10. маха̄падесасуттаван̣н̣ана̄

180. дасаме маха̄ока̄сети маханте ока̄се маханта̄ни дхаммасса патит̣т̣ха̄панат̣т̣ха̄на̄ни. йесу патит̣т̣ха̄пито дхаммо ниччхӣйати асандехато. ка̄ни пана та̄ни? а̄гаманависит̣т̣ха̄ни суттотаран̣а̄дӣни. дутийавикаппе ападисӣйантӣти ападеса̄, маханта̄ ападеса̄ етесанти маха̄падеса̄. ‘‘саммукха̄ метам̣, а̄вусо, бхагавато сута’’нтиа̄дина̄ кеначи а̄бхатасса дхаммоти виниччхайане ка̄ран̣ам̣. ким̣ пана танти? тасса йатха̄бхатасса суттотаран̣а̄ди ева. йади евам̣ катхам̣ чатта̄роти? йасма̄ дхаммасса две сампада̄йо саттха̄ са̄вако ча. тесу са̄вака̄ сан̇гхаган̣апуггалавасена тивидха̄. евамимамха̄ майа̄йам̣ дхаммо пат̣иггахитоти ападиситабба̄нам̣ бхедена чатта̄ро. тена̄ха ‘‘саммукха̄ метам̣, а̄вусо, бхагавато сута’’нтиа̄ди. татха̄ ча вуттам̣ неттийам̣ (нетти. 4.18) ‘‘чатта̄ро маха̄падеса̄ буддха̄падесо, сан̇гха̄падесо, ган̣а̄падесо, пуггала̄падесо. име чатта̄ро маха̄падеса̄’’ти. буддхо ападесо етасса̄ти буддха̄падесо. еса найо сесесупи. тена̄ха ‘‘буддха̄дайо…пе… маха̄ка̄ран̣а̄нӣ’’ти.

нева абхинандитаббанти на сампат̣иччхитаббам̣, гантхасса сампат̣иччханам̣ на̄ма савананти а̄ха ‘‘на сотабба’’нти. падабйан̃джана̄нӣти пада̄ни ча бйан̃джана̄ни ча, аттхапада̄ни бйан̃джанапада̄ни ча̄ти аттхо. паджджати аттхо етехӣти пада̄ни, аккхара̄дӣни бйан̃джанапада̄ни. паджджитаббато пада̄ни, сан̇ка̄сана̄дӣни аттхапада̄ни. ‘‘ат̣т̣хакатха̄йам̣ падасан̇кха̄та̄ни бйан̃джана̄нӣти бйан̃джанапада̄нева вутта̄нӣ’’ти кечи. аттхам̣ бйан̃джентӣти бйан̃джана̄ни, бйан̃джанапада̄ни. техи бйан̃джитаббато бйан̃джана̄ни, аттхапада̄нӣти убхайасан̇гахато. имасмим̣ т̣ха̄нети тена̄бхатасуттасса имасмим̣ падесе. па̄л̣и вутта̄ти кевало па̄л̣идхаммо вутто. аттхо вуттоти па̄л̣ийа̄ аттхо вутто ниддит̣т̣хо. анусандхи катхитоти йатха̄раддхадесана̄йа упаридесана̄йа ча анусандха̄нам̣ катхитам̣, самбандхо катхито. пубба̄парам̣ катхитанти пуббена парам̣ авируджджханан̃чева висесат̣т̣ха̄нан̃ча катхитам̣ пака̄ситам̣. евам̣ па̄л̣идхамма̄дӣни саммадева саллаккхетва̄ гахан̣ам̣ са̄дхукам̣ уггахан̣анти а̄ха ‘‘сут̣т̣ху гахетва̄’’ти. сутте ота̄ретабба̄нӣти н̃а̄н̣ена сутте ога̄хетва̄ та̄ретабба̄ни. там̣ пана ога̄хетва̄ таран̣ам̣ таттха отаран̣ам̣ ануппавесанам̣ хотӣти вуттам̣ ‘‘отаритабба̄нӣ’’ти. сам̣сандетва̄ дассанам̣ сандассананти а̄ха ‘‘винайе сам̣сандетабба̄нӣ’’ти.

‘‘ким̣ пана там̣ суттам̣, ко ва̄ винайо’’ти вича̄ран̣а̄йам̣ а̄чарийа̄нам̣ матибхедамукхена таматтхам̣ дассетум̣ ‘‘еттха ча̄’’тиа̄ди вуттам̣. винайоти вибхан̇гапа̄т̣хама̄ха. со хи ма̄тика̄сан̃н̃итасса суттасса аттхе сӯчанато ‘‘сутта’’нти ваттаббатам̣ арахати. вивидханайатта̄ висит̣т̣ханайатта̄ ча винайо, кхандхакапа̄т̣хо. еванти евам̣ суттавинайесу париггайхама̄несу винайапит̣акампи на парийа̄дийати парива̄рапа̄л̣ийа̄ асан̇гахитатта̄. суттанта̄бхидхаммапит̣ака̄ни ва̄ суттам̣ аттхасӯчана̄диаттхасамбхавато. евампӣти суттанта̄бхидхаммапит̣ака̄ни суттам̣, винайапит̣акам̣ винайоти евам̣ суттавинайавибха̄ге вуччама̄непи. на та̄ва парийа̄дийантӣти на та̄ва анавасесато париггайханти. касма̄ти чети а̄ха ‘‘асуттана̄макан̃хӣ’’тиа̄ди. йасма̄ суттанти имам̣ на̄мам̣ ана̄ропетва̄ сан̇гӣтам̣ джа̄така̄дибуддхавачанам̣ аттхи, тасма̄ вуттанайена тӣн̣и пит̣ака̄ни на парийа̄дийантӣти. суттанипа̄тауда̄наитивуттака̄ни дӣгханика̄йа̄дайо вийа суттанти на̄мам̣ а̄ропетва̄ асан̇гӣта̄нӣти адхиппа̄йенеттха джа̄така̄дӣхи саддхим̣ та̄нипи гахита̄ни. буддхавам̣сачарийа̄пит̣ака̄нам̣ панеттха аггахан̣е ка̄ран̣ам̣ маггитаббам̣, ким̣ ва̄ етена магганена. саббопа̄йам̣ ван̣н̣ана̄найо тхерава̄дадассанамукхена пат̣иккхитто ева̄ти.

ким̣ аттхӣти асуттана̄макам̣ буддхавачанам̣ наттхийева̄ти дассети. там̣ саббам̣ пат̣иккхипитва̄ти ‘‘суттанти винайо’’тиа̄дина̄ вуттасам̣ван̣н̣ана̄йам̣ ‘‘на̄йаматтхо идха̄дхиппето’’ти пат̣иседхетва̄. винети етена килесети винайо, килесавинайанӯпа̄йо, со ева ка̄ран̣анти а̄ха ‘‘винайо пана ка̄ран̣а’’нти.

дхаммети парийаттидхамме. сара̄га̄йа̄ти сара̄габха̄ва̄йа ка̄мара̄габхавара̄гапарибрӯхана̄йа. сам̣йога̄йа̄ти бхавасам̣йоджана̄йа. саупа̄да̄на̄йа̄ти чатурӯпа̄да̄нӯпасам̣хитата̄йа. махиччхата̄йа̄ти махиччхабха̄ва̄йа. асантут̣т̣хийа̄ти асантут̣т̣хабха̄ва̄йа. косаджджа̄йа̄ти кусӣтабха̄ва̄йа. сан̇ган̣ика̄йа̄ти килесасан̇ган̣икавиха̄ра̄йа. а̄чайа̄йа̄ти тивидхават̣т̣а̄чайа̄йа. вира̄га̄йа̄ти сакалават̣т̣ато вираджджанаттха̄йа. висам̣йога̄йа̄ти ка̄мара̄га̄дӣхи висам̣йуджджанаттха̄йа. анупа̄да̄на̄йа̄ти саббассапи каммабхавасса аггахан̣а̄йа. аппиччхата̄йа̄ти паччайаппиччхата̄дивасена саббасо иччха̄йа апагама̄йа. сантут̣т̣хийа̄ти два̄дасавидхасантут̣т̣хабха̄ва̄йа. вӣрийа̄рамбха̄йа̄ти ка̄йикасса чева четасикасса ча вӣрийасса пагган̣ханаттха̄йа. вивека̄йа̄ти павивиттабха̄ва̄йа ка̄мавивека̄дитадан̇гавивека̄дививекасиддхийа̄. апачайа̄йа̄ти саббассапи ват̣т̣асса апачайана̄йа, нибба̄на̄йа̄ти аттхо. евам̣ йо парийаттидхаммо уггахан̣адха̄ран̣апарипуччха̄манасика̄равасена йонисо пат̣ипаджджантасса сара̄га̄дибха̄вапариваджджанасса ка̄ран̣ам̣ хутва̄ вира̄га̄дибха̄ва̄йа сам̣ваттати, екам̣сато есо дхаммо, есо винайо саммадева апа̄йа̄дӣсу апатанавасена дха̄ран̣ато килеса̄нам̣ винайанато ча. саттху самма̄самбуддхасса ова̄да̄нурӯпаппаваттибха̄вато етам̣ саттхуса̄сананти ча джа̄неййа̄сӣти аттхо.

чатусаччаттхасӯчанам̣ суттанти а̄ха ‘‘суттети тепит̣аке буддхавачане’’ти. тепит̣акан̃хи буддхавачанам̣ саччавинимуттам̣ наттхи. ра̄га̄дивинайака̄ран̣ам̣ йатха̄ тена суттападена пака̄ситанти а̄ха ‘‘винайети етасмим̣ ра̄га̄дивинайака̄ран̣е’’ти. сутте отаран̣ан̃четтха тепит̣акабуддхавачанапарийа̄панната̄васенева ведитаббам̣, на ан̃н̃атха̄ти а̄ха ‘‘суттаппат̣ипа̄т̣ийа̄ каттхачи ана̄гантва̄’’ти. чхаллим̣ ут̣т̣хапетва̄ти арогасса махато руккхасса тит̣т̣хато упаккамена чхаллика̄йа сакалика̄йа папат̣ика̄йа ва̄ ут̣т̣ха̄панам̣ вийа арогасса са̄санадхаммасса тит̣т̣хато бйан̃джанаматтена таппарийа̄паннам̣ вийа хутва̄ чхаллисадисам̣ пубба̄паравируддхата̄дидосам̣ ут̣т̣хапетва̄ паридӣпетва̄. та̄диса̄ни пана екам̣сато гул̣хавессантара̄дипарийа̄панна̄ни хонтӣти а̄ха ‘‘гул̣хавессантара…пе… пан̃н̃а̄йантӣти аттхо’’ти. ра̄га̄дивинайети ра̄га̄дивинайанаттхена атада̄ка̄рата̄йа апан̃н̃а̄йама̄на̄ни чхад̣д̣етабба̄ни чаджитабба̄ни на гахетабба̄ни. саббаттха̄ти саббава̄ресу.

маха̄падесасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

сан̃четанийаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.