха пана н̃а̄н̣е дат̣т̣хаббо. тенева̄ха ‘‘пат̣исан̃джа̄нитва̄ паччавеккхитва̄ти аттхо’’ти. а̄дӣнавапаччавеккхан̣а̄ а̄дӣнавапат̣исан̇кха̄ти йоджана̄. сампалимат̣т̣ханти гхам̣ситам̣. анубйан̃джанасоти хаттхапа̄даситаа̄локитавилокита̄диппака̄рабха̄гасо. тан̃хи айонисоманасикарото килеса̄нам̣ анубйан̃джанато ‘‘анубйан̃джана’’нти вуччати. нимиттагга̄хоти иттхипурисанимиттасса субханимитта̄дикасса ва̄ килесаваттхубхӯтасса нимиттасса га̄хо. а̄диттапарийа̄йена̄ти а̄диттапарийа̄йе (сам̣. ни. 4.28; маха̄ва. 54) а̄гатанайена ведитаббо.

йатха̄ иттхийа̄ индрийам̣ иттхиндрийам̣, на евамидам̣, идам̣ пана чаккхумева индрийанти чаккхундрийам̣. тена̄ха ‘‘чаккхумева индрийа’’нти. йатха̄ а̄ва̄т̣е нийатат̣т̣хитико каччхапо ‘‘а̄ва̄т̣акаччхапо’’ти вуччати, евам̣ таппат̣ибаддхавуттита̄йа там̣ т̣ха̄но сам̣варо чаккхундрийасам̣варо. тена̄ха ‘‘чаккхундрийе сам̣варо чаккхундрийасам̣варо’’ти. нану ча чаккхундрийе сам̣варо ва̄ асам̣варо ва̄ наттхи. на хи чаккхупаса̄дам̣ нисса̄йа сати ва̄ мут̣т̣хассаччам̣ ва̄ уппаджджати. апича йада̄ рӯпа̄рамман̣ам̣ чаккхусса а̄па̄тхам̣ а̄гаччхати, тада̄ бхаван̇ге двиккхаттум̣ уппаджджитва̄ нируддхе кирийаманодха̄ту а̄ваджджанакиччам̣ са̄дхайама̄на̄ уппаджджитва̄ нируджджхати. тато чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ дассанакиччам̣, тато випа̄каманодха̄ту сампат̣иччханакиччам̣, тато випа̄камановин̃н̃а̄н̣адха̄ту сантӣран̣акиччам̣, тато кирийа̄хетукамановин̃н̃а̄н̣адха̄ту вот̣т̣хаббанакиччам̣ са̄дхайама̄на̄ уппаджджитва̄ нируджджхати, таданантарам̣ джаванам̣ джавати. таттха̄пи нева бхаван̇гасамайе, на а̄ваджджана̄дӣнам̣ ан̃н̃атарасамайе ча сам̣варо ва̄ асам̣варо ва̄ аттхи. джаванаккхан̣е пана саче дуссӣлйам̣ ва̄ мут̣т̣хассаччам̣ ва̄ ан̃н̃а̄н̣ам̣ ва̄ аккханти ва̄ косаджджам̣ ва̄ уппаджджати, асам̣варо хоти. тасмим̣ пана сӣла̄дӣсу уппаннесу сам̣варо хоти, тасма̄ ‘‘чаккхундрийе сам̣варо’’ти касма̄ вуттанти а̄ха ‘‘джаване уппаджджама̄нопи хеса…пе… чаккхундрийасам̣вароти вуччатӣ’’ти.

идам̣ вуттам̣ хоти – йатха̄ нагаре чатӯсу два̄ресу асам̣вутесу кин̃ча̄пи антогхарадва̄ракот̣т̣хакагаббха̄дайо сусам̣вута̄, татха̄пи антонагаре саббам̣ бхан̣д̣ам̣ араккхитам̣ агопитамева хоти. нагарадва̄рена хи пависитва̄ чора̄ йадиччхакам̣ кареййум̣, евамевам̣ джаване дуссӣлйа̄дӣсу уппаннесу тасмим̣ асам̣варе сати два̄рампи агуттам̣ хоти бхаван̇гампи а̄ваджджана̄дӣни вӣтхичитта̄нипи. йатха̄ пана нагарадва̄ресу сам̣вутесу кин̃ча̄пи антогхара̄дайо асам̣вута̄, татха̄пи антонагаре саббам̣ бхан̣д̣ам̣ сураккхитам̣ сугопитамева хоти. нагарадва̄ресу хи пихитесу чора̄нам̣ павесо наттхи, евамевам̣ джаване сӣла̄дӣсу уппаннесу два̄рампи сугуттам̣ хоти бхаван̇гампи а̄ваджджана̄дӣни вӣтхичитта̄нипи, тасма̄ джаванаккхан̣е уппаджджама̄нопи чаккхундрийасам̣вароти вуттоти.

сам̣варена саманна̄гато пуггало сам̣вутоти а̄ха ‘‘упето’’ти. айамеветтха аттхо сундаратароти упари па̄л̣ийам̣ сандиссанато вуттам̣. тена̄ха ‘‘татха̄ хӣ’’тиа̄ди.

йанти а̄десоти имина̄ лин̇гавипалла̄сена саддхим̣ вачанавипалла̄со катоти дассети, нипа̄тападам̣ ва̄ етам̣ путхувачанаттхам̣. вигха̄такара̄ти читтавигха̄такара̄, ка̄йачиттадуккханиббаттака̄ ва̄. йатха̄вуттакилесахетука̄ да̄ха̄нубандха̄ випа̄ка̄ ева випа̄капарил̣а̄ха̄. йатха̄ панеттха а̄сава̄ ан̃н̃е ча вигха̄такара̄ килесапарил̣а̄ха̄ самбхаванти, там̣ дассетум̣ ‘‘чаккхудва̄расмин̃хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. там̣ сувин̃н̃еййамева. еттха ча сам̣варан̣ӯпа̄йо, сам̣варитаббам̣, сам̣варо, йато со сам̣варо, йаттха сам̣варо, йатха̄ сам̣варо, йан̃ча сам̣варапхаланти айам̣ вибха̄го ведитаббо. катхам̣? ‘‘пат̣исан̇кха̄ йонисо’’ти хи сам̣варан̣ӯпа̄йо. чаккхундрийам̣ сам̣варитаббам̣. сам̣вараггахан̣ена гахита̄ сати сам̣варо. ‘‘асам̣вутасса̄’’ти сам̣варан̣а̄вадхи. асам̣варато хи сам̣варан̣ам̣. сам̣варитаббаггахан̣асиддхо идха сам̣варависайо. чаккхундрийан̃хи сам̣варан̣ам̣ н̃а̄н̣ам̣ рӯпа̄рамман̣е сам̣варайатӣти авуттасиддхойаматтхо. а̄саватаннимиттакилесапарил̣а̄ха̄бха̄во пхалам̣. евам̣ сотадва̄ра̄дӣсу йоджетаббам̣. саббаттхева̄ти манодва̄ре пан̃чадва̄ре ча̄ти саббасмим̣ два̄ре.

пат̣исан̇кха̄ йонисо чӣварантиа̄дӣсу ‘‘сӣтасса пат̣игха̄та̄йа̄’’тиа̄дина̄ паччавеккхан̣амева йонисо пат̣исан̇кха̄. ӣдисанти еварӯпам̣ ит̣т̣ха̄рамман̣ам̣. бхавапаттхана̄йа асса̄дайатоти бхавапаттхана̄мукхена бха̄витам̣ а̄рамман̣ам̣ асса̄дентасса. чӣваранти нива̄сана̄ди йам̣ кин̃чичӣварам̣. пат̣исеватӣти нива̄сана̄дивасена парибхун̃джати. йа̄вадева̄ти пайоджанапарима̄н̣анийаманам̣. сӣтаппат̣игха̄та̄дийева хи йогино чӣвараппат̣исеванаппайоджанам̣. сӣтасса̄ти сӣтадха̄туккхобхато ва̄ утупарин̣а̄мато ва̄ уппаннасса сӣтасса. пат̣игха̄та̄йа̄ти пат̣игха̄танаттхам̣ таппаччайасса вика̄расса виноданаттхам̣. ун̣хасса̄ти аггисанта̄пато уппаннасса ун̣хасса. д̣ам̣са̄дайо па̄кат̣а̄йева. пуна йа̄вадева̄ти нийатаппайоджанапарима̄н̣анийаманам̣. нийатан̃хи пайоджанам̣ чӣварам̣ пат̣исевантасса хирикопӣнаппат̣иччха̄данам̣, итарам̣ када̄чи. хирикопӣнанти самба̄дхат̣т̣ха̄нам̣. йасмин̃хи ан̇ге виват̣е хирӣ куппати винассати, там̣ хирийа̄ копанато хирикопӣнам̣, там̣пат̣иччха̄данаттхам̣ чӣварам̣ пат̣исевати.

пин̣д̣апа̄танти йам̣ кин̃чи а̄ха̄рам̣. со хи пин̣д̣олйена бхиккхуно патте патанато, таттха таттха ладдхабхиккха̄пин̣д̣а̄нам̣ па̄то саннипа̄тоти ва̄ ‘‘пин̣д̣апа̄то’’ти вуччати. нева дава̄йа̄ти на кӣл̣ана̄йа. на мада̄йа̄ти на баламадама̄намадапурисамадаттхам̣. на ман̣д̣ана̄йа̄ти на ан̇гапаччан̇га̄нам̣ пӣн̣анабха̄ваттхам̣. на вибхӯсана̄йа̄ти на тесам̣йева собхаттхам̣, чхависампаттиаттханти аттхо. има̄ни йатха̄ккамам̣ мохадосасан̣т̣ха̄наван̣н̣ара̄гӯпаниссайаппаха̄наттха̄ни ведитабба̄ни. пуримам̣ ва̄ двайам̣ аттано сам̣килесуппаттиниседханаттхам̣, итарам̣ парассапи. чатта̄рипи ка̄масукхаллика̄нуйогасса паха̄наттхам̣ вутта̄нӣти ведитабба̄ни. ка̄йасса̄ти рӯпака̄йасса. т̣хитийа̄ йа̄пана̄йа̄ти пабандхат̣т̣хитаттхан̃чева паваттийа̄ авиччхеданаттхан̃ча, чирака̄лат̣т̣хитаттхам̣ джӣвитиндрийасса паватта̄панаттхам̣. вихим̣сӯпаратийа̄ти джигхаччха̄дуккхасса упараматтхам̣. брахмачарийа̄нуггаха̄йа̄ти са̄санамаггабрахмачарийа̄нам̣ анугган̣ханаттхам̣. итӣти евам̣ имина̄ упа̄йена. пура̄н̣ан̃ча веданам̣ пат̣ихан̇кха̄мӣти пура̄н̣ам̣ абхуттапаччайа̄ уппаджджанакаведанам̣ пат̣иханисса̄ми. наван̃ча веданам̣ на уппа̄десса̄мӣти навам̣ бхуттапаччайа̄ уппаджджанакаведанам̣ на уппа̄десса̄ми. тасса̄ хи ануппаджджанаттхамева а̄ха̄рам̣ парибхун̃джати. еттха абхуттапаччайа̄ уппаджджанакаведана̄ на̄ма йатха̄вуттаджигхаччха̄нимитта̄ ведана̄. са̄ хи абхун̃джантасса бхиййо бхиййопавад̣д̣ханавасена уппаджджати, бхуттапаччайа̄ ануппаджджанакаведана̄пи кхуда̄нимитта̄ва ан̇гада̄хасӯла̄диведана̄ аппаватта̄. са̄ хи бхуттапаччайа̄ ануппанна̄ва на уппаджджиссати. вихим̣са̄нимиттата̄ чета̄сам̣ вихим̣са̄йа висесо.

йа̄тра̄ ча ме бхависсатӣти йа̄пана̄ ча ме чатуннам̣ ирийа̄патха̄нам̣ бхависсати. ‘‘йа̄пана̄йа̄’’ти имина̄ джӣвитиндрийайа̄пана̄ вутта̄, идха чатуннам̣ ирийа̄патха̄нам̣ авиччхедасан̇кха̄та̄ йа̄пана̄ти айамета̄сам̣ висесо. анаваджджата̄ ча пха̄сувиха̄ро ча̄ти айуттапарийесанаппат̣иггахан̣апарибхогапариваджджанена анаваджджата̄, паримитапарибхогена пха̄сувиха̄ро. асаппа̄йа̄паримитабходжанапаччайа̄ аратитандӣвиджамбхита̄вин̃н̃угараха̄дидоса̄бха̄вена ва̄ анаваджджата̄. саппа̄йапаримитабходжанапаччайа̄ ка̄йабаласамбхавена пха̄сувиха̄ро. йа̄вадаттхам̣ удара̄вадехакабходжанапариваджджанена ва̄ сеййасукхапассасукхамиддхасукха̄дӣнам̣ абха̄вато анаваджджата̄. чатупан̃ча̄лопаматтаӯнабходжанена чатуирийа̄патхайогйата̄па̄данато пха̄сувиха̄ро. вуттан̃хетам̣ –

‘‘чатта̄ро пан̃ча а̄лопе, абхутва̄ удакам̣ пиве;

алам̣ пха̄сувиха̄ра̄йа, пахитаттасса бхиккхуно’’ти. (тхерага̄. 983; ми. па. 6.5.10);

етта̄вата̄ ча пайоджанапариггахо, маджджхима̄ ча пат̣ипада̄ дӣпита̄ хоти. йа̄тра̄ ча ме бхависсатӣти пайоджанапариггахадӣпана̄. йа̄тра̄ хи нам̣ а̄ха̄рӯпайогам̣ пайоджети. дхаммикасукха̄паричча̄гахетуко пха̄сувиха̄ро маджджхима̄ пат̣ипада̄ антадвайапариваджджанато.

сена̄сананти сенан̃ча а̄санан̃ча. йаттха виха̄ра̄дике сети нипаджджати а̄сати нисӣдати, там̣ сена̄санам̣. утупариссайавиноданаппат̣исалла̄на̄ра̄маттханти утуйева парисаханат̣т̣хена париссайо сарӣра̄ба̄дхачиттавиккхепакаро, тасса виноданаттхам̣, ануппаннасса ануппа̄данаттхам̣, уппаннасса вӯпасаманаттхан̃ча̄ти аттхо. атха ва̄ йатха̄вутто уту ча сӣхабйаггха̄дипа̄кат̣апариссайо ча ра̄гадоса̄дипат̣иччханнапариссайо ча утупариссайо, тасса виноданаттхан̃чева екӣбха̄вапха̄сукаттхан̃ча. чӣвараппат̣исеване хирӣкопӣнаппат̣иччха̄данам̣ вийа там̣ нийатапайоджананти пуна ‘‘йа̄вадева̄’’ти вуттам̣.

гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ранти рогасса паччанӣкаппаваттийа̄ гила̄напаччайо, тато ева бхисаккасса анун̃н̃а̄таваттхута̄йа бхесаджджам̣, джӣвитасса парива̄расамбха̄рабха̄вехи париккха̄ро ча̄ти гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ро, там̣. веййа̄ба̄дхика̄нанти веййа̄ба̄дхато дха̄туккхобхато ча там̣ниббаттакут̣т̣хаган̣д̣апӣл̣ака̄дирогато уппанна̄нам̣. ведана̄нанти дуккхаведана̄нам̣. абйа̄баджджхапарамата̄йа̄ти ниддуккхапарамабха̄ва̄йа. йа̄ва там̣ дуккхам̣ саббам̣ пахӣнам̣ хоти, та̄ва пат̣исева̄мӣти йоджана̄. еваметтха сан̇кхепенева па̄л̣иван̣н̣ана̄ ведитабба̄. нававедануппа̄датопӣти на кевалам̣ а̄йатим̣ ева випа̄капарил̣а̄ха̄, атха кхо атибходжанапаччайа̄ алам̣са̄т̣ака̄дӣнам̣ вийа нававедануппа̄датопи ведитабба̄.

каммат̣т̣ха̄никасса чаланам̣ на̄ма каммат̣т̣ха̄напаричча̄готи а̄ха ‘‘чалати кампати каммат̣т̣ха̄нам̣ виджахатӣ’’ти. ‘‘кхамо хоти сӣтасса ун̣хасса̄’’ти еттха ча ломасана̄гаттхерасса ваттху катхетаббам̣. тхеро кира четийапаббате пийан̇гугуха̄йа падха̄нагхаре вихаранто антарат̣т̣хаке химапа̄тасамайе локантариканирайам̣ паччавеккхитва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ авиджахантова аббхока̄се вӣтина̄меси. гимхасамайе ча паччха̄бхаттам̣ бахичан̇каме каммат̣т̣ха̄нам̣ манасикарото седа̄писса каччхехи муччанти. атха нам̣ антева̄сико а̄ха – ‘‘идха, бханте, нисӣдатха, сӣтало ока̄со’’ти. тхеро ‘‘ун̣хабхайеневамхи, а̄вусо, идха нисинно’’ти авӣчимаха̄нирайам̣ паччавеккхитва̄ нисӣдийева. ун̣ханти четтха аггисанта̄пова ведитаббо сӯрийасанта̄пасса парато вуччама̄натта̄. сӯрийасанта̄павасена панетам̣ ваттху вуттам̣.

йо ча две тайо ва̄ре бхаттам̣ ва̄ па̄нӣйам̣ ва̄ алабхама̄нопи анаматагге сам̣са̄ре аттано петтивисайӯпапаттим̣ паччавеккхитва̄ аведханто каммат̣т̣ха̄нам̣ на виджахатийева. д̣ам̣самакасава̄та̄тапасампхассехи пхут̣т̣хо чепи тираччха̄нӯпапаттим̣ паччавеккхитва̄ аведханто каммат̣т̣ха̄нам̣ на виджахатийева. сарӣсапасампхассена пхут̣т̣хо ча̄пи анаматагге сам̣са̄ре сӣхабйаггха̄димукхесу анекава̄рам̣ париваттитапуббабха̄вам̣ паччавеккхитва̄ аведханто каммат̣т̣ха̄нам̣ на виджахатийева падха̄нийаттхеро вийа, айам̣ ‘‘кхамо джигхаччха̄йа…пе… сарӣсапасампхасса̄на’’нти ведитаббо. тхерам̣ кира кхан̣д̣ачелавиха̄ре кан̣ика̄рападха̄нийагхаре арийавам̣садхаммам̣ сун̣антан̃н̃ева гхорависо саппо д̣ам̣си. тхеро джа̄нитва̄пи пасанначитто нисинно дхаммам̣йева сун̣а̄ти, висавего тхаддхо ахоси. тхеро упасампадама̄л̣ам̣ а̄дим̣ катва̄ сӣлам̣ паччавеккхитва̄ ‘‘висуддхасӣломхӣ’’ти пӣтим̣ уппа̄деси, саха пӣтуппа̄да̄ висам̣ ниваттитва̄ патхавим̣ па̄виси. тхеро таттхева читтекаггатам̣ лабхитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и.

йо пана аккосавасена дурутте дуруттатта̄йева ча дура̄гате апи антимаваттхусан̃н̃ите вачанапатхе сутва̄ кхантигун̣ам̣йева паччавеккхитва̄ на ведхати дӣгхабха̄н̣акаабхайаттхеро вийа, айам̣ ‘‘кхамо дурутта̄нам̣ дура̄гата̄нам̣ вачанапатха̄на’’нти ведитаббо. тхеро кира паччайасантосабха̄вана̄ра̄мата̄йа маха̄арийавам̣саппат̣ипадам̣ катхеси, саббо маха̄га̄мо а̄гаччхати, тхерасса маха̄сакка̄ро уппаджджи. там̣ ан̃н̃атаро маха̄тхеро адхива̄сетум̣ асакконто ‘‘дӣгхабха̄н̣ако ‘арийавам̣сам̣ катхемӣ’ти саббараттим̣ кола̄халам̣ каротӣ’’тиа̄дӣхи аккоси. убхопи ча аттано аттано виха̄рам̣ гаччханта̄ га̄вутаматтам̣ екапатхена агамам̣су. сакалага̄вутампи со там̣ аккосийева. тато йаттха двиннам̣ виха̄ра̄нам̣ магго бхиджджати, таттха т̣хатва̄ дӣгхабха̄н̣акаттхеро там̣ вандитва̄ ‘‘есо, бханте, тумха̄кам̣ магго’’ти а̄ха. со ассун̣анто вийа агама̄си. тхеропи виха̄рам̣ гантва̄ па̄де паккха̄летва̄ нисӣди. таменам̣ антева̄сико ‘‘ким̣, бханте, сакалага̄вутам̣ парибха̄сантам̣ на кин̃чи авочуттха̄’’ти а̄ха. тхеро ‘‘кхантийева̄вусо, майхам̣ бха̄ро, на аккханти, екападуддха̄репи каммат̣т̣ха̄навийогам̣ на пасса̄мӣ’’ти а̄ха.

вачанамева тадаттхам̣ н̃а̄петука̄ма̄нан̃ча патхо упа̄йоти а̄ха ‘‘вачанамева вачанапатхо’’ти. асукхат̣т̣хена ва̄ тибба̄. йан̃хи на сукхам̣, там̣ анит̣т̣хам̣ тиббанти вуччати. адхива̄сакаджа̄тико хотӣти йатха̄вуттаведана̄нам̣ адхива̄сакасабха̄во хоти. читталапаббате падха̄нийаттхерасса кира раттим̣ падха̄нена вӣтина̄метва̄ т̣хитасса ударава̄то уппаджджати. со там̣ адхива̄сетум̣ асакконто а̄ваттати париваттати. таменам̣ чан̇каманапассе т̣хито пин̣д̣апа̄тийаттхеро а̄ха – ‘‘а̄вусо, паббаджито на̄ма адхива̄санасӣло хотӣ’’ти. со ‘‘са̄дху, бханте’’ти адхива̄сетва̄ ниччало сайи. ва̄то на̄бхито йа̄ва хадайам̣ пха̄леси. тхеро веданам̣ виккхамбхетва̄ випассанто мухуттена ана̄га̄мӣ хутва̄ паринибба̄йи. евам̣ саббаттха̄ти ‘‘ун̣хена пхут̣т̣хасса сӣтам̣ паттхайато’’тиа̄дина̄ саббаттха ун̣ха̄динимиттам̣ ка̄ма̄савуппатти ведитабба̄. наттхи сугатибхаве сӣтам̣ ва̄ ун̣хам̣ ва̄ти анит̣т̣хам̣ сӣтам̣ ва̄ ун̣хам̣ ва̄ наттхӣти адхиппа̄йо. аттагга̄хе сати аттанийагга̄хоти а̄ха ‘‘майхам̣ сӣтам̣ ун̣ханти га̄хо дит̣т̣ха̄саво’’ти.

ахам̣ саман̣оти ‘‘ахам̣ саман̣о, ким̣ мама джӣвитена ва̄ маран̣ена ва̄’’ти евам̣ чинтетва̄ти адхиппа̄йо. паччавеккхитва̄ти га̄маппавесаппайоджана̄дин̃ча паччавеккхитва̄. пат̣иккаматӣти хаттхиа̄дӣнам̣ самӣпагаманато апаккамати. т̣ха̄йанти еттха̄ти т̣ха̄нам̣, кан̣т̣ака̄нам̣ т̣ха̄нам̣ кан̣т̣акат̣т̣ха̄нам̣, йаттха кан̣т̣ака̄ни санти, там̣ ока̄санти вуттам̣ хоти. амануссадут̣т̣ха̄нӣти амануссасан̃ча̄рена дӯсита̄ни, сапариссайа̄нӣти аттхо. анийатаваттхубхӯтанти анийатасиккха̄падасса ка̄ран̣абхӯтам̣. весийа̄дибхедатоти весийа̄видхава̄тхуллакума̄рика̄пан̣д̣акапа̄на̄га̄рабхиккхунибхедато. сама̄нанти самам̣, ависаманти аттхо. ака̄си ва̄ти та̄дисам̣ ана̄ча̄рам̣ ака̄си ва̄. сӣласам̣варасан̇кха̄тена̄ти катхам̣ париваджджанам̣ сӣлам̣? ана̄санапариваджджанена хи ана̄ча̄рапариваджджанам̣ вуттам̣. ана̄ча̄ра̄гочарапариваджджанам̣ ча̄риттасӣлата̄йа сӣласам̣варо. татха̄ хи бхагавата̄ ‘‘па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихаратӣ’’ти (вибха. 508) сӣласам̣варавибхаджане а̄ча̄рагочарасампаттим̣ дассентена ‘‘аттхи ана̄ча̄ро, аттхи агочаро’’тиа̄дина̄ (вибха. 513-514) а̄ча̄рагочара̄ вибхаджитва̄ дассита̄. ‘‘чан̣д̣ам̣ хаттхим̣ париваджджетӣ’’ти вачанато хаттхиа̄дипариваджджанампи бхагавато вачана̄нут̣т̣ха̄нанти катва̄ а̄ча̄расӣламева̄ти ведитаббам̣.

итипӣти имина̄пи ка̄ран̣ена айонисоманасика̄расамут̣т̣хитатта̄пи, лобха̄дисахагататта̄пи, кусалаппат̣ипаккхатопӣтиа̄дӣхи ка̄ран̣ехи айам̣ витакко акусалоти аттхо. имина̄ найена са̄ваджджотиа̄дӣсупи аттхо ведитаббо. еттха ча акусалотиа̄дина̄ дит̣т̣хадхаммикам̣ ка̄мавитаккасса а̄дӣнавам̣ дассети, дуккхавипа̄коти имина̄ сампара̄йикам̣. аттабйа̄ба̄дха̄йа сам̣ваттатӣтиа̄дӣсупи имина̄ва найена а̄дӣнававибха̄вана̄ ведитабба̄. уппаннасса ка̄мавитаккасса анадхива̄санам̣ на̄ма пуна та̄дисасса ануппа̄данам̣. там̣ панасса паха̄нам̣ виноданам̣ бйантикаран̣ам̣ анабха̄вагамананти ча ваттум̣ ват̣т̣атӣти па̄л̣ийам̣ – ‘‘уппаннам̣ ка̄мавитаккам̣ на̄дхива̄сетӣ’’ти ватва̄ ‘‘паджахатӣ’’тиа̄ди вуттанти таматтхам̣ дассенто ‘‘анадхива̄сенто ким̣ каротӣ’’тиа̄дима̄ха. паха̄нан̃четтха виккхамбханамева, на самуччхедоти дассетум̣ ‘‘винодетӣ’’тиа̄ди вуттанти виккхамбханавасенева аттхо дассито. уппаннуппаннети тесам̣ па̄павитакка̄нам̣ уппа̄да̄ваттха̄гахан̣ам̣ ва̄ катам̣ сийа̄ анавасесаггахан̣ам̣ ва̄. тесу пат̣хамам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘уппаннаматте’’ти, сампатиджа̄тети аттхо. анавасесаггахан̣ам̣ бйа̄паниччха̄йам̣ хотӣти дассетум̣ ‘‘сатаккхаттумпи уппаннуппанне’’ти вуттам̣.

н̃а̄тивитаккоти ‘‘амха̄кам̣ н̃а̄тайо сукхаджӣвино сампаттийутта̄’’тиа̄дина̄ гехасситапемавасена н̃а̄таке а̄раббха уппаннавитакко. джанападавитаккоти ‘‘амха̄кам̣ джанападо субхиккхо сампаннасассо раман̣ӣйо’’тиа̄дина̄ гехасситапемавасена джанападам̣ а̄раббха уппаннавитакко. уккут̣икаппадха̄на̄дӣхи дуккхе ниджджин̣н̣е сампара̄йе сатта̄ сукхӣ хонти амара̄ти дуккарака̄рика̄йа пат̣исам̣йутто амараттха̄йа витакко. там̣ ва̄ а̄раббха амара̄виккхепадит̣т̣хисахагато амаро ча со витакко ча̄ти амара̄витакко. пара̄нуддайата̄пат̣исам̣йуттоти паресу упат̣т̣ха̄ка̄дӣсу саханандита̄дивасена паватто ануддайата̄патирӯпако гехасситапемаппат̣исам̣йутто витакко. ла̄бхасакка̄расилокаппат̣исам̣йуттоти чӣвара̄дила̄бхена ча сакка̄рена ча киттисаддена ча а̄рамман̣акаран̣авасена пат̣исам̣йутто. анаван̃н̃аттиппат̣исам̣йуттоти ‘‘ахо вата мам̣ паре на аваджа̄неййум̣, на хет̣т̣ха̄ катва̄ ман̃н̃еййум̣, па̄са̄н̣аччхаттам̣ вийа гарум̣ кареййу’’нти уппаннавитакко.

ка̄мавитакко ка̄масан̇каппанасабха̄вато ка̄ма̄саваппаттийа̄ са̄тисайатта̄ ча ка̄мана̄ка̄роти а̄ха ‘‘ка̄мавитакко панеттха ка̄ма̄саво’’ти. таббисесоти ка̄ма̄савависесо бхавасабха̄ватта̄ти адхиппа̄йо. ка̄мавитакка̄дике винодети аттано санта̄нато нӣхарати етена̄ти виноданам̣, вӣрийанти а̄ха ‘‘вӣрийасам̣варасан̇кха̄тена виноданена̄’’ти.

‘‘сатта боджджхан̇га̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ виджджа̄вимуттийо парипӯрентӣ’’ти вачанато виджджа̄вимуттӣнам̣ анадхигамо тато ча сакалават̣т̣адуккха̄нативатти абха̄вана̄йа а̄дӣнаво. вуттавипарийа̄йена бхагавато орасапуттабха̄ва̄дивасена ча бха̄вана̄йа а̄нисам̣со ведитаббо. тхоментоти а̄савапаха̄насса дуккаратта̄ та̄йа ева дуккаракирийа̄йа там̣ абхиттхаванто. сам̣варенева пахӣна̄ти сам̣варена пахӣна̄ ева. тена вуттам̣ ‘‘на аппахӣнесуйева пахӣнасан̃н̃ӣ’’ти.

а̄савасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.